Колониалды стильдегі Эстес-Парк қонақ үйі

Кіріспе

Колониалдық жаңғырту стиліндегі қонақ үй Эстес Парк, Колорадода.

Стэнли қонақ үйі – АҚШ, Колорадо штаты, Эстес Парк қаласында орналасқан, 140 бөлмелі Колониалдық жаңғырту стиліндегі қонақ үй, Рокки Маунтин Ұлттық паркіне кіреберістен шамамен бес шақырым қашықтықта. Ол Стэнли Мотор Каридж Компаниясының негізін қалаушыларының бірі Фрилан Оскар Стэнли салған және 1909 жылдың 4 шілдесінде шығыс жақтағы жоғары топтағы адамдар үшін демалыс орны, ал өкпе туберкулезімен ауыратындар үшін денсаулық сақтау орталығы ретінде ашылған. Қонақ үй және оның төңірегіндегі құрылыстар Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Сол кездегі ең тиімді ем – таза, құрғақ ауа, көп күн сәулесі және дұрыс тамақтану болатын. Сондықтан Стэнли, сол замандағы көптеген «өкпе ауруымен» азап шеккендер сияқты, Рокки тауларының емдік ауасын алуға бел буды. Ол әйелі Флорамен бірге наурыз айында Денверге (Колорадо штаты) келді, ал маусым айында доктор Шерман Грант Боннидің кеңесі бойынша жаздың қалған бөлігін Колорадо штатының Эстес-Парк қаласына көшіп келді. Осы маусымда Стэнлидің денсаулығы күрт жақсарды. Бұл Ұлттық тарихи мұраларды сақтау қорының бағдарламасына кіретін, бірақ 2022 жылы енгізілмеген.

Сәулет

Стэнли Отель националдық тізілімдегі тарихи аудан 11 құрылымды қамтиды, оның ішінде негізгі қонақ үй, концерт залы, карета үйі, менеджердің коттеджі, қақпа үйі және The Lodge – бастапқыда The Manor House деп аталған шағын жатақ үйі бар. Ғимараттарды F.O.Стэнли Денвер архитекторлары Т.Роберт Вигер, Генри "Лорд Корнуоллис" Роджерс және мердігер Фрэнк Кирхоффтың кәсіби көмегімен жобалаған. Бұл орын Ұлттық паркте Эстес аңғары мен Лонгс-Пикке көрініс ашатындығы үшін таңдалды. Негізгі ғимарат, концерт залы және Қожалық үйі кездейсоқ қиыршық тастан жасалған негіздерде орналасқан, сырты жапсырмалы ағашпен қапталған және асфальт шатырлы болаттан жасалған. Бастапқыда Стэнли ғимараттардың сыртына ақ акценттермен сары охр түсін таңдады. Құрылыстарда қолданылған ағаш болашақ ұлттық парктегі Биерштадт көлі мен Сырлы аңғар аймақтарынан жиналды және Денвердегі Кирхоффтың ағаш қоймасынан, сондай-ақ Арканзас штатының Пайн-Блафф қаласындағы Bluff City Lumber Company компаниясынан сатып алынды. Гранит Бобер Брук пен Үлкен Томпсон өзенінің қосылған жеріне жақын Болдуиннің меншігінен алынды. Жергілікті емес материалдар теміржол арқылы Колорадо штатының Лайон қаласына, содан кейін Эстес-паркке қашыр сүйрейтін арбамен жеткізілді. 1909 жылы ашылған кезде қонақ үй елдегі жарықтандырудан бастап ас үйге дейін толық электрлендірілген алғашқылардың бірі болды (бірақ кейбір құрылғыларды электрмен немесе газбен де пайдалануға болады). Стэнли өзінің қонақ үйін қуатпен қамтамасыз ету үшін Fall River гидроэлектростанциясының құрылысына жетекшілік етті, ол сонымен қатар Эстес Парк қаласына алғаш рет электр қуатын жеткізді. Әр қонақ бөлмесінде телефон орнатылған, әрбір екі бөлме бірлескен жуынатын бөлмемен бөлісіп, 1906 жылы бөгеттелген Black Canyon Creek-тен сумен жабдықталады. 1935 жылы Роу Эмеридің меншігінде болған кезде, сыртқы қаптамасы ақ түске боялды және көптеген бастапқы электрогаз құрылғылары ауыстырылды. Мейманхана стилі Жаңа Англияның тарихи сәулетін еске түсірсе де, жалпы пішіні мен орналасуы гигиена мен жайлылықтың қазіргі заманғы талаптарын қанағаттандыруға бағытталған. Стэнлидің сәулет дизайны мен денсаулықты сақтауға деген қызығушылығын ескере отырып, ол Солтүстік Каролина штатының Пайнхерст қаласындағы Каролина қонақ үйінен (1899–1900) шабыттанған болуы мүмкін, оны Бертранд Е.Тейлор (1856–1909) жобалаған – аурухана дизайнындағы ұлттық көшбасшы және Стэнли сияқты Массачусетс штатының Ньютон қаласының тұрғыны. Каролина мен Стэнли арасындағы параллельдер стильден асып түседі; Каролинаның құрылысшысы Джеймс Уокер Тафтс Бостонның газдалған су өндірушісі болды және бастапқыда Пайнхерстті өкпе аурулары бар адамдар үшін денсаулық курорты ретінде дамытты. Стэнли Тейлордың жұмысымен және идеяларымен таныс болды ма, жоқ па, Денвер университетінің докторы Шерман Грант Боннидің оған әсер еткені анық, ол туберкулезді емдеудегі қазіргі заманғы сарапшы; Стэнлидің Эстес Парктегі жазғы үйі Боннидің "Пульмонарлық туберкулез" кітабында (қонақ үй салынып жатқан кезде жарық көрді) суреттелген, ал Стэнлидің өзі алғы сөзбен "фотографиялық иллюстрацияларға деген қызығушылығы мен тиімділігі" үшін алғыс айтады. Мейрамхана ешқашан санаторий ретінде жұмыс істемегенмен, ол өкпе денсаулығына оңтайлы орта болу үшін жобаланған. Құрылыс жоспарлары жарияланған кезде Fort Collins Weekly Courier газеті: "[Эстес Парк] дәрігерлер үшін ең мықты пациенттерін жіберуге қолайлы орын болды, олар таза ауа мен биіктіктен күш алатын дене бітіміне ие болды, бірақ оларға қолайлы баспана мен орта табу әрдайым мүмкін болған жоқ. Парк үлкен ойын-сауық алаңына айналғаннан кейін және ең жақсы азық-түлік өнімдері жеткілікті болғаннан кейін, барлық маңызды қарсылықтар жойылады". Осыған сәйкес, ғимараттар Боннидің кітабында айтылған талаптарға сәйкес орналастырылды және жобаланды. Мысалы, Боннидің айтуынша, санаторий немесе өкпе аурулары бар адамдарға арналған ғимарат оңтүстік беткейде немесе орташа биіктіктегі таудың түбінде орналасуы керек. Желден қорғану үшін ғимаратты жергілікті ауа райына сәйкес оңтүстікке қарай созылған шұңқырдың шығысына немесе батысына орналастыру керек. Егер таудың биіктігі бірнеше жүз метрге жететін болса, одан да жақсы. Топырақ құрғақ, кеуекті және құмды болуы керек, бірақ тасты құрылым да жарамайды. Құрғақ климатта суару қажеттілігін ескере отырып, кең алаңдарды жасауға немесе санаторийдің жанына гүл бақшаларын орналастыруға тырысудың қажеті жоқ, бірақ мұндай әшекейлеу мекеменің тартымдылығын арттырады. Мүгедектерге әдемі көрініс үлкен пайда әкеледі. Жер мен аспанның үйлесімін көрсететін тартымды көріністер монотондылықты бұзуға көмектеседі. Табиғаттың ұлылығынан шабыт алып, рух көтеріледі. Бұл мәтін Эстес Парк, Колорадодағы тұтынушыларға арналған коттеджлердің верандасынан көріністің суретімен бірге келген. Мейманхана Боннидің кітабында ұсынылған кең верандалармен, желдетумен, оңтүстікке қарауымен және дәмді тағамдармен де жабдықталған. Стэнли Отель кампусының стилі жаңа классикалық стильде. Негізгі фасадының күшті симметриялық орналасуы және екі қабатты сегізбұрышты күмбез, Палладиан терезесі, жақтаулары, мансардалары, аққу мойнының фронтондары, иілген кронштейндері, жұпталған тоскан бағаналары, сопақша тәрізді терезелері және күрделі өрнектелген балюстрадалары сияқты классикалық элементтер – бұл «американдық Георг және Федералдық стильдер» деп аталатын стильдің ерекше белгілері. Жапсырмалы ағаш және оюлы ағаш элементтері Жаңа Англияның аймақтық құрылыс тәжірибесіне тән. Дегенмен, бұл ерекшеліктер ерте 20 ғасырдың талғамдары мен өмір салтына сәйкес өзгертілген және орналастырылған. Мейманхана стилі Стэнли құрылысына дейін және кейін Эстес Парктегі басқа қонақ үйлерде қолданылған рустикалық стильден өте өзгеше. Алайда, бұл Стэнлидің мөлшері мен сапасы үшін сол кездегі қонақ үйлер үшін ерекше емес таңдау болды (мысалы, Royal Poinciana Hotel, Lake Yellowstone Hotel, Mount Washington Hotel). Жалпы алғанда, жаңа классикалық стиль заманауи американдық мәдени құндылықтарының тарихи тамырларын және американдық өркениеттің позитивті прогресін символдайды. Осыған орай, Стэнли Отель құрылысшының және оның клиенттерінің қарапайым әдемілігін, ішіндегі заманауи жайлылықты жарнамалап, Эстес Парктің құрметті курортты қаласының болашағына шақыруды білдіреді. Бұл барлық мәндік мағыналар таудың қатаңдығымен және аймақтағы басқа қонақ үйлердің қарапайымдығымен қатар қосымша күшейтілді.

The Stanley Hotel National Register Historic District contains 11 contributing structures including the main hotel, the concert hall, a carriage house, manager's cottage, gate house and The Lodgea smaller bed and breakfast originally called The Manor House. The buildings were designed by F. O. Stanley with the professional assistance of Denver architect T. Robert Wieger, Henry "Lord Cornwallis" Rogers, and contractor Frank Kirchoff. The site was chosen for its vantage overlooking the Estes valley and Long's Peak within the National Park. The main building, concert hall and Manor House are steel frame structures on foundations of random rubble granite with clapboard siding and asphalt shingle roof. Originally, Stanley chose a yellow ocher color for the buildings' exteriors with white accents and trim. Lumber used in the structures was harvested from the areas of Bierstadt Lake and Hidden Valley in the future national park, and purchased from Kirchoff's Lumberyard in Denver and Bluff City Lumber Company of Pine Bluff, Arkansas. The granite was quarried from the Baldwin property near the confluence of Beaver Brook and the Big Thompson River. Non local materials were brought to Lyons, Colorado by rail and thence to Estes Park by mule drawn wagon. Upon opening in 1909, the hotel was alleged to be one of first in the country to be fully electrified from the lighting to the kitchens (although some fixtures could be operated with either electricity or gas). To supply his hotel with power, Stanley led the construction of the Fall River Hydroplant which also brought electricity to the town of Estes Park for the first time. Every guest room had a telephone and each pair of rooms shared an en suite bathroom with running water supplied by Black Canyon Creek, which had been dammed in 1906. Circa 1935, during Roe Emery's tenure as owner the ochre colored siding was painted white and most of the original electro gas fixtures were replaced. Although the style of the hotel evokes the historical architecture of New England, the general form and layout are designed to accommodate contemporary notions of hygiene and comfort. Given Stanley's interest in architectural design and healthful living, he may have been inspired by the Carolina Hotel (built 1899–1900) in Pinehurst, North Carolina, designed by Bertrand E. Taylor (1856–1909)a national leader in hospital design and, like Stanley, a resident of Newton, Massachusetts. The parallels between the Carolina and the Stanley extend beyond style; the builder of the Carolina, James Walker Tufts, was a Boston soda magnate who initially developed Pinehurst as a health resort for people with pulmonary diseases. Whether or not Stanley had exposure to Taylor's work and ideas, it is certain that he was influenced by Dr. Sherman Grant Bonney of the University of Denver, a contemporary expert in the treatment of tuberculosis; Stanley's Estes Park summer house is illustrated in Bonney's book, Pulmonary Tuberculosis (published while the hotel was under construction), and Stanley himself is acknowledged in the preface for his "interest and efficiency in connection with the photographic illustrations." Although the hotel never operated as a sanitarium per se, it was designed to be an optimal environment for pulmonary health. When the construction plans were announced, the Fort Collins Weekly Courier reported, "[Estes Park] has been a favorite place for doctors to send the more robust of their patients, who were in shape to be braced up by the keen air and the considerable altitude, but it has not always been possible to get suitable accommodations and surroundings for them. With the park turned into a vast pleasure ground, and ample provisions for the best food products, all precious objections will be dissipated." Accordingly, the facilities were sited and designed to meet the requirements expounded in Bonney's book. For instance, according to Bonney,

text="An ideal site for a sanitarium, or, in fact, for all buildings designed especially for pulmonary invalids, should be upon the southern slope of a hill or near the base of a moderately high mountain. In order to afford shelter from the prevailing winds, the building should be located according to regional weather conditions either to the east or the west of a spur extending southward. It is still more advantageous if the mountain rises to a considerable distance in the far background, even to a height of several hundred feet The soil should be dry, porous and sandy although a rocky formation is not undesirable. On account of the necessity of irrigation in dry climates, no elaborate attempt should be made to beautify the grounds by laying out expansive lawns or by disposing flower gardens in the immediate vicinity of the sanitarium, although such ornamentation adds greatly to the attractiveness of the institution. Undoubted benefit accrues to the invalid from a pleasing landscape. Attractive views, combining land and sky effect, contribute to a remarkable degree in breaking an unceasing monotony. Definite inspiration and elevation of spirits are not infrequently afforded by the sublimity of scenic grandeur witnessed in mountain resorts." This text is accompanied by a photograph of "the delightful view afforded from the porches of cottages for consumptives in Estes Park, Colorado." The hotel also provided the ample porches, ventilation, southern exposure, and appetizing food recommended in Bonney's book. The style of the Stanley Hotel campus is colonial revival. The strong symmetrical arrangement of the primary facade, and the classically derived ornamental articulations such as the two stage octagonal cupola, Palladian window, fanlights, dormers, swan's neck pediments, scroll brackets, paired Tuscan columns, oval ox eye windows, and elaborately turned balusters are all stylistic hallmarks of the so called American Georgian and Federal Styles. The clapboard siding and carved wood elements are characteristic of New England's regional building practices. And yet, these features are modified and arranged to accommodate the tastes and lifestyles of the early twentieth century. The style of the hotel contrasts sharply with the rustic style used for the other hotels in Estes Park, before and after the Stanley's construction. However, it was not an uncommon choice for a hotel of the Stanley's size and quality in the time period (e. g. Royal Poinciana Hotel, Lake Yellowstone Hotel, Mount Washington Hotel). In general, the colonial revival symbolized the historical roots of modern American cultural values and the positive progress of American civilization. By this token, the Stanley Hotel was an expression of the modest gentility of the builder and his clientele, an advertisement for the modern comforts contained within it, and a beacon for the future of Estes Park as a respectable resort town. All of these connotations were heightened in contrast with the ruggedness of the Rocky Mountains and the rusticity of the other hotels in the area.

Негізгі ғимарат

Негізгі қонақ үйдің (1909 жылы салынған) жоспары XX ғасырдың басында американдық жоғарғы топ арасында танымал болған түрлі шараларды қабылдау үшін жасалған, ал кеңістіктер соған сәйкес безендірілген. Мысалы, музыка бөлмесі, құмыршақ түсті қабырғалары (алғашқыда жасыл және ақ болған), панорамалық терезелері және әдемі классикалық гипстен жасалған әрлеуі күндіз хат жазуға, ал түнде камералық музыка орындауға арналған – бұл мәдениетті, әйелдерге тән деп саналған әрекеттер еді. Ал, темекі шегу бөлмесі (қазіргі Пиньон бөлмесі) мен оған іргелес бильярд бөлмесі, қою боялған ағаш элементтерімен және граниттік аркалы каминмен ерлерге арналған. Стенлидің өзі консервативті отбасында өскен және ауыр өкпе ауруынан жазылғаннан кейін, сигарета шекпеген және алкоголь ішпеген, бірақ сол кезде көптеген ер адамдар үшін кешкі ас ішкеннен кейін осылар қажетті шаралар еді. Дегенмен, бильярд Стенлидің ең сүйікті ойын-сауығының бірі болды. Орталық жылыту немесе желдету жүйесі болмағандықтан, ғимарат табиғи ауа ағынын қамтамасыз ету үшін салынған; үлкен баспалдақтың үстіндегі Палладиан терезесін ашу арқылы вестибюль арқылы көлденең жел соғып, ауаны жаңартады, барлық қоғамдық орындардағы француз есіктері верандаларға ашылады, ал қонақтардың дәліздерін жалғастыратын екі иілген баспалдақ жоғарғы қабаттарда ауаның тоқталуына жол бермейді. Негізгі қонақ үй қазір қыста жылытылса да, қонақтар жазда салқындату үшін табиғи желдетуге сеніп жүреді. Ашылғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, гидравликалық лифт пайдалануға берілді. 1916 жылы негізгі ғимараттың шығыс жағы артқа қарай кеңейтіліп, бірнеше қосымша қонақ бөлмелері салынды. Осы кезеңде музыка бөлмесіне ниша қосылды. 1921 жылы артқы веранда жабылып, қазір сыйлық дүкені ретінде пайдаланылатын бөлмеге айналдырылды. 1935 жылы гидравликалық лифт жүйесі кабельдік жүйемен алмастырылып, төртінші қабатқа дейін жеткізілді, соның нәтижесінде механикалық құралдарды орналастыру үшін қосымша күмбез салынды. Бастапқыда, алдыңғы веранданың орталық бөлігінен порт-кочер созылып тұрған, бірақ оңтүстік террасаны тұраққа айналдырған кезде ол алынып тасталды. 1983 жылы қызметтік туннель қазылып, жертөле дәлізін қызметкерлер кіреберісімен байланыстырды. Ол қонақ үй тұрған тірі граниттің ішінде тікелей жасалған.

The floor plan of the main hotel (completed 1909) was laid out to accommodate the various activities popular with the American upper class at the turn of the twentieth century and the spaces are decorated accordingly. The music room, for instance, with its cream colored walls (originally green and white), picture windows and fine, classical plaster work was designed for letter writing during the day and chamber music at night – cultured pursuits perceived as feminine. On the other hand, the smoking lounge (today the Piñon Room) and adjoining billiard room, with their dark stained wood elements and granite arch fireplace were designated for enjoyment by male guests. Stanley himself, having been raised in a conservative household and having recovered from a serious lung disease, did not smoke cigars or drink alcohol, but these were essential after dinner activities for most men at the time. Billiards, however, was among Stanley's most cherished pastimes. With no central heating or ventilation system, the structure was designed to facilitate natural airflow; the Palladian window at the top of the grand stair could be opened to induce a cross breeze through the lobby, French doors in all the public spaces open onto verandas, and two curving staircases connecting the guest corridors prevent stagnant air in the upper floors. Although the main hotel is now heated in the winter, guests still depend on natural ventilation for cooling in the summer. Within a few years of opening, a hydraulic elevator was put in operation. In 1916, the east wing of the main building was extended in the rear adding several guest rooms. Around this time, the alcove of the music room was added. In 1921, a rear veranda was enclosed forming a room that currently serves as a gift shop. Around 1935, the hydraulic elevator system was replaced with a cable operated system and extended to the fourth floor necessitating the addition of a secondary cupola to house the mechanical apparatus. Originally, a porte cochère extended from the central bay of the front porch, but this was removed when the south terrace was converted into a parking lot. In 1983, a service tunnel was excavated, connecting the basement level corridor to the staff entrance. It is cut directly through the living granite on which the hotel rests.

Концерт залы

Мейманхананың шығысында орналасқан концерт залын Стэнли 1909 жылы, өзінің жазғы үйін жобалаған сәулетші Генри "Лорд Корнуоллис" Роджерстің көмегімен салдырған. Халық арасындағы аңыз бойынша, оны Ф.О.Стэнли әйелі Флораға сыйлық ретінде салған. Ішкі безендірілуі бас қонақүйдің музыкалық бөлмесімен ұқсас, ал Бостон симфониялық залына (МакКим, Мид және Уайт, 1900) едәуір ұқсайды, бұл зал Стэнлилерге жақсы таныс болған. Сахнада актерлердің кіруі мен шығуы үшін қолданылатын жасырын есік бар. Екінші қабатта екі жолақты боулинг алаңы орналасқан, ол Максвелл Эббеллдің иелігінде алынып тасталған. Бұл боулинг алаңы Стэнлилердің Ньютон қаласындағы Хуннуэлл клубындағы боулинг алаңына ұқсас болуы мүмкін, оның суреттері Ньютон қалалық кітапханасында сақтаулы. Зал 2000 жылдары кең ауқымды жөндеуден және қайта жаңартудан өтті.

Ложа

Бір кезде "Қара үй" деп аталған, басты ғимарат пен концерт залының арасындағы кішігірім қонақ үйі, басты қонақ үйдің 1:3 масштабтағы кішірейтілген нұсқасы болып табылады. Басты үлгісінен өзгеше, сарай 1910 жылы құрылысы аяқталғаннан бастап толыққанды жылытылған, бұл Стэнлидің басты ғимарат маусымдық жабылу кезінде оны қысқы курорт ретінде пайдалануды жоспарлағанын көрсетеді. Дегенмен, қазір қысқы спорт түрлерімен әйгілі Колорадо тау қалаларынан айырмашылығы, Эстес Паркі Стэнлидің заманында маусымнан тыс келушілерді тартпады, ал сарай жылдың көп бөлігінде бос тұрды. Бүгінде ол "The Lodge" деп аталады, ішінде бранч-ресторан бар және қонақтарға мүліктің тағы бір орны ретінде қызмет етеді.

Жарық

1974 жылы американдық қорқыныш жазушысы Стивен Кинг әйелі Табитамен бірге Боулдерде (Колорадо штаты) Stanley қонақүйінде бір түн өткізді. Бұл сапар Кингтің берген сұхбаттары арқылы ғана белгілі, онда ол оқиға туралы әртүрлі нұсқаларды келтіреді. Сапар барысында Кинг ойын-сауық паркінде өтетін Darkshine атты кітап жазып жүрді, бірақ оның орналысына қанағаттанбады. Джордж Биамның «Стивен Кингтің серігі» кітабында айтылғандай, «жергілікті тұрғындардың кеңесімен, солтүстікке қарай бір сағаттық жерде орналасқан Эстес-Парктегі курорттық қонақүйді ұсынғаннан кейін Стивен мен Табита Кинг Стэнли қонақүйіне басқа қонақтар шығып жатқанда келді, себебі қонақүй қысқы маусымға жабылып жатқан еді. Қонақүйге тіркелгеннен кейін және Табита ұйықтап қалғаннан соң Кинг дәліздерді аралап, қонақүйдің барына барды, онда Grady есімді бармен ішімдіктер ұсынды. Кинг 217-ші нөмірлі бөлмесіне қайтқанда, қонақүйдің шалғай орналасқандығы, оның әсемдігі және есімдігі оның қиялын оятып жіберді. Кейіннен Кинг ванна бөлмесіне кіріп, тырнақталған аяқтары бар ваннаның қызғылт түсті пердесін сыртқа тартып: «Егер кімде-кім мұнда өлсе қалай болар еді?» – деп ойлады. «Сол сәтте менде кітап бар екенін түсіндім». 1977 жылы Әдеби гильдиямен сұхбатта Кинг былай деді: «Біз [Боулдерде] тұрғанда осы керемет тау курорты қонақ үйі туралы естідік және оны сынап көруге шешім қабылдадық. Бірақ келгенде, олар маусымды жабуға дайындалып жатыр еді, және біз өзімізді сол жердегі жалғыз қонақтар деп таптық, барлық ұзын, бос дәліздермен». Кинг пен оның әйеліне бос асханада тамақ берілді, қоса, консервіленген оркестр музыкасы естілді: «Біздің үстелімізден басқа барлық орындықтар үстелдерге қойылған еді. Сондықтан музыка дәліз бойымен қайталап естілді, менің ойымша, Құдай мені оны естіп, осыны көру үшін осы жерге әкелді. Сол түні ұйықтағанда, менің басымда "Шырақ" кітабының барлық сюжеті қалыптасқан еді». Басқа бір әңгімеде Кинг: «Мен үш жасар ұлымның дәліздерде жүгіріп, иығынан артына қарап, үлкен көздерімен айқайлап тұрғанын армандадым. Оның артынан өрт сөндіру шланғысы қуа жұрді. Мен қатты терлеп, төсектен құлауға асығысқандай ояндым. Мен тұрып, темекі жағып, терезенің алдындағы креслоға отырып, Роки тауларына қарадым, темекі бітіргенге дейін "Шырақ" кітабының негізгі сюжеті толыққандай болды» деді. «Шырақ» 1977 жылы жарық көрді және Кингтің мансабындағы үшінші үлкен жетістігі болды, алғашқы екеуі – «Кэрри» және «Сейлемнің лоты». Кітаптың негізгі оқиғасы – қысқы маусымда жабылатын Колорадодағы оқшауланған курорт, «Оверлук» қонақ үйі. Кітаптың алғы сөзінде Кинг әдептілікпен былай дейді: «Дүниедегі ең әдемі курорттық қонақ үйлердің кейбірі Колорадода орналасқан, бірақ осы беттердегі қонақ үй олардың ешқайсысына негізделмеген. «Оверлук» және оған қатысы бар адамдар автордың қиялында ғана бар».

In 1974, during their brief residency in Boulder, Colorado, American horror writer Stephen King and his wife Tabitha spent one night at the Stanley Hotel. The visit is known entirely through interviews given by King in which he presents differing narratives of the experience. At the time of his visit, King was writing a book with the working title Darkshine set in an amusement park, but was not satisfied with the setting. According to George Beahm's Stephen King Companion, "on the advisement of locals who suggested a resort hotel located in Estes Park, an hour's drive away to the north, Stephen and Tabitha King found themselves checking in at the Stanley Hotel just as its other guests were checking out, because the hotel was shutting down for the winter season. After checking in and after Tabitha went to bed, King roamed the halls and went down to the hotel bar, where drinks were served by a bartender named Grady. As King returned to his room, numbered 217, his imagination was fired up by the hotel's remote location, its grand size, and its eerie desolation. Later, when King went into the bathroom and pulled back the pink curtain for the tub, which had claw feet, he thought, 'What if somebody died here? At that moment, I knew I had a book. In a 1977 interview by the Literary Guild, King recounted "While we were living [in Boulder] we heard about this terrific old mountain resort hotel and decided to give it a try. But when we arrived, they were just getting ready to close for the season, and we found ourselves the only guests in the placewith all those long, empty corridors." King and his wife were served dinner in an empty dining room accompanied by canned orchestral music: "Except for our table all the chairs were up on the tables. So the music is echoing down the hall, and, I mean, it was like God had put me there to hear that and see those things. And by the time I went to bed that night, I had the whole book [The Shining] in my mind." In another retelling, King said "I dreamed of my three year old son running through the corridors, looking back over his shoulder, eyes wide, screaming. He was being chased by a fire hose. I woke up with a tremendous jerk, sweating all over, within an inch of falling out of bed. I got up, lit a cigarette, sat in a chair looking out the window at the Rockies, and by the time the cigarette was done, I had the bones of The Shining firmly set in my mind." The Shining was published in 1977 and became the third great success of King's career after Carrie and 'Salem's Lot. The primary setting is an isolated Colorado resort named the Overlook Hotel which closes for the winter. In the front matter of the book, King tactfully states "Some of the most beautiful resort hotels in the world are located in Colorado, but the hotel in these pages is based on none of them. The Overlook and the people associated with it exist wholly in the author's imagination."

Фильм түсірілген жер және орын

Стенли қонақ үйі 1994 жылғы «Думбл энд Думбер» фильмінде Колорадо штатының Аспен қаласындағы Данбери қонақ үйінің образын және түсірілім алаңын қамтамасыз етті. «Сиялы» (The Shining) – үш бөлімді мини-сериал және қорқыныш жанрындағы телеадаптациясы, Стивен Кингтің 1977 жылғы осы аттас романы негізінде жазылып, өндірілген. Романның өзі көбінесе Стенли қонақ үйінен шабыттанды. Мини-сериалды Стенли Кубриктің 1980 жылғы фильміне наразы болған Кинг өндірді. Кубриктің нұсқасынан өзгеше, Мик Гаррис режиссерлік еткен мини-сериал Стенли қонақ үйінде түсірілді, ол Колорадо тауларында орналасқан «Оверлук» қонақ үйінің рөлін сомдады. Фильмнің түсірілімі 1996 жылдың наурыз айында басталды, ал алғашқы эпизод 1997 жылдың наурыз айында көрсетілді. 2013 жылдан 2015 жылға дейін қонақ үй «Stanley Film Festival» кинофестиваліне төңкерілді, ол «Denver Film Society» қоғамы басқаратын тәуелсіз қорқыныш фильмдері фестивалі еді және мамыр айының басында өтті. Фестиваль бағдарламасына көрсетілімдер, талқылаулар, студенттік бәйгелер, көрермендер жүлделері және қабылдаулар кірді. «Стенли» кинофестивалі 2016 жылы уақытша тоқтатылып, 2017 жылы толығымен жойылды. «Bravo» телеарнасының «Top Chef» аспаздық жарысы да Колорадоның әртүрлі аймақтарында өткен 15-ші маусымның 10-шы эпизоды үшін Стенлиді пайдаланды. «Murder by Death» инди-рок тобы 2014 жылдан бері Стенли қонақ үйінде жыл сайын қысқы концерттер сериясын өткізіп келеді, ал 2020 жылғы шара олардың жетінші мұндай концерті болды.

Қалпына келтірілген бедел

Тыншыттық тарихының бастапқы жылдарына қарамастан, "Шайнинг" жарық көргеннен кейін Стэнли қонақ үйі паранормальдық құбылыстар орын алатын жер ретінде танымал болды және АҚШ-тағы ең әуесқойлық тудыратын қонақ үйлердің бірі ретінде жиі айтылады. Ол көптеген паранормальдық зерттеушілерді қабылдады және "Ghost Hunters" және "Ghost Adventures" сияқты бағдарламаларда көрсетілді.