Кіріспе
Американдық саяси комментатор және кеңесші (1948 жылы туған)
Ричард Сэмюэл Моррис (1948 жылғы 28 қарашада туған) – американдық саяси автор және комментатор, бұрын сауалнама жүргізуші, саяси науқандар бойынша кеңесші және жалпы саяси кеңесші болып жұмыс істеген. Арканзас штатының губернаторы кезінде және 1978 жылдан бері Билл Клинтонның досы және кеңесшісі болған Моррис, Клинтон 1992 жылы президент болып сайланғаннан кейін Ақ үйдің саяси кеңесшісіне айналды. Моррис Клинтонды дәстүрлі республикалық және демократиялық ұсыныстарды, риториканы және мәселелерді біріктіретін «үшінші жол» саясатын ұстануға ынталандырды, осылайша максималды саяси пайда мен халыққа танылуға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Ол Клинтон әкімшілігіне келмес бұрын республикалық стратегиягер болып жұмыс істеді, сонда ол Клинтонға «Республикалық революциядан» кейін жағдайды түзетуге көмектесті, оған орташа саясатты қабылдауға кеңес берді. Президент 1994 жылдан бастап Морриспен құпия түрде кеңесетін болды. Клинтонның коммуникация директоры Джордж Стефанопулос: «1995 жылдың алғашқы тоғыз айында президентке одан артық ықпал еткен адам болған жоқ» деді. Моррис 1996 жылы Клинтонның президенттікке қайта сайлану науқанының жетекшісі болды, бірақ оның саяси науқандағы қызметі сайлауға екі ай қалғанда тоқтатылды, себебі ол ғана емес, проституткаға қызмет сұрағаны, сонымен қатар оған президентпен болған әңгімелерді тыңдауға рұқсат бергені белгілі болды. 2000 жылдан бастап Моррис «New York Post» газеті үшін апталық баған жазып, оны бүкіл елге таратады, сондай-ақ «The Hill» газетінің баспа және онлайн нұсқаларына бағандар мен блогтар жазады. Ол сонымен қатар Vote.com президенті болып табылады. 2005 жылға қарай Моррис Клинтонды қатаң сынға алатын және оларды сынаған бірнеше кітап жазды, соның ішінде Хиллари Клинтонның «Өмір тарихына» жауап ретінде жазылған «Тарихты қайта жазу» кітабы да бар. Моррис 2010 жылы Массачусетс штатының губернаторы сайлауында республикашыл Кристи Михостың науқанының стратегиялық кеңесшісі болды және 2012 жылы Митт Ромниді қолдап, оның үлкен жеңіске жететінін болжады. Блогер Эндрю Салливан «саяси, әлеуметтік және мәдени жағынан таңғаларлық дәл келмейтін болжамдар» үшін Моррис атындағы жылдық сыйлықты тағайындады. Ол бұрын «Fox News» телеарнасында саяси комментатор ретінде пайда болған, әсіресе «The O'Reilly Factor» және «Hannity» бағдарламаларында. 2012 жылғы президенттік сайлаудан кейін Моррис үш ай бойы «Fox News» телеарнасында пайда болмады, ал телеарна оның келісімшартын жаңартпауды шешті.
Ерте өмір
Моррис 1948 жылы Нью-Йорк қаласында, Нью-Йорк штатында дүниеге келді. Ол жазушы Терри Лессер Моррис, адамдардың қызығушылық тудыратын шынайы оқиғаларын ерте жақтаған және адвокат Юджин Дж. Моррис ұлы. Ол Нью-Йорк қаласындағы Стьювесант орта мектебінде оқыды, онда пікірсайыс командасының белсенді мүшесі болды. Ол Джеррольд Надлердің сынып президентіне сайлау кампаниясын басқарды. Моррис 1970 жылы Ричард Готфридтің Нью-Йорк штатының Ассамблеясына өткізілген алғашқы сайлау кампаниясына да қатысты. Моррис 1964 жылы Стьювесант орта мектебін бітірді, содан кейін Колумбия университетіне түсіп, 1967 жылы бакалавр дәрежесін алды. Колумбия университетінде ол Надлермен бір бөлмеде тұрды.
Моррис пен Клинтондар
Моррис алғаш рет Билл және Хиллари Клинтонмен 1978 жылы Билл Клинтон Арканзас губернаторы лауазымына сәтті үміткер болған кезде жұмыс істеді. Моррис 1992 жылы Клинтонның сәтті президенттік сайлау науқанында қатыспады, оған Дэвид Вильгельм, Джеймс Карвилл, Джордж Стефанопулос және Пол Бегала жетекшілік етті. 1994 жылғы аралық сайлауларда республикашылар АҚШ Конгресінің екі палатасын бақылауға алып, штаттарда да үлкен күш алғаннан кейін, Клинтон 1996 жылғы президенттік сайлауға дайындалу үшін Морриске қайтадан көмек сұрады. Өзінің жазбаларында Моррис "бірінші ханымның оның қартайған (әрине, еврей) ата-анасына көрсеткен көптеген мейірімділіктерін еске алады".
Жемқорлық туралы
1996 жылғы 29 тамызда Моррис Клинтонның сайлауалды науқанынан кетіп қалды, себебі «Вашингтон пост» газетінде жарияланғандай, ол Шерри Роулендс атты әйелмен байланыста болған. Нью-Йорктік «Стар» таблоид газеті Вашингтондағы бір қонақүйдің балконындағы Моррис пен әйелдің суреттерін алып, жариялады. Бұл жарияланым 1996 жылғы Демократиялық конвенттің үшінші күнінде жайылды. «Электрондық телеграф» басылымы Роулендске әсер ету үшін Моррис оны Президент Клинтонмен әңгімелесуін тыңдауға шақырғаны туралы расталмаған ақпараттарды жариялады. Хабарға қарағанда, Роулендс сағатына 200 долларлық төсім алып жұмыс істеген, және Моррис оны жыныстық қатынасқа шақырғаннан кейін, Роулендске Президент Клинтонның науқандық сөздерін алдын ала тыңдауға және телефон арқылы Президенттің дауысын естуге мүмкіндік берген. Роулендс Моррис аяқтарды соруды ұнататынын айтқан. Сонымен қатар, ол Техас штатындағы әйелмен болған қарым-қатынасынан заңды емес баласы бар екені де хабарланды. Моррис Билл Клинтонның Демократиялық Ұлттық конвентте сөйлеген және үміткерлігін қабылдаған күні қызметтен кетті. Өзінің отставка туралы мәлімдемесінде ол: «Қызмет еткен кезімде, мен назар орталығында болмауға тырыстым, себебі мен хабаршы болғым келмеді. Енді мен мәселенің өзі болмас үшін кетіп жатырмын» деді. Президент Клинтон жауап ретінде Морристі «дос» деп атап, оның жылдар бойғы қызметі үшін алғыс айтты. Бірақ жеке сөйлескенде Клинтонның бірнеше кеңесшілері Морристің отставка туралы мәлімдемесінде Президенттің «күрт сүрінуден құтылуына» көмектескенін айтқанына және Морристің өзін Роберт Ф. Кеннедимен салыстырып аяқтағанына ашуланды. Монтгомери Блэр Сибли «Вашингтон ханым» Дебра Джин Палфриді қорғап, «Неге тек оны?» атты кітап жазды. Онда Моррис Палфридің эскорт агенттігінің тұрақты клиенты болғанын және Палфриді қорғау үшін алғашқы болып шақыруды жоспарлағанын жазды. Моррис Клинтондарды, әсіресе Хиллари Клинтонды және оның президенттікке үміткерлігін қатты сынап келеді. Моррис Клинтондар туралы көп жазды (төменде қараңыз) және сонымен қатар 2008 жылғы президенттікке үміткер болған кезде Родэм Клинтон туралы «Хиллари: Кино» атты деректі фильмге үлес қосты. Кейін Билл Клинтонның 1988 жылы Барак Обаманың және президенттікке кандидат Джесси Джексонның танымалдығы арасындағы ұқсастық туралы пікірінен кейін, Моррис өзінің блогында бұл Клинтонның саяси науқанға нәсілдік мәселені енгізу әрекеті екенін жариялаған мақала жариялады.
Саяси консультациялар
2009 жылдың тамызынан бастап Моррис өзінің атын және көмегін Америкалық сайлаушылар лигасына, пациенттерді қорғау және қолжетімді күтім туралы заңға қарсы күресу үшін қарттардың мүддесін қорғайтын ұйымға береді. Ол BBC-нің "Century of the Self" деректі фильмінде "Американың ең қатал саяси кеңесшісі" деп сипатталды, онда ол саясатқа тұрмыс салтын насиндауді алғаш рет қалай енгізгенін көрсетті. Моррис Батыс жарты шардың басқа елдеріндегі кандидаттарға кеңес берді, оның ішінде Фернандо де ла Руаның Аргентина президентігіне (1999), Хорхе Батльдің Уругвай президентігіне (1999), Висенте Фокс Мексика президентігіне (2000) және Рафаэль Тротманның Гайана президентігіне (2006) үміткерліктеріне көмектесті. Моррис пен оның әйелі Айлин МакГанн www.vote.com сайтының авторлары, ол түрлі мәселелер бойынша ғылыми емес саяси пікірлерді тіркеуге бағытталған. 2010 жылы Моррис Массачусетс штатының губернаторы лауазымына республикалық партиядан үміткер болған Кристи Михостың стратегиясы, сауалнамалар мен жарнамасын басқарып, қазіргі губернатор Девал Патрикке қарсы күресте оған көмектесті.
Қонақ тілші және саяси болжаушы
1996 жылы Клинтонның қызметінен кеткеннен кейін Моррис 1990-жылдардың соңында Клинтонның іс-әрекеттеріне қатысты қатты "көңілі толуын" білдірді. Одан бері ол саяси комментатор және Клинтонды (әсіресе Хиллариді) сынаушы ретінде мансап құрды, Fox News телеарналарындағы Hannity & Colmes, Hannity және The O'Reilly Factor сияқты бағдарламаларға, сондай-ақ түрлі жергілікті және ұлттық радио ток-шоуларға қатысты. Моррис Вашингтонда орналасқан бейтарап күнделікті газет The Hill және консервативті онлайн жаңалықтар сайты Newsmax үшін тұрақты бағаныш және Pundits Blogger ретінде де жұмыс істейді. Моррис осы қатысулары барысында кандидаттардың сайлауда жеңіске жету мүмкіндіктері туралы үнемі болжам жасайды. 2004 жылғы Демократиялық партияның президенттікке кандидаттығын талқылау кезінде ол бастапқыда Говард Диннің үміткерлігі бірден есептен шығарылуы мүмкін екенін айтты. Бұрын ол Вермонт штатының бұрынғы губернаторының алғашқыда күшті көрсеткенінен кейін Джон Керриді жеңу мүмкіндігін талқылаған болатын. Керри Дин мен оның барлық қарсыластарын жеңіп, номинацияны ұтып алды. 2005 жылғы 22 маусымда The Hill газетінде жарияланған бағанында Моррис Хиллари Клинтонның 2006 жылғы Сенат сайлауында республикалық кандидат, судья Жанин Пирроға қарсы күресте "ең жаман жағдайға" тап болатынын болжады. Оның науқаны күйеуінің мафиямен байланысы бар деген күдік туғаннан кейін бірнеше рет сүреңсіз жеңіліске ұшырағаннан кейін екі айдың ішінде құлап кетті. Ол тіпті Хиллари Клинтонның 2008 жылғы президенттік науқанына назар аудару үшін сайлаудан бас тартатынын айтты. 2005 жылы Моррис "Катрина дауылы Буштың екінші президенттік мерзімін 11 қыркүйек оқиғасының бірінші мерзіміне әсер еткендей әсер етуі мүмкін" деп жазды, бұл тек Жаңа Орлеанды қайта құру ғана емес, сонымен қатар бүкіл елде табиғи және адам тудырған апаттар мен терроризмге қарсы қорғанысты нығайту үшін алдын алу шараларын қабылдауды қамтиды. Апаттарға жауап беру – президенттің күші мен беделінің көзі, ал Буш оны қалай істеу керектігін көрсетуге дайын. 2011 жылдың тамызында Моррис өзінің веб-сайтында Park51 мұсылмандық қоғамдық орталығына федералдық қаржыландыруға қарсы петиция бастады, орталықтың "3000 американдықты өлтірген шабуылдарды мақтан ету үшін жасалғанын" және орталық "шабуылдарды жасаған террористердің сол сияқтыларын оқытатынын" мәлімдеді.
2008 жылғы сайлау
2005 жылы 2008 жылғы президенттік науқан туралы жазған кітабында Моррис Хиллари Клинтонның президенттікке Кондолиза Райспен бақталастынуы мүмкін екенін айтты. Морристің сыншылары оның бұрынғы жарыстар бойынша жасаған қате болжамдарын келекеледі. 2008 жылдың 29 қаңтарында Fox News арнасының «Ханнити және Колмес» бағдарламасында Моррис Джон Эдвардсқа дауыс бергендердің «қазіргі уақытта қара немесе әйелдің сайлануына қайсысын көбірек қарсы екенін анықтамай жатқандары» екенін мәлімдеді. Моррис шығу сауалнамаларының нәтижелері Эдвардс сайлаушыларының бір бөлігінің әйелдің немесе афроамерикалықтың (сол кездегі демократтардың жетекші үміткерлері Хиллари Клинтон мен Барак Обамаға сілтеме жасап) 2008 жылы алғаш рет президент болып сайлана алатынына көз жеткізбегенін көрсетті. 2008 жылғы сайлауға дейін Моррис Обаманың үлкен артықшылықпен жеңіске жететінін дұрыс болжады, бірақ Обаманың Миссури, Арканзас, Солтүстік Каролина, Аризона, Теннесси және Батыс Вирджиния штаттарында жеңіске жететінін, ал Луизиана, Джорджия және Оңтүстік Каролинада бәсеке күшті болатынын қате болжады. Осы штаттардың ішінде Обама Солтүстік Каролинада ғана шамалы артықшылықпен жеңіске жетті. 2008 жылғы сайлауда Обама жеңіске жеткеннен кейін Моррис оны сынады. 2009 жылдың басында Моррис: «Монтанадағы "Біз БҰҰ билікті басып алуы үшін ATF агенттерін өлтіреміз" деген ақымақтар? Олардың сөзінде шындық бар» деді. 2009 жылдың сәуір айында Моррис Йель саяси одағында «Капитализмді Президент Обамадан құтқару» тақырыбында өткен пікірсайыстың негізгі спикері болды.
Басқа сайлаулар
2021 жылдың наурызында The New York Times газеті ол Нью-Йоркте Дональд Трамппен кездесіп, «бұрын басқарған партиясына қарсы күресуге шақырды» деп хабарлады.
Сыртқы саяси кеңесші
Моррис 2004 жылғы Еуропалық парламент сайлауына дейінгі науқанда Ұлыбританияның Тәуелсіздік партиясымен жұмыс істеді. Еуропалық Одақтан шығуды жақтаған партия Ұлыбританияның 78 орынның 12-сін жеңіп алды. 2004 және 2005 жылдары ол әйелімен бірге Украинадағы Ющенконың сәтті президенттік науқанына кеңесші ретінде көмектесті. 2007 жылдың 13 қарашасында Кенияның Найроби қаласында өткен баспасөз конференциясында Моррис Кения президенті Райла Одинганы сайлау науқанына кеңес беру қызметін тегін ұсынатынын мәлімдеді, бұл науқан «Оранж Демократиялық қозғалысы» бағдарламасымен жүргізілді. Ұлттық сайлауға төрт апта қалғанда, жетекші газеттердің біріндегі редакциялық мақала Морристің Кениядағы жұмысының заңдылығына күмән келтірді, оның «pro bono» немесе «жасырын» жолмен жұмыс істеу мүмкіндігіне қатысты. 2007 жылғы 27 желтоқсандағы сайлау нәтижесі әлі де даулы, себебі қазіргі президент Муаи Кибаки, Ұлттық бірлік партиясы және Кенияның сайлау комиссиясының (ECK) қателіктеріне байланысты сайлауда алдау және бұрмалау жасалғаны туралы айыптаулар бар. Осыдан кейін президенттің кикуйю тайпасы мен нәтижеге қанағаттанбаған басқа тайпалар арасында үлкен наразылықтар мен тайпалық шиеленістер туды. Қатысты тараптар арасында келіссөздер басталды, оның ішінде коалиция құру және/немесе қайта сайлау өткізілгенге дейін уақытша үкімет құру мүмкіндігі қарастырылуда.
Радио және теледидар жүргізушісі
2012 жылғы сайлаудан кейін Моррис шамамен үш ай бойы Fox News телеарнасында көрінбеді. 2013 жылдың 5 ақпанында Fox телеарнасы Морриспен жасалған келісім-шартты жаңартпайтынын хабарлады. 2013 жылдан бастап Моррис басқаратын Super PAC For America телеарнасы Newsmax-қа «қаржы жинау» мақсатында шамамен 1,7 миллион доллар жұмсады. Моррис пен Newsmax-тан келген электрондық хаттардың төлемақысын Super PAC for America төледі. Кейбір БАҚ өкілдері Моррис Super PAC For America қайырымдалықтарының есебінен Newsmax-қа қаржы төлеп, одан өзінің электрондық пошта тізімін «жалға алу» үшін үлкен сомада ақша алғанын болжады. Моррис Newsmax телеарнасының бірнеше бағдарламаларында тұрақты түрде қонақ болды, мысалы, «Американдық күн тәртібі», «Грег Келлинің есептері» және «Spicer & Co». 2021 жылы Моррис Newsmax TV телеарнасында «Дик Моррис демократиясы» атты апталық жарты сағаттық бағдарламасын іске қосты. 2013 жылдан 2015 жылға дейін Моррис Филадельфиядағы WPHT радиосында күнделікті ток-шоу жүргізді. 2016 жылғы республикалық кандидаттарды қолдау үшін науқан жүргізу ниетімен жұмыстан кеткенін Моррис мәлімдеді. 2021 жылы Моррис Нью-Йорктегі WABC радиосында бір сағаттық бағдарлама бастады, ол Дуг ДиПьерромен бірге жексенбі күндері сағат 12-ден 14-ке дейін эфирге шығады.
Фильм
Моррис "FahrenHYPE 9/11" деректі фильмінде түсті және оның сценарийін жазды. Бұл фильм Майкл Мурдың 2004 жылғы "Фаренгейт 9/11" фильміне жауап ретінде түсірілді.
Жеке өмір және салық мәселелері
Моррис Айлин МакГаннға (жазушы) үйленген. Ол 1996 жылдан бастап түрлі мемлекеттік және федералды салықтарды төлемеген. 2010 жылы ол Коннектикут штатымен келісімге келгенін және салықтарын төлеуге міндеттенгенін мәлімдеді: "Өмірімде қиын кезең болғандықтан, мен қарызға баттым. Бірақ содан бері мен мемлекеттік және федералды салықтардан шамамен 3 миллион доллар төледім". 2012 жылы оның үйіне салынған заңды шара алынып тасталды. Моррис – марқұм адвокат Рой Конның алыс туысы.