Кіріспе

телескопты басқаруға арналған XML диалектісі. RTML – Yahoo! компаниясының Yahoo! Дүкені және Yahoo! Сайт хостинг қызметтерінде ғана қолданылатын өзгеше бағдарламалау тілі.

Тарих

Тіл 1995 жылы Пол Грэм және Роберт Т. Моррис құрған Viaweb компаниясында олардың электрондық коммерция платформасы үшін үлгі тілі ретінде пайда болды. RTML – «Роберт Т. Моррис тілі» деген сөздердің аббревиатурасы. RTML редакторы клиенттерге (әдетте шағын бизнес) өз онлайн-дүкендерін кіріктірілген үлгілерге қарағанда көбірек бейімдеуге мүмкіндік беру үшін ұсынылды. Кіріктірілген үлгілер де RTML-де жазылған және тілді пайдаланған көптеген адамдар үшін бастапқы нүкте болды. 1998 жылы Yahoo! Viaweb компаниясын 49,6 миллион долларға сатып алып, Yahoo! Store деп атады. Кейіннен Yahoo! RTML негізіндегі контентті басқару жүйесін сауда арбасы жоқ хостингтік платформада Yahoo! Site деген атпен ұсынды. 2003 жылы Yahoo! Yahoo! Store қызметін Yahoo! Merchant Solutions (Yahoo! Small Business бөлігі) деп өзгертіп, сонымен бірге жаңа клиенттерге RTML негізделген Store Editor орнына стандартты PHP/MySQL веб-хостинг ортасын таңдау мүмкіндігін ұсынды. 2006 жылға қарай көптеген жаңа Yahoo! Merchant Solutions сайттары мен ескі Yahoo! Store дүкендері Store Editor және RTML арқылы жасала берді.

Тіл

Дегенмен, Yahoo! құжаттамасында бұл туралы айтылмаған, RTML іс жүзінде Lisp негізіндегі жүйеде іске асырылған. Бұл тілдің ерекшелігі, бағдарламашы бастапқы кодты тікелей мәтін ретінде өңдей алмайды. Оның орнына, кілт сөздер браузердегі HTML интерфейсінде гиперсілтемелер түрінде ұсынылады. Кілт сөзді басу арқылы оны таңдауға болады, содан кейін оның атрибуттарын өңдеуге болады. Код блоктарын стек метафорасын пайдаланып, буферден көшіруге және алып тастауға болады. Редактор кодтың s-өрнек құрылымын автоматты түрде сақтайды және оны веб-интерфейсте Lisp-тің жақшаларының орнына енгізу арқылы көрнекілендіреді. Көптеген кілт сөздер HTML элементтеріне сәйкес келеді, бірақ сонымен қатар шартты операторлар, рекурсия және басқа да бақылау ағыны мүмкіндіктері бар, бұл оны "нағыз" бағдарламалау тіліне айналдырады. RTML үлгілері өңдеу кезінде әрбір бетті қарау үшін динамикалық түрде өңделеді, ал жұмыс істеп тұрған сайт үшін "жариялау" процесі олардан статикалық HTML файлдарын жасайды.

Қысқарту

Yahoo! құжаттамасында бұрын RTML "Нақты уақыт белгілеу тілі" деген сөздің аббревиатурасы екені айтылған, бірақ Грэм "RTML нені білдіретінін түсіндіру үшін біз әртүрлі нұсқалар ойлап таптық, бірақ шындығында мен оны Viaweb-тің екінші негізін қалаушы Роберт Моррис есімімен атадым, оның пайдаланушы аты rtm болған" деп мойындады.