Уильям Лаример: Денвер қаласын құрған американ саяхатшысы

Кіріспе

Уильям Лаример (24 қазан 1809 – 16 мамыр 1875) – американдық саясаткер, кәсіпкер, инвестор, милиция генералы. Ол 1858 жылы Колорадо штатының Денвер қаласын құрғандығымен ең көп танымал. Лаример Пенсильвания милициясында генерал атағын алғандықтан, көбінесе "генерал Лаример" деп аталды.

Өмірбаян

Лаример Пенсильвания штатының Вестморленд округінде дүниеге келді және алғашқы байлығын Питтсбургте теміржол саласында тапты. Ол 1850 жылдары Канзас территориясында жер спекулянты болды, Левенвортта үй салып, әйелі мен тоғыз баласымен бірге тұрды. 1858 жылы Лаример территорияның батыс бөлігінде жаңа қала құру мақсатымен Денвер қалалық жер компаниясын құруға көмектесті. 1858 жылдың 22 қарашасында Лаример Черри-Крик пен Оңтүстік Платт өзендерінің қосылған жеріне көрінетін төбеге келді. Бұл орын, Уильям Гринбери Рассел негізін салған және Пайк пик алтын асыруын бастаған Аурария елді мекенінен Черри-Крик арқылы орналасқан. Лаример төбедегі бір шаршы мильдік жерге пахта ағаштарын тіреп, өзінің иелігін белгіледі. Лаример Канзас территориясының губернаторы Джеймс В. Денвердің құрметіне "Денвер Сити" деген атты таңдады, қаланың Арапахо округінің орталығы болуын ниет етті. 1859 жылғы ақпан айындағы хатында ол "Мен – Денвер қаласымын" деп мәлімдеді. Лаример жерді жоспарлап, Роки таулары арқылы өтетін кеншілер мен көшіп келушілерге участоқтарды белсенді түрде сатты. Алғашқы жылдары участоқтар көбінесе азық-түлік пен құмар ойындары үшін айырбасталды. 1860 жылы Денвер қаласының барлық акционерлері Аурариядағы қарсыластарымен бірігіп, "Денвер" деген атпен бір қала құрды. Лаример 1861 жылы Колорадо территориясының құрылуына және Денверді оның астанасы етуге зор үлес қосты. Ол территорияның алғашқы губернаторы болып тағайындалатынын күтті, бірақ Авраам Линкольн штат губернаторына жасаған қызметі ретінде Миссуриден келген Уильям Гилпинге тағайындама бергенде көңілі қалды. Осы күтпеген жағдайдан кейін Лаример АҚШ комиссары және Колорадоның бірінші сот округінің судьясы болды. Азамат соғысы кезінде ол Колорадо еріктілерінің үшінші полкінің полковнигі болды, содан кейін Канзасқа оралды. 1867 жылдан 1870 жылға дейін Канзас штатының сенаторы болып қызмет еткеннен кейін, Лаример Левенворттағы (Канзас штаты) отбасылық шаруашылығына зейнетке шықты, ол 1875 жылы қайтыс болды. Ол қала орталығындағы Лаример көшесі және Лаример алаңы арқылы оған көмектескен қаланың құрметіне еске алынады. Сондай-ақ, штаттың солтүстік бөлігіндегі Колорадо штатының Лаример округі және Питтсбургтегі Лаример ауданы арқылы да еске алынады.

Larimer was born in Westmoreland County, Pennsylvania, and made his first fortune in the railroad industry in Pittsburgh. He became a land speculator in the 1850s in the Kansas Territory, founding a homestead in Leavenworth where he lived with his wife and nine children. In 1858 Larimer helped found the Denver City Land Company with the intention of creating a new city in the western part of the territory. On November 22, 1858, Larimer arrived at a hill overlooking the confluence of Cherry Creek and the South Platte River. The site was across Cherry Creek from the existing settlement of Auraria, founded by William Greenburry Russell who is credited with starting the Pike's Peak Gold Rush. Larimer staked his claim by laying cottonwood logs along a square mile parcel of land on the hill. Larimer chose the name "Denver City" to honor the governor of the Kansas Territory, James W. Denver, with the intention that the city would become the county seat of Arapaho County. In a letter dated February 1859, he had declared that "I am Denver City." Larimer planned the site and aggressively sold tracts to miners and other migrants traveling through the Rocky Mountains. In the first years, tracts were often traded for grubstakes and in gambling. In 1860, all of the stockholders of Denver City merged with their rivals in Auraria, forming one city under the name Denver. Larimer was instrumental in the formation of the Colorado Territory in 1861, and in making Denver its capital. He anticipated being named the first governor of the territory, but was disappointed when Abraham Lincoln gave the appointment to William Gilpin of Missouri, in part as a favor to the governor of the state. After this unexpected turn of events, Larimer became a United States commissioner and a judge of probate for the First Judicial District of Colorado. During the Civil War, he became a colonel for the Third Regiment of Colorado Volunteers, and after returned to Kansas. After serving as a Kansas state senator from 1867 until 1870, Larimer retired to his family farm in Leavenworth, Kansas, where he died in 1875. He is commemorated in the city he helped found by Larimer Street in downtown, as well as Larimer Square. He is also commemorated by Larimer County, Colorado, in the northern part of the state, and by the Larimer neighborhood in Pittsburgh.