Кіріспе

Америкалық кәсіби күрескер, жол агенті және автор, сондай-ақ ұқсас есімділер.

Мартин Энтони Лунде (20 қыркүйек 1958 жылы туған), рингте Арн Андерсон деген атпен әйгілі.

Ерте өмір

Мартин Энтони Лунде 1958 жылдың 20 қыркүйегінде Джорджия штатының Рим қаласында дүниеге келген.

Карьерасының алғашқы жылдары (1981-1984)

Лунде өзінің мансабын 16 желтоқсан 1981 жылы Джорджия Чемпионаты Күресінде Джим Вертаросо деген рингтік есіммен бастады, оны Тед Липскомб (Аллен) жаттықтырған. Ол жылдың көп бөлігін АҚШ-тың әртүрлі тәуелсіз күрес компанияларында күресіп өткізді, соның ішінде 1982-1983 жылдары Билл Уоттс үшін Mid South Wrestling-те шағын өнер көрсетті. 1983 жылдың ортасында ол Теннесси және Алабама штаттарындағы NWA-ға қатысты Оңтүстік-Шығыс Чемпионаты Күресіне келді. "Супер Олимпиа" деген атпен Лунде жыл аяқталар тұсында Рон Фуллердің "Stud Stable" тобының мүшесі болды. Лунде 1984 жылы Мистер Олимпиамен үш рет және Пэт Роузбен бір рет NWA Оңтүстік-Шығыс Жұптық Чемпионатын жеңіп алып, жұптық санатта табысқа жетті. Осы промоушенде Лунде Рик Флэрмен танысып, өмір бойына созылатын достық қарым-қатынас орнатты. Алайда, жыл соңында Лунде компанияны тастап, Шревпорттағы Mid South Wrestling-ке қосылды. Лунде Mid South Wrestling-тегі өкілінің мерзімі аяқталып жатқанда, телеарнадағы түсірілім кезінде Junkyard Dog Mid South Wrestling-тің иесі Билл Уоттске Лунде Андерсонға ұқсайтынын айтты. Уоттс Джим Крокеттке қоңырау шалып, Лундеге келісімшарт жасауға көндірді.

Миннесотаның бұзылу тобы (1984-1985)

Лунде Виргиния және Каролина штаттарында орналасқан Джим Крокетт-младшийдің Атлантика орталық чемпионатында күресті. Осы кезде компания, бәсекелес промоутер Винс МакМахон Джорджия чемпионатының күресін сатып алғаннан кейін, өз әрекетін Джорджияға дейін кеңейтті. Лунде мен Оле Андерсон арасында күшті физикалық ұқсастық болды, Оле Грузия және Атлантика аймақтарында таг-команда күресшісі ретінде аңызға айналған еді. Оле Лунденің рингте салғырт ешқандай әрекетке жол бермейтін стилін байқады және қарсыласының денесінің бір бөлігіне назар аудара отырып, жекпе-жектің барысында осы бөлікті жұмыс істеуге маманданғанын көрді, бұл өзінің стиліне ұқсас еді. Андерсон Лундемен жұмыс істеуге келісіп, оның қабілеттерін дамытуға көмектесті және Жин Андерсонды Лундемен алмастырып, Оледің кейфэб інісі ретінде "Арн Андерсон" есімін алды. Команда 1985 жылдың наурыз айында NWA Ұлттық таг-команда чемпионатын жеңіп алып, аймақта тез арада күшті болды.

Төрт атты (1985 1988)

"Апокалипсис төрт аттысынан" бері, соншалықты аз адам соншалықты көп нұқсан келтірген емес." Арн Андерсон, 1985 жыл.

Атшылармен алғашқы нақты кері кету 1986 жылы Старркайдде Андерсон мен Оле Рок-н-ролл экспресіне Steel Cage матчында жеңілгеннен кейін болды, Оле қамалды. Соңғы сюжет желісінде Оле команданың әлсіз буыны ретінде көрсетілді, мүмкін оның жасының әсерінен. Оледің топтағы орны Старркайдтен кейін екі ай демалысқа шығуды шешім қабылдағаннан кейін одан әрі әлсіреді. 1987 жылдың ақпан айында Оле оралғаннан кейін, қалған Атшылар оған қарсы шығып, топтан қуды, нәтижесінде Оле келесі бірнеше ай бойы көптеген шабуылдарға ұшырады. Кейін Оле Лекс Люгермен алмастырылды және Атшылар компаниядағы үстемдігін қайтадан орнатты. Атшылардың құрамында Андерсон компания ішіндегі маңызды жағдайларға қатысып жүрді. 1987 жылдың ортасына қарай Андерсон және оның әріптесі Тулли Бланшард тұрақты түрде жұптасып сайысқа түсе бастады және жұптар тізімінде тез жоғарылады. 1987 жылдың желтоқсанына қарай Люгер Атшылардан кетіп, топпен, әсіресе Рик Флэрмен қызу дауға түсті. 1988 жылдың басында Люгер Барри Уиндхаммен жұптасып, Андерсон мен Бланшардқа қарсы NWA әлемдік жұптық чемпионатына таласты. Уиндхам мен Люгердің ірі, күшті жұбы 1988 жылдың 27 наурызында жеңіске жетіп, титулдарды жеңіп алды. Алайда, бұл жеңіс ұзаққа соқпады, өйткені Андерсон мен Бланшард бір айдан кейін титулдарды қайтарып алды, Барри Уиндхам олардың жекпе-жегінде Люгерге қарсы шығып, Атшыларға қосылғаннан кейін. Андерсон мен Бланшард Крокетт компаниясының ең ірі жұлдыздары болғанымен, олар жиі Крокеттпен жалақы мәселесі бойынша дауласып отырды. Екеуі де, Атшылармен бірге компанияға миллиондаған долларлық кіріс әкелгеніне қарамастан, олар өздерін арзан бағаланған деп есептеді. Олардың компаниямен жасасқан соңғы матчы 1988 жылдың 10 қыркүйегінде өтті, онда WWF-ке кетіспей тұрып, Midnight Express-ке NWA әлемдік жұптық чемпионатын ұтырды.

Дүниежүзілік күрестік федерация (1988-1989)

Андерсон мен Бланшард Крокеттің компаниясынан шығып, Винс МакМахонның Дүниежүзілік Күрестік Федерациясына (WWF) қосылды. "Брейн Бастерс" деп аталғаннан кейін, команда Бобби "Брейн" Хинанды менеджер ретінде алды және жұптық командалардың қатарында жылдам өрледі, соңында WWF жұптық чемпиондығы үшін "Демолишенге" қарсы шықты. 1989 жылдың 18 шілдесінде "Брейн Бастерс" титулдарды жеңіп алып, "Демолишеннің" 478 күндік тарихи үстемесін тоқтатты; бұл матч 29 шілдеде "Saturday Night's Main Event XXII" бағдарламасында көрсетілді. Олар үш айдан кейін "WWF Superstars" бағдарламасының бір бөлімінде титулдарды "Демолишенге" қайтарғанмен, "Брейн Бастерс" WWF-тің жұптық командалар дивизионындағы маңызды күш болып қала берді.

Әлемдік бір командада жеңімпаз (19911992)

1991 жылдың жазында Андерсон Ларри Збишкомен команда құрып, өздерін "Enforcers" деп атады. Бірнеше ай бәйгеге қатысып, командалық сатыда жоғары көтерілген соң, 1991 жылдың 2 қыркүйегінде WCW World Tag Team Championship-ін жеңіп алды. Бірақ, бұл жеңіс ұзаққа солмады, екі жарым айдан кейін Рикки Стимбоат пен Дастин Родсқа титулдарынан айырылды. Андерсон мен Збишко 1991 жылдың желтоқсанында WCW-нің Еуропа бойынша "Roar Power" туры аясында команда ретінде соңғы кездесуін өткізді. 1991 жылдың желтоқсанында Андерсон Пол Э. Даңгерслидің жаңа тобы "Қауіпті Альянсқа" қосылды, онда ол "Сұлу" Бобби Итонмен жаңа команда құрды. Олар командалық дивизионда тез өрледі және көп ұзамай Стимбоат пен Родске қауіп тудырды. Андерсон мен Итон 1992 жылдың 16 қаңтарында титулдарды жеңіп алды және 1992 жылдың мамырында Штайнер ағайындыларына жоғалып, алдыңғы төрт жарым ай бойы барлық қарсыластарына қарсы титулдарды қорғады. 1993 жылдың қазанында Андерсон Сид Вишеспен болған жанжал кезінде жарақат алғаннан кейін топ таратылды. Андерсон 1993 жылдың желтоқсанында рингке оралып, бұрынғы әріптесі Пол Ромамен бірнеше кездесу өткізді. 1994 жылдың ақпанында ол Рики Стимбоатпен қысқа мерзімді команда құрды. 1994 жылдың мамырында Андерсон WCW мен ECW арасындағы талант алмасу бағдарламасы аясында Eastern Championship Wrestling-те өткен "When Worlds Collide" іс-шарасында күресті. Осы іс-шарада Андерсон Терри Фанкпен бірге Сабу мен Бобби Итонға қарсы күресіп, жеңіліске ұшырады.

Тұрақ; Әлемдік теледидар чемпионы (1994-1995)

1994 жылдың мамыр айында Андерсон тағы бір жаңа команда құрды, бұл жолы Дастин Роудспен. 1994 жылғы «Жағажайдағы төбелес» (Bash at the Beach) турнирінде Андерсон мен Роудс полковник Роб Паркердің «Stud Stable» тобымен күш сынасты. Матч барысында Андерсон Роудсты сатып кетіп, олардың жеңілісіне себепкер болды, содан кейін Терри Фанк, Бункхаус Бак, «Таңсық» Стив Остин және Менгпен бірге «Stud Stable» тобына қосылды. «Stud Stable» 1994 жылдың соңына дейін Дасти мен Дастин Родспен жанжалдарды жалғастырды, осы уақытта Фанк командадан кетіп қалды. Андерсонның соңғы чемпиондық жолы 1995 жылдың 8 қаңтарында Джонни Б. Баддтан Дүниежүзілік теледидар чемпионының белбеуін жеңіп алғаннан кейін басталды. Андерсон титулдың беделін қайта жаңғыртуға көмектесті, ол оны 1995 жылғы «Ұлы американдық төбелес» (Great American Bash) турнирінде «Ренегадқа» дейін алты айдан астам уақыт бойы сақтап тұрды. Ол ұзақ жылдар бойы досы болған Флэрмен қысқаша жанжалға түсті, оған Брайан Пиллман көмектесті.

Төрт аттының қайта қосылуы (1995-1997)

1995 жылы Андерсон Флэр, Андерсон, Пиллман және кейіннен аты аталатын күресші (соңында Крис Бенуа болды) есебінен «Төрт атты» тағы да жаңартты. 1996 жылдың соңына қарай Андерсон рингте сирек қатысты, себебі жылдар бойы денесіне түскен жүк пен жарақаттар оны шаршатуда. 25 қарашадағы Nitro бағдарламасында Андерсон Льюгермен жекпе-жекке шығып, бос WCW АҚШ чемпионатының ширек финалдық турнирінде екі рет есептен шығарылды.

Жартылай зейнетке шығу (1997-2002)

1997 жылдың 25 тамызындағы "Дүйсенбі Nitro" эпизодында Андерсон рингтен кететінін ресми түрде жариялады. 1998 жылдың 14 қыркүйегіндегі Nitro бағдарламасында Стив МакМайкл, Дин Маленко және Крис Бенуамен бірге Андерсон Рик Флерды 12 айлық үзілістен кейін WCW-ге қайта енгізді. Осылайша олар "Жоңғарлар" тобын қайта құрды, олар WCW президенті Эрик Бишоффпен қарым-қатынастарын уландырды. Флэр 1998 жылдың 28 желтоқсанындағы Nitro эпизодында Бишоффтан WCW президенті лауазымын алды, содан кейін 1999 жылғы "Uncensored" турнирінде WCW World Heavyweight Championship-ті жеңіп алды және осы процесте жаман жігітке айналды. Андерсон осы кезеңде Флэрдің оң қолы болып қалды, Флэрдің билікке құмарлығын бақылауға тырысты. 2000 жылы Андерсон "Old Age Outlaws" тобының құрамына кірді, бірақ бұл топ ұзаққа соқпады. Терри Фанк жетекшілік еткен, тәжірибелі күресшілер тобы қайта жанданған "Жаңа Әлемдік Тәртіпке" қарсы күресті. 9 мамырда Андерсон Дэвид Флэрмен күресіп жеңіліске ұшырады, ал бір аптадан кейін Рик Флэрмен бірігіп Дэвид Флэр мен Кроубарды жеңді.

Дүниежүзілік күрестік федерация / Дүниежүзілік күрестік ойын-сауық (2001 2019)

WCW жабылуынан көп ұзамай Андерсон 2002 жылғы мамыр айында World Wrestling Entertainment (WWE) деп қайта аталған WWF-тің жол агенті болды. Кейін ол Рик Флэрге Stone Cold Steve Austin-мен араздасуында көмектесіп, нәтижесінде Austin оның үстіне зәр шашты. Андерсон 2002 жылдың 10 маусымында қайтадан жақсы жігіт болып, Мистер МакМахонмен болған жекпе-жекте сол кездегі «жақсы» Флэрге WWE-нің жалғыз иесі болуға көмектесуге тырысты, бірақ Брок Леснармен бетпе-бет кездесуден қашқаннан кейін, ол МакМахонға көмектесу үшін рингке кірді. Андерсон 2006 жылғы қазан айында өткен Raw Family Reunion арнайы бағдарламасында Рик Флэрдің «Рух отрядының» Митчқа қарсы жекпе-жегінде оның бұрышында болды. Андерсон Флэрдің, сержант Слаутердің, Дасти Роудстың және Рон Симмонстың Survivor Series 2006 турнирінде «Рух отрядына» қарсы болды, бірақ жекпе-жек барысында аренадан қуылды. 2008 жылдың 31 наурызындағы Raw бағдарламасында Андерсон Рик Флэрмен соңғы рет қоштасып, оның мансабы үшін алғыс айтты. No Mercy-де ол Джефф Хардиге қарсы WWE Чемпионатын сақтап қалған Triple H-ді сахна артында құттықтады. 2016 жылғы тамыздағы Smackdown Live эпизодында Андерсон Хит Слэйтердің WWE SmackDown Tag Team Championship турнирінде өзінің жұптық серігі болуын сұраған адамдардың бірі ретінде пайда болды. Слэйтердің бірінші таңдауы емес екенін білгеннен кейін Андерсон Слэйтерге көмектесуден бас тартты. 2017 жылғы 8 тамыздағы Smackdown Live эпизодында Андерсон Fashion Police бағдарламасында қонақ ретінде пайда болып, Бризангоның ойыншық аты Тәллиді өзі жойғанын мойындады және ол «Төрт атты» фильміндегі ең жақсы жылқы екенін мақтанды, сондай-ақ «Тәлли» есімді жылқыны «Арн» деп атау керек екенін айтты. 2019 жылғы 22 ақпанда Андерсонның WWE-ден босатылғаны туралы хабар тарады. Кейін бұл Андерсонның 10 ақпандағы WWE Live Event-те мас Алисия Фоксқа жекпе-жек өткізуге рұқсат бергенімен байланысты екені хабарланды. Starcast II-де Андерсон босатылуы туралы қысқаша айтып, ол қаламайтын жерде болғысы келмейтінін және жұмыс сағаттары оған тым ауыр болғанын айтты. Ол құпиялылық туралы келісімге байланысқандықтан көп нәрсе айта алмады.

Барлық элиталық күресте (2019 қазіргі)

2019 жылдың 31 тамызында Андерсон All Elite Wrestling (AEW) pay-per-view All Out турнирінде күтпеген жерден пайда болып, Кодиге Шон Спирске қарсы жекпе-жекте спинбастермен соққы беріп көмектесті. 2019 жылдың 6 қарашасында Андерсон Dark бағдарламасында қонақ комментаторы болды. 2019 жылдың 30 желтоқсанында AEW Андерсонның компаниямен Кодидің жеке кеңесшісі және бас жаттықтырушысы ретінде келісімшартқа қол қойғанын жариялады. Ол Dynamite бағдарламасында 2020 жылдың 1 қаңтарында тұңғыш рет пайда болып, Кодиге Дарби Аллинге қарсы жекпе-жекте жеңіске жетуге көмектесті. 2020 жылдың 3 маусымында Андерсон AEW-мен жаңа көп жылдық келісімшартқа қол қойғанын мәлімдеді. 2021 жылдың 11 маусымындағы Dynamite эпизодында Тони Шиавонмен сұхбаттасқанда Андерсон өзінің ұлы Брок және Коди (қазір Коди Родс деген атпен белгілі) бірге Броктың AEW-де күресетінін және Nightmare Family құрамына қосылатынын хабарлады. Сұхбатты К.Т. Маршалл тоқтатты, содан кейін төбелес басталды. Dynamite бағдарламасының 29 қыркүйектегі эпизодында Андерсон жеңіліс тізімінде болған Родсты тастап, Ли Джонсонмен бірге рингтен шықты, ол Родспен командада ойнап, жеңіске жеткені үшін сәтті ұтып алды. Родсты тастаған сәтте Андерсон (нағыз өмірінде қару-жараққа құмар адам) оған Родстың көлігін ұрлауға рұқсат беретінін, ал өзі "Глокты алып, маңдайына бағыштап, миын бетонға төгеді" деді. Бұл промо-ролик Тони Хан мен TNT-ден алдын ала мақұлдау алғаннан кейін жанкүйерлер мен басқа күресшілер тарапынан жоғары бағаланды, өйткені цитата Андерсонды Twitter-де танымал етті; AEW реакцияға байланысты цитатасы бар футболканы дереу шығарды. Сонымен қатар, рэпер JPEGMafia осы промо-роликті "End Credits" әнінде пайдаланды. Бірақ Андерсон кейін Родсты жаттықтыруын жалғастырды, ол кейін AEW TNT Чемпионы атанды. Родс 2022 жылдың ақпан айында ұйымды тастады, бұл Nightmare Family-дің тарауына да себеп болды, бірақ Андерсон Брок пен Джонсонды жыл соңына дейін басқаруын жалғастырды. 2023 жылдың 19 сәуіріндегі Dynamite эпизодында Андерсон Уордлоуға Powerhouse Hobbs-қа қарсы жекпе-жекте TNT Чемпионатын жеңуге көмектесті. Андерсон мен Уордлоу Кристиан Кейдж бен Лухазаврмен қарым-қатынастарын нашарлатты, ал Double or Nothing турнирінде ол Лухазаврдың бас бармағын шағып алды. Уордлоу турнирде титулын сақтап қалды, бірақ Андерсон мен Уордлоудың серіктестігі 17 маусымдағы Collision эпизодында Лухазаврға жеңіліс тапқаннан кейін аяқталды. 12 тамызда Гринсборо, Солтүстік Каролинада өткен Collision эпизодында Андерсон Броктың бұрышында болды, ол Лухазаврға TNT Чемпионаты үшін күресіп, жеңіледі. Броктың ұйыммен келісімшарты сол айдың соңында аяқталды, ал Андерсон сахна артында продюсер ретінде жұмыс істеді.

Жеке өмір

Андерсонның аты аталғанымен, ол Андерсон отбасымен туыс емес. Оған "Андерсон" есімі берілді. Бастапқыда ол Оле Андерсонның інісі, кейін Оле-дің немересі ретінде таныстырылды, себебі ол сыртқы келбетімен және күресу стилімен Оле-ге ұқсас болды. Ол сондай-ақ, кейде Рик Флэрдің туысы ретінде көрсетілді, бірақ олар туыс емес, ұзақ жылдардан бері дос. 1993 жылдың 27 қазанында WCW Еуропа туры аясында Андерсон мен Сид Эуди (Sid Vicious немесе Sycho Sid ретінде танымал) Англияның Блэкберн қаласындағы қонақ үйдің барында дауға түсті. Андерсон Эудиді сынған бөтелкемен қорқытты. Қауіпсіздік жетекшісі Дуг Диллинджер оларды бөлмелеріне жібергеннен кейін, Эуди кейін Андерсонның бөлмесіне келіп, кресло аяғымен шабуыл жасады, ал Андерсон қайшымен қарсы шабуыл жасады. Эуди төрт рет пышақталды, ал Андерсон 20 рет жараланды, бір жарым литр қан жоғалтты. Дауды 2 Cold Scorpio тоқтатты, ол Андерсонның өмірін сақтап қалды деп есептеледі. Екеуі де бірін-бірі айыптамады, ал британ полициясы да іс қозғамады, себебі екеуі де жақын арада елден шығатын болды. Кейін Эуди осы оқиғадан кейін жұмыстан босатылды. Өзінің өмірбаянында айтқандай, 1994 жылы матч кезінде Андерсон рингке лақтырылды. Жоғарғы арқан бұрылыстан жыртылып кетті, бірақ ол аяғына тұра алды. Алты айдан кейін осы оқиға қайталанды, бірақ бұл жолы ол бетонға түсіп, басын, мойнын және жоғарғы арқасын соқты. Ол емделу үшін уақыт таба алмады. Уақыт өте келе, жарақаты нашарлай берді. Өмірбаянында Андерсон алғашқы белгі сол қолының жекпе-жек кезінде күйіп, сезімталдықтан айырылғанын айтады. Дәрігерлер апат кезінде омыртқадан жұлынып кеткен қабырғаның буыннан шығып, иыққа ауыртпалық пен әлсіздік тудырғанын анықтады. Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласындағы хирургке және Атланта штатының Джорджия штатындағы мамандарға кеңескеннен кейін, Андерсонның денесіндегі зақым бұрын ойлағаннан әлдеқайда ауыр екені анықталды және сол қолын жұмыс істеуге мүмкіндік беру үшін операция жасау қажет болды. 1996 жылдың соңында Атлантада операция жасалды (3, 4 және 5-ші мойын омыртқаларының сол жақ артқы ламинектомиясы және 7-ші мойын және 1-ші кеуде омыртқаларының біріктірілуі), бұл зақымның көп бөлігін қалпына келтіруге мүмкіндік берді, бірақ Андерсонның сол қолында әлі де бұлшық әлсіздігі, ұсақ моториканың жоғалуы және бұлшық массасының азаюы бар. Ол сол кезде ауруханада көптеген апталар өткізді, өзінің жазылуы үшін әйеліне, физиотерапевтіне және балаларының әкесіз қалғанын қаламауына алғыс айтты. 1997 жылдың наурыз айында жүрек тоқтауы мен өкпе жеткіліксіздігіне ұқсас симптомдармен қайтадан ауруханаға түсті, бірақ жақын арада шығарылды.