Кіріспе

Энергия жөніндегі жұмыс тобы, ресми түрде Ұлттық энергетикалық саясатты дамыту тобы (NEPDG) – 2001 жылы АҚШ президенті Джордж Буш өкімет басындағы екінші аптасында құрылған жұмыс тобы. Вице-президент Дик Чейни төрағалыққа тағайындалды. Бұл топтың жарияланған мақсаты – «жеке секторға және қажет болған жағдайда мемлекеттік және жергілікті органдарға болашақта сенімді, қолжетімді және экологиялық тұрғыдан дұрыс энергия өндіру мен таратуға көмектесетін ұлттық энергетикалық саясатты әзірлеу» болды. Соңғы есеп 2001 жылдың 16 мамырында жарияланды. Буш өткізімдік кезеңіндегі Энергетикалық кеңесшілер тобы әкімшіліктің энергиямен қамтамасыз ету саясатын қалыптастырды және Энергия жөніндегі жұмыс тобына негіз болды.

Өмірбаян

Энергетика министрі Спенсер Абрахам 2001 жылғы 19 наурызда өткен Ұлттық энергетикалық саммитте Америка алдағы 20 жылда энергиямен қамтамасыз ету дағдарысына тап болады деп мәлімдеді. Ол, егер Америка осы талаптарға жеткілікті дайындық көрмесе, елдің өркендеуіне негіз болатын факторлар қауіп төндіретініне сенді. Энергия жөніндегі жұмыс тобы АҚШ-тың шетелдік мұнайға тәуелділігін азайту мақсатымен құрылды, себебі Ұлттық энергетикалық саясат мұның АҚШ экономикасына, тұрмыс деңгейіне және ұлттық қауіпсіздігіне теріс әсер ететінін көрсетті. Жұмыс тобының құрамына вице-президент Дик Чейни, Мемлекеттік хатшы, Қаржы министрі, Ішкі істер министрі, Ауыл шаруашылығы министрі, Сауда министрі, Көлік министрі және Энергетика министрі, сондай-ақ басқа да кабинет мүшелері мен жоғары деңгейдегі әкімшілік лауазымдарындағы шенеуніктер кірді. Үкіметтік есеп беру кеңсесінің (GAO) мәліметінше, осы мүшелер үш жарым ай ішінде мұнай, көмір, ядролық энергетика, табиғи газ және электр энергетикасы салаларының өкілдерімен және лоббистермен он кездесу өткізді. Кездесулердің ешқайсысы бұқаралық жұртшылыққа ашық болған жоқ және федералдық емес қатысушылар да қатыспады. Жобаның бірінші кезеңі Президентті ағымдағы энергиямен жабдықтау мәселелері және экономикалық саясаттағы қажетті өзгерістер туралы хабардар етуден тұрды. Бұл 2001 жылғы 19 наурызда аяқталды, ал екінші кезең, яғни Ұлттық энергетикалық саясатты ұсыну 2001 жылғы 16 мамырда аяқталды. GAO «Ұлттық энергетикалық саясат есебі – бұл орталықтандырылған, жоғарыдан төменге қарай жүзеге асырылған, қысқа мерзімді және көп еңбекті қажет ететін процестің нәтижесі, ол үкіметтік деңгейдегі бірнеше жүз федералдық қызметкердің күш-жігерін қамтыды» деп мәлімдеді. Бұл кабинет мүшелері есепті әзірлеуде басты рөл атқарса, жұмыс топтары олар үшін үлгілік есептер мен қорытындыларды дайындады дегенді білдіреді.

Шетелдік энергия көздері

Ұсынылған Ұлттық энергетикалық саясаттың көптеп талқыланған аспектілерінің бірі – жоспардың болашақ жаңартылатын энергия көздеріне қажеттілікті мұнайға дербес тәуелділікпен қалай теңестіргені. «Табиғат күші: Американың жаңартылатын және баламалы энергияны қолдануын арттыру» деген тақырыптағы саясаттың алтыншы тарауында жел, геотермальдық, күн және биоотын сияқты ішкі энергия көздері АҚШ мүдделерін тұрақтандыру және қорғау үшін қажетті деп көрсетілген. Сутегі мен термоядролық энергия сияқты болашақ энергия көздері де ұзақ мерзімді жобалар ретінде қарастырылған. Дегенмен, саясатта АҚШ-тағы қолданыстағы құбыр жүйелерін жақсарту және кеңейту қажеттілігі де айтылады, бұл мұнай мен табиғи газға тәуелділіктің тағы да бірнеше жылға сақталатынын көрсетеді. Содан кейін жоспарда Американың шетелдік энергия ресурстарына деген қызығушылығы егжей-тегжейлі сипатталады. «Жеткізудің әртүрлілігі» деген бөлімде шетелдік мұнайға тәуелділікті әртараптандырудың қысқа мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз етудегі маңызды факторы екені түсіндіріледі. Канада, Оңтүстік Америка және Кариб аймағы, Африка, Ресей және Азия – АҚШ тұтынуына қолжетімді ресурстарды арттыра алатын мұнай қорына ие елдер ретінде толыққанды сипатталған. Президент Обама көлік құралдарының, әсіресе жеңіл көліктердің отын тиімділігін стандарттау үшін қатаң талаптар енгізді. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, отын тиімділігі жоғары көліктер қоршаған ортаны жақсартады және отын шығындарын төмендетеді. Обама әкімшілігі 2014–2018 жылдары өндірілген коммерциялық жүк көліктері, микроавтобустар және автобустарды ұлттық отын тиімділігі және парниктік газдар эмиссиясы стандарттары бойынша сынауды талап ететін жаңа регламентті бекітті. Барак Обама гибридтік және электрлік көліктер үшін тиімді аккумуляторларды өндіруге де инвестиция жасады. Әкімшілік табиғи газды қолдануды арттыруға және мұнай тұтынуды азайтуға бағытталған зерттеулерді қаржыландыруда.

Қоршаған ортаны қорғау

Президент Обама Американың топырағын, су айдындарын және атмосфераны ауыр ластанудан және энергияны тиімсіз пайдаланудан туындаған басқа да проблемалардан қорғау үшін шаралар қабылдап жатыр. Америкадағы экологиялық мәселелерді шешу, тіпті оларды азайту үшін ол федералдық деңгейдегі ведомствоаралық ынтымақтастықты жоспарлап отыр. 1999 жылғы Жаңғырту туралы заңда қоршаған ортаны қорғау агенттігі және Ішкі істер департаменті сияқты агенттіктер арқылы қоршаған ортаны қорғауға бағытталған бағдарламалар мен жобалар бар. Бұл агенттіктер жасыл экономиканы дамытуға бағытталған жобалар сияқты көптеген ірі жобаларға қаржыландыруды бақылайды. Заң сонымен қатар технологияны жетілдіруге инвестиция салады, осылайша американдықтар таза қоршаған ортаның ұзақ мерзімді пайдасын көре алады. Ұлттық мұхит саясаты Америка үшін маңызды ресурстарды қарастырады және оларға сәйкес басымдық береді. Олар АҚШ-тың мұхиттары мен жағалау аймақтарының денсаулығын қамтамасыз етеді, оларды адамдар пайдалана алады. 2009 жылы Обама жерді сақтау және қорғау мақсатында «Омнибус» мемлекеттік жерді басқару туралы заңға қол қойды. Осы заң арқылы ол американдық жерді едәуір кеңейте алды. «Таза су туралы» заң американдық суларды қорғау үшін белгілі бір реттеулерді енгізеді. Дегенмен, осы тізімде қорғалатын су айдындарының нақты тізімін және федералдық бақылаудағы су айдындарын сұраған ұсыныс енгізілді. Обама әкімшілігі қоршаған ортаның сапасын әділ бағалауға мүмкіндік беру үшін Ұлттық экологиялық саясат туралы заңды (NEPA) жаңғыртты. Бұл реформа федералдық агенттіктердің қоғам мен экономиканы қорғау жөніндегі күш-жігерін күшейтуге, сондай-ақ американдық жұртшылықты шешім қабылдау процесіне тартудың жолдарын табуға бағытталған. 2002 жылдың көктемінде АҚШ Энергетика министрлігі NRDC-ге NEP бойынша шамамен 13 500 беттік материалды ұсынды. Бірнеше жылдық сот дауларынан кейін, 2005 жылдың мамыр айында апелляциялық сот Энергия жөніндегі топтың құпия құжаттарын сақтауға рұқсат берді. 2001 жылы Чейни құпия түрде құрған энергетикалық жұмыс тобы ақыры жұртшылыққа жарияланды. Көп ұзамай АҚШ Өкілдер палатасы бұл шараны мақұлдады және Чейни ұсынған жаңа саясатты заңдастыруға шешім қабылдады. Саясатты қайта қарау кезінде көптеген ережелер мен ұсынымдар мұнай компанияларына басымдық беретіні анықталды. Бұл саясат биліктегілерге, әсіресе мемлекеттік қызметкерлерге, қателіктері мен зиянды әрекеттері үшін жауапкершілік жүктемейтін. Бұл саясат Энергетика жөніндегі жұмыс тобының тиімді және нәтижелі жұмыс істеуіне қатысты нақты нұсқаулар беруді көздеді. NEP жаңа жұмыс тобының қалай жұмыс істеуі керектігі туралы нақты нұсқаулар бар директива болуы тиіс еді. Бұл күштерді құрудың мақсаты жаңартылатын энергия көздерін дамыту болғанына қарамастан, қорытынды есептегі 105 ұсынымның тек жетісінде ғана жаңартылатын энергия көздері туралы айтылған. Экологиялық топтар бұл кездесу оларды жұбатуға бағытталған деп болжады, себебі кездесу кезінде жобалық құжат дайындалған және кездесудің жартысы мүшелердің өзін таныстыруына кеткен. Жұмыс тобы мен экологиялық топтар арасындағы қосымша кездесулер туралы хабарлама жоқ, бірақ жұмыс тобы мен энергетикалық саланың өкілдері және оның мүдделері арасында кемінде 40 кездесу өткен. The Washington Post 2005 жылдың 15 қарашасында ExxonMobil, Conoco, Royal Dutch Shell және BP-дің американдық еншілес компаниясы сияқты ірі мұнай корпорацияларының басшыларының тізімін қамтитын құжаттарды алғанын хабарлады. Олар ұлттық энергетикалық саясатты әзірлеген кезде Энергия жөніндегі жұмыс тобының қатысушыларымен кездескен. Вице-президент Чейни Энергия жөніндегі жұмыс тобының қызметі кезінде BP бас директорымен жеке кездескен. Осы мақаланың жарық көргеніне бір апта бұрын ExxonMobil және ConocoPhillips компанияларының басшылары АҚШ Сенатының мүшелеріне Энергия жөніндегі жұмыс тобының құрамына кірмегендерін айтты, ал BP бас директоры бұл туралы білмейтінін мәлімдеді. Мақалаға қатысты сұрақтарға жауап ретінде Чейнидің өкілі Леа Энн Макбрайд соттардың «президент пен вице-президенттің құпиялылықпен ақпарат алуға конституциялық құқығын» қолдайтынын айтты. 2007 жылдың 18 шілдесінде The Washington Post газеті жұмыс тобының мүшелері туралы, оның ішінде кемінде 40 қызығушылық білдіретін топтармен өткен кездесулер туралы хабарлады, олардың көпшілігі энергия өндіруші салалардан келген. Кездесуге келгендердің арасында Джеймс Дж. Роуз,...