Кіріспе

Жаяу жүру ұйымы Норвегиялық жаяу жүру қауымдастығы (Den norske turistforening, DNT) – Норвегиядағы тау жолдары мен шатыршаларын күтіп ұстайтын норвегиялық қауымдастық. Қауымдастық 1868 жылдың 21 қаңтарында «осы елде туризмді дамытуға және қолдауға» мақсат етіп құрылған. Бүгінгі күні мақсаты – қарапайым, қауіпсіз және экологиялық таза табиғатта демалуға жұмыс істеу. Қазіргі таңда ДНТ-ның 300 000-нан астам жеке мүшесі және 57 жергілікті бөлімшесі бар. Сондай-ақ, қауымдастықта Норвегия табиғатына қызығушылық танытып, елді туристік орын ретінде жариялаған бірнеше «құрметті мүшелер» бар, олардың ішінде Кофи Аннан мен Кэти Мелуа да бар. Қауымдастықтың бас хатшысы – Даг Терже Кларп Солванг. Норвегияның таулары норвег халқының пайдалануында болған, өйткені алғашқы норвегтер он мың жыл бұрын мұздықтар шегінген кезде, бұғыларды қуған. ДНТ-ның алғашқы шатыршасы – Рюкан сарқырамасының жанындағы Крокан. Кейіннен сарқырама гидроэлектростанциясы үшін пайдаланылды және шатырша сатылды. Бүгінде ол Тиннен Винжеге дейінгі басты жолдың бойында қайта ашылды. Норвегияның түкпір-түкпіріндегі жергілікті ұйымдармен бірлесіп, Норвегияның таулы және орманды аймақтарында 550-ден астам шатыршаны басқарады. Норвегиялық жылжымайтын мүлікке инвестиция салатын және жаяу серуендеуді хобби еткен Олав Тон қауымдастыққа сомасы белгілі қаржылай көмек көрсетті. Бұл қаржы жаңа шатыршалар салуға және ескілерін жөндеуге жұмсалды.

Үйлерді пайдалану

Қырық бір шатыр қызметкерлермен жабдықталған. Қалғандары өздігінен қызмет көрсетеді, кейбіреулері азық-түлікпен, ал кейбіреулерісіз. Өздігінен қызмет көрсететін шатырлар кейде жабылып қойылады, оларды пайдалану үшін DNT-ден 100 NOK мөлшерінде кепілдік ақы төлеп кілт алу қажет (кілт қайтарылса, ақша да қайтарылады). Әрбір өздігінен қызмет көрсететін шатырда төлем үшін дебеттік/кредиттік карта ақшасын толтыруға арналған нысандар жинағы бар. Бұл нысанды демалыстың соңында толтырып, төлем жәшігіне салу керек. Бұнкерді пайдаланар алдында тіркелу міндетті. Көптеген өздігінен қызмет көрсететін шатырлар күн панельдерімен жабдықталған, демек электр қуаты бар, бірақ ағын су жоқ, сондықтан олар әдетте су толтыру үшін қаптарды пайдалануға болатын өзенге жақын орналасқан. Өздігінен қызмет көрсететін шатырдан шығар алдында отын әкелу, ыдыс-аяқ жуу, еденді тазалау және (қажет болса) есікті құлыптау – жақсы әдет саналады.