Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық заңды корпорация, 1946–1987
British statutory corporation, 1946–1987
Ұлттық көмір кеңесі (ҰКК) – Ұлыбританиядағы ұлттандырылған көмір өндіру саласын басқару үшін құрылған заңды корпорация. 1946 жылғы Көмір өнеркәсібін ұлттандыру туралы заңға сәйкес құрылған, ол 1947 жылдың 1 қаңтарында, "мүліктік құқық күнінде" Ұлыбританияның барлық көмір шахталарын қабылдады. 1987 жылы ҰКК Британдық көмір корпорациясы болып қайта аталды, ал оның активтері кейін жекешелендірілді.
The National Coal Board (NCB) was the statutory corporation created to run the nationalised coal mining industry in the United Kingdom. Set up under the Coal Industry Nationalisation Act 1946, it took over the United Kingdom's collieries on "vesting day", 1 January 1947. In 1987, the NCB was renamed the British Coal Corporation, and its assets were subsequently privatised.
Өмірбаян
Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде көмір шахталары үкімет бақылауына алынды. 1919 жылғы Сэнки комиссиясы Р. Х. Тауниге, Сидни Уэббке және сэр Лео Чиоцца Мэнниге ұлттандыруды жақтауға мүмкіндік берді, бірақ ол қабылданбады. 1942 жылы соғыс кезінде көмір қоры мемлекеттік меншікке алынып, Көмір комиссиясының басқаруына берілді, алайда кен өндіру өнеркәсібі жекеменшік қолында қалды. Сол кезде көптеген көмір компаниялары шағын болды, бірақ соғысқа дейінгі жылдары біраз бірігу процесі жүрді.
Collieries were taken under government control during the First and Second World Wars. The Sankey Commission in 1919 gave R. H. Tawney, Sidney Webb and Sir Leo Chiozza Money the opportunity to advocate nationalisation, but it was rejected. Coal reserves were nationalised during the war in 1942 and placed under the control of the Coal Commission, but the mining industry remained in private hands. At the time, many coal companies were small, although some consolidation had taken place in the years before the war.
Құрылысы мен ұйым
Ұлттық көмір басқармасы (ҰКБ) Клемент Эттлидің соғыстан кейінгі Лейбористік үкіметі құрған көптеген мемлекеттік корпорациялардың бірі болды, олар ұлттандырылған өнеркәсіптерді басқаруға арналған. 1946 жылғы Көмір өнеркәсібін ұлттандыру туралы заң 1946 жылғы 12 шілдеде патшалық мақұлдау алды, ал ҰКБ 15 шілдеде лорд Хайндли төрағалығымен ресми түрде құрылды. 1947 жылдың 1 қаңтарында елдегі әрбір кеніште «Бұл кеніш енді халық атынан Ұлттық көмір басқармасымен басқарылады» деген хабарлама ілінді. Ашық карьерлік жұмыстар 1952 жылдың 1 сәуірінде қабылданады. ҰКБ 800-ге жуық компанияның меншігіндегі 958 кенішті сатып алды. Кеніштер үшін иелеріне 164 660 000 фунт стерлинг, ал бұрынғы иелеріне және 55 кокс пеші, 85 кірпіш зауыты және 20 түтінсіз отын зауыты сияқты басқа да активтер үшін 78 457 000 фунт стерлинг өтемақы төленді. Сатып алынған кеніштердің мөлшері мен өнімділігі әртүрлі болды. Көмір 20-дан 200 дюймға дейін қалыңдығы әртүрлі болатын қабаттардан қазылып алынды, ал орташа шахта жылына 245 000 тонна өндірді. Кеніштердің үштен бірінен астамы 100 000 тоннадан аз, ал 50 кеніш 700 000 тоннадан астам өнім өндірді. Көмір басқармасы елді ірі көмір кен орындарына сәйкес бөлімдерге бөлді, әр бөлім шамамен 4 миллион тонна өнім беретін аймақтарға бөлінді. Басқарма сонымен қатар кейбір кеніштердегі электр станцияларын және теміржол желілерін де қабылдады. Ол 140 000-нан астам үйді және 200 000 гектардан астам егістік жерді басқарды. ҰКБ құрылған кезде 800 000-ға жуық жұмысшы жұмыс істеді, бұл Ұлыбританияның барлық жұмыс күшінің 4 пайызын құрады. Оның ұлттық бас кеңсесі Лондонның Хобарт-хаусында орналасты.
The NCB was one of a number of public corporations created by Clement Attlee's post war Labour government to manage nationalised industries. The Coal Industry Nationalisation Act 1946 received royal assent on 12 July 1946 and the NCB was formally constituted on 15 July, with Lord Hyndley as its chairman. On 1 January 1947 a notice posted at every colliery in the country read, "This colliery is now managed by the National Coal Board on behalf of the people". Opencast operations were taken over on 1 April 1952. The NCB acquired 958 collieries, the property of about 800 companies. Compensation of £164,660,000 was paid to the owners for the collieries and £78,457,000 to former owners and for other assets such as 55 coke ovens, 85 brickworks and 20 smokeless fuel plants. The collieries it had acquired varied considerably in size and output. Coal was mined from seams that varied from 20 to 200 inches thick and the average pit produced 245,000 tons annually. More than a third of collieries produced less than 100,000 tons and 50 collieries produced more than 700,000 tons. The coal board divided the country into divisions, corresponding to the major coalfields, and each division was divided into areas with an output of approximately 4 million tons. The board also took over power stations at some collieries and railway sidings. It managed an estate of more than 140,000 houses and more than 200,000 acres of farmland. At its inception the NCB employed nearly 800,000 workers which was four percent of Britain's total workforce. Its national headquarters were established in Hobart House, London.
Тарих
1947 жылы кен орындарының шамамен жартысына шұғыл жөндеу қажет болды, сол себепті даму бағдарламасы басталды. 1947 мен 1956 жылдар аралығында ҰКБ 550 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, оның көп бөлігі жер астындағы көмір өндіру процесін механикаландыруға бағытталды. 1957 жылға қарай Британияның кен орындары Еуропадағы кез келген жерден арзан көмір өндіріп шығарды. 1950 жылы жасалған Көмір жоспары 1970 жылға қарай өндірісті 184 миллионнан 250 миллион тоннаға дейін арттыруды мақсат етті. 1950 жылдардың соңында арзан мұнай импортының бәсекелестігі күшейді, ал 1957 жылы көмір өнеркәсібі тая бастады. 1958 мен 1959 жылдар аралығында 85 кен орны жабылды. 1960 жылы Альф Робенс ҰКБ төрағасы болып тағайындалды және ол ең өнімді шахталарға назар аудару саясатын енгізді. Оның он жылдық қызметі барысында өнімділік 70%-ға өсті, бірақ шахталар саны азайды және жұмыс күші күрт қысқарды. 1967 жылы ҰКБ құрылымын 17 жаңа аймаққа бөлісті, әр аймақта шамамен 20 000 адам жұмыс істеді. 1956 жылы 700 000 адам 207 миллион тонна көмір өндірсе, 1971 жылы 292 кен орнында 290 000-нан кем емес жұмысшы 133 миллион тонна көмір өндірді. 1972 жылғы кеншілер ереуілінен кейін жасалған 1974 жылғы Көмір жоспары, көмір өнеркәсібі өндірісін сақтай отырып, ескірген қуатты және тозығы жеткен шахталарды 40 миллион тоннаға алмастыруды көздеді. 1983 жылға қарай ҰКБ жаңа кен орындарын дамытуға 3 миллиард фунт стерлинг инвестициялауға ниеттенді. 1984 жылы ҰКБ жабылуға тиіс кен орындарының тізіміне ие екендігі айтылды, ал төрағасы Ян Макгрегор кеңес өндірісті 4 миллион тоннаға азайтуды қарастырып жатқанын мәлімдеді, бұл 1984-85 жылдардағы кеншілер ереуіліне себепкер болды. Бұл ереуіл тарихтың ең ұзақ және ең қатал ереуілінің бірі болды және ереуілші кеншілерге зор қайғы әкелді. 1985 жылдың соңына дейін 23 кен орны жабылды. 1987 жылдың 5 наурызында «Көмір өнеркәсібі туралы 1987 жылғы заң» қабылданып, ҰКБ таратылғанын және оның ізбасары – Британдық көмір корпорациясы құрылғанын білдірді. 1966 жылдың 21 қазанында Уэльстегі Мертир Тидфил қаласының жанындағы Аберфан ауылының үстіндегі кен орнының шөгіндісі Аберфан апатына әкеп соқты. Шөгінді тау беткейінде пайда болып, табиғи бұлақты жапқан. Күшті жаңбыр шөгіндіде су жиналуына себеп болды, нәтижесінде ол бірден төмен қарай сырғанап, Пантглас бастауыш мектебі мен бірқатар үйлерді қамтыды, салдарынан 116 бала мен 28 ересек қаза тапты. Шөгіндіге жауапкершілік Ұлттық көмір басқармасы (ҰКБ) жүктеліп, апатқа қатысты ұйым мен тоғыз қызметкер кінәлі деп танылды.
In 1947, about half the collieries were in need of immediate attention and a development programme was begun. Between 1947 and 1956, the NCB spent more than £550 million on major improvements and new sinkings, much of it to mechanise the coal getting process underground and by 1957 Britain's collieries were producing cheaper coal than anywhere in Europe. The Plan for Coal produced in 1950 aimed at increasing output from 184 million to 250 million tons by 1970. Competition from cheap oil imports arrived in the end of the 1950s, and in 1957 the coal industry began to contract. Between 1958 and 1959, 85 collieries closed. In 1960, Alf Robens became the chairman of the NCB, and he introduced a policy concentrating on the most productive pits. During his ten year tenure, productivity increased by 70%, but with far fewer pits and a much reduced workforce. In 1967, the NCB reorganised its structure into 17 new areas each employing about 20,000 men. In 1956, 700,000 men produced 207 million tons of coal; by 1971, fewer than 290,000 workers were producing 133 million tons at 292 collieries. The 1974 Plan of Coal produced in the aftermath of the 1972 miners' strike envisaged that the coal industry would replace 40 million tons of obsolete capacity and ageing pits while maintaining its output. By 1983, the NCB would invest £3,000 million on developing new collieries. In 1984, it was alleged that the NCB had a list of collieries earmarked for closure and its chairman, Ian MacGregor indicated that the board was looking to reduce output by 4 million tons, a contributory factor in the 1984 85 miners' strike. The strike was one of the longest and most bitter in history and caused great suffering for the striking miners. During the strike, the NCB lost markets and 23 collieries had closed before the end of 1985. On 5 March 1987, the Coal Industry Act 1987 received royal assent, signalling the end of the NCB and the formation of its successor, the British Coal Corporation. On 21 October 1966, a catastrophic collapse of a colliery spoil tip above the Welsh village of Aberfan, near Merthyr Tydfil in Wales caused the Aberfan disaster. The tip had been created on a mountain slope above the village and overlaid a natural spring. Heavy rain led to a build up of water within the tip which caused it to suddenly slide downhill as a slurry, killing 116 children and 28 adults as it engulfed Pantglas Junior School and a row of houses. The tip was the responsibility of the National Coal Board (NCB), and the subsequent inquiry placed the blame for the disaster on the organisation and nine named employees.
Зерттеу
Глостерширдегі Стоук Орчардтағы ККБ-ның Көмір зерттеу мекемесі (CRE) 1950 жылы Жакоб Броновски зерттеулер директоры болып тағайындалғанда құрылды. Көмір өнеркәсібі жекешелендірілгеннен кейін мекеме жабылды. Стоук Орчард кітапханасы жабылудан кейін сақталды және қазір Солтүстік Англия тау-кен және механикалық инженерлер институтында сақтаулы. Тау-кен өндірісі саласындағы ғылыми-зерттеу және дамыту мекемесі 1969 жылы Орталық инженерлік мекемесі мен Тау-кен зерттеу мекемесінің бірігуі нәтижесінде құрылды, ол тау-кен жабдықтары мен процедураларын зерттеу және сынау үшін құрылған. Ол Дербиширдегі Бретбиде орналасқан. 1985 жылдан бастап ККБ-ның қайта құрылуынан кейін MRDE Тау-кен департаментімен біріктірілді.
The NCB's Coal Research Establishment (CRE) at Stoke Orchard in Gloucestershire was founded in 1950 with Jacob Bronowski as Director of Research. It closed following privatisation of the coal mining industry. The Stoke Orchard library was safeguarded after closure and is now held by the North of England Institute of Mining and Mechanical Engineers. The Mining Research and Development Establishment was formed in 1969 by merger of the Central Engineering Establishment and Mining Research Establishment to undertake research into and testing of mining equipment and procedures. It was based in Bretby, Derbyshire. Following the rationalisation of the NCB from 1985, the MRDE merged with the Mining Department.
Темір жолдар
НКБ өзінің көмір шахталарында кең ауқымды өндірістік теміржол жүйелерін пайдаланды, бу машиналарымен жұмыс істеді, 1982 жылдың күзіне дейін, Bold Colliery бу локомотивтерін тұрақты түрде пайдалануын тоқтатқанға дейін.
The NCB operated extensive industrial railway systems at its collieries, employing steam traction until autumn 1982 when Bold Colliery ended regular use of steam locomotives.
Еншілес кәсіпорындар
НКБ-ның еншілес компаниялары көмір негізді химиялық өнімдерді (Көмір өнімдері бөлімі) және каскалар мен басқа да кен өндіру жабдықтарын (Tredomen Engineering Ltd) басқарды. 1970-ші жылдардың ортасында Көмір өнімдері бөлімінің қызметі екі жаңа компанияға: National Smokeless Fuels Ltd және Thomas Ness Ltd-ге берілді, бірақ олар НКБ-ға толыққанды тиесілі болып қалды.
NCB subsidiaries managed coal based chemical products (Coal Products Division) and the production of helmets and other mining equipment (Tredomen Engineering Ltd). In the mid 1970s, the activities of Coal Products Division were transferred to two new companies; National Smokeless Fuels Ltd and Thomas Ness Ltd, although they remained wholly owned by the NCB.
Фильмдер
1952 жылы Көмір өнеркәсібі ұлттық кеңесі (NCB) кино бөлімін құрды. Кеңес өз қызметкерлерін және жаңадан келгендерді оқытуға мүдделі болды және техникалық фильмдер өндіруді бастады, сондай-ақ сыртқы компаниялардан фильмдерге тапсырыс берді. Бөлім 1984 жылы жабылуға дейін тоғыз жүзден астам фильм жасады.
In 1952, the NCB established a film unit. The board was keen to train its staff and new recruits and initiated a scheme to produce technical films as well as commissioning films from outside companies. More than nine hundred films were made before the unit closed in 1984.
Тұрғын үй
Ұлттық көмір кеніші басқармасы – ірі үй иесі болды, мыңдаған үйлерін шахтерлерге және осы саламен байланысты басқа адамдарға жалға берді. 1984-85 жылдарғы шахтерлер ереуілі кезінде оның түрлі жастағы шамамен 170 000 үйі болды. Одан кейін үкімет Ұлттық көмір кеніші басқармасына үйлерін сатуды бұйырды, олардың бір бөлігін шахтерлер немесе бұрынғы шахтерлер сатып алды, ал қалғандары мүліктік спекулянттарға сатылды.
The NCB was a major landlord, owning thousands of houses rented to miners and others involved in the industry. At the time of the 1984 85 miners strike, it owned around 170,000 houses of various ages. Shortly after this the government instructed the NCB to sell its stock of houses, some of which were bought by the miners or former miners, and others were sold to property speculators.