Кіріспе

Кениядағы меромиктік көл Богория көлі (бұрынғы Ханнингтон көлі) – экватордан сәл солтүстікке қарай, Кениядағы Баринго көлінен оңтүстікке қарай жартылай грабен алабындағы жанартау аймағында орналасқан тұзды, сілтілі көл. Богория көлі, Накуру, Элементеита, Магади көлі сияқты, солтүстікке қарай орналасқан Логопи көлі де, кейде әлемдегі ең ірі қара фламинголардың біріне пана болады. Көл Рамсар желісіне кіреді және 1973 жылдың 29 қарашасынан бері қорғалатын Ұлттық қорық болып табылады. Богория көлінің тереңдігі шамамен 10 метр, ұзындығы 34 шақырым, ені 3,5 шақырым, ал су жинау алабы 700 шаршы шақырымды құрайды. Ол Баринго округінде орналасқан. Жергілікті ерекшеліктерге солтүстікке қарай Кесубо батпағы және шығысқа қарай Сирачо тіктеуі кіреді, екеуі де Ұлттық қорық аумағында орналасқан. Көл жағалауындағы және көл ішіндегі гейзерлер мен ыстық бұлақтарымен де әйгілі. Көлдің төрт аймағында кемінде 10 гейзерді байқауға болады, олардың атылу биіктігі 5 метрге жетеді. Гейзерлердің активтілігіне көл деңгейінің өзгеруі әсер етеді, бұл кейбір гейзерлерді су басуына немесе ашық қалдыруына мүмкіндік береді.

Химия және экология

Көл суларында Na+, HCO3− және CO32− иондарының жоғары концентрациясы бар. Олар Сандай және Эмсос өзендерінен келген су ағынынан, сондай-ақ құрлықтағы үш жерде орналасқан шамамен 200 сілтілі ыстық бұлақтан түседі: Лобуру, Чемуркеу және оңтүстік топ (Нг'васис, Койбобей, Лосарамат). Басқа бұлақтар көлдің түбінен тікелей шығып, суды ағызады. Богория көлі Африкадағы ең көп нағыз гейзерлерге (кем дегенде 18 белгілі) ие. Көл сулары сілтілі (pH: 10.5) және тұзды (жалпы еріген тұздар 100 г/л дейін). Көлдің беткі шығысы жоқ, сондықтан су негізінен булану арқылы тұзды болады, ал бұл жартылай шөлейтті аймақта жоғары деңгейде жүзеге асады. Көлдің өзі меромиктік (қабатталған), оның тығыздығы аз беткі сулары тығыз, тұздылығы жоғары сулардың үстінде орналасқан. Гиперсольді болғанымен, көл өте өнімді, фламинголарды тамақтандыратын көптеген цианобактериялар (Arthrospira fusiformis) бар, бірақ басқа организмдер аз, мысалы, Brachionus sp. Австрия моногононт ротифері (Brachionus plicatilis криптикалық түрлер кешеніне жататын) жоғары концентрацияда кездеседі. Көл әрқашан тұзды болған емес. Көлдің түбінен алынған шөгінділер соңғы 10 000 жыл ішінде бірнеше рет тұщы су шарттары болғанын көрсетті, ал көл деңгейі қазіргі 990 м биіктігінен 9 метрге дейін жоғары болған. Кейде ол солтүстікке қарай Баринго көліне ағып кетуі мүмкін. Плейстоценнің кейінгі кезеңдерінде қазіргі Баринго көлінің үлкен алғысымен біріккен болуы мүмкін, бірақ бұл әлі нақты емес.

Тарих

Бұрын көлге 1885 жылы келген епископ Джеймс Ханнингтонның есімі қойылған. Көл аймағы – эндоруи халқының дәстүрлі қоныс екені белгілі, олар 1970 жылдары осы аймақтан күштеп шығарылып, қазір Африкалық Адам және Халықтар құқықтары жөніндегі комиссиясында осы мәселені қарастырып жатыр.

Қонақ үй

Көлдің солтүстік жағындағы Лобои ауылына жақын жерде қонақ үйлерге орналасуға болады. Көлдің оңтүстік жағында кемпинг құруға рұқсат беріледі (толық мәліметтер үшін Норт-Льюис, 1998 жұмысын қараңыз).