Дуглас Трумбулл: Арнайы эффектілер шеберінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық кинорежиссер, арнайы эффекттер жасаушы (1942–2022)

Дуглас Хант Трамбулл (8 сәуір 1942 – 7 ақпан 2022) – американдық кинорежиссер және визуалды эффекттер бақылаушысы, арнайы эффекттер саласында жаңашылдық әдістерді дамытқан пионер. Ол «2001: Ғарыш саяхаты», «Үшінші дәрежедегі кездесу», «Жұлдыз жолы: Фильм», «Жасыратын қала» және «Өмір ағашы» фильмдеріне көріністер жасады, сондай-ақ «Үнсіз жүгіру» және «Ақыл буданы» фильмдерін режиссерлік етті.

Ерте өмір

Трамбулл Лос-Анджелесте дүниеге келген. Оның әкесі – 1939 жылғы "Оз сиқыршысы" фильмі үшін визуалды эффектілер жасау үшін Голливудта қысқа мерзім жұмыс істеген аэроғарыш инженері болды. Трамбулл 7 жасында қайтыс болған анасы суретші болған. Бала кезінде ол кристалл қабылдағыштар сияқты механикалық және электр құрылғыларын жасауды ұнататын, сондай-ақ шетелдік басып алу фильмдерін көруден ләззат алған. Алғашқыда ол сәулетші болуды жоспарлаған, осыған байланысты иллюстрация сабақтарын алған. Ол Эль Камино кіші колледжінде техникалық сурет салуды оқыды және бітіргеннен кейін Экран суретшілері гильдиясына қосылды. Дегенмен, Голливуд оның ғарыш кемелері мен планеталық суреттерден құралған портфолиосын қабылдамады.

1960 жылдар

Дуглас Трамбуллдың алғашқы жұмыстары Лос-Анджелестегі Graphic Films студиясында болды. Шағын анимация және графикалық өнер студиясы 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі үшін ғарышқа ұшу туралы "Айға және одан әрі" атты фильм жасады. Трамбулл – механикалық инженер мен суретшінің ұлы. Ол айналмалы спиральді галактиканы суреттеді, ал балық көз линзасын пайдаланып, осы фильмді арнайы салынған күмбезге проекциялады. Бұл эффект заманы үшін революциялық болды және фильм 2001: Ғарыш саяхаты жобасын бастаған режиссер Стэнли Кубриктің назарын аударды. Олар компьютерлік графикаға ұқсады, бірақ олар техникалық басылымдардан алынған кестелер мен графиктердің фотосуреттері мен анимациясы арқылы жасалды. Трамбулл бастапқыда ғылыми жабдықтар дүкенінен тапсырыс берген тісті дөңгелектер мен моторларды қолданып, Рюб Голдберг машинасына ұқсас бірнеше құрылғылармен кадрларды жасады. Кубрик жас эффекттер жасаушыға шығармашылық еркіндік пен қолдау көрсетті: "Ол 'Бұл үшін не қажет?' деп сұрайтын, менің жас кезімде бұл керемет мүмкіндік болды", - деп еске алады Трамбулл. "Мен фильмді бастағанда 23-24 жаста едім, ал 'Жұлдыздық қақпаны' жасаған кезде 25-ке толдым. Ол 'Не қажет?' деп сұрайтын, мен қалаға барып, қандай да бір ерекше подшипниктер мен керек-жарақтар сатып алуым керек десем, ол мені Лондонға, өз Bentley көлігімен, жүргізушісімен бірге жіберетін. Бұл тамаша болды!" Трамбуллдың жауапкершілігі мен таланты өндіріс барысында өсті, ол фильмдегі төрт арнайы эффекттер супервайзерінің бірі болды (қалғандары – Graphic Films студиясының түлектері Кон Педерсон, сондай-ақ Том Ховард және Уолли Виверс). Трамбуллдың ең есте қаларлық үлесі – "Жұлдыздық қақпа" сахнасында қолданылған тілгілеу фотосуреттерін жасау болды. "Мен жай ғана дұрыс уақытта дұрыс жерде болдым. Біз 'Жұлдыздық қақпамен' күресіп жатқанбыз. 'Жұлдыздық қақпа' деген не екенін ешкім білмеді, бірақ мен жас кезімде көшеде фотосурет түсіру және ерекше фото техникалар туралы білгенімді ескере отырып, бірнеше идеялар келдірдім". Ол 6 фут биіктіктегі айналмалы металл жақтан тілгілеу жасап, "Жұлдыздық қақпаны" құрды. Жақ 12 фут ұзын, арт жарықтандырылған шыны панельдің алдына орналастырылды, одан жарық үлгілері шағылысты. Ұзақ экспозицияда жарықтардың калейдоскопы бір нүктеден камераға қарай ұшып бара жатқандай көрінді.

Douglas Trumbull's early work was at Graphic Films in Los Angeles. The small animation and graphic arts studio produced a film called To the Moon and Beyond about spaceflight for the 1964 New York World's Fair. Trumbull, the son of a mechanical engineer and an artist, worked at Graphic Films as an illustrator and airbrush artist. He painted a rotating spiral galaxy, and using a fish eye lens, projected the film onto a custom built dome. The effect was ground breaking for its time and the film caught the attention of director Stanley Kubrick, who was beginning work on the project that would become 2001: A Space Odyssey. They looked like computer graphics, but they were created by photographing and animating reproductions of charts and graphs from technical publications. Trumbull initially created the shots using a number of Rube Goldberg like contraptions he built with gears and motors ordered from a scientific equipment supply house. Kubrick gave the young effects technician creative freedom and encouragement: "He would say 'What do you need to do it?' and I would have complete carte blanche, which was wild as a young guy", Trumbull recalled. "I was 23–24 when I started the movie, and was 25 by the time I was doing the Star Gate. He would say, 'What do you need?' and I'd say, 'Well, I need to go into town and buy some weird bearings and some stuff' and he would send me off to town in his Bentley, with a driver, into London. It was great!" Trumbull's responsibilities and talents grew as the production continued, and he became one of four special effects supervisors on the film (the others were fellow Graphic Films alumnus Con Pederson, along with Tom Howard and Wally Veevers.) Trumbull's most memorable contribution was the development of the slit scan photography process, used in the "Stargate" sequence. " I just happened to be in the right place at the right time We were struggling with the Star Gate. Nobody knew what a Star Gate was; but, I came up with some ideas that I didn't even know at the time were based on some things I was learning as a young guy about street photography and weird photographic techniques ". He created the Stargate by building a 6ft tall sheet of rotatable metal and cut a narrow slit in it. The sheet was placed in front of a 12ft long backlit glass panel, through which lighting patterns were shone. With a long camera exposure, the kaleidoscope of lights appeared to be darting towards the camera from a single point.

1970-1974 жылдар

Голливудқа оралғаннан кейін, Трамбулл жеке компаниясын құрып, кейіннен "Андромеда тұқымы" ғылыми-фантастикалық фильміне арнайы эффекттер жасау жұмысына қатысты. ("Мен жас едім және өте наив болдым", - деп еске алады ол кейінірек, - "Мен жұмысты тым төмен бағаладым – мұндай нәрселерге қанша тұратынын білмедім. Соның салдарынан жартылай банкротқа ұшырадым!") Трамбулл мен оның әріптесі Джеймс Шорт ондаған кадр түсірді, оның ішінде Андромеда организмінің "электрондық микроскоп" арқылы алынған суреттері мен экрандағы түрлі мәліметтер көрсетілді. Көбісі компьютерлік графикаға ұқсағанмен, олар 2001 жылғы фильмде Трамбулл қолданған техникалардың негізінде жасалды. Автор Майкл Крайтон мен режиссер Роберт Уайз Трамбуллдың жұмысына қатты әсерленді. "Андромеда" фильмінде Трамбуллдың қатысуы мен жетістігі оны 1971 жылы "Атқарушы тыныштық" фильмін түсіруге мүмкіндік берді. Сценарийі оның бастапқы идеясына негізделген: Американың соңғы үлкен ормандары сақталып, болашақта қайтадан өсіп-өнуі үшін үлкен геодезиялық күмбездерге салып ғарышқа жіберіледі. Күмбездерді тастап, жою туралы бұйрық берілгенде, кеменің ботанигі (Брюс Дерн) көтеріліс көтеріп, үш антропоморфты "дрон" роботтарының көмегімен кемені басып алады. Ол кемені флоттан алыстатып, Сатурн сақиналарының арасында жасырынып, байланыстан тыс (атқарушы тыныштық) күйде қалады, орманды сақтап, тек оны үй жануарлары сияқты соңынан еріп жүретін дронмен ғана бірге болады. "Атқарушы тыныштық" Universal компаниясының бір миллион долларлық бюджетімен, 2001 жылғы бюджеттің оннан бір бөлігіне түсірілді. Фильмде Трамбуллдың арнайы эффекттерді жасауға көмектескен бірнеше техникасы қолданылды. Ғарыш кемесінің ішкі көрінісі "Вэлли Фордж" атты ғарыш кемесінің атын алған, қолданыстан шығарылған әскери кемеде түсірілді. Трамбулл бастапқыда режиссер болатын жоқ, бірақ өндіріс басталғанда ол ең қолайлы кандидат болып көрінді. (Басқа жаңа келгендердің қатарында Деррик Уошберн мен Майкл Симиноның сценарий жазу тобы болды, олар кейіннен "Аңшы" фильмінде, сондай-ақ Hill Street Blues және L.A. Заң сериалдарында жұмыс істеді.) "Атқарушы тыныштық" көрсетілген кезде, фильмнің осыншалық аз қаржыға түсірілгеніне көптеген адам таң қалды. Бас актер Брюс Дерн Трамбуллдың шығармашылық көзқарасын Альфред Хичкокпен, оның қасында жұмыс істеген режиссермен салыстырды. Трамбулл Голливудтың перспективті жас режиссерлерінің бірі саналды. "Атқарушы тыныштық" сыншылар тарапынан мақталып, коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. Трамбулл: "Бұл мен үшін кино жасаушы ретінде керемет тәжірибе болды, бірақ мен Universal Studios-тың жарнамасыз, тек ауызша тарап, фильмнің өмір сүруі мүмкін бе, жоқ па, соны тексеру үшін жасаған экспериментінің бір бөлігі екенімді білмедім" деді. Олай болмады, бірақ "Атқарушы тыныштық" фильмінің экологиялық мәселесі көптеген адамдардың көңілінен шықты және фильм классикаға айналды. "Атқарушы тыныштықтан" кейін Трамбулл бірнеше кино жобаларын жасады, бірақ бірқатар бақытсыздықтар мен жаман оқиғалар оларды бастапқы даму кезеңінен ары қарыстатуға кедері келтірді. Бір жоба өндіріске жақын болды, тіпті актерлер таңдалған кезде, инвестор кино бизнесінен бас тартып, Лас-Вегаста казино салуды шешті, сол себепті жоба тоқтатылды. Трамбулл өзінің мансабының осы кезеңін "даму тозағы" деп сипаттады. Даму ақысымен ғана өмір сүре алмай, ақшаға мұқтаж болған Трамбулл арнайы эффекттер жасауға қайта оралды, оның ішінде 1974 жылы шыққан "Мұнарадағы от" фильмінде көк экран техникасын қолдана отырып, үлкен коммерциялық сәттілікке жетті.

Having returned to Hollywood, Trumbull set up his own company and subsequently bid on the job to produce special effects for the science fiction film The Andromeda Strain. ("I was a young guy and very naive", he later recalled, "And I seriously underbid the job – I had no idea what these things were supposed to cost. I nearly went bankrupt as a result!") Trumbull and associate James Shourt produced dozens of shots, including the "electron microscope" pictures of the Andromeda organism and various on screen readouts. Though many of these looked like computer graphics, they were created using techniques Trumbull had used for 2001. Author Michael Crichton and director Robert Wise were much impressed by Trumbull's work. Trumbull's participation and success on Andromeda set him up to direct the 1971 film Silent Running, with a script based on his original treatment: America's last great forests are preserved and sent into space inside huge geodesic domes, in the hope that one day they can be returned to an earth that can once again sustain them. When orders are issued by faceless bureaucrats to abandon and destroy the domes, the ship's botanist (Bruce Dern) rebels and takes over the ship, aided by three anthropomorphic "drone" robots. He steers the ship away from the fleet and hides among the rings of Saturn, out of contact (silent running), attempting to keep the forest in good health, alone except for the drones who follow him around like pets. Silent Running was produced by Universal on a shoestring budget of one million dollars, one tenth the budget of 2001. The film used a number of special effects techniques that Trumbull had helped develop. The spacecraft interiors were shot aboard a mothballed aircraft carrier, which lent its name to the movie spacecraft Valley Forge. Trumbull was not originally slated to direct, but as the start of production loomed he became the obvious choice. (Other newcomers included the script writing team of Deric Washburn and Michael Cimino, who would later collaborate on The Deer Hunter, along with writer Steven Bochco of Hill Street Blues and L. A. Law fame.) When Silent Running was released, insiders were astonished that the finished film had been produced for so little money. Lead actor Bruce Dern compared Trumbull's creative vision to that of Alfred Hitchcock, with whom Dern had also worked. Trumbull was seen as one of Hollywood's up and coming young directors. Although a critical success, Silent Running was a flop at the box office. Trumbull recalled that "It was just a great experience for me as a film maker, but I didn't know that I was part of an experiment by Universal Studios . to see if it was possible to have a movie survive on word of mouth alone without an advertising campaign." It was not, but Silent Runnings environmental message struck a chord, and the movie has since become a cult classic. After Silent Running, Trumbull developed a number of movie projects, but a series of misfortunes and bad luck kept them from getting beyond the initial development stage. One project nearly did get into production, and was already being cast when it was abruptly scuttled – the investor had decided to abandon the movie business and build a Las Vegas casino instead. Trumbull described this period of his career as "development hell". Unable to live on development fees alone and needing money, Trumbull returned to creating special effects, including some uncredited work using blue screen techniques on the 1974 film The Towering Inferno, a huge commercial hit.

1975-1980 жылдар

1975 жылы Трампл Джордж Лукастың «Жұлдыздар соғысы» фильміне арнайы эффектілер жасау ұсынысын қабылдамады, бірақ 1977 жылы «Үшінші түрдің жақын кездесулері» фильміне эффектілер қосты. 1978 жылдың соңында Gulf + Western және Paramount Pictures қаржылаған зерттеу/арнайы эффектілер мекемесі Future General Corporation, «Жұлдыз жолы: Фильм» үшін арнайы эффектілер жасау жұмысын алды. Трампл, бұрыннан «Жақын кездесулер» жобасына терең үңілгендіктен, бас тартты, орнына өзінің патенттелген Showscan процесіне – жоғары жылдамдықты, үлкен форматты фильм процесіне, бұрын-соңды болмаған көрнекі айқындықты қамтамасыз ететін процеске күшін жұмсауды жөн көрді. Paramount келісімшартты Robert Abel and Associates мекемесіне тапсырды, ал кейбірлер бұл шешімді Трамплдың жобаны қабылдаудан бас тартуына жауап ретінде қарады, нәтижесінде Future General жабылды. Роберт Абель 7 Up сияқты клиенттер үшін жоғары сапалы, визуалды жағынан озық жарнамалар жасаған, бірақ олардың таңдаған технологиясы – сол кездегі өте жетілген бағдарламалық басқарылатын камералар мен графикалық бейнелеу жүйелері – қажетті материал көлемін өңдеуге жеткіліксіз екені тез анықталды. 1978 жылдың тамызында, Abel мекемесінің құлауы туралы қауесет тарағанда, Трампл Paramount-қа серіктесі Ричард Юричичпен бірге эффектілерді жасауға көмектесуді ұсынды. Paramount бас тартты, Abel әлі де жақсы нәтиже бере алады деп үміттенді. 1979 жылдың басында, түсірілімдер дерлік аяқталып, желтоқсан айында көрсетілім күні жақындағанда, Abel бірнеше секундтық қолданылатын кадрларды жасауға сәтсіздікке ұшырағандықтан жұмыстан босатылды. Paramount Трамплға эффектілер өндірісін өз мойнына алуды ұсынды, ол фильм аяқталғаннан кейін Paramount-тағы келісімшартынан босатылатыны туралы келісімге қол жеткізгеннен кейін келісті. «Сол кезде», – деп еске алды ол, «олар қиындықтан шығуға көмектесе алатын кез келген адамды қабылдаған болар». Трампл өзінің Future General командасын қайта жинады, Paramount-тың дерлік қиратқан зауытын қайта жарақтандырды және жүздеген эффектілерді жасау үшін бар болғаны алты ай уақыт болды, сондықтан ол айлар бойы тәулік бойы жұмыс істеді. Оның командасы мерзіміне үлкерді, бірақ олардың ішкі ұраны «түзету, аудару немесе жою!» болды (яғни, бар көріністің бір бөлігін қайта пайдалану, бар көріністі айналдырып, кеменің оңнан солға қарай түсірілген кадрын кері ойнату немесе түсірілімді сценарийден мүлдем алып тастау). Трамплдың командасы басқаруды қолға алған кезде-ақ салынған «Энтерпрайз» кемесінің моделі ерекше қиындық тудырды. «2001» фильміндегі «Дискавери» моделінің ұзындығы 15 метрден асып, көптеген егжей-тегжейлі бөлшектерге ие болған (басқа нәрселермен қатар, жүздеген пластикалық танк жиынтығынан алынған бөлшектерден құралған), ал «Энтерпрайз» моделінің ұзындығы бар болғаны 2 метр болды, бұл фотосуретке алу мүмкіндігін қатты шектеді. Басқа да кемшіліктерді жеңуге тура келді. Трамплдың әдеттен тыс эффектілер үшін бірнеше идеясы болды, мысалы, «Энтерпрайз» варп жылдамдығына өткенде керемет сызықтар жасау үшін модификацияланған slit-scan әдісі, бірақ көптеген идеялар уақыт шектеулеріне байланысты тоқтатылды. Трампл сонымен қатар сюжет желісіне бірнеше үлес қосты, бұл жолы «Андромеда штаммы» фильмінің режиссері Роберт Уайзбен бірлесіп жұмыс істеді. Трампл In70mm.com сайтындағы Вольфрам Ханеманға айтқандай: «Бұл фильмде «Жақын кездесулер» және «Жұлдыздар соғысы» фильмдеріндегі барлық кадрлардың саны болды. 650 кадр болды, оларды алты ай ішінде аяқтау керек еді және біз барлығымыз алты ай бойы тәулігіне 24 сағат жұмыс істедік. Аптасына жеті күн, тәулік бойы, сол фильмді аяқтау үшін мен ауруханаға түсіп қалдым – бұл үлкен сауығу болды. Менде жаралар, аптасына жеті күн жұмыс істегендіктен, студияда өмір сүріп, жеткілікті ұйықтамадым».

In 1975, Trumbull turned down an offer to provide the effects for George Lucas' Star Wars due to other commitments, but in 1977 he contributed effects to Close Encounters of the Third Kind. In late 1978, Trumbull's Future General Corporation, a research/special effects house that was funded by Gulf + Western and Paramount Pictures, was offered the job to produce the special effects for Star Trek: The Motion Picture. Trumbull, already deeply involved in Close Encounters, refused, wanting instead to focus his efforts on his patented Showscan process, a high speed, large format movie process that provided unprecedented visual clarity. Paramount awarded the contract to effects house Robert Abel and Associates, and in a move seen by some as payback for Trumbull's refusal to take on the project, all but shuttered Future General. Robert Abel had produced many high end, visually advanced commercials for clients such as 7 Up, but it soon became apparent that their choice of technology, which featured software controlled camera rigs and graphics imaging systems very advanced for the day, simply couldn't scale up to the volume of material required. In August 1978, with rumors of an impending meltdown at Abel swirling, Trumbull approached Paramount offering to step in and do the effects with partner Richard Yuricich. Paramount declined, hoping that Abel could still work a miracle. Early in 1979, and with principal photography nearly finished and a December release date looming, Abel was fired after failing to produce even a few seconds of usable footage. Paramount approached Trumbull to take over effects production, which Trumbull did after securing an agreement to be released from his contract at Paramount upon completion of the film. "At the time", he recalled, "I think they would have entertained anyone who could have pulled them out of the jam." Trumbull reassembled his Future General team, rebuilt his facility which Paramount had nearly gutted, and with a mere six months to create the hundreds of effects shots needed, worked virtually around the clock for months. His team made the date, but their in house battle cry became " crop it, flop it, or drop it!" (That is, re use part of an existing scene, take an existing scene and "flop" it over so that a right to left shot of the ship now plays the other way, or "drop" the shot from the script altogether.) The model of the Enterprise, already built by the time Trumbull's team took over, proved especially tricky. While the model of Discovery in "2001" was over 50 feet (15 m.) long and featured a wealth of detail (from parts gleaned from, among other things, hundreds of plastic model tank kits), the model of the Enterprise was only seven feet (2 m.) in length, which severely limited the photographic possibilities. Other compromises had to be overcome. Trumbull had several ideas for unconventional effects – such as a modified slitscan technique to produce fantastic streaks when the Enterprise went into warp drive, but many had to be shelved due to time constraints. Trumbull also made several contributions to the story line, in collaboration once again with his Andromeda Strain director Robert Wise. As Trumbull told Wolfram Hannemann of in70mm. com, "There were as many shots [in the movie] as "Close Encounters" and "Star Wars" combined There were 650 shots, which had to be completed in six months and we all worked 24 hours a day for six months. Seven days a week, around the clock, to get that movie done I ended up in the hospital – it was a major recovery. I had ulcers, all kinds of exhaustion because I was working seven days a week, almost living in the studio, not getting enough sleep."

1980-1990 жылдар

1981 жылы Трамбулл Ридли Скотттың "Блэйд Раннер" фильмі үшін арнайы эффектілерді жасады. Осы кезде Трамбулл басқа режиссерлер үшін арнайы эффектілерден бас тартқан болатын, бірақ Скоттпен жұмыс істеу мүмкіндігі және стерильді, сұр және ақ ғарыш кемелерінен өзгеше нәрсе жасау перспективасы оны жобаға итермеледі. "Маған бұл жобаның ең тартымды болғаны – ол ғарыш туралы фильм емес екендігі еді", – деді Трамбулл Cinefex журналына берген сұхбатында. "Мен жұлдыздардың фонындағы ғарыш кемелерін жасаудан жалықтым". Дейінде, ластанған, антиутопиялық Лос-Анджелес бейнесі, мегаполиске қарағанда мұнай өңдеу зауынына ұқсас, ғимараттардың биіктігіндегі электрондық жарнамалар және "Off World" жұмыс орындары туралы хабарлайтын үлкен дирижабль фильмнің визуалдық символына айналды. Трамбулл "Блэйд Раннерді" аяқтамады (Дэвид Драйер арнайы эффектілер жетекшісі болды), келісілгендей фильмнің жартысын қалдырып, келесі режиссерлік жобасының – "Брейнсторм" алдын ала өндірісіне көшті. "Брейнсторм" екі дарынды ғалымның басқа адамдардың сезімдерін және қабылдауларын жазып алып, оларды сезінуге мүмкіндік беретін революциялық құрылғыны жасау туралы әңгіме. Әскерилер бұл құрылғыны өз мақсаттары үшін ұрлауға тырысады. "Брейнсторм" Трамбуллдың "Showscan" технологиясын көрсетуі тиіс болды, ол арнайы камералар мен проекторларды қолданып, 70 мм фильмді секундтына 60 кадрмен түсіріп, көрсетуге мүмкіндік берді. Соңғы сәтте "Showscan" технологиясы қолданылмады, себебі театр иелері қымбат жаңа проекциялық жабдықтарды орнатуға келіспеді. Фильм 35 мм пленкада секундтына 24 кадрмен түсірілді, бірақ Трамбулл эффектілерді 70 мм пленкада түсіруді жалғастырды. "Фильмдерде көбінесе флэшбэктер мен субъективті кадрлар тұманды, жұмбақ, алыс сияқты бейнеленеді", – деді Трамбулл. "Ал мен керісінше жасағым келді, сананың материалы "нақтылықтан" гөрі шынайы және күшті болуын қаладым". Фильм түсірілімі кезінде Натали Вудтың тағдырлы жағдайда суға батып қайтысынан түсірілім уақытша тоқтап қалды. MGM дереу өндірісті тоқтатты және бастапқыда "Брейнстормды" тастап, аяқталмаған фильмге алған сақтандыру ақшасын алуды жоспарлады. Трамбулл Натали Вудтың өліміне қайғырса да, бірнеше сахна түсірілсе фильмті аяқтауға болатынын түсінді. Адвокаттар мен сақтандыру компаниялары фильмді аяқтау мәселесін талқылады. Екі жылдан кейін сақтандыру компаниясы өндірісті аяқтау үшін қаржы бөлгенде ғана фильм аяқталды. Трамбулл студияны фильмді аяқтап, шығаруға үнемі итермелеп отырды. "Мен мұны істей аламын", – деді Трамбулл GreenCine журналына берген сұхбатында. "Менің барлық материалдарым бар. Мені монтаж бөлмесіне кіргізіңіз, мен сізге көрсетіп беремін. Олар: "Жоқ, сен қайтадан келе алмайсың, біз сені монтаж бөлмесіне қабылдамаймыз, сен бұл фильмді аяқтай алмайсың" деді. Фильмін аяқтауға деген шешімділігі үшін Трамбулл MGM-де жағымсыз тұлғаға айналды. Соңында фильм аз көрермендерге және жарнамасыз шығарылды (бірақ Трамбулл Greencine сұхбатында фильм "Quote, Натали Вудтың соңғы фильмі, unquote" аталғанын еске алды). "Брейнсторм" сыншылар тарапынан жақсы қабылданды, бірақ кассада сәтсіздікке ұшырады. Голливуд жүйесімен болған күрестен шаршаған ("Кино бизнесі соншалықты бұзылған, мен үш-төрт жылдық еңбекке жұмсауға күшім жетпейді") Трамбулл Массачусетс штатының батысындағы Беркшир төбелеріне көшіп, мансабын дәстүрлі Голливуд жобаларынан аулақ ұстап, фильм өндірісі үшін жаңа технологияларды, көрсету индустриясын және ойын-сауық парктеріндегі аттракциондарды, мысалы, алғашқы ұшу симуляторын – "Әлемді аралау" және Universal Studios ойын-сауық паркіндегі "Болашаққа оралу" аттракциондарын дамытуға көшті. Жақында ғана Трамбуллдың "Showscan" технологиясын Лас-Вегастағы Luxor қонақ үйіндегі ойын-сауық паркі сияқты аттракционда көруге болады. 1994 жылы Трамбулл қысқа мерзімге IMAX Corporation вице-президенті және оның Ridefilm бөлімшесінің президенті болды, ол Канадалық Imax Corp. және Trumbull Co. жеке компанияларының бірігуі мен сатып алуына қатысқан кезде.

In 1981 Trumbull directed the special effects for the Ridley Scott film Blade Runner. By this time Trumbull had sworn off doing special effects for other directors, but was lured to the project by the opportunity to work with Scott, and a chance to create something other than sterile, grey and white spacecraft. "One of the things that appealed to me about the project", Trumbull recalled in an interview in Cinefex magazine, "was that it was NOT a space movie. I'm just real tired of doing spaceships against star backgrounds." Indeed, the iconic images of a polluted, dystopian Los Angeles, looking more like an oil refinery than a metropolis, and complete with building sized electronic billboards and a bulbous blimp circling overhead advertising "Off World" job opportunities became the film's visual trademarks. Trumbull did not complete Blade Runner, (David Dryer took over as special effects supervisor) leaving the film as agreed about halfway through to concentrate on pre production for his next directing effort, Brainstorm, a story of two brilliant scientists who develop a revolutionary device to record and vicariously experience other people's feelings and perceptions, a device the military tries to steal for its own purposes. Brainstorm was to be a showcase for Trumbull's "Showscan" process, which used special cameras and projectors to capture and project 70 mm film at 60 frames per second. At the last minute the Showscan process was not used, because theatre owners balked at the idea of installing expensive new projection equipment. The film was shot conventionally at 24 frames per second on 35 mm film, though Trumbull continued his process of shooting effects work in 70 mm. "In movies people often do flashbacks and point of view shots as a gauzy, mysterious, distant kind of image", Trumbull recalled, "And I wanted to do just the opposite, which was to make the material of the mind even more real and high impact than 'reality'". The film was nearly scuttled by the mysterious drowning death of Natalie Wood during a break in production. MGM immediately shut down production and initially wanted to dump Brainstorm (and collect the insurance on the unfinished film). Trumbull, though perhaps bereft by the death of Natalie, reasoned that the film would be finished after filming just a few more scenes. Lawyers and insurance companies battled over whether to even complete the film. The movie was finally finished two years later when the insurance company supplied the money to finish production. Trumbull had pushed all the while for the studio to finish and release his movie. "I can do this", Trumbull recalled in an interview with GreenCine, "I've got all the coverage All you need to do is let me in the editing room and I'll show you. They said, 'No, you can't come back, we don't want you in the cutting room, you can't finish this movie.'" Because of his determination to finish his film, Trumbull became persona non grata at MGM in the process. Eventually released on a small number of screens and with little publicity (though Trumbull recalled in the Greencine interview that the film became "Quote, Natalie Wood's last film, unquote") Brainstorm was well received critically but a commercial failure at the box office. Exhausted from his battles with the Hollywood system ("The movie business is so totally screwed up that I just don't have the energy to invest three or four years in a feature film"), Trumbull retreated to the Berkshire Hills of western Massachusetts, to escape "the lawyers, the insurance agents, the creeps", redirecting his career away from traditional Hollywood projects and concentrating instead on developing new technology for movie production, and for the exhibition industry and theme park rides, such as the very first flight simulator ride, Tour of the Universe, and the Back to the Future Ride at Universal Studios Theme Park. Until recently, Trumbull's Showscan technology could be seen on a theme park type ride at the Luxor Hotel in Las Vegas. In 1994 Trumbull was briefly a Vice Chairman of IMAX Corporation and President of its Ridefilm division through his involvement in the simultaneous combination and takeover of the Canadian based private company Imax Corp. and Trumbull Co.

20002018 жыл

Трамбулл шамамен екі онжылдық Батыс Массачусетс штатындағы Беркшир төбелерінде өтті, эффекттерді өндіру және жаңарумен айналысатын бірнеше компанияны құрып, басқарды. 2010 жылы Трамбулл әлеуметтік желілерді пайдаланып, Vimeo және YouTube платформаларында BP мұнай ағынын күшті вакуумдық тығырламамен тоқтатуға арналған өнертабысын көрсеткен видеоны жариялады. Видео дерлік бірден «вирустық» таралғанмен, Трамбулл BP компаниясынан немесе мұнай ағынын тоқтатуға күрескен АҚШ үкіметтік агенттіктерінен жауап алмады, бұл оны қызықтырып, сәл ренжітті. «Мен өтемақы алу үмітімен істемедім», - деді ол кейін. «Дұрыс деп ойлағанымдықтан істедім». Голливудтан шамамен отыз жылдық үзілістен кейін Трамбулл 2011 жылы Терренс Маликтың «Өмір ағашы» фильмінің арнайы эффекттеріне үлес қосты. Малик, Трамбуллдың жанкүйері болғандықтан, оған эффекттер жұмысы туралы сұрап, компьютерлік эффекттердің көрінісін ұнатпайтынын айтты. Трамбулл: «Неге 2001 жылғыдай істемейміз?» деді. Nuke сияқты жаңа композициялау бағдарламалары фильмге түсірілген нақты көріністерді «дәстүрлі» эффекттер жұмысының азайтқыштарымен біріктіруге мүмкіндік береді, мысалы, бір фильмге бірнеше камерадан түсіру, маскалар және т.б. Трамбулл ақырында арнайы эффекттер жөніндегі кеңесші ретінде жұмыс істеп, фильмнің эффекттер жетекшісі Дэн Гласспен бірге жұмыс істеді. «2001» және «Жақын кездесулер» фильмдерінде қолданылған көптеген «органикалық» процестер қайта жандандырылды, мысалы, Петри иірімдеріндегі химиялық реакцияларды түсіру және су резервуарларына бояуларды жіберу. «Бұл осы күндері кездесу мүмкін емес жұмыс ортасы», - деді Трамбулл 2011 жылдың шілдесінде The Guardian газетіне берген сұхбатында. «Терри камера алдында күтпеген жағдайдың орын алуына мүмкіндік жасап, содан кейін одан бірдеңе жасағысы келді. Ол тым қатаң жобалау процесін қолданғысы келмеді, ол күтпеген құбылыстың пайда болуын және оны пайдалануын қалады». 2011 жылдың наурыз айында режиссер Джеймс Кэмерон өзінің келесі «Аватар» сияқты 3D фильмін Showscan-ның цифрлық нұсқасында түсіру жоспарларын жариялады. Кэмерон кинотеатрларда кадрлардың жоғары жиілігін қолдануды қадағалап отыр, себебі жоғары жылдамдықты көріністерде (мысалы, жарылыстарда) 3D эффектісін сақтау үшін бұл қажет. Секундына жиырма төрт кадрда 3D эффектісі бұзылады, ал секундына қырық сегіз немесе алпыс кадрда ол сақталады. Секундына 60 кадрды түсіру дәстүрлі пленкамен қиын, себебі бұл ортаға үлкен жүктеме береді; сандық камераны қолдану арқылы секундына 60 кадр түсіру әдеттегі жағдай. 2012 жылы Трамбулл өзінің жаңа ғылыми-фантастикалық жобасы үстінде жұмыс істеп жатқанын айтты, ол «Питер Джексон мен Джеймс Кэмеронның жасаған барлық нәрседен әлдеқайда жоғары» екенін мәлімдеді, бұл жоба, мүмкін, секундына 120 кадр түсіре алатын камерамен түсірілетін болады, бұл оның атасы Шоусканнан екі есе жоғары жылдамдық. 2013 жылдың ақпан айында Массачусетс өндіріс коалициясында қонақ спикер болды. 2013 жылдан бастап Трамбулл Беркшир төбелеріндегі үйінде мастер-класс пен студияны ұстады, онда ол кино өндірушілер үшін жаңа құралдарды әзірлеуді жалғастырды. Ол жиі кино көрсетулерге және семинарларға қатысты және кино және визуалды эффекттермен айналысатын жанкүйерлер арасында өзінің танымалдылығының қайта жандануын көріп отырды. Трамбулл өзінің ізбасарларының танымалдығы мен құрмет көрсетуіне риза болған сияқты. «Олар мені шынымен де жігерлендіреді», - деді ол 2011 жылдың ақпан айында The Australian газетіне берген сұхбатында. «Олар менің жұмысыма деген құлшынысымды арттырады. Мені алға жылжыту өте қиын, себебі сәтсіздіктер өте ауыр және қиын болды». Журналист оның қалай қиындықтарға төтеп бере алатынын сұрағанда, ол күліп, «Білмеймін, мен ақылдан адасқан шығармын!» деп жауап берді. 2014 жылы Трамбулл Magi деп аталатын жаңа цифрлық түсіру және проекциялау жүйесін жасағанын жариялады. Ол 4K сапасында секундына 120 кадрмен 3D түсіріп, проекциялайды, ол бұрынғы 3D жүйелерде қолданылмаған «каденция» деп аталатын инновациялық әдісті қолданады: «Біз бір көзге 60 [кадр] түсірдік, проектор 120 – сол көз, оң көз, сол көз, оң көз. Сіз оны проекциялайтын сияқты түсіресіз. Сол кезде керемет нәрсе орын алады. Бұл бір кадрда бір ғана жарқырау, ал реті шын мәнінде уақытты дұрыс көрсетеді. Шын мәнінде 120 түрлі позиция бар. Камера алдында қозғалатын кез келген нәрсе 120 түрлі позицияға ие болады». Сол жылы ол Magi жүйесінің мүмкіндіктерін көрсету үшін «UFOTOG» атты қысқаметражды фильм түсірді. Бұл оқиғада 3D фотосуретті дамытқан адам туралы әңгімеленеді. Ол құпия үкіметтік агенттіктің кедергісіне қарамастан, НЛО-ны іздеп, олардың бар екенін дәлелдеуге тырысады. Бұл фильм фестивальдарда және өнеркәсіптік конференцияларда, сондай-ақ кино өндірушілер мен студия басшыларына көрсетілді. 2016 жылы Science & Film журналына берген сұхбатында: «Мен толыққанды фильм жасауды жоспарлап отырмын, ол көбінесе миниатюралардан тұрады, бірақ ол фотореалистік, толық масштабты, эпикалық сапалы болады және мен «Жүгіруші жүйе» және «2001» фильмдерінде ұнататын нәрселерге ие болады». 2018 жылы Трамбулл «Гитлерді өлтірген және содан кейін Бигфутты өлтірген адам» фильмі үшін визуалды эффекттерді жасады және атқарушы продюсер болды. Сол жылы ол оған және оның әлеміне арналған «Trumbull Land» (Grégory Wallet, 2018) атты құжаттық фильміне қатысты.

Trumbull spent nearly two decades in the Berkshire hills of western Massachusetts, starting and running a series of companies involved in effects production and innovation. In 2010, Trumbull used social media to publicize a video on Vimeo and YouTube demonstrating an invention intended to cap the BP oil spill with a strong vacuum seal. Although the video "went viral" almost immediately, Trumbull never heard from BP or any of the US government agencies struggling to contain the spill, which left him bemused and mildly annoyed. "I didn't do it with the hope of compensation", he later said, "I did it because I thought it was the moral thing to do." After nearly thirty years away from Hollywood, Trumbull contributed to special effects work on Terrence Malick's 2011 film The Tree of Life. Malick, reportedly a Trumbull fan, approached him about the effects work and mentioned that he did not like the look of computer generated effects. Reportedly Trumbull asked, "Why not do it the way we did it on 2001?" Recent compositing programs such as Nuke allow practical scenes shot on film to be combined with fewer of the head aches of "traditional" effects work, such as shooting multiple camera passes on a single piece of film, matte passes, and the like. Trumbull eventually signed on as special effects consultant, working with the film's effects supervisor, Dan Glass. Many of the "organic" effects processes used in 2001 and Close Encounters were resurrected, such as photographing chemical interactions in petri dishes and releasing paints into water tanks. "It was a working environment that's almost impossible to come by these days", Trumbull told The Guardian newspaper in July 2011. "Terry wanted to create the opportunity for the unexpected to occur before the camera, then make something of that. He didn't want to use a very stringent design process, he wanted the unexpected phenomenon to occur – and use that." In March 2011, director James Cameron announced plans to film his next Avatar type 3D feature in a digital version of Showscan. Cameron has been pushing for movie theatres to adopt higher frame rates to maintain the 3D effect during scenes involving high speed motion (such as explosions). At twenty four frames per second the 3D effect breaks down, while at forty eight or sixty frames per second it is maintained. Sixty frames per second is difficult to achieve with conventional film because of the stress on the medium itself; recording sixty frames per second using a digital camera is commonplace. In 2012 Trumbull said he was working on a new science fiction project that he claimed is "way beyond anything that Peter Jackson and James Cameron have been doing", which will probably be shot with a camera capable of recording 120 frames per second, twice the speed of its ancestor, Showscan. Trumbull was a guest speaker at the Massachusetts Production Coalition in February 2013. Since 2013 Trumbull maintained a workshop and studio on his property in the Berkshire hills of Massachusetts where he continued to develop new tools for film makers. He often traveled to film screenings and seminars and was enjoying a resurgence of his celebrity among film and visual effects enthusiasts. Trumbull seemed grateful for the recognition and reverence accorded by his followers. "They really keep me going", he told The Australian newspaper in February 2011. "They reinforce some enthusiasm about my work. It's very hard to keep me going, because the setbacks [were] really tragic and difficult." When asked by a reporter how he had managed to persevere in the face of setbacks, Trumbull laughed and replied that he didn't know, and "Maybe I'm just out of my mind!" In 2014 Trumbull announced that he had developed a new digital capture and projection system called Magi. It shoots and projects native 3D in 4K at 120 fps, using an innovative technique he called "cadence", which had never been used in previous 3D systems: "We were shooting 60 [frames] per eye, projector was going 120—left eye, right eye, left eye, right eye. You’re shooting the same way you’re going to project it. And that's when this magic happens. It's only one flash per frame, and the sequence is actually temporally correct. There are in fact 120 different positions. Anything that moves in front of the camera is going to have 120 different positions." That year he also produced a short dramatic film, UFOTOG, to highlight the capabilities of the Magi system. The story deals with a man who has developed a sophisticated 3D photographic system to track UFOs and prove their existence, despite interference from a shadowy government agency. The film has been shown at film festivals and industry conferences and to filmmakers and studio executives. In 2016, he told Science & Film, "I am planning on making a feature length movie that will be almost entirely miniatures, but it will be photorealistic, full scale, epic in quality, and have the kind of things that I like about Blade Runner and 2001." In 2018, Trumbull provided the visual effects for and executive produced the movie The Man Who Killed Hitler and Then the Bigfoot. The same year, he participated in the documentary Trumbull Land (Grégory Wallet, 2018) devoted to him and his universe.

Құрметтер

Трамбулл Мобильді кино және теледидар инженерлері қоғамы (SMPTE) тарапынан екі рет марапатталды. Соңғы рет ол визуалды эффекттер (VFX) және HFR кинематографиядағы фотосурет процестері мен технологияларына қосқан көптеген үлесі үшін Прогресс медалін алды. Трамбулл HFR бейнелеуге көрермендердің реакциясы туралы пионерлік биометриялық зерттеулер жүргізді және секундына 60 кадрмен 65 мм пленканы пайдалана отырып, жаңа кинематографиялық процесті жасады, нәтижесінде ерекше жоғары ажыратымдылық пен тегіс, шынайы қозғалыспен "Giant Screen" 70 мм суреті пайда болды. Оның жұмысы стереоскопиялық 3D және цифрлық HFR бейнелеуді, соның ішінде 120FPS Magi бір камера / бір проектор "объективтен объективке" жүйесін дамытуды жалғастыруда, бұл жүйе қолданыстағы камераларды, пост-өндіріс құралдарын және проекторларды пайдаланып, шындықтан ажыратылмайтын суреттер мен дыбыстарды жеткізеді. Прогресс медалі – SMPTE-нің ең беделді сыйлығы, ол кино, теледидар немесе бейнелеу индустриясының инженерлік саласының дамуына ерекше техникалық үлес қосқандарды мойындайды. Бұл құрмет 2016 жылдың 28 қазанында Голливудтағы Ray Dolby Ballroom-да өткен SMPTE Centennial Gala-да Трамбуллға табысталды. 2011 жылы ол SMPTE президенттік жарлығын алды, ол бүкіл әлем бойынша кино, теледидар және бейнелеу индустриясындағы беделді және көрнекті тұлғаларды мойындайды. Трамбулл 45 жылдан астам уақыт бойы визуалды эффекттердегі фотосуреттер саласындағы пионерлік еңбегі мен кино технологияларындағы жаңарулары үшін марапатталды. Трамбулл 2010 жылы Ғылыми фантастикалық Даңқ залына енгізілді, оның ең алдымен "арнайы эффекттердің инновациялық шебері" ретіндегі беделі айтылды. Сонымен қатар, Трамбулл 2012 жылдың ақпан айында Гордон Э. Сойер сыйлығын алды, бұл "өзінің технологиялық үлесімен индустрияның беделін арттырған киноиндустриясының тұлғасына" берілетін құрметті Академия сыйлығы, сондай-ақ сол айда Визуалды эффекттер қоғамынан Жорж Мелиес сыйлығын алды.

Trumbull was twice honored by the Society of Motion Picture and Television Engineers (SMPTE). Most recently, he received the Progress Medal in recognition of his numerous contributions to photographic processes and technologies in visual effects (VFX) and HFR cinematography. Trumbull conducted pioneering biometric research on audience response to HFR imaging and developed a novel cinematic process using 65mm film at 60 frames per second that resulted in a "Giant Screen" 70mm image with extraordinarily high definition along with smoother and more realistic motion rendering. His work continues to advance stereoscopic 3D and digital HFR imaging including his 120FPS Magi single camera/single projector "lens to lens" system that harnesses existing cameras, post production tools, and projectors to deliver images and sound that are almost indistinguishable from reality. The Progress Medal is the most prestigious SMPTE award, and it recognizes outstanding technical contributions to the progress of engineering phases of the motion picture, television, or motion imaging industries. The honor was conferred upon Trumbull at the SMPTE Centennial Gala on October 28, 2016, at the Ray Dolby Ballroom in Hollywood. In 2011, he received the SMPTE Presidential Proclamation, which recognizes individuals of established and outstanding status and reputation in the motion picture, television, and motion imaging industries worldwide. Trumbull was honored for his more than 45 years of pioneering work in visual effects photography and groundbreaking innovation in motion picture technologies. Trumbull was inducted by the Science Fiction Hall of Fame in 2010, citing first his stature as "innovative master of special effects". Trumbull also received the Gordon E. Sawyer Award in February 2012, an honorary Academy Award given to an "individual in the motion picture industry whose technological contributions have brought credit to the industry", as well as the Georges Méliès award from the Visual Effects Society in the same month.

Жеке өмір және өлім

Трамбулл үш рет үйленген және екі баласы болған. Өмірінің соңғы екі жылында инсульт және қатерлі ісік салдарынан денсаулығы нашарлаған. Ол 2022 жылдың 7 ақпанында Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы ауруханада 79 жасында мезотелиомадан қайтыс болды. Оның күлін Мейел Баррет пен Нишель Николстың күлімен бірге ғарышқа жіберу жоспарлануда.