Кіріспе

Колумбиялық футболшы (1969 жылы туған)

Фаустино Эрнан Асприлла Хинестроза (10 қараша 1969 жылы туған) – Колумбияның бұрынғы кәсіби футболшысы, шабуылшы немесе қанат шебінде ойнаған, ең белгілісі Парма, Ньюкасл Юнайтед және Колумбия ұлттық құрамасы сапында.

Алғашқы жылдар

Жергілікті "Карлос Сармиенто Лора" мектебінің футбол командасында ойнағаннан кейін, Асприлья 1988 жылы 18 жасында Колумбияның "Cúcuta Deportivo" командасында кәсіби карьерасын бастады. Бір жылдан кейін ол "Атлетико Насьональ" клубына өтті. 78 ойында 35 гол соққандықтан, ол бірнеше итальяндық клубтардың назарына ілікті. 1992 жылы "Парма" клубы оны 10,9 миллион АҚШ долларына сатып алу үшін бәсекеде жеңіске жетті.

Парма

Пармадағы алғашқы маусымында Асприлла маңызды голдар соқты, соның ішінде 27 ярдтық екінші таймдағы бос соққысы Парманың Миланды 1:0 есебімен жеңуіне көмектесті, бұл итальян чемпиондарының 58 матчтық жеңіліссіз тізбегін аяқтады. Пармада Асприлла, әрине, ең үлкен клубтық жетістіктеріне қол жеткізді. Асприлла 1992–93 жылғы Еуропа Кубок иегерлері кубогында Парма құрамасының құрамында алғашқы халықаралық турнирде жеңіске жетті, сегіз матчта төрт гол соқты. Жартылай финалда Испаниядағы оның дублеті итальяндық командаға «Атлетико» клубынан 2:1 есебімен жеңіске жеткізді. Алайда, жарақат салдарынан ол Парма бельгиялық «Рояль Антверпенді» 3:1 есебімен жеңген финалда пайдаланылмаған қосалқы ойыншы болды. Финалда Асприлла екі ойында да бастапқы құрамда болды, Парма Ювентусты жалпы есеп бойынша 2:1 есебімен жеңді. 1995–96 маусымының басында Асприлла бас жаттықтырушы Невио Скаланың жоспарынан шығып қалды. 1996 жылдың ақпанында, маусымның алғашқы бес айында бар болғаны алты ойын өткізгеннен кейін, Асприлла Англия Премьер-лигасының көшбасшысы «Ньюкасл Юнайтед» клубына 6,7 миллион фунт стерлингтік трансфер құнымен қосылды. Пармадағы алғашқы кезеңінде Асприлла Серия А-да 84 ойында 25 гол соқты. Клубтағы үш толық маусымында Парма Серия А-да үшінші, бесінші және үшінші орындарды иеленді. Сондай-ақ, клуб осы маусымдардың әрқайсысында Еуропа финалдарына, сондай-ақ 1994–95 жылғы Италия кубогының финалына жетті. Ол 1992–93 жылғы УЕФА Кубок иегерлері кубогын жеңіп алды, сондай-ақ турнирдің 1993–94 жылғы басылымында күміс жүлдегер атанды, 1993 жылғы Еуропа Суперкубогын және 1994–95 және 1998–99 жылғы УЕФА кубогын жеңіп алды. 1993 жылы ФИФА оны «ФИФА әлемнің үздік футболшысы» сыбайласында әлемнің алтыншы үздік ойыншысы деп таныды.

Ньюкасл Юнайтед

Парма 1996 жылы ақпан айында Асприльяны ағылшын Премьер-лигасының «Ньюкасл Юнайтед» клубына 6,7 миллион фунтқа сатты. Жанкүйерлер «Тино» деп лақап ат қойған ол, қарлы боран кезінде ұзын пальто киіп, трансферді аяқтау үшін «Сент-Джеймс Паркке» келді. Ол кезде «Ньюкасл» Премьер-лигада «Манчестер Юнайтедтен» алда тұрғанмен, көшбасшылықтары бірте-бірте азайып бара жатты. Асприльяның Тайнсайдқа келуі, оның «Лидс Юнайтедке» өтуі туралы бұрынғы ақпараттардан кейін бірнеше ай өткен соң болды. Асприлья лигадағы дебютін 1996 жылғы 10 ақпанда «Риверсайд» стадионында «Ньюкаслдың» «Миддлсброға» қарсы 2:1 есебімен жеңісінде өткізді. Ол бірден көзге түсіп, «Ньюкаслдың» теңестіру голына көмектесті. Дегенмен, оның Тайнсайдтегі уақыты тұрақсыздық пен алаңнан тыс оқиғалармен тоңды, және «Ньюкаслдың» 1995–96 жылғы Премьер-лига титулын «Манчестер Юнайтедке» жоғалтуына Асприлья да кінәлі деп айыпталды. Асприльяның «Ньюкасл» сапындағы екінші маусымы клубтың тағы да «Манчестер Юнайтедтен» кейін екінші орынға табан тіреуімен аяқталды. Оның рөлі көбінесе қосалқы ойыншы ретінде шектелді, бірақ ол УЕФА кубогындағы клубтың ойындарында ең жақсы өнер көрсетіп, бес гол соқты. «Мецке» қарсы гол соққан кезде футболкасын шешіп, бұрыштық туды қозғалтқандығы үшін Асприлья сары карточка алды, нәтижесінде «Ньюкаслдың» келесі УЕФА кубогы матчында «Монакоға» қарсы ала алмады. 1997–98 маусымы Асприльяның «Ньюкасл» сапындағы соңғы маусымы болды. Шабуылшы Лес Фердинандтың «Тоттенхэм Хотспурге» сатылуы және Алан Ширердің маусым алдындағы ауыр жарақатынан кейін, Асприлья жас және тәжірибесіз Джон Даль Томассонмен бірге бірінші нөмірлі шабуылшы ретінде таңдалды. «Ньюкаслдың» алдыңғы маусымдағы екінші орын алғандығы оларға 1997–98 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасына қатысуға мүмкіндік берді. Асприлья «Барселонаға» қарсы алғашқы ойынды бастап, 3:2 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. Бұл клуб сапындағы оның соңғы голдары болды. 1998 жылдың қаңтар айының соңында «Ньюкасл» лигада күресіп, Чемпиондар лигасынан шығарылғаннан кейін Асприльяның «Ньюкасл» сапындағы уақыты аяқталды. Ол 48 Премьер-лига матчында және 11 Еуропалық кездесуде барлығы 9 гол соққаннан кейін 6 миллион фунтқа «Пармаға» қайта сатылды.

Пармаға қайта оралу

Пармадағы екінші мерзімінде Асприлья екінші УЕФА кубогын жеңіп алды, финалда Парма Марсельді жеңген кезде қосымша уақытта алаңға түсті.

Пальмейрас

Асприлья 1999 және 2000 жылғы маусымдардағы табысты "Пальмейрас" командасы сапында өнер көрсетті. 2000 жылы ол Рио-Сан-Паулу турнирі мен Бразилия чемпиондар кубогын жеңіп алды.

Зейнеткерлік

2009 жылдың шілдесінде Асприлла Колумбияның Медельин қаласында өткен зейнеттік матчтан кейін жоғары деңгейдегі футболдан ресми түрде зейнетке шықты. Бұл оның ресми зейнетке шығу күні болғанымен, ол шамамен бес жылдан бері кәсіби клубтарда ойнамаған.

Кейінгі мансабы және Дарлингтон байланысы

Пальмейрастағы қысқа уақыты команданың табысқа жетуіне себеп болғанымен, Асприлья үшін оның жеке басы үшін Бразилия, Мексика, Чили, Колумбия және Аргентина сияқты түрлі елдердегі түрлі клубтармен қысқа, салыстырмалы түрде нәтижелі емес болу үлгісінің басталуын білдірді. Көбінесе тыныш өткен кезеңде, ол 2002 жылы ағылшынның үшінші дивизионындағы «Дарлингтон» клубының оған ұсыныс жасағаны туралы хабарларға байланысты қайтадан көпшілік назарына ілікті. «Дарлингтон» алғашқы жұмыс рұқсатын алудан бас тартуға шағымданып, аптасына шамамен 17 000 фунт стерлинг, сондай-ақ қақпадан түскен кірістің 20 пайызы, автомобиль және жалға берілетін пәтер ұсынды. Клуб төрағасы Джордж Рейнольдс оларды достар деп есептеді және 27 тамызда «Дарлингтонның» «Карлайл Юнайтедті» 2:0 есебімен жеңген матчы алдында 5163 жанкүйердің алдында Асприльяны көрсетті, екі жылдық келісімшартқа қол қойылғандай сенімді болды. Алайда, 29 тамызда Асприлья медициналық тексеруден өтуден бас тартқаннан кейін, 30 тамыздың таңғы сағаттарында ол Ньюкасл әуежайынан Таяу Шығысқа ұшып кетті, көрінеу, одан тиімді келісімшарт ұсынысын қабылдады. Рейнольдс өзін «толыққанды күйреген» сезінетінін айтты, Асприльяның «қоштасуға тіпті арыз етпегеніне» наразылық білдірді және енді онымен сөйлеспейтінін мәлімдеді. Бұл сол жазда «Дарлингтонның» бұрынғы «Ньюкасл» ойыншысымен екінші рет келісімге келе алмауы болды, алғашқысы Пол Гаскойн еді. Таяу Шығыстағы клубтың кім екені әлі анықталған жоқ.

Қорытынды

Асприлья 1993 жылдан 2001 жылға дейін Колумбия құрамасы сапында 57 матчта 20 гол соқты және 1994 және 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионаттарында өнер көрсетті. Асприлья 1994 жылғы турнирдің ең үздік ойыншыларының бірі болып бағаланды, бірақ Колумбия алғашқы кезеңде еңсеріліп, ол бірде-бір гол соға алмады.

1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Асприлья 1992 жылы Барселонада өткен жазғы Олимпиада ойындарында Колумбия құрамасының құрамында болды. Команда Испаниядан (4–0) және Египеттен (3–4) жеңіліп, Катармен (1–1) тең ойнағаннан кейін алғашқы кезеңде іріктелді.

1993 жылғы Америка Кубогы

1993 жылы Эквадорда өткен Америка Кубогында Колумбия жалпы есеп бойынша үшінші орын алды. C тобында Мексиканы 2:1 есебімен жеңіп, Боливиямен (1:1) және Аргентинамен (1:1) тең түскеннен кейін, Колумбия Уругвайды 1:1 есебімен (пенальтилер бойынша 5:3) жеңіп, жартылай финалда Аргентинаға 0:0 есебімен (пенальтилер бойынша 6:5) ұтылды. Аргентина аталған турнирдің жеңімпазы болды. Үшінші орын үшін өткен матчта Колумбия эквадорлықтарды 1:0 есебімен жеңіп, үшінші орынды қамсыздады. Асприлла турнирде есеп бере алмады.

1994 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

Асприлла 1993 жылы Буэнос-Айресте өткен әлем чемпионатына іріктеу ойынында Аргентинаны 5:0 есебімен ұтқан Колумбия құрамасының құрамында болды, онда Асприлла екі гол соқты. Колумбия Оңтүстік Америкалық іріктеу тобын жеңіліссіз аяқтады. 1994 жылғы әлем чемпионатына кірген Колумбияға үлкен үміт артылды, Карлос Вальдеррама, Фредди Ринкон және Асприлла сияқты белгілі ойыншылары бар команда турнирді жеңіп алуға дайын қара ат саналды. Алайда, бір жеңіс пен екі жеңіліспен Колумбия өз тобының соңында қалды және алғашқы кезеңнен кейін турнирден шығарылды. Асприлланың өзі көңілі толмады, гол соға алмады және топтық кезең аяқталмас бұрын турнирді тастап кетті.

1995 жылғы Америка Кубогы

1995 жылы Уругвай ұтып алған Америка кубогында Колумбия үшінші орынды қайтадан иеленді. Колумбия В тобында Перумен 1–1 есебімен тең түсіп (Асприлья гол соқты), Эквадорды 1–0 есебімен жеңіп, Бразилиядан 0–3 есебімен жеңілді. Содан кейін, команда төртінші кезеңде Парагвайды 1–1 есебімен тең түскеннен кейін пенальтилер бойынша 5–4 есебімен жеңіп, жартылай финалда Уругвайға 2–0 есебімен ұтылды. Үшінші орын үшін өткен матчта Колумбия АҚШ-пен кездесіп, оны Асприлья команданың төрт голының бірін соққан 4–1 есебімен оңай жеңді.

1998 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

1998 жылы Францияда өткен ФИФА әлем чемпионатында Колумбияға деген үміттер тағы да артып, Асприлла команда құрамында қалды. Бірақ, Колумбия бір жеңіс пен екі жеңіліс көрсеткеннен кейін тағы да алғашқы кезеңнен шығарылды. Асприлла, Колумбияның Румынияға қарсы өткен алғашқы ойынындағы жеңілістен кейін бас жаттықтырушының оны алмастыру шешіміне журналистерге шағым айтқаннан кейін командадан шеттетілді. 2001 жылы, 32 жасында Асприлла халықаралық футболдан кетуін жариялады.

Зейнеткерлік

2009 жылдың шілдесінде Асприлла Колумбияның Медельин қаласында өткен қоштасу матчынан кейін жоғары деңгейдегі футболдан ресми түрде зейнеткерлікке шықты. Бұл оның ресми зейнетке шығу күні болғанымен, ол шамамен бес жылдан бері кәсіби клубтарда ойнамаған.

Жеке өмір

2008 жылы Колумбиядағы шаруашылығына жақын жерде қауіпсіздік күштеріне автоматты түрде оқ атқан деген айыппен тұтқындалды. Ол қару-жарақ ұстағандығы және қылмыстық зиян келтіргендігі айыбымен үй қамауына алынды. Ол Desafio 2005 және Nomadas сияқты түрлі колумбиялық реалити-шоуларда қатысты. 22 қаңтарда 2011 жылы ол «Сент-Джеймс Паркке» оралды, «Ньюкасл Юнайтед» клубының «Тоттенхэм Хотспур» клубымен өткен Премьер Лига матчының бірінші кезеңінде алаңға шықты. Сол күні кешке Лес Фердинанд пен Питер Бердслимен бірге Гейтсхедтегі қайырымдылық кешінде болды, онда ол «Ньюкасл» жанкүйерлеріне деген құрметін білдірді. 2013 жылдың басында Асприлла бұрынғы клубы «Ньюкаслға» қайта оралу мүмкіндігі туралы айтты. Асприлла жастар құрамасында жаттықтырушылық қызмет атқаруды, сондай-ақ туған жері Колумбиядан жас дағдылы ойыншыларды академияға тартуда ерекше рөл атқаруды жоспарлап отыр. Оның мақсаты – колумбиялықтарға соңғы жылдары Колумбиядан шыққан көптеген таланттарға сүйене отырып, еуропалық/ағылшын футболында өздерінің шеберліктерін көрсетуге мүмкіндік беру. Асприлла 2013 жылдың 11 қыркүйегінде «А.С. Милан Глория» командасына қарсы өткен «Магпис» клубының бұрынғы қақпашысы Стив Харпердің естелік матчында ойнады. Итальяндықтар пенальтилер сериясында 2:1 есебімен жеңіске жеткеніне дейін, оның офсайдтан соққан голы есепке алынбады. 2014 жылдың қыркүйегінде Асприлла Колумбияда хош иісті презервативтердің жаңа топтамасын ұсынуға дайындалып жатқаны белгілі болды. 2020 жылы ол өзінің елінде COVID-19 пандемиясының салдарынан туындаған қиындықтарды жеңілдету мақсатында бұл өнімдерді арнайы акциялық бағамен сатты. Асприлла 2019 жылы парагвайлық қақпашы Хосе Луис Чилавертті өлтіруге ниеттенген адамның бар екенін айтты, бұл оқиға 1997 жылы өткен 1998 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатының іріктеу кезеңінде Колумбияның 2:1 есебімен жеңіліске ұшыраған кезде орын алған.

Ойын стилі

Барлық уақыттың ең ұлы колумбиялық футболшыларының бірі саналатын Асприлья шабуылшы, оқпандаушы, орталық шабуылшы, екінші шабуылшы, тіпті шығармашылық, ойын жасайтын шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде, "ондық" позицияда ойнай білді. Ол көп гол соқпаса да, жылдам, епті және шебер ойыншы ретінде танымал болды. Оның таланты, шығармашылығы, техникасы, күші, үдеуі, жылдамдығы, сондай-ақ гол сезімі және мүмкіндіктер жасап, екі аяғымен керемет голдар соғу қабілетімен ерекшеленді. Сонымен қатар, ол тұрақты бос соққыларды орындау шебері еді. Өзінің таланты мен болжаусыздығына қарамастан, алаңда да, одан тыс жерде де тұрақсыз, темпераментті және даулы мінезімен белгілі болды. Ұзын дене мүшелерінің арқасында Серия А-да ойнаған кезінде итальян тілінде "il polipo" ("сілтеуіш") деген лақап ат алды, ал ойын шеберлігі үшін "кобра" деп атайтын.

Халықаралық

Голдар мен нәтижелер тізімінде Колумбияның голдары бірінші көрсетілген, ұпай бағаны әрбір Асприлла голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Фаустино Асприлланың халықаралық матчтардағы голдарының тізімі

No. КүніОрынҚарсыласЕсепНәтижеЖарыс
1 6 маусым 1993 Estadio Nemesio Camacho, Богота, Колумбия 1–0 1–0 Достық матч
2 5 қыркүйек 1993 Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti, Буэнос-Айрес, Аргентина 2–0 5–0 1994 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу турнирі
3 4–0
4 7 шілде 1995 Estadio Atilio Paiva Olivera, Ривера, Уругвай 1–0 1–1 1995 Copa América
5 22 шілде 1995 Estadio Domingo Burgueño, Мальдонадо, Уругвай 3–0 4–1 1995 Copa América
6 28 наурыз 1996 Estadio Atanasio Girardot, Медельин, Колумбия 3–1 4–1 Достық матч
7 24 сәуір 1996 Estadio Metropolitano Roberto Meléndez, Барранкилья, Колумбия 1–0 1–0 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу турнирі
8 29 мамыр 1996 Miami Orange Bowl, Майами, АҚШ 1–0 1–0 Достық матч
9 7 шілде 1996 Estadio Metropolitano Roberto Meléndez, Барранкилья, Колумбия 1–0 3–1 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу турнирі
10 1 қыркүйек 1996 Estadio Metropolitano Roberto Meléndez, Барранкилья, Колумбия 1–0 4–1 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу турнирі
11 2–0
12 4–0
13 9 қазан 1996 Estadio Olímpico Atahualpa, Кито, Эквадор 1–0 1–0 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу турнирі
14 8 ақпан 1997 Estadio Hernán Ramírez Villegas, Перейра, Колумбия 1–0 1–0 Достық матч
15 20 тамыз 1997 Estadio Metropolitano Roberto Meléndez, Барранкилья, Колумбия 3–0 3–0 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу турнирі
16 9 ақпан 1999 Miami Orange Bowl, Майами, АҚШ 1–0 3–3 Достық матч
17 2–2
18 17 маусым 1999 Estadio Palogrande, Манисалес, Колумбия 1–3 3–3 Достық матч
19 2–3
20 19 ақпан 2000 Miami Orange Bowl, Майами, АҚШ 1–1 2–2 2000 Gold Cup