Кіріспе

Неміс физигі (1839–1894)

Август Адольф Эдуард Эберхард Кундт (18 қараша 1839 – 21 мамыр 1894) – неміс физигі.

Ерте өмір

Кундт Мекленбургтың Шверин қаласында дүниеге келген. Ол Лейпцигте ғылыми білімін бастады, бірақ кейін Берлин университетіне оқуға түсті. Бастапқыда ол астрономиямен айналысты, бірақ Г. Г. Магнустың ықпалымен физикаға бет бұрып, 1864 жылы жарықтың поляризациясы жойылғандығы туралы диссертациясын қорғады. 1867 жылы ол Берлин университетінде приват-доцент болды, ал келесі жылы Цюрихтегі Федералды политехникалық институтында физика профессоры болып тағайындалды, онда Вильгельм Конрад Рентген оның шәкірті болды; содан кейін Вюрцбургте бір-екі жыл жұмыс істегеннен кейін, 1872 жылы Страсбургке шақырылды, онда ол жаңа университеттің ұйымдастырылуына белсенді қатысты және Физика институтының салынуына үлкен үлес қосты. Ақырында 1888 жылы ол Берлинге Герман фон Гельмгольцтің орнына эксперименталды физика кафедрасын басқарды және Берлин физика институтының директоры болды. Ол ұзаққа созылған аурудан кейін 1894 жылдың 21 мамырында Любекке жақын орналасқан Израильсдорф қаласында қайтыс болды.

Мансап

Кундт – өзгеше еңбекке бейімділігімен көзге түскен ғалым, ол дыбыс және жарық саласында айрықша жетістіктерге жеткен. 1866 жылы ол құбырлардағы әуе толқындарын зерттеу үшін құнды әдіс әзірледі. Бұл әдіс ликоподий сияқты ұсақ дисперсті ұнтақты қолдануға негізделген. Тербелістік ауа бағанасы құрылған түтіктің ішкі бетіне себілген кезде, ұнтақ түйіндерде жиналады, осылайша олардың арасындағы қашықтықты анықтауға болады. Әдістің кеңейтілген нұсқасы әртүрлі газдардағы дыбыс жылдамдығын анықтауға мүмкіндік береді. Бұл тәжірибелік құрал Кундт түтігі деп аталады. 1876 жылы Кундт, Эмиль Варбургпен бірлесіп, Страсбургте сынап буының моноатомдық газ екенін дәлелдеді. Жарық саласында Кундт аномальды дисперсияны зерттеуімен кеңінен танымал, бұл зерттеулер сұйықтықтар мен булармен ғана шектелмей, тіпті металдарды да қамтыды. Ол платиналанған шыныға электролиттік тұндырудың күрделі процесі арқылы өте жұқа қабаттарда металдарды алды. Сондай-ақ, ол магнетооптика саласында көптеген тәжірибелер жүргізіп, Фарадейдің анықтай алмаған нәрсені – белгілі бір газдар мен булардағы поляризация жазықтығының магниттік күш әсерінен айналуын көрсетуге қол жеткізді. Кундт өсімдік физиологиясы және хлорофиллдің жарық жиіліктерін сіңіруі (Кундт ережесі) бойынша жұмыстар жасады, бұл жұмыстар 6800 Å толқын ұзындығына бағытталған. Бұл жұмыс Э. Варбургтің жұмысы мен теорияларымен толықтыратын немесе толықтырмайтын сипатқа ие болуы мүмкін. Кейіннен бұл зерттеулер Р. Хьюстон, О. Биермахер және басқалармен жетілдіріліп, кеңейтілді.