Кіріспе
Америкалық сумо күресшісі Такамияма Дайгоро (髙見山 大五郎) – Америкада туған жапондық бұрынғы кәсіби сумо күресшісі. 1964 жылдан 1984 жылға дейін жиырма жыл бойы Такасаго беделі үшін күресіп, ең жоғары атағы секиваке болды. Такамияма сумодағы ұзақ өмірлік рекордтарды орнатты, оның ішінде жоғарғы макуучи дивизионындағы ең көп өткізілген турнирлер мен үздік дивизиондағы қатарынан ең көп қатысқан турнирлер. 1972 жылдың шілдесінде ол жоғарғы дивизионда жеңіске жеткен алғашқы шетелдік күресші болды. Сондай-ақ, ол 1986 жылы жаттығу беделін құрып, оны басқарған алғашқы шетелдік күресші. Оның ең табысты шәкірті – 1993 жылы спорттың ең жоғарғы дәрежесіне, ёкозунаға жеткен гавайилік Акебоно. Такамияма 2009 жылы баптық қызметтен қанағаттанды.
Takamiyama Daigorō (髙見山 大五郎) is an American born Japanese former professional sumo wrestler. Wrestling for Takasago stable for twenty years from 1964 to 1984, his highest rank was sekiwake. Takamiyama set a number of longevity records in sumo, including most tournaments ranked in the top makuuchi division, and most consecutive top division appearances. In July 1972, he became the first foreign born wrestler to win the top division championship. He is also the first foreign born wrestler ever to take charge of a training stable, founding Azumazeki stable in 1986. His most successful wrestler was fellow Hawaiian Akebono who reached the sport's highest rank of yokozuna in 1993. Takamiyama retired as a coach in 2009.
Ерте өмір
Кухалуа Мауи аралының Хаппи Вэлли қаласында туды. Оның ата-анасының көп бөлігі гавайилік текті болған. 6 фут 2 дюйм (189 см) бойы мен 280 фунт (127 кг) салмағының арқасында ол Генри Перрин Болдуин орта мектебінің футбол командасына tackle позициясына алынды. Оның футбол жаттықтырушысы оның аяқтары мен жамбас аймағының әлсіз екенін байқап, төменгі денесін күшейту үшін жергілікті жапон-американдық қауымдастықта танымал сумо спортын жаттықтыруды ұсынды. Ол жергілікті сумо клубына қосылды, сол жерде Жапониядан келген кәсіби сумо күресшілері оны байқады. Соңында, Такасаго стаблының бас жаттықтырушысы, бұрынғы йокодзуна Маедаяма оны қабылдады. 1963 жылы Вайлуку қаласындағы Болдуин орта мектебін бітіргеннен кейін, 1964 жылдың 22 ақпанында жаңа рекрут ретінде Такасаго стаблына қосылу үшін Токиоға кетті.
Сумодағы мансабы
Такамияма 1964 жылғы наурыз айында кәсіби дебютін жасады. Оған тез арада Такасагоның беделді шиконасының бірі, яғни рингтегі есімі – Такамияма Дайгоро (髙見山 大五郎) берілді, бұл Такасагоның негізін қалаушысы Такасаго Урагороны еске түсіру үшін жасалған. 1967 жылғы наурыз айында екінші деңгейдегі жюри дивизионына жол ашқанда секитори мәртебесіне ие болды. Бес турнирден кейін ең жоғары макуучи дивизионына жетті. Ол 1968 жылғы қаңтардан 1984 жылғы қаңтарға дейін созылған, ерекше ұзақ үздік дивизиондағы карьерасын өткізді. Көп жылдар бойы ол жоғары деңгейдегі күресші ретінде ең көп – 97 турнирге қатысқан рекордты ұстады (бұл турнирлер қатарынан өтті). 2009 жылғы қарашада бұл рекордты тәжірибелі озеки Кайō бұзды, сондай-ақ ол Такамияманың 1430 жоғары дивизиондық жекпе-жегіндегі ұзақ жылдар бойы сақталған рекордын да жаңартты. Дегенмен, Такамияма әлі де жоғары дивизиондағы үздік кездесулер бойынша рекордты (1231) сақтап тұр, өйткені ол 1981 жылғы қыркүйекте жаттығу кезінде алған жарақатына байланысты турнирден шығуға мәжбүр болғанға дейін бірде-бір жекпе-жекті өткірмей келді. Саньяку сатысындағы соңғы қатысуы 1982 жылғы қыркүйекте 38 жасында комсубиде болды, бұл оны бұрынғы озеки Найороивадан кейінгі екінші ең қарт саньяку күресшісі етті. Өте ірі дене бітімі – ең ауыр салмағы 200 кг-нан астам, сонымен қатар ерекше белгісі – сақал және жарқын қызғылт сары мавашисінің арқасында Такамияма жапон жұртшылығына, тіпті сумо спорын үнемі қадағаламайтындарға да бірден таныс болатын. Сумо қауымдастығы бұл практикаға тыйым салғанға дейін ол бірнеше телеарнадағы жарнамаларда пайда болды. Оның зор күрестік рухы және қандай жарақат алса да, жекпе-жекті жібермеуге деген қатыгездігі – япондардың гаман деп аталатын мінез-құлқына тән қасиет – көптеген адамдардың құрметіне ие болды.
Жауынгерлік стилі
Такамияманың техникасы біршама қарапайым болды (оның он бір саншо сыйлығының ішінде Техника сыйлығы болған жоқ). Ол қарсыласының мавашиімен жұмыс істеуге емес, күшіне және инерциясына сүйенуге бейімділік танытты. Оның ең көп қолданатын екі жеңіс әдісі – ёрикири (итеру арқылы шығару) және ошидаси (қолмен итеру арқылы шығару) еді. Өте күшті болғандықтан, ол жиі кимедаши (қолды ұстап итеру арқылы) және цүридаши (көтеріп итеру арқылы) жеңіске жететін. Оның тепе-теңдігі шайқаулы болды, себебі ұзын аяқтары оның салмағының жоғарырақ орталыққа ие екенін көрсететін. Соның салдарынан, ол көбінесе жеңіл және епті қарсыластарынан лақтырылып қалатын. Ең ауыр салмағында ол заманының ең ауыр сумо күресшісі болды. Асахикуни мен Вашуяма оған жиі қиындық тудыратын жеңіл салмақтылар еді.