Қозғалмалы жапсырмалы сағаттар

Кіріспе

Электромеханикалық, цифрлық уақытты сақтау құрылғысы

Қалпақ сағат (кейде "жапырақ сағат" деп те аталады) – уақытты бөлінген жапырақ дисплейі арқылы тізбектеп ашылатын сандармен көрсетілетін электромеханикалық, цифрлық уақытты сақтау құрылғысы. Қалпақ сағаттарды зерттеу, жинау және жөндеу horopalettology деп аталады (уақытты зерттеу және өлшеу ғылымы – хонология, және "палитра" сөзінен, сондай-ақ итальян тіліндегі "orologio a palette" – "қалпақ сағат" деген сөзден туындаған).

Жұмыс істеу әдісі

Электр моторы (көбінесе синхронды, тікелей АЖ желісіне қосылған жағдайда) екі дөңгелекті үздіксіз айналдырады, олар қысқартушы берілістер арқылы байланысқан: біреуі сағатына 1 айналымдық жылдамдықпен, екіншісі 24 сағатта 1 айналымдық жылдамдықпен. Дөңгелектер үздіксіз қозғалады, дискретті емес. Жылдам дөңгелекке 60 жалпақ пластик жапырақтан тұратын сақина бекітілген. Жапырақтарға сандар басылған, сондықтан егер адам екі іргелес жапырақты ашық кітап сияқты ұстаса, екі ашық жапырақ бір санды көрсетеді, ал жапырақты төмен түсіргенде көрсетілген сан 1 бірлікке өседі. "Кітап" тік жағдайда ашылады, ал оның беттері сақина құрайды. Бұл сақина орнатылып, айналады, соның салдарынан әр минут сайын бір жапырақ түсіп, минуттардың жаңа санын көрсетеді. Баяу дөңгелекке де ұқсас жапырақтар сақинасы бекітілген, бірақ бұл сақинада 48 жапырақ бар. Бұл жапырақтарға сағаттардың нөмірлері басылған. Әр сағаттың екі жапырағы бар, мысалы, 12 сағаттық форматта: 12 түнгі, 12 түнгі, 1 таңғы, 1 таңғы, 2 таңғы, 2 таңғы, 11 кешкі, 11 кешкі, ал 24 сағаттық форматта: 0, 0, 1, 1, 2, 2, 23, 23. Әр сағатқа екі жапырақ болғандықтан, сағат 12 және 24 сағаттық форматтар арасында әр жарты сағат сайын ауысу мүмкіндігі бар, мысалы: 12 түнгі, 0:00, 1 таңғы, 1:00, 2 таңғы, 2:00, 11 кешкі, 23:00. Бір жапырақ әр жарты сағат сайын, шамамен сағаттан кейін 25 және 55 минутта түседі. Басқа конструкцияда 1-ден 12-ге дейінгі сандар бестен-бестен қайталанатын 60 жапырақ бар, әр жапырақ 12 минуттан кейін түседі. Бірақ бұл конструкцияның кемшілігі – 24 сағаттық сағаттар оны пайдалана алмайды, сондай-ақ 12 сағаттық форматта "AM" немесе "PM" ақпаратын көрсетуге болмайды. 45-тен 59-ға дейінгі минуттардың жапырақтарының сол жақ жиегінде сағат жапырақтарына қарай бағытталған кішкентай тісше бар. Бұл тісшенің мақсаты мынадай: сағаттан кейін 45 минут өткенде, тісше сағат дөңгелегінің ішіне кіретін кішкентай ілмекті итеріп шығарады. Бұл ілмек түсіп жатқан сағат жапырағын ұстап алады (бұрын айтқанымыздай, ол сағат басындағы минут жапырағы түскенше металл тіреуінен бірнеше минут бұрын түседі) минут жапырағы сағаттың басында түскенше.

An electric motor (often synchronous, if directly connected to the AC line) turns two sets of wheels continuously via a reduction gear train: the faster at a rate of 1 revolution per hour, the slower at a rate of 1 revolution per 24 hours. The wheels move continuously, not in steps. The faster wheel has connected to it a ring of 60 flat plastic leaves. On the leaves are printed numerals so that, when a person holds two adjacent leaves apart like an open book, the two open leaves spell out a numeral, and flipping a leaf down increases the number shown by 1 unit. The "book" is opened vertically, and its pages form a ring. This ring is put into position and rotated so that one page falls each minute, showing a new number for the minutes. The slower wheel has connected to it a similar ring of leaves, only there are 48 leaves on this ring. These leaves have hour numbers printed on them. There are two of each hour, like this: 12am, 12am, 1am, 1am, 2am, 2am, 11pm, 11pm in a 12 hour clock, and 0, 0, 1, 1, 2, 2, 23, 23 in a 24 hour clock. Having two sets of leaves for each hour also allows the clock to alternate between 12 and 24 hour display, every half hour, like this: 12am, 0h, 1am, 1h, 2am, 2h, 11pm, 23h. One leaf falls each half hour, at approximately 25 and 55 minutes after the hour. A different design features 60 leaves with the numbers 1 to 12 repeated in fives, each leaf falling after 12 minutes. The disadvantage of this is that 24 hour clocks cannot use this design, nor there is a way to show "AM" or "PM" information in a 12 hour design. Minute leaves 45 through 59 have a small tooth on their left edges, pointing toward the hour leaves. The purpose of this tooth is as follows: at 45 minutes after the hour, the tooth pushes a small hook that protrudes into the hour wheel area. This hook will catch any falling hour leaf (as mentioned above, it falls from its metal tab a few minutes before the hour) until it is released by the minute leaf's fall at the top of the hour.

Жазғы уақыт

Көптеген винтаждық цифрлық сағаттар, бөлінген жапсырмалы дисплейі бар, кері бұруға болмайды, себебі айналу механизмі тек бір бағытта жұмыс істейді. Оларды 23 сағат алға жылдыру қажет, осылай күн ұзарту уақыты аяқталғанда 1 сағат артқа жылдырылғандай эффект алуға болады, немесе сағатты 1 сағатқа тоқтатуға болады (электр қуатынан ажырату арқылы). Дегенмен, кейбір жаңа сағаттарда уақытты алға және артқа орнату мүмкіндігі бар. GE сағаттары кейде осындай мүмкіндікке ие болған.