Кіріспе

Дербиширдегі ауыл үйі

Хаддон Холл – Дербиширдегі Бекуэлл қаласына жақын Уай өзенінің жағасында орналасқан ағылшын ауыл үйі, Ратланд герцогтарының бұрынғы резиденциясы. Қазіргі герцогтің інісі Лорд Эдвард Мэннерс пен оның отбасының үйі. Орта ғасырлық мырза үйі нысанында сақталған, ол «өз кезеңінің ең толық және ең қызықты үйі» деп сипатталған. Холлдың тарихы 11 ғасырға дейін жетеді, ал 13-17 ғасырлар аралығында әртүрлі кезеңдерде, соңғысы Тюдор стилінде кеңейтілген. Вернон отбасы 12 ғасырда сэр Ричард де Вернон мен Уильям Авенелл II-нің қызы Элис Авенеллдің некесі арқылы Хаддон иелігін алған. Төрт ғасырдан кейін, 1563 жылы Джордж Вернонның қызы және мұрагері Дороти Вернон, Томас Маннерстің екінші ұлы Джон Маннерске үйленген. 19 ғасырда Дороти мен Маннерс қашып кеткен деген аңыз пайда болған. Бұл аңыз романдарға, драмаларға және басқа да көркем шығармаларға негіз болған. Дегенмен, ол Холлды мұраға алған, ал олардың немересі, сондай-ақ Джон Маннерс 1641 жылы алыс туысынан графтық атақты мұраға алған. Оның ұлы, тағы бір Джон Маннерс 1703 жылы Ратландтың бірінші герцогы атанған. 20 ғасырда тағы бір Джон Маннерс, Ратландтың 9-шы герцогы, Холлды қалпына келтіруге өмірін арнаған.

Тарих

Залдың тарихы 11 ғасырға дейін жетеді. 1087 жылы Уильям Певерел Хэддон иелігін иеленді, дәл сол кезде Domesday Book-қа негіз болған сараптама жүргізілді. Бұл ешқашан қамал болмаса да, 1194 жылы қабырға салуға рұқсат берілгеннен кейін Хэддон иелігі қоршалған. 1153 жылы зал коронаға қайтарылды, кейін Певерелдердің жалға алушысы, Авенелл отбасына өтті. Сэр Ричард де Вернон 1170 жылы Уильям Авенеллдің қызы Элис Авенеллге үйленгеннен кейін иелікке ие болды. Вернондар залдың көп бөлігін салды, бірақ Певерел мұнарасы мен олардан бұрынғы Әйя Николай шіркеуінің бөлігі, сондай-ақ 16 ғасырда салынған Ұзын галереясы оларға тиесілі емес. Ричардтың ұлы, сэр Уильям Вернон, Ланкаширдің жоғары шерифі және Чеширдің бас судьясы болды. Отбасының көрнекті мүшелерінің қатарында сэр Ричард Вернон (1390–1451) де бар, ол сонымен қатар жоғары шериф, парламент депутаты және Коммуналар палатасының спикері болды. Сэр Джордж бұл одақты мақұлдамаған болуы мүмкін, себебі Маннерлер протестанттар, ал Вернондар католиктер еді, немесе графтың екінші ұлының қаржылық жағдайы белгісіз болды. Аңыз бойынша, сэр Джордж Джон Маннерске әйгілі әдемі және мейірімді Доротимен қарым-қатынас жасауға тыйым салған және оның қызына Маннерспен кездесуге рұқсат бермеген. 1563 жылы сэр Джордж Хэддон Холлда берген кеште көпшілік арасында қорғалған Дороти, сарайлар арқылы, тас баспалдақтармен және Манерс күтіп тұрған жаяу жүргіншілер көпірінен қашып кетті. Олар үйлену үшін аттанды. Егер осы қашқындау орын алса, жұбайлар екі жылдан кейін қайтыс болғаннан кейін оның мүлкін мұраға алғандықтан, сэр Джорджпен тез арада татуласты. Олардың немересі, сондай-ақ Хэддонның Джон Маннерсі, 1641 жылы алыс туысы, Ратландтың 7-ші графы Джордж қайтыс болғаннан кейін графтыққа ие болды. Бұл Джон Маннерстің ұлы Джон, 9-шы граф болды және 1703 жылы Ратландтың 1-ші герцогы атанды. Ол Белвоир қаласына көшіп барды, ал оның мұрагерлері Хэддон Холлды өте сирек пайдаланды, сондықтан ол 1567 жылы Маннерс отбасына неке арқылы өткен кездегідей, 16 ғасырдың өзгертпеген күйінде қалды. 1920 жылдары тағы бір Джон Маннерс, 9-шы Ратланд герцогы, оның маңыздылығын түсініп, өзінің қалпына келтіруші архитекторы Харольд Брэкспирмен бірге өмір бойы мұқият қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Қазіргі ортағасырлық және Тюдор залы 11 ғасырлық құрылыстың шағын бөліктерін қамтиды, бірақ көбінесе Вернон отбасының кезекті ұрпақтары салған қосымша бөлмелер мен қанаттардан тұрады. 13-шы және 16-шы ғасырлар аралығында әртүрлі кезеңдерде негізгі құрылыс жұмыстары жүргізілді. Банкет залы (минстрельдер галереясымен), асханалар мен қонақ бөлмесі 1370 жылға дейін, ал Әйя Николай шіркеуі 1427 жылы аяқталды. Ұрпақтар бойы ақ бояу олардың Реформацияға дейінгі фрескаларын жасырып, қорғады. 9-шы герцог тұрақ блогының жанындағы дуалмен қоршалған топиарлық бақты жасады, онда шошқаның басы мен таусықайдың геральдикалық бейнелері бейнеленген, бұл Вернон мен Маннерс отбасыларының символы. Хэддон Холл бүгінгі күнге дейін Маннерс отбасының меншігінде, және 2016 жылы залға көшіп келген Ратландтың 11-ші герцогының інісі Лорд Эдвард Маннерс және Леди Эдвард Маннерс оны басқарады. Үй 1951 жылы I санатқа енгізілді. 2021 жылы Historic England ұйымынан 262,662 фунт стерлинг көлеміндегі грант, сондай-ақ Historic Houses Foundation ұйымынан қосымша 50,000 фунт стерлинг жұмыс бастауға мүмкіндік берді.

Орналасу

Зал еңіс жерде орналасқан және екі ауланың төңірегінде салынған; жоғарғы (солтүстік-шығыс) аулада Певерел немесе Бүркіт мұнарасы мен Ұзын галерея орналасқан, ал төменгі (оңтүстік-батыс) аулада ғибадатхана бар, ал Үлкен зал екеуінің арасында жатыр. Зал салынған кезде қалыпты болғандай, көптеген бөлмелерге сырттан немесе басқа бөлмелер арқылы өту арқылы ғана жете алады, бұл үйді кейінгі талаптар бойынша ыңғайсыз етеді. "Дороти Вернонның махаббат қадамдары" атты Элиза Метеярдтың (1816–1879) 1849 жылы псевдониммен жазған қысқа әңгімесі осы аңыздың толыққанды нұсқасы болды. Ол алғаш рет 1849 жылғы 29 желтоқсандағы "Элиза Кук журналында", содан кейін 1860 жылғы қазандағы "Реликвари" журналының 79-бетінде жарияланды. Артур Салливанның музыкасымен және Сидней Грандидің либреттосымен "Хэддон Холл" атты жеңіл опера 1892 жылы Лондонда тұңғыш рет көрсетілді. 1902 жылы америкалық Чарльз Мейджордың "Хэддон Холлдың Дороти Верноны" атты романы жарық көрді және бестселлерге айналды. Мейджордың романы негізінде американдық драматург Пол Кестер осы аттас пьеса жазды. Ол 1903 жылы Бродвейде дебют жасады. Фред Терри және оның әйелі Джулия Нилсон бұл пьесаны Лондон үшін бейімдеп, оны "Дороти о' Холл" деп атады, ол 1906 жылы сахналанды. 1924 жылы Мэри Пикфордтың басты рөлде ойнаған "Хэддон Холлдың Дороти Верноны" атты фильмді американдық сценарист Валдемар Янг (Бригхэм Янгтың немересі) Мейджордың романынан бейімдеді. Ағылшын суретшісі Фредерик Бути Хэддон Холлды бірнеше рет суреттеді, соның ішінде бақтағы тауыстардың суреттерін де салған. Ағылшын суретшісі Джозеф Нэш 1838 жылы майлы бояумен негізгі залды бейнеледі, бұл сурет кейіннен (өзгерістермен) 1975 жылы прогрессивті рок тобы Jethro Tull-дың "Minstrel in the Gallery" альбомының обложкасы ретінде пайдаланылды.