Жebel Musa – Мароккодағы тау, Гибралтар бұғазының африкалық жағында орналасқан. Ежелгі гректер мен римдіктерде әртүрлі аттары болған, Геракл бағаналарының бірі саналады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мароккодағы тау
Mountain in Morocco
a mountain in Morocco
Жабель Муса (جبل موسى, "Мосей тауы" деген мағынаны білдіреді) – Марокконың ең солтүстік бөлігінде, Гибралтар бұғазының Африка жағында орналасқан тау. Бұл Риф тау тізбегінің бір бөлігі. Тау көбінесе Геркулестің оңтүстік тірегі, Монс Абила (Абила тауы немесе Абила) деп саналады.
Jebel Musa (جبل موسى, ; ; meaning "Mount Moses") is a mountain in the northernmost part of Morocco, on the African side of the Strait of Gibraltar. It is part of the Rif mountain chain. The mountain is generally identified as the southern Pillar of Hercules, Mons Abila (Mount Abila or Abyla).
Тарих
14 ғасырдағы бербер мұсылман географы Ибн Баттутаның айтуынша, Андалусияны жаулап алған Тарик ибн Зиядтың адалдыққа мойынсұнғаны Мұса бин Нусейрдің құрметіне аталған Джебель Муса ежелгі гректер мен финикиялықтарға Абила тауы ретінде, ал римдіктерге Колумна ретінде белгілі болды. Солтүстікке қарай Гибралтар жартасымен бірге ол әдетте Геркулестің тіректерінің бірі ретінде танылады (бұл атақ сонымен қатар Испандық Сеутадағы Монте Хачо үшін де мәлімделеді, ол Джебель Мусаның шығысында орналасқан). "Гераклдің тіректері" деген атау грек батыры Гераклға жүктелген он екі қиындыққа байланысты. Персей атласты Горгонның басын көрсетіп жеңді. Атлас қорқып тасқа айналып, шашы орманға, иығы жартасқа айналды. Содан кейін Гераклге Герионның малын алып, Евристейге жеткізу міндеті жүктелді. Персей жасаған тау Гераклдың жолын кесті; жолды ашу үшін ол өз белдісімен тауды екіге бөліп, бір бөлігі Гибралтар жартасына, екіншісі Мароккодағы тауға айналды. Аңыз бойынша, таудың жарылуы Атлантика және Жерорта теңізі арасында теңіз жолын құрды. Осы жол – Гибралтар бұғазы.
Jebel Musa, named, according to the 14th century Berber Muslim geographer Ibn Battuta, in honour of Musa bin Nusayr, to whom the conqueror of Andalusia Tariq ibn Ziyad owed fealty, was known to the ancient Greeks and Phoenicians as Mount Abyla and to the Romans as Columna. Together with the Rock of Gibraltar to the north, it is generally identified as one of the Pillars of Hercules (this title is also claimed for Monte Hacho in the Spanish exclave of Ceuta, to the east of Jebel Musa). The name "pillars of Hercules" derives from one of the twelve labours assigned by the Greek hero Heracles. Perseus had defeated the Titan Atlas by showing him the head of the Gorgon. Atlas was petrified; his hair became a forest and his shoulders became cliffs. Heracles was then directed to get the Cattle of Geryon and deliver them to Eurystheus. Heracles' way was blocked by the mountain that Perseus had created; to clear a way, he used his mace to split the mountain in half, one part becoming the Rock of Gibraltar and the other becoming a mountain in Morocco. According to the myth, this split in the mountain created a sea link between the Atlantic and the Mediterranean Sea. This link was the Strait of Gibraltar.
География
Жәбіл Мұса биік. Солтүстікке қарай, Гибралтар бұғазының арғы жағында Испания және Ұлыбританияның теңізден тыс аумағы Гибралтар орналасқан. Шығысқа қарай – Испанияның Сеутасы, батысқа және оңтүстікке қарай – Марокко жатыр. Жолмен тау Сеутадан батысқа қарай, ал Танжерден шығысқа қарай орналасқан. Жәбіл Мұса Атлант мұхитынан Жерорта теңізіне кіреберісте, Гибралтар жартасының қарама-қарсы жағында орналасқан. Бұл Марокконың солтүстік жағалауындағы Танжер-Тетуан-Аль-Хосейма аймағындағы маңызды белгілі бір орын. Таудың төңірегіндегі жағалау сызықтары ғасырлар бойы теңіз деңгейінің өзгергенін көрсетеді. Бұл жоғары деңгейлер 120–130 метр, 80–90 метр, 40–60 метр және қазіргі теңіз деңгейінен 0–25 метр биіктікте орналасқан. Сеутада, Бензу қаласының маңында тау "Өлі әйел" (lang es) деп аталады, себебі сол бағыттан ол арқасына жатқан әйелге ұқсайды.
Jebel Musa is high. To the north, across the Strait of Gibraltar, lie Spain and the British Overseas Territory of Gibraltar. To the east is Ceuta, a Spanish exclave, and to the west and south is Morocco. By road, the mountain is about west of Ceuta and about east of Tangier. Jebel Musa is opposite the Rock of Gibraltar at the entrance to the Mediterranean Sea from the Atlantic Ocean. It is an important landmark in the region of Tanger Tetouan Al Hoceima on the north coast of Morocco. The coastlines around the mountain show evidence of having had varying sea levels through the ages. These highstands are at 120–130 metres; 80 to 90 metres; 40 to 60 metres and from 0 to 25 metres above the present sea level. In Ceuta, around the town of Benzú, the mountain is known as The Dead Woman (lang es), because from that direction it resembles a woman on her back.
Экология
Тау - құс бақылау орны. Көшпенді құстар Гибралтар бұғазынан өтуге тырысқанда биіктік алу үшін Джебель-Муса тауынан соққан жел ағымдарын және жылулықтарды пайдаланады. Гибралтар бұғазы – "әлемдегі ең маңызды" көші-қон жолдарының бірі, сондықтан күз мезгілінде жыртқыш құстарды бақылау танымал, бірақ ең жақсы бақылау орындары бұғаздың солтүстігінде орналасқан болуы мүмкін. Таудың етегіндегі жағалау 2019 жылдан бері қорғалатын Рамсар аймағы болып белгіленген.
The mountain is a site for birdwatching. Migratory birds use the updraughts and thermals from Jebel Musa to gain height before attempting to cross the Strait of Gibraltar. The Strait of Gibraltar is "one of the world's most prominent" migration bottlenecks and raptor watching is popular in the fall, though the best observation points may be north of the Strait. The shoreline at the foot of the mountain has been designated as a protected Ramsar site since 2019.