Кіріспе

Американдық заңгер Винг Чонг Люк (18 ақпан 1925 - 16 мамыр 1965) – Сиэтл қаласынан шыққан қытай-американдық заңгер және саясаткер. Люк 1957 жылдан 1962 жылға дейін Вашингтон штатының азаматтық құқық бөлімінде бас прокурордың көмекшісі болып қызмет етті. Кейіннен ол 1962 жылдан бастап, 1965 жылы ұшақ апатында қайтыс болғанға дейін Сиэтл қалалық кеңесінің 5-ші округінен депутат болды. Wing Luke мұражайы оның құрметіне аталған. Штатта сайланған алғашқы азиялық-американдық Люк, Вашингтон штатының алғашқы қытай-американдық губернаторы Гэри Локкқа үлгі-өнеге болды. Люк бес жасында отбасымен АҚШ-қа көшіп келді, бірақ алты жасқа толғанда ғана 1931 жылы Сиэтлге қоныс аударды. Люк алты баланың үлкені болды. Оқу кезінде Люк қытай тегінен жиі қысым көрді және бірнеше рет бұрынғы достарымен жанжалдасты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Люк отбасы үй иесі тарапынан жапондыққа ұқсағандықтан пәтерінен шығарылып, бұл оның өмір бойы бойы әлеуметтік белсенділікке деген құштарлығын оятты.

Жоғары білім

Қызметтен кейін Люк Вашингтон университетіне түсті. Орта мектепте болғандай, Люк те көрнекті көшбасшы болды. Ол екінші курс студенттерінің президенті, UW YMCA, Баптист шәкірттерінің студенттік орталығы, UW Қызыл Кресті, UW Жас демократтар және A.S.U.W. Publications комитетінің төрағасы болды. Ол саясаттану және мемлекеттік басқару салаларында «Б» бағасымен университетті бітірді. Содан кейін Вашингтондағы Америка университетінде осы салаларда аспирантураны аяқтады. Ол UW құқық мектебіне LL.B. дәрежесін алу үшін оқуға түсті. Кеңес мүшесі ретінде Люк қалаларды жаңарту, тарихи ескерткіштерді сақтау және азаматтық құқықтарға баса назар аударды. Соңғысы қырқыс дау тудырды, ал Люктің ашық тұрғын үй қағидасы (Сиэтлде жылжымайтын мүлікті сату немесе жалға беру кезінде кемсітушіліктің алдын алу мақсатында жасалған) қатты қарсылыққа ұшырады, бірақ ақыры қабылданды. Қоғамды жаңарту жөніндегі күш-жігеріне қолдау көрсету үшін Люк өзі белсенді қатысқан бірқатар жергілікті ұйымдарға жүгінді, мысалы, Қалалық лига, Қытай қауымдастығының қызмет көрсету ұйымы, Жапон-американдық азаматтар лигасы және Джексон көшесінің қауымдастық кеңесі. 1969 жылы Сиэтлдегі Оңтүстік Ван Асселт мектебі Wing Luke бастауыш мектебі болып қайта аталды. 2015 жылы Вашингтон штатының бас прокуроры дискриминация және азаматтық құқықтар мәселелерін зерттеу үшін Wing Luke азаматтық құқықтар бөлімін құрды. Вашингтондағы алғашқы қытай-американдық губернатор және АҚШ-тың Қытайдағы елшісі Гари Локк Люкті өзіне үлгі-өнеге еткенін айтты.

Көзқарастар

Люк өзінің көптеген замандастарының Сиэтлдің Бикон Хилл (көбінесе азиялық америкалықтар) және Централь Дистрикт (көбінесе африкалық америкалықтар) сияқты нәсілдік тұрғын алаптарында өмір сүруге мәжбүр болғанын көрді және әрбір адамның қайда тұратынын өзі шешуі – барлық азаматтардың негізгі құқығы болуы керек деп нық сенді. Нәсілдік кемсітудің салдарымен жеке таныс болған Люк 1963 жылы Сиэтлде ашық тұрғын үй туралы ереженің қабылдануына зор үлес қосты, бұл ереже жылжымайтын мүлікті сату немесе жалға беру кезінде нәсілдік кемсітуге қарсы санкциялар көздейді. Ол сондай-ақ азаматтық құқықтар, үндістердің балық аулау құқықтары, қалалық жаңару және тарихи мұраны сақтау үшін күресті. Люк Сиэтлдің Орталық су жағалауын, Пионер алаңын және Пайк-плейс базарын сақтау мәселесіне ерекше мән берді.