Кіріспе

Бразилиядағы саяси партия Социализм және бостандық партиясы (Partido Socialismo e Liberdade paʁˈtʃidu sosjɐˈlizmwi libeʁˈdadʒi, PSOL peˈsɔw) – Бразилиядағы солшыл саяси партия. Партия өзін социалистік және демократиялық деп сипаттайды. Партия басшысы – Джулиано Медейрос, ал федералды депутаттар Иван Валенте, Талирия Петроне, Самия Бомфим, Фернанда Мельхионна, Глаубер Брага, Луиза Эрундана, Эрика Хилтон, Чико Аленкар, Селия Ксакриаба, Гильерме Булос, Пастор Хенрике Виейра, Тарсисио Мотта және Люсиене Кавальканте, сондай-ақ Белем қаласының мэрі Эдмилсон Родригес және Туған халықтар министрі Сония Гуажажара, қатар танымал бразилиялық солшыл көшбасшылар мен зиялылар, мысалы, Гамильтон Ассис, Майкл Лёви, Лучиана Генро, Жоао Машадо және басқалар. PSOL Хелоиса Хелена, Лучиана Генро, Баба және Жоао Фонтес Лула ұсынған зейнетақы реформасына қарсы дауыс бергеннен кейін Жұмысшылар партиясынан қуылғаннан кейін құрылды. Олар Лула үкіметінің шешімдерін тым либералды деп санай отырып, оларға қарсы шықты, сондай-ақ Жұмысшылар партиясының бұрынғы президенттер Хосе Сарни мен Фернандо Коллор сияқты даулы оңшыл саясаткерлермен жасаған одақтарына да қарсылық білдірді. 438 000-нан астам қол жинағаннан кейін PSOL Бразилияның 29-шы ресми танылған саяси партиясы болды, бұл әдіспен алғашқы партия.

Ұлттық конгресс мүшелері

2023 жылғы қазан айынан бастап.

2006 жыл

PSOL 2006 жылғы сайлауда президенттікке Хелоиза Хеленаны ұсынды. Вице-президенттікке кандидат – интеллектуал П.Т. Партия екі басқа партиямен бірлесіп, солшыл бағдарламамен сайлауға түсті: Троцкишіл Біріккен Социалистік Жұмысшылар партиясы (PSTU) және Марксистік-Лениншіл Бразилия Коммунистік партиясы (PCB). Бұл одақ губернатор сайлауына да қатысты. Мысалы, Минас-Жерайс штатында PSTU-дан Ванесса Португалия ПСОЛ-дың қолдауымен губернаторлыққа кандидат болды, бірақ ПХБ қолдау көрсетпеді. PSOL-дың танымал губернаторлық кандидаттары – Сан-Паулудағы Плиньо де Арруда Сампаио, Рио-де-Жанейродағы pt және Рио-Гранде-ду-Сулдағы Роберто Робайна Гонсалес болды. Бірақ олардың барлығы жеңіліске ұшырады. Хелоиза Хелена президенттік жарысты үшінші орында аяқтады, ол ел бойынша 6,5 миллион дауыс жинады (жарамды дауыстардың 6,85%). Үш федералды депутат – Лучиана Генро, Чико Аленкар және Иван Валенте – қайта сайланды.

2010 жыл

2010 жылы президенттік сайлауда Плиньо де Арруда Сампайо 888 000 дауыс (0.87%) алды. Плиний 1964 жылы федералды депутат болған кезде аграрлық реформа жобасын ұсынған, бірақ 1964 жылғы әскери төңкеріс жобаны тоқтатты және Плиний мандатын жоғалтты. Ол өте аз дауыс алғанына қарамастан, сайлаудан кейін Плиний «анти-кандидат» ретінде танымал болды. PSOL тағы үш депутатты сайлады: Чико Аленкар, Иван Валенте және Жан Уайллис. PSOL-дан Федералды округтен келген Тонинхо губернаторлық сайлауда ең жақсы нәтиже көрсетті. Ол 14,25% дауыспен үшінші орынды иеленді.

2012 жыл

2012 жылы PSOL партиясы ең жақсы нәтижелерін көрсетті. Клесио Луис пен Гелсимар Гонзага Амапа штатының астанасы Макапа қаласының және Итаокара қаласының әкімдері болып сайланды. Солтүстіктегі екінші ірі қала Белемде және Рио-де-Жанейрода PSOL екінші орынды иеленді және төрт қалалық кеңесшіні сайлады – бұл аталған кеңестердегі екінші ірі фракция. Белемде Эдмилсон Родригес 43,39%, ал Рио-де-Жанейрода Марсело Фрейксо 28,15%, шамамен 1 миллион дауыс жинады. Сан-Паулу, Форталеза, Кампинас, Бело-Оризонте, Куритиба, Сальвадор, Натал, Флорианополис, Нитерой, Сан-Гонсалу және Пелотас сияқты басқа да қалаларда PSOL 2012 жылы лайықты нәтижелерге қол жеткізді, нәтижесінде PSOL партиясынан 49 қалалық кеңесші сайланды.

2014 жыл

PSOL бастапқыда 2014 жылы президенттікке Амапа штатының сенаторы Рандолфе Родригесті кандидат ретінде ұсынды, ал вице-президенттікке бұрынғы федералды депутат және партияның негізін қалаушыларының бірі Люциана Генроны көрсетті. Рио-де-Жанейродан федералды депутат Чико Аленкар мен адвокат та партияның кандидаттығына түсті. Бірақ, ол «Солшыл социалистік қозғалысы» фракциясының мүшесі Генромен ауыстырылды. Ол 1 612 186 дауыс жинап, 4-орынды иеленді. Генроның үгіт науқанына Бразилияның көрнекті зиялылары мен мәшһүр тұлғалары қолдау көрсетті. Олардың арасында Чико де Оливейра, Рожерио Арантес, Владимир Сафатле, Мишель Лёви, Грегорио Дувивье, Валеска Попозуда, Зелия Дункан, Карина Бухр, Клара Авербак, Марина Лима, Жука Кфури, Прета Гил, Лаэрте Коутиньо, Марсело Юка және халықаралық эстрада жұлдызы Джессика Сютта болды. Оның кандидаттығы ЛГБТ қауымдастығында жақсы қабылданды. PSOL 5 федералды және 12 штаттық депутатты сайлады. Бразилиядағы штаттық депутаттыққа ең көп дауыс жинаған Марсело Фрейксо (РЖ) 350 408 дауыс алды. Сан-Паулуда 164 929 дауыс жинаған Карлос Джаннази солшылдардың ең көп дауыс алған өкілі болды. Губернаторлыққа кандидаттар Тарсисио Мотта (РЖ) – 8,92% (Рио-де-Жанейро қаласында 14,62%) және Роберио Паулино (РН) – 8,74% (астана Наталда 22,45%) жақсы нәтижелер көрсетті. Сенатқа кандидат Хелоиза Хелена (АЛ) 31,86% дауыс жинады, бірақ Бразилияның бұрынғы президенті Фернандо Коллор де Меллоға жеңіліп, оның қызметінен алынған еді.

2018 жыл

2018 жылы PSOL өнімді еңбек қозғалысының желісі Гилхерме Булосты президенттікке кандидат ретінде таңдады. Булостың бұрынғы президент Луламен тығыз байланысы болғандықтан, оның кандидатурасы PSOL-дің ерекше айқындығын жояды деген алаңдаушылық туды. Партия жетекшілері Булосты партия ішіндегі басқа кандидаттардың есебінен итермелеген деген айыптар таралды, олардың ішінде экономист (және 2010 жылғы президенттікке кандидат Плиньо де Арруда Сампаионың ұлы) Плиньо де Арруда Сампаио кіші, белсенді және педагог Хамильтон Ассис, сондай-ақ ғалым Нильдо Орикес болды. Алғашқыда партияның кандидатурасын іздеген үнді мүдрігі Сония Гуаяхара оның вице-президенттікке серігі ретінде таңдалды.

2022 жыл

30 сәуірде PSOL партиясы Луис Инасио Лула да Силваның (ПТ) президенттікке кандидаттығын ресми түрде қолдады. Партия сайлау конференциясында бұл қолдауды бекітті. 7 мамырда ПТ экс-президент Лула мен Сан-Паулу штатының экс-губернаторы Геральдо Алкминнің (PSB) президенттікке кандидаттығын ресми түрде жариялады. Маусым айында PSOL мүшелерінің бір тобы бұрынғы президент Луис Инасио Лула да Силваның (ПТ) және бұрынғы губернатор Геральдо Алкминнің (PSB) президенттікке кандидаттығын қолдауға қарсылық білдіріп, партия ішінде диссиденттік қозғалыс құрды.

Президенттік

Сайлау жылыКандидат1-тур2-тур# жалпы дауыс саны% жалпы дауыс саны# жалпы дауыс саны% жалпы дауыс саны2006 Хелоиса Хелена6,575,3936.9 (#3)2010 Плиньо де Арруда Сампайо886,8160.9 (#4)2014 Лусиана Генро1,612,1861.6 (#4)2018 Гильерме Булос617,1220.6 (#10)2022 Кандидат жоқ, Луиз Инасио Лула да Силваны қолдады.

Парламент сайлауы

Сайлау палатасыФедералды СенатҮкіметтегі рөліДауыс%Орын+/–Дауыс%Орын+/–20061,149,6191.23%Жаңа351,5270.42%Жаңа20101,142,7371.18% 03,041,8541.78% 120141,745,4701.79% 21,045,2751.17% 120182,783,6692.83% 55,273,8533.08% 120223,852,2463.52% 2675,2440.68% 0