Кіріспе

Шатыр сағаттары – немесе сөре сағаттары – әдетте отын жағатын ошақтың үстіндегі сөреде немесе шатырда орналастырылатын салыстырмалы түрде кішкентай үй сағаттары. 1750 жылдары Францияда алғаш пайда болған бұл үлгіні, осындай өлшемдегі бұрынғы бөлме сағаттарынан көтеруге арналған тұтқаларының болмауы арқасында ажыратуға болады. Бұл сағаттар көбінесе өте әсем, сәндік өнер туындылары болып табылады. Олар көбінесе алтын жалатылған қорытпа, фарфор және ағаштан жасалады. Шатыр сағаттарының ең көп таралған және құнды түрлерінің бірі – француз империясы стиліндегі сағаттар. Саймон Уиллардтың сөрелік сағаты (жартылай сағат, Массачусетс сөрелік сағаты) – 19 ғасырдың басында Бостон қаласында, Массачусетс штатындағы Саймон Уиллардтың Роксбери көшесіндегі шеберханасынан шығарылған салыстырмалы түрде арзан сағаттардың бірі. Саймон Уиллард банжо сағатын ойлап тапқаннан кейін, осы дизайнды одан әрі жетілдіріп, дәстүрлі тіреу сағаттарымен байланысты ұқсас Массачусетс сөрелік сағатын жасады. Саймонның жаңа өнімі сегіз күн бойы жүріп тұрды.

Сипаттамалар

Қабырғадағы сағаттардан өзгеше, олардың механизмдері артқы тақтаға бекітілсе, сөредегі сағаттың механизмі орындық тақтаға орнатылатын. 1790 жылдары Бостонда Саймон Уиллард басқа да стандартталған сөре сағаттарын сата бастады. Шындығында, ол стандартты биік сағат сияқты көрінетін, бірақ қақпағы мен негізі тікелей біріктірілген, ал корпусы жоқ модель болатын. Бұл модельдерде секундтық стрелка және күнтізбе көрсеткіші де болды.

Георгий дәуірі

Саймон Уиллардтың сөрелік сағаттары салмақпен жұмыс істеді және кейбір үлгілерінде салмақтың ұзақтығын арттыру үшін кеңейтілген негіз болды, соның арқасында олар бір апта бойы тоқтаусыз жұмыс істеуге мүмкіндік алды. Сондай-ақ, оларда дөңгелекті эскапмент болған. Олардың дабыл механизмі – тісті рельс және бұрышқабақ. Сағаттың маятнигінің ұзындығы сағат бетінің 12-ші сағат тұсындағы тесік арқылы реттеліп, сағат корпусын ашпастан баптауға болатын.

Викториялық сәндік өнер

Кейінгі сөрелі сағаттардың кейбіреулерінде дөңгелек сандық тақтасының екі жағында әдемі безендірілген екі шыны тақташа болған. Сағаттың өзі арыстан аяқтарына орнатылған. Уиллардтың сөрелі сағаттары 1830 жылдарға дейін өндірілді. Уиллард ағайындары еңбек бөлінісі мен бұрыннан қалыпталған көптеген бөлшектерді пайдалану арқылы сағат жасауды революциялады. Дегенмен, тарихи тұрғыдан олардың сағаттары аса танымал болған жоқ деп қабылданған. Керісінше, Илай Терри қарапайым американдықтар арасында сағатқа ие болуды танымал етті. Бүгінде Саймон Уиллардтың сағаттары американдық шедеврлер ретінде танылады. Сондықтан оларды антикварлар мен мұражайлар іздеп жүр. Саймон Уиллардтың жақсы сақталған сағатын 50 000 доллардан 250 000 долларға дейін алуға болады.

Танымал мәдениетте

"Кодсворт" – Диснейдің "Адамды әдемі әйел және аң" (1991; анимациялық), Дэвид Огден Стайерстің дауысымен, және "Адамды әдемі әйел және аң" (2017; жанды түсірілім/CGI), Иэн МакКеллен сомдаған кейіпкері.