Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Tomorrow Is Yesterday" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы" сериалының бірінші маусымының он тоғызыншы бөлімі. Д.С.Фонтана жазған және Майкл О'Херлихи режиссерлік еткен бұл эпизод алғаш рет 1967 жылғы 26 қаңтарда көрсетілді. Бұл "Жұлдыздар жолы" сериалының әйел адам ғана жазған тұңғыш эпизоды (Дороти Фонтана бұрын "Шарли Х" эпизодының сценарийін жазған болатын, бірақ оқиғаның авторлығы Джин Родденберриге тиесілі еді). Эпизодта "Энтерпрайз" 1960 жылдарға, Жерге уақыт бойынша кері жіберіледі, сол жерде оны АҚШ Әуе күштері байқайды. Ұшақ экипажы уақыт желісіне келтірілген зиянды түзетуі және болашаққа қайта оралудың жолын табуы керек.
"Tomorrow Is Yesterday" is the nineteenth episode of the first season of the American science fiction television series Star Trek. Written by D. C. Fontana and directed by Michael O'Herlihy, it first aired on January 26, 1967. It was the first Star Trek episode to be written solely by a woman (Dorothy Fontana had previously written the teleplay for the episode “Charlie X” but the story was credited to Gene Roddenberry). In the episode, the Enterprise is sent back in time to Earth in the 1960s, where the US Air Force detects it. The crew must correct the damage to the timeline and find a way to travel back to the future.
Сюжет
"Энтерпрайз" кемесі 1960 жылдары Жерге, жоғары гравитациялық "қара жұлдыздың" әсерінен жіберіледі. "Энтерпрайз" Жердің жоғары атмосферасында пайда болады және әскери радарлар оны анықтайды. Кеме ҰШО (белгісіз ұшу объектісі) деп танылған соң, капитан Джон Кристофер басқаратын АҚШ Әуе күштерінің F-104 тосқауылдағышы, оны сәйкестендіру үшін ұшырылады. Шабуылдан сескенген капитан Кирк, ұшаққа тартым күшін қолдануға бұйрық береді, нәтижесінде ұшақ бөлініп кетеді. Ұшқыштың өмірін сақтап қалу үшін, олар Кристоферді "Энтерпрайз" бортына телепорттайды. Кристофер Жерге оралғанда уақыт желісін бұзуы мүмкін деген опасы бар болғандықтан, Кирк бастапқыда ұшқыштың "Энтерпрайз" қалғанын шешеді. Бірақ кейін ғылым офицері Спок, ұшқыштың әлі дүниеге келмеген ұлының болашақта Сатурнға бағытталған маңызды миссияда үлкен рөл атқаратынын анықтағаннан кейін, Кирк Кристоферді Жерге қайтару қажеттігіне көз жеткізеді. Кристофердің ұшағындағы камералар "Энтерпрайзды" түсірген пленканың бар екенін білген соң, Кирк пен лейтенант Сулу пленканы және олардың келгенін растайтын басқа да дәлелдерді алу үшін әуе базасына телепортталады. Олар әуе полициясының офицерімен ұсталады, ол Кёрктің коммуникаторындағы авариялық сигналды жақындатып қойып, оны кемеге телепорттайды. Кирк пен Сулу іздестіруді жалғастырады, содан кейін Кирк қайтадан ұсталады, ал Сулу қашып үлгереді. Спок, Сулу және базаның жоспарын білетін Кристофер, Киркті құтқару үшін телепортталады. Кирктің күзетшілері басылып қалғаннан кейін, Кристофер олардың бірінен қару алып, оны қалып қоюға мәжбүрлейді. Спок, Кристофердің мұндай әрекетке баратынын болжағандықтан, оның артынан шығып, вулкандық нервтік қысыммен оны бейсіздендіреді. Кемеге оралғаннан кейін Спок пен бас инженер Скотт Киркке, Күнді айналып өту арқылы қашып, өз уақытына оралудың мүмкін екенін хабарлайды. Бұл маневр қауіпті, себебі ең кішкентай қателік кемені жоюы немесе өз дәуірін жіберіп алуы мүмкін. Кирк маневрге келіседі. "Энтерпрайз" маневрді бастайды және кемедегі уақыт кері қарай жылдамдай бастайды. Кристофер "Энтерпрайзды" алғаш кездескен сәтте өз ұшағына телепортталады, бұл кеменің бейнеленген дәлелдерін жасауға мүмкіндік бермейді және оның "Энтерпрайздағы" уақытын есте сақтауын жояды. Әуе полициясының офицерімен де осылай істеледі. Соңында "Энтерпрайз" 23-ғасырға сәтті оралады.
The USS Enterprise is sent back in time to Earth during the 1960s by the effects of a high gravity "black star". Enterprise appears in Earth's upper atmosphere and is detected by military radar. When the Enterprise is labeled a UFO, a U. S. Air Force F 104 interceptor, piloted by Captain John Christopher, is scrambled to identify the craft. Fearing an attack, Captain Kirk orders a tractor beam to be used on the jet, which causes it to break apart. To save the life of the pilot, they beam Christopher aboard the Enterprise. Fearing Christopher could disrupt the timeline if returned to Earth, Kirk at first decides that the pilot must stay with the Enterprise. When Science Officer Spock later discovers that the pilot's as yet unborn son will play an important role in a future mission to Saturn, Kirk realizes he must return Christopher to Earth after all. After learning of the existence of film taken of the Enterprise by Christopher's wing cameras, Kirk and Lt. Sulu beam down to the airbase to recover the film and any other evidence of their visit. They are caught by an Air Policeman, who accidentally activates an emergency signal on Kirk's communicator and is beamed aboard. Kirk and Sulu continue their search, after which Kirk is captured again and Sulu escapes. Spock, Sulu, and Christopher, who knows the base's layout, beam down to recover Kirk. After Kirk's guards are subdued, Christopher takes one of their guns and demands to be left behind. Spock, having anticipated Christopher would make such an attempt, appears behind Christopher and disables him with a Vulcan nerve pinch. After they return to the ship, Spock and Chief Engineer Scott inform Kirk of a possible escape method by slingshotting around the Sun to break away and return to their time. The maneuver is risky, since even a small miscalculation could destroy the ship, or make them miss their own era. Kirk approves the maneuver. Enterprise begins the maneuver and time on board begins to move backwards. Christopher is beamed back to his fighter jet at the instant he first encountered the Enterprise, preventing any film evidence of the ship being produced, and erasing his memory of his time on the Enterprise. The same is done with the Air Policeman. Enterprise then successfully returns to the 23rd century.
Өндіріс
Эпизод бастапқыда "Жылаңаш уақыт" эпизодының екінші бөлігі ретінде жоспарланған; алайда, сол эпизодтың соңы өзгертілген соң, "Келер күн – кеше" жеке дастан ретінде жаңартылды. Оқиғаның бастапқы идеясын атқарушы продюсер Роберт Джастман ойлап тапты, және оны телесценарийге айналдыру үшін Дороти Фонтанаға берді. Джастман осы жұмысы үшін ешқандай сыйақы немесе төлем алмады, ал Родденберридің агенті студиядан оның өзінің әңгімелері мен түзетулері үшін 3000 долларға дейін талап етті.
The episode was originally conceived as part two to an earlier episode, "The Naked Time"; when the ending to that episode was revised, "Tomorrow is Yesterday" was reworked as a stand alone story. Associate producer Robert Justman devised the original idea for the story, and it was handed to Dorothy Fontana to create a teleplay. Justman received neither credit nor payment for doing so, whereas Roddenberry's agent charged the studio up to $3,000 for his own stories and rewrites.
Басқа да "Жұлдызды жол" әңгімелеріндегі сілтеме
Бұл эпизодтағы уақытпен саяхаттау әдісі кейіннен "Энтерпрайзды" 1968 жылға екінші маусымның "Тапсырма: Жер" эпизодында қайта жіберу үшін қолданылды. Эпизод аяқталғаннан кейін кемені дұрыс уақытына қайтару үшін де осы әдіс қолданылған деп есептеледі. IDW Publishing комикс сериясының екінші саны "Тапсырма: Жер" (осы аттас эпизодтың жалғасы, эпизодтың спин-офф телесериалға жасалған сәтсіз пилоттық әрекетіне сүйене отырып) басты кейіпкерлер – Гари Севен мен оның көмекшісі Роберта Линкольнның "Ертең – кеше" оқиғаларына жанама түрде қатысып, "Энтерпрайздың" тарихқа әсер етуіне жол бермеу үшін өздерінен бастап әрекет ететінін көрсетеді. Уақытпен саяхаттаудың ерекшеліктеріне байланысты, "Энтерпрайз" экипажының мүшелері әлі Севен мен Линкольнмен кездеспеген, бірақ бұл олармен Севен мен Линкольннің екінші кездесуі (дегенмен олар оқиғалардың қалыпты барысын өзгертпеу үшін тікелей байланыстан сақтануға тырысады). "Слингшот маневрі" үшінші рет "Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат" фильмінде қолданылды, бұл жолы 1986 жылға оралу және "Жұлдызды жол III: Спокты іздеу" фильмінің соңында экипаж қолға түсірген, "Баунти" деп аталған Клингондық жыртқыш құсын 2286 жылға қайтару үшін. "Жұлдызды жол: Пикард" сериалының он екінші эпизоды "Тәубеде" доктор Агнес Юрати "Кирктің Энтерпрайзі" осы әдісті бірнеше рет қолданғанын және өздерінің уақыт желісін қалпына келтіру үшін солай жасауды ұсынғанын айтты. Керк тек Споктың есептеулерді орындауының арқасында ғана сәттілікке жеткеніне қарсылық білдірген Юрати, уақыт желісін дұрыстауға мүңкіндік іздеген тұтқын Борг Королевасымен келісім жасады. Борг Королевасы, адмирал Пикард және оның экипажы келесі эпизодта "Ассимиляцияда" "Сиренаны" 2024 жылға қайтарды. "Жұлдызды жол" жұлдыздық флотының техникалық нұсқаулығында, нұсқаулықтың екі алғы сөзінде сипатталғандай, оның мазмұны "Энтерпрайздың" "Ертең – кеше" эпизодындағы кездейсоқ уақыт саяхаты кезінде Омахадағы АҚШ Әуе күштерінің базасының негізгі компьютеріне кездейсоқ жүктелген – атап айтқанда, Стратегиялық Әуе Командының штаб-пәтері, сценарийде Омахалық объекті деп аталған Offutt Әуе базасы.
The method of time travel in this episode was used subsequently to send the Enterprise back to the year 1968 in the second season episode "Assignment: Earth." It is presumed the same technique was used to return the ship to her proper time after the episode ended. The second issue of IDW Publishing's comic book series Assignment: Earth (a continuation of the episode of the same name, drawing on the episode's status as a failed backdoor pilot for a spin off television series) shows the protagonists, Gary Seven and his assistant Roberta Lincoln, becoming peripherally involved in the events of "Tomorrow is Yesterday", acting on their own to prevent the Enterprises presence from affecting history. Due to peculiarities of time travel, the Enterprise crewmembers have not yet met Seven and Lincoln at this point, but it is Seven's and Lincoln's second encounter with them (though they are careful to avoid direct contact, so as not to alter the proper course of events). The "slingshot maneuver" was employed a third time by the crew in the motion picture Star Trek IV: The Voyage Home, this time to travel back to the year 1986, and to return the Klingon Bird of Prey, renamed Bounty, which the command crew had captured at the end of Star Trek III: The Search for Spock, to 2286. Dr. Agnes Jurati notes in "Penance", the twelfth episode of Star Trek: Picard, that "Kirk's Enterprise" used the method multiple times, and proposed doing the same, in order to restore their timeline. Responding to the objection that Kirk was able to succeed only because he had Spock to perform the calculations, Jurarti struck a deal for the services of the captive Borg Queen who was just as eager to set the timeline aright. The Borg Queen, Admiral Picard, and his crew, flew La Sirena back to 2024 in the following episode, "Assimilation". The Star Trek Star Fleet Technical Manual is described, in two forewords to the manual proper, as having had its contents accidentally downloaded into the main computer of a United States Air Force facility located in Omaha during the accidental time trip the Enterprise took in "Tomorrow Is Yesterday"—specifically Offutt Air Force Base, headquarters of the Strategic Air Command, referred to as the Omaha Installation in the script.
Қабылдау
2009 жылы Tor.com оған 6 балдық шкала бойынша 5 баға берді, бұл эпизодтың алғашқы Айға қонғанға дейін "жаңа шекараға деген үміт, оптимизм және қызығушылықты" көрсететінін атап өтті. 2016 жылы SyFy "Келер күн – кеше" эпизодын "Жұлдыздар жолы" тарихындағы уақыт саяхаты туралы ең жақсы сюжеттердің 11-і деп сап бақты. 2018 жылы CBR осы эпизодты барлық "Жұлдыздар жолы" сериалдарының ең үздік жиырма уақыт саяхаты тақырыбындағы эпизодтарының бірі деп атады. 2018 жылы BuzzFeed осы эпизодты сериалға пилоттан гөрі жақсы кіріспе болатын телесериал эпизодының мысалы ретінде келтірді. Олар франшиза жаңа көрермендерге тым ауыр болып көрінетінін айтады және осы эпизодты "әдемі, тапқыр және ойға жетелейтін" деп мақтады.
In 2009, Tor. com rated it 5 out 6, noting that it depicted a sort of "hope and optimism and excitement about the new frontier" at a time before the first lunar landing mission. SyFy ranked "Tomorrow is Yesterday" as the 11th best time travel plot in Star Trek, in 2016. In 2018, CBR ranked this one of the top twenty time travel themed episodes of all Star Trek series. In 2018, BuzzFeed listed this as example of an episode of a TV series that would serve as a better introduction to the series than the pilot. They point out that the franchise can be overwhelming to newcomers, and praised this episode as "beautiful, witty, and really makes you think".
Қызықты деректер
Бұл эпизод Мантеллдегі НЛО оқиғасына ұқсас. Дегенмен, капитан Томас Ф. Мантелл 1948 жылдың 7 қаңтарында апатта қаза тапты.
This episode is similar to the Mantell UFO Incident. However, Captain Thomas F. Mantell died on January 7, 1948, in the crash.