Кіріспе

17 ғасырдың аяғында Нью-Йорктегі көтеріліс

Лейслер көтерілісі – 17 ғасырдың аяғындағы колониялық Нью-Йоркте болған көтеріліс. Неміс-американдық саудагер және милиция капитаны Джейкоб Лейслер колонияның оңтүстік бөлігін басып алып, 1689 жылдан 1691 жылға дейін оны басқарды. Көтеріліс Англияның Даңқты революциясынан және 1689 жылғы Бостон көтерілісінен кейін, Нью-Йорк кірген Жаңа Англия доминионында болды. Көтеріліс колониялықтардың құлатылған король Яков II-нің саясатына деген наразылығын көрсетті. Корольдік билік 1691 жылға дейін қалпына келтірілмеді, сол кезде ағылшын әскерлері мен жаңа губернатор Нью-Йоркке жіберілді. Лейслер осы күштермен тұтқындалды, оған мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағылды. Ол өлім жазасына кесілді, көтеріліс колонияны екі қарсыласатын топқа – Лейслерді шейіт санаған Лейслершілдерге, олар көбінесе британдық вигтермен жандасты, және оларға қарсы, британдық торилермен жандасқан оппозицияға – күшті бөліп тастады.

Өмірбаян

1664 жылы ағылшын әскерлері Жаңа Нидерландыны басып алды, ал король Карл II бұл аумақты ағасы Джеймске, содан кейін Йорк герцогына, қалағанынша билік етуге берді. Джеймс Шығыс және Батыс Джерсиді басқа меншік иелеріне бөліп, күшті губернатор мен кеңеспен, бірақ сайланған заң шығарушы органсыз, негізінен автократиялық үкімет құрды. 1685 жылы Джеймс ағасының орнын басып, келесі жылы Жаңа Англия доминионын құрды. 1688 жылы мамыр айында ол Нью-Йорк пен Джерсиді доминионға қосты. Сол жазда Нью-Йоркке келген губернатор сэр Эдмунд Андрос өзінің билігін орнатып, Англия армиясының капитаны Фрэнсис Николсонды сол колонияларды басқаруға губернатордың орынбасары етіп тағайындады. Николсонға жергілікті кеңес көмек көрсетті, бірақ заң шығарушы жиналыс болмады. Көптеген нью-йорктықтар оны "ежелгі құқықтарымызды өрескел түрде бұзған" патшалық губернаторлар қатарында келесісі ретінде қарастырды. Ол өз әрекеттерін "колонистер жеңілген халық, сондықтан олар ағылшындар сияқты құқықтар мен жеңілдіктерді талап ете алмайды" деп түсіндірді. 1688 жылдың соңында Даңқты революция католик Джеймсті тақтан түсіріп, оның орнына протестант Уильям III мен Мэри II келді. Андростың билігі өте жағымсыз болды, әсіресе Жаңа Англияда, ал Массачусетс штатындағы қарсыластары патшалық биліктің өзгеруін саяси үлкен пайдаға айналдырып, көтеріліс ұйымдастырды. 1689 жылы 18 сәуірде Бостонда бұрынғы Массачусетс саяси қайраткерлері бастаған наразылар тобы құрылды және олар Андросты және басқа да доминион шенеуніктерін тұтқындады. Бұл оқиғалар тізбегіне әкелді, нәтижесінде Массачусетс және басқа Жаңа Англия колониялары өздерінің доминионға дейінгі үкіметтерін жылдам қалпына келтірді.

Жағдайдың шиеленісуі

Вице-губернатор Николсон Бостондағы көтеріліс туралы 26 сәуірде хабардар болды. Нью-Йоркте бүлік шығуы мүмкін деген қорқыныштан, Англиядағы саяси дүрбелең туралы жариялауға бармады. Бостон туралы білген соң Лонг-Айлендтегі саясатшылар мен әскери жетекшілер белсендірек болды, ал мамырдың ортасына қарай доминион шенеуніктері бірнеше қалалардан қуылды. Сонымен қатар, Николсон Францияның Англияға соғыс жариялағанын естіді, бұл Нью-Йорк солтүстік шекарасына франко-үнді шабуылдарының қаупін әкелді. Ол сонымен қатар әскердің жетіспеушілігіне тап болды, өйткені Нью-Йорк гарнизонының көп бөлігі Андрос тарапынан Мэндегі үндістердің қимылдарымен күресу үшін жіберілген еді. Ол өз әскерлерінің көп бөлігін популисттердің ықпалына түсіріп, Нью-Йоркте католик үкімдігін орнатуға тырысып жатыр деген сенімге келтірді. Үнді шабуылдары туралы тараған қауесеттерге байланысты халқының алаңдауын басуға тырысып, Манхэттен аралындағы Форт-Джеймс гарнизонына қосылуға шақырды. Нью-Йорк қорғанысы нашар күйде болды, Николсонның кеңесі оларды жақсарту үшін импорттық баждар енгізуге дауыс берді. Бұл шешім дереу қарсылыққа ұшырады, көптеген саудагерлер баж төлеуден бас тартты. Олардың арасында неміс тегіндес, кальвинист саудагер және милиция капитаны Якоб Лейслер ерекше көзге түсті. Лейслер доминион режимін қатысты сынға алды, оны провинцияға паптық билікті таңу әрекеті деп қарады және Николсонның әскерлерін ықпалынан шығаруға қатысқан болуы мүмкін. 22 мамырда Николсонның кеңесіне милиция өкілдері қала қорғанысын жылдам жақсарту және форттағы оқ-дәрі қоймасына қол жеткізуді талап етіп өтініш жасады. Бұл талап қабылданбады, бұл қалада оқ-дәрі жетіспейтініне алаңдаушылықты күшейтті. Бұл алаңдаушылық қала басшылары қосымша жабдықтарды іздеу үшін қала бойынша іздестіру бастағанда одан әрі ушықты.

Көтеріліс

1689 жылғы 30 мамырда Николсон милиция офицеріне өршіл сөз айтты, бұл оқиға ашық көтеріліске ұласты. Ол офицерге: «Мен сенің бұйрығыңды орындағанша, қаланың өртеніп жатқанын көруім жақсы» деді. Қалада Николсон қаланы өртеп жіберуге дайын екендігі туралы әңгіме тарады. Содан ол офицерді шақырып, лауазымынан бас тартуын талап етті. Авраам де Пейстер офицердің жоғары бастығы және қаланың ең бай адамдарының бірі болды. Ол Николсонмен қатысты дауға түсті, содан кейін де Пейстер мен оның інісі Йоханнис, сондай-ақ милиция капитаны, кеңес палатасынан ашуланып шығып кетті. Милиция шақырылып, Форт-Джеймске көптеп жиналды және оны басып алды. Бір офицер оқ-дәрі қоймасының кілттерін талап ету үшін кеңеске жіберілді, Николсон соңғы кезде «қан төгілу мен одан артық зиянды болдырмау үшін» кілттерді тапсырды. Келесі күні милиция офицерлерінің кеңесі Якоб Лейслерден қала милициясына басшылық етуді сұрады. Ол осылай жасады, және көтерілісшілер жаңа монархтардың атынан, тиісті өкілетті губернатор жіберілгенше, фортты ұстап тұратындарын жариялады. Лейслердің милиция көтерілісіндегі нақты рөлі белгісіз, бірақ бірнеше деректер оның қатысқандығына нұсқайды. Ол милиция капитаны Чарльз Лодевикпен бірге 22 мамырда петицияны ұсынды. Оның офицерлерінің бірі Жост Столл милицияны Форт-Джеймс қақпаларына бастап келді, ал тағы бір офицері оқ-дәрі қоймасының кілттерін талап етті. Алайда, Николсон кетіп бара жатып жинаған ешбір куәлік Лейслерді тікелей көшбасшы ретінде көрсетпеді.

Leisler басқаруды қолға алады

Осы кезде отаршылдар фортты бақылап, арқылы портты бақылау мүмкіндігіне ие болды. Кемелер портқа келгенде, жолаушылар мен капитанды тікелей фортқа жеткізіп, Николсон мен оның кеңесіне сыртқы байланысты үзіп тастады. 6 маусымда Николсон Англияға кететін шешім қабылдады және ондағы сот ісі үшін куәліктерді жинауға кірісті. 10 маусымда ол қаладан Джерси жағалауына аттанды, онда Томас Донганмен кездесуді күтті, ол да жақын арада Англияға келеді деп болжанып отырды. Лейслердің провинцияны бақылауы бастапқыда шектеулі болды. Оның кеңесшілері голландтық меценаттар Николас Байярд, Стефанус ван Кортландт және Фредерик Филипс еді, олар әлі де қалада болды. Олар оның билігін мойындамады, сондай-ақ қаланың азаматтық басқаруы да, мэр ван Кортландтпен бірге мойындамады. Коннектикут штатының Хартфорд қаласында Уильям мен Мэри туралы жарлық жарияланды, ал Нью-Йорктегі даудың екі тарапы да жарлықтың көшірмесін әкелген елшіге кездесу үшін асықты. Лейслердің агенттері бұл жарыста жеңіске жетті, ал Лейслер 22 маусымда жарлықты жариялады. Екі күннен кейін ван Кортландт Уильям мен Мэридің Андросқа дайындаған ресми хабарламаның көшірмесін алды. Бұл құжаттың жеткізілуі Массачусетс агенттерінің Лондондағы тілегімен кейінге шегерілді. Онда басқаша ескертуге дейін барлық католик емес лауазымды тұлғалар сақталатыны және Николсонның болмауында кеңестің билігі заңды деп жарияланды. Осы құжатқа сәйкес ван Кортландт католик кеден инспекторын қызметтен босатып, оның орнына Баярдты және кеден ісін қадағалау үшін басқаларды тағайындады. Лейслер осы билік көрсетуіне қарсылық білдіріп, ополчение жасағымен кеден үйіне шабуыл жасады. Екі тараптан алынған мәліметтерге сәйкес, жақын арада тәртіпсіздіктер болды, ал Баярд көтерілісшілерден өлтіруден қиындықпен құтылғанын мәлімдеді. Баярд содан кейін Олбаниге қашып кетті, ал бірнеше күннен кейін ван Кортландт оның ізінен ерді. Филипс саяси өмірден шығып, Лейслерді қаланы тиімді басқаруға қалдырды. 26 маусымда Нью-Йорк пен Шығыс Джерсиден келген делегаттардан тұратын конвент, істерді қадағалау үшін қауіпсіздік комитетін құрды. Бұл комитет Лейслердің кейінгі үкіметінің ядросына айналды. Олар Лейслерді провинцияның бас қолбасшысы етіп тағайындады "Патшалардың бұйрықтары келгенше". Шілде және тамыз айларында оның таңдаған ополчение жасағы қаланың іс жүзіндегі бақылауын жүзеге асырды, бұл Николсон фортта сақтаған провинциялық қаражат есебінен қаржыландырылды. Оған Коннектикуттан келген адал шенеуніктер көмектесті, олар фортты ұстауға көмектесу үшін ополчение жасағын жіберді. Николсонның тұрақты әскерлері 1 тамызда ресми түрде таратылды, бұл Франция мен Англияның соғыс жариялаған уақытына сәйкес келді. Лейслер 15 тамызда Жост Столл мен Мэтью Кларксонды Лондондағы үкіметтегі өзінің беделін нығайту үшін Англияға жіберді. Олар Николсонның Нью-Йорк халқына қарсы сөз байласып отырғанын және Лейслердің "құтпанды" билігіне қарсы әрекеттерін ақтауға арналған құжаттарды алып жүрді. Агенттерге провинция үшін жаңа жарлық сұрау және біріккен колониялар отандық көмексіз Жаңа Францияны жеңе алатынын мәлімдеу тапсырылды. Ол жаңа жарлыққа демократиялық өкілдікті қосу туралы нақты талаптар қоймады. Қазан айында өткен сайлауда Лейслердің қауіпсіздік комитеті ван Кортландты қызметтен ресми түрде шеттетуге бұйрық берді, бұл Лейслердің Нью-Йорктегі билігін бекітті, бірақ Олбани аймағын қоспағанда. Баярдтың сөзіне сүйенсек, Нью-Йорк қаласындағы сайлауға қатысу өте төмен болды, бар болғаны 100-ге жуық сайлаушы қатысты. Кеңесшілер Баярд пен Филипс 20 қазанда Лейслердің билігін заңсыз деп жариялап, басқа ополчение командирлеріне оны қолдауды тоқтатуды бұйырды. Бұл жарлық ешқандай әсер етпеді.

Албаниядағы қарсылық

Лейслердің қарсыластары Олбани және оның төңірегін бақылауға алды. 1 шілдеде олар Вильгельм мен Мэриді ресми түрде жариялады, ал 1 тамызда билік жүргізу үшін конвент құрды. Конвентке жергілікті жасақтардың басшылары, Олбани қаласының әкелері, Гудзон өзені аңғарындағы бай жер иелері кірді, және ол провинцияда Лейслерге қарсы қызметтің ядросына айналды. Конвент Лейслер Вильгельм мен Мэриден тапсырыс ұсынбаса, оның билігін мойындаудан бас тартты. Албанидегі жағдай қыркүйек айында жергілікті үндістер француз Канадасынан жақын арада шабуыл болатыны туралы қауесет таратып, шиеленісті күшейтті. Лейслер Гудзон өзені бойымен әскери жабдықтың тасымалдануын тоқтатты, сондықтан Албани шенеуніктері оған көмек сұрады. Ол өзінің жақын кеңесшісі және болашақ күйеу баласы Жақып Милборнды қараша айында Албаниді әскери бақылауға алу үшін жасақпен жіберді. Бірақ конвент Милборн қолдау үшін қойған талаптарға келіспеді, оған қала мен Фредерик бекінісіне кіруге рұқсат берілмеді. Бір ирокез әйелі оған Албани маңындағы үндістердің көп тобы оны Албанидегі достарына қауіп деп қарастыратынын және ол аймақты әскери бақылауға алмақ болса, оларға қарсы шығатынын ескертті. Милборн Нью-Йоркке қайтып келді. Конвент сондай-ақ көршілес колониялардан әскери көмек сұрады, Коннектикут штаттық 80 әскери қызметкерді қараша айының соңында Албаниге жіберді. Лейслер 1690 жылдың басында Албаниді бақылауға алды. Ол 1690 жылдың қаңтарында Шенеқтадиде сайлау шақырып, көршілес қауымдарды бөліп-жаруға тырысты. Ақпан айының басында, король Вильгельм соғысы кезінде, Шенеқтадиге француз және үнді шабуылшылары шабуыл жасады, бұл Албани конвентінің әлсіздігін көрсетті. Екі тарап та Шенеқтадиді қорғауға тырысқандағы сәтсіздік үшін бірін-бірін айыптады, бірақ Лейслер осы жағдайды өз пайдасына қолданды. Ол Коннектикутты әскерін кері шақыруға көндірді және солтүстікке өз жасағын жіберіп, аймақты бақылауға алды. Конвент сырттан қолдау алмағандықтан, мойындады.

Лейслер ережесі

1689 жылдың желтоқсанында Уильям мен Мэриден Николсонға немесе «оның болмаған жағдайында, сол уақытта Нью-Йорк провинциясындағы бейбітшілікті сақтауға және заңдарды басқаруға уақытша тағайындалған адамдарға» хат келді. Ол «аталған провинцияны басқару құқығын өзіне жүктеуге» шақырылды. Хабаршы бұл хабарды ван Кортланд пен Филипске жеткізуге тырысты, бірақ Лейслердің жасағы оны ұстап алды. Лейслер бұл құжатты өзінің билігінің заңдылығын дәлелдеу үшін пайдаланды, өзін «лейтенант-губернатор» деп атады және қауіпсіздік комитетінің орнына губернатор кеңесін құрды. Содан кейін Лейслер салықтар мен кедендік баждарды жинауға кірісті. Ол ішінара сәтті болды, бірақ өзінің билігіне қарсы шыққан шенеуніктерден айтарлықтай қарсылыққа тап болды. Бірқатар адамдар тұтқындалды, ал оның нұсқауларын орындаудан бас тартқандардың көпшілігі қызметтен алынды. 1690 жылдың сәуір айына қарай, Нью-Йорктегі барлық қалаларда Лейслер тағайындаған лауазымды тұлғалар болды. Бұл тағайындалған шенеуніктер Нью-Йорк қоғамының әртүрлі топтарын ұсынып, көрнекті голланд және ағылшын тұрғындарының ішінде болды. Дегенмен, оның саясатына қарсылық жалғасты, және 6 маусымда шағын наразылық топтары оған шабуыл жасады, саяси тұтқындарды босатуды талап етті және ол енгізген салықтарды төлеуден бас тартты. 1690 жылдың қазан айында голланд Гарлемінен протестант ағылшын Квинс округіне және Олбаниге дейін әртүрлі қалалар оның билігіне наразылық білдірді. Лейслердің 1690 жылғы басты қызметі – Жаңа Францияға қарсы әскери жорықты ұйымдастыру болды. Бұл идея алғаш рет мамыр айында көршілес колониялардың өкілдерімен болған кездесуде пішіндік көрініс алды. Нью-Йорк әскерін жабдықтау үшін ол саудагерлерге өз тауарларын ұсынуға бұйрық берді және олар бас тартқан жағдайда олардың қоймаларына күшпен кірді. Ол осы іс-әрекеттердің есебін мұқият жүргізді және көптеген саудагерлерге ақысын қайтарды. Коннектикут шенеуніктері Лейслер таңдаған қолбасшы Джейкоб Милборнға қолбасшылық беруден бас тартты, өйткені олардың өз қолбасшыларының тәжірибесі зор болды. Лейслер Фитц Джон Уинтропты таңдауға келісті. Әскери жорық аурулар мен көлік және жабдықтау қиындықтарынан толық сәтсіздікке ұшырады. Алайда, Уинтроп 1690 жылдың ақпан айында Шенеқтадиге жасалған шабуылға белгілі бір дәрежеде қайтарым жасады, солтүстікке шағын отрядты жіберіп, Квебек штатындағы Ла-Прейриге шабуыл жасады. Лейслер Уинтропты жорықтың сәтсіздігіне кінәлады (оны тудырған көптеген себептер болды) және оны қысқа мерзімге қамауға алды, бұл Коннектикут губернаторы Роберт Триттің наразылығын тудырды.

Патшалық жауап

Король Вильгельм III 1690 жылдың соңында полковник Генри Слаугерді провинциялық губернатор етіп тағайындады, бірақ түрлі мәселелер Слаугердің Англиядан аттануын кешіктірді. Оның кемесі нашар ауа райынан тағы да кешікті, ал оның лейтенант-губернаторы майор Ричард Ингольдесбиді алып жүрген кеме 1691 жылдың қаңтарында бірінші болып жетті. Ингольдесбиде ресми құжаттар болмады (олар Слаугердің кемесінде еді), бірақ ол Лейслерден үкіметті және Форт-Джеймсті өзіне беруді талап етті. Лейслер тарапынан алты апта бойы жанкешті қарсылық көрсетілді, ал Ингольдесби тарапынан қатал, билеушілік мінез-құлық байқалды. Қала бірнеше жүз Лейслердің жақтастары бекіністі басып алған қарулы лагерлерге бөлінді. Ингольдесбиге ескі үстемдік кеңесінің мүшелері қолдау көрсетті. Наурыздың ортасына қарай Ингольдесби фортты қоршап алып, күшпен басып алумен қорқыта бастады. Лейслер кейде күдікті қозғалыстарға форттың пушкаларын оқтап жіберетін, бірақ бұл отаршылдықтың бірнешеуін ғана өлтіруге жеткізді. Слаугер осы шиеленіс ортасында Нью-Йоркке келді және 19 наурызда өзінің тағайындамасын жариялап, Лейслерден фортты тапсыруды талап етті. Лейслер Слаугердің шын мәнінде тағайындалған адам екеніне көз жеткізбеді, бірақ Йост Столл Лондонға барып, Слаугердің заңды екеніне оны көндірді. Сосын Лейслер Слаугермен келіссөздер жүргізу үшін елшілерді жіберді, бірақ ол өзінің поддандыларымен келіссөздер жүргізбейтінін және оларды қамап тастағанын мәлімдеді. Лейслер Слаугердің талаптарын бірнеше рет қабылдамады, бірақ соңында, мүмкін қазір наразылық білдіріп тұрған гарнизонының ықпалымен, берілуге көнді. Слаугер Лейслерді және тағы он адамды мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен тұтқындап, олар жаңа ғана басып алған фортта қамап қойды.

Атқару

Слаутер Лейслер мен басқа да айыпталушылардың ісін қарау үшін арнайы Ойер және Терминер сотын құрды. Бірқатар адамдар қудаланбады, оның ішінде бастапқы милициялық әрекеттердің көшбасшылары Абрахам Де Пейстер мен Чарльз Лодевик. Судьялар алқасына Ричард Инголдсби сияқты Лейслерге қарсы күштердің өкілдері көптеп кірді, ал төрағалықты бұрынғы доминион шенеунігі Джозеф Дадли жүргізді. Лейслер бұл сотта 31 наурызда жауап берді. Оған тағылған басты айып – Инголдсбидің билікті басып алу әрекетіне қарсылық көрсетуімен байланысты болды. Лейслер мен оның күйеу баласы Джейкоб Милборн соттың заңдылығын мойындаудан бас тартып, қорғаныс білдірмеді. Лейслер адвокат сұрады және оған рұқсат берілді, бірақ ағылшын заңында мұндай талап болмаған. Басқа айыпталушылардың көпшілігі соттың заңдылығын мойындап, кінәсін жоққа шығарды. 1 сәуірде Лейслер өзінің билігі кезінде болған бір оқиға үшін кісі өлтіруде айыпталды. 9 сәуірде Слаутер жаңа отарлық жиналысты шақырды. 17 сәуірде Лейслердің үкіметі мен әрекеттерін айыптау туралы заң қабылданды, Лейслердің жақтастары жиналысты бақылауға тырысқанына қарамастан, тіпті оны 1690 жылғы Шенектадидегі қырғынға кінәлі деп таныды. Лейслер мен Милборн 17 сәуірде сотталды және оларға «аспа, сүйреп, төртке бөліп, мүлкін тәркілеу» жазасы берілді. Өлім жазасын орындау күні белгіленбеді. Бұл мәселе мамырдың ортасына дейін тоқтап тұрды. Мамырдың басына қарай сот 32 істі қарады, сегіз адамды (оның ішінде Лейслер мен Милборнды) өлім жазасына кесті, ал қалғандарын ақтады немесе кешірді. Бірақ партизандық күштер әрекетін жалғастырды. Лейслерге қарсы күштер оның өлімін талап етті, сәуірдің соңында Стейтен аралында Лейслердің жақтастарынан туды деген пікірлер тарады. Алайда Слаутер патшаның қалауы белгілі болғанша өлім жазасын тоқтату қажет деп ойлады. 7 мамырда ол патшаға және Сауда кеңесіне жағдайды сипаттап, сот хаттамаларын қоса отырып есептер жіберді. Патшаға жолданған хатта Лейслер өте жағымсыз бейнеленді, ал екі есепте де өлім жазасы туралы ештеңе айтылмады. 14 мамырда сот Лейслер мен Милборнды Англияға апелляция үшін жіберуден бас тартты, ал Слаугердің кеңесінде Лейслерге қарсы адамдар басымдық танытты, олар оларды өлімге кесуге шақырды. Ол келісіп, сол күні кешке өлім жазасына қол қойды. Николас Байярд және басқалар Слаугер сол кезде мас болған (немесе кем дегенде алкогольдің күшті әсеріне түскен) деп мәлімдеді, сондай-ақ оған пара берілген деген де қаңқулар тарады. 16 мамырда Лейслер мен Милборн асылып өлтірілді. Лейслер ұзақ сөйлегені айтылады, ол «протестанттық мүдделердің даңқы үшін, қазіргі үкіметтің құрылуы үшін» және провинцияны сыртқы күштерден қорғау үшін әрекет еткенін мәлімдеді. Екеуінің де денелері ағашқа ілініп тұрған жердің астына жерленді, ал олардың мүліктері аттанер арқылы тәркіленді. 19 мамырда губернатор Слаутер 20 шақты адамды қоспағанда, барлығына рақымшылық жариялады.

Салдары

Атқарушылық Лейслер мен Милборннан шейіттер жасады және Лейслершіл және оған қарсы топтар арасындағы терең дауды азайтуға ештеңе жасамады. Оның қолдаушылары Лондонға өкілдерін жіберіп, кейін оның ұлы Джейкобпен қосылып, үкіметке шаралар қабылдау үшін петиция жіберді. 1692 жылдың қаңтар айында олардың петициясын король тыңдады, ал Сауда кеңесі сәуір айында сотталғандарға кешірім беруді ұсынды. 1692 жылдың сәуір айында патшайым Мэри келесі губернатор Бенджамин Флетчерге қалған алты тұтқынға кешірім беруді бұйырды. Губернатор Слаугердің 1691 жылдың 23 шілдесінде күрт қайтысы кейбір орталарда улану күдігін тудырды, бірақ сараптама оның пневмониядан қайтыс болғанын көрсетті. Ол өзінің айналасындағы күштердің өкім шығаруға «мәжбүрлегенін» жазған хат қалдырды. Оның басқа да әрекеттері де пікірталас тудырды. Ингольдесби оның өлімінен кейін үкіметтің бағын өзіне алды және оны әскерге төлеуге арналған 1100 фунт стерлингті ұрлады деп айыптады, сондай-ақ оның кеңседе болған кезінде тұтқындалған және аукционда сатылған жүлделік кемені тартып алып, оны екінші рет сатқаны айтылды. Лейслердің бір қолдаушысы Англияға жолда Бостонда тоқтады және Массачусетс шығанағының жаңа губернаторы сэр Уильям Фипстен қолдау алды. Кейін Лондондағы Массачусетс агенттері Лейслердің мұрагерлері үшін айыптауды жою және отбасылық мүлікті қайтару үшін жұмыс істеді. 1695 жылы Массачусетс қолдаушылары сэр Генри Ашуртс және сэр Константин Генри Фипстің көмегімен Парламентке заң жобасы енгізілді. Заң жобасы Лордтар палатасында жылдам қабылданды, бірақ Лейслерге қарсы агенттер оны төменгі палатадағы комиссияға жіберуге қол жеткізді. Ол кең ауқымды тыңдаулардан кейін қабылданды, онда Джозеф Дадли Лейслердің шетелдік болғандықтан билікті дұрыс пайдаланбағанын айыптап, өз әрекеттерін қорғады. Келесі күні корольдің келісімі алынды. Алайда Лейслердің мұрагерлері 1698 жылға дейін өздеріне тиістісін алмады. Сол жылы Белломонт графы келді, ол 1695 жылы Нью-Йорк губернаторы болып тағайындалды және парламенттік пікірталста Лейслердің жақтасы болды. Ол 1701 жылы лауазымында қайтыс болды, бірақ өкіметтік кезеңінде Лейслершілдерді үкіметтегі маңызды лауазымдарға орналастырды. Ол отбасылық иелікті қалпына келтіруді қадағалады және Лейслер мен Милборнның денелерін Голланд реформаттық шіркеуінің ауласына қайта жерледі. Лейслершіл және оған қарсы топтар провинциялық деңгейде губернатор Роберт Хантер 1710 жылы келгенге дейін дауласып тұрды. Уақыт өте келе Лейслершілдер ағылшын виг фракциясымен, ал Лейслерге қарсылар ағылшын торилерімен байланысуға бейімделді. Хантер Лейслершілдерді жақтаған виг болды, бірақ ол топтар арасындағы ашуды басуға қол жеткізді.

Маңыздылығы

Кейбір тарихшылар, соның ішінде американдық тарихшы К. Уотерман, бұл көтерілісті негізінен голландиялықтардың ағылшын билігіне қарсы күресі деп қарастырады. Дегенмен, Лейслер голландиялық реформаторлық шіркеудің қолдауын ала алмады. Лейслер, неміс реформаторлық пастырдың ұлы, халық арасындағы католиктерге қарсы кең таралған сезімді пайдаланды және негізінен шеберлер мен шағын саудагерлермен қолдау тапты, олар патрондар сияқты бай саудагерлердің үстемдігіне қарсы болды. Лейслер көтерілісі сол дәуірдегі басқа көтерілістермен ұқсас үлгіде болды: 1676 жылғы Бекон көтерілісі, 1689 жылғы Бостон көтерілісі, Нью-Гэмпширдегі 1683 жылғы Гоув көтерілісінің сәтсіз аяқталуы, 1677 жылғы Солтүстік Каролинадағы Калпепер көтерілісі және 1689 жылы Мэрилендте католиктер басымдығындағы үкіметке қарсы протестанттардың көтерілісі.