Кіріспе
Антикоагулянт Дипиридамол (саудалық атауы Персантин және басқалары) – нуклеозидтер тасымалын тежейтін және PDE3 ингибиторы болып табылатын дәрі, ол ұзақ мерзімді қолдануда қан ұюын тоқтатады, ал қысқа мерзімде үлкен дозада қолданғанда қан тамырларын кеңейтеді.
Dipyridamole (trademarked as Persantine and others) is a nucleoside transport inhibitor and a PDE3 inhibitor medication that inhibits blood clot formation when given chronically and causes blood vessel dilation when given at high doses over a short time.
Медициналық қолданыстар
Дипиридамол перифериялық артериялық ауруы және коронарлық артериялық ауруы бар адамдарда қан тамырларын кеңейту үшін қолданылады. Ол мидың микроқантамырларының эндотелий жасушаларынан тіндік плазминоген активаторының бөлінуін күшейтеді. Нәтижесінде субэндотелийлік матрицада 13-гидроксиоктадекадиеновой қышқылының деңгейі жоғарылайды, ал 12-гидроксиэйкозатетраеновой қышқылының деңгейі төмендейді, сондай-ақ субэндотелийлік матрицаның тромбогенділігі азаяды. Алдын ала емдеу еріктілерде қайта қан ағызу кезіндегі зақымдануды азайтты. Ишемиялық кардиомиопатиясы бар пациенттерде миокардтың қанмен қамтылуын және сол қарыншаның жұмысын жақсартуы дәлелденді. Инсультке ұшыраған пациенттердің тромбоциттеріндегі тромбин және PECAM 1 рецепторларының саны азаяды. Циклдік аденозин монофосфаты тромбоциттердің бірігуін бұзады және артериолалық тегіс бұлшық еттерінің босаңсуына себеп болады. Ұзаққа соққан емдеу жүйелік қан қысымының айтарлықтай төмендеуін көрсетпеді. Ол менговирустың РНК-сының көбеюін тежейді. Оны миокардтық стресс-тесттер үшін, мысалы, жүгіргіш жол сияқты физикалық жаттығуларға байланысты стресс-тесттерге балама ретінде пайдалануға болады.
Инсульт
Дипиридамол мен аспириннің (ацетилсалицил қышқылы / дипиридамол) комбинациясы инсульттің екіншік алдын алу үшін FDA-мен бекітілген және аспириннің жеке қолданылуымен салыстырылатын қан кету қаупін тудырады. Дегенмен, ол инсульттің алдын алу үшін монотерапия ретінде лицензияланбаған, бірақ Кохрейн шолуы дипиридамолдың церебральдық ишемиядан кейін пайда болған пациенттерде тамырлық оқиғалардың қаупін азайтуға көмектесетінін көрсеткен. Аспирин, клопидогрел және дипиридамолдың үштік терапиясы зерттелді, бірақ бұл комбинация жағымсыз қан кету оқиғаларының көбеюіне әкелді. Денді артерияларда қан тамырлары кеңейеді, ал тарылған артериялар тарылып қалады. Бұл "ұрлау" құбылысын тудырады, онда коронарлық қан ағыны кеңейген денді тамырларға, тарылған артерияларға қарағанда артады, және бұл кеудедегі ауырсынудың клиникалық белгілері, электрокардиограмма және эхокардиография арқылы анықталуы мүмкін, егер ол ишемияға әкелсе. Ағынның әртүрлілігі (ишемияның қажетті шарты) гамма-камералармен және SPECT арқылы Таллий 201, Tc99m Тетрофосмин және Tc99m Сестамиби сияқты ядролық бейнелеу агенттерін пайдалану арқылы анықталуы мүмкін. Алайда, перфузияның салыстырмалы айырмашылықтары тарылған артериямен қамтамасыз етілген тіндерге қан ағынының толық төмендеуін міндетті түрде білдірмейді.
Басқа қолданыстар
Дипиридамол зертхана жағдайында дәрілік емес мақсатта да қолданылады, мысалы, жасуша мәдениетінде кардиовирустың өсуін тоқтату үшін.
Дәрілік өзара әсерлесулер
Дипиридамол фосфодиэстераза ингибиторы ретінде әрекет ететін болғандықтан, аденозиннің әсерін күшейтуі мүмкін. Бұл аденозиннің эритроциттер мен эндотелий жасушаларына енуіне жауапты нуклеозидтік тасымалдаушыны (ENT1) блоктау арқылы жүзеге асады. Ұлыбритания және Ирландия анестезиологтары қауымдастығының 2016 жылғы нұсқауларына сәйкес, дипиридамол нейроаксиалдық анестезия және терең жүйке блокадалары кезінде қан кету қаупін тудырмайды деп саналады. Сондықтан, осы техникаларды қолданатын анестезия алдында оны тоқтату қажет емес, сонымен қатар жүйке блокадасы катетерлері орнатылған кезде де қабылдауға болады.
Өте көп дозалау
Дипиридамолдың артық дозасын аминофиллинмен (АДФ-қа және/немесе цГМФ-қа) емдеуге болады. Дипиридамол аденозинді тромбоциттерге, эритроциттерге және эндотелий клеткаларына клеткалық қайта сіңіруді тежейді, нәтижесінде аденозиннің клеткадан тыс концентрациясы артады.
Эксперименттік зерттеулер
Дипиридамол қазір көз бетінің ауруларын емдеу үшін қайта қолданылуда. Оларға птеригиум және құрғақ көз синдромы жатады. Птеригиумды емдеудегі жергілікті дипиридамолдың тиімділігі туралы алғашқы хабарлама 2014 жылы жарияланды. 2016 жылы жергілікті дипиридамол қолданған 25 науқастың нәтижелері туралы келесі хабарлама ұсынылды.