Кіріспе

Эдвин Эрл Кэтмюлл (31 наурыз 1945 жылы туған) – американдық компьютерлік ғалым және аниматор, Pixar компаниясының негіздеушісі және Walt Disney Animation Studios президенті. Ол 3D компьютерлік графика саласына қосқан үлесі үшін марапатталды, соның ішінде 2019 жылғы ACM Тьюринг сыйлығы.

Ерте өмір

Эдвин Кэтмалл 1945 жылғы 31 наурызда Батыс Вирджиния штатының Паркерсбург қаласында дүниеге келді. Кейіннен оның отбасы Солт-Лейк-Ситиге (Юта штаты) көшіп келді, онда оның әкесі алдымен Гранит орта мектебінің, содан кейін Тайлорсвилл орта мектебінің директоры қызметін атқарды. Мормон отбасында туылған Кэтмалл бес бауырдың үлкені болды және жас кезінде 1960-шы жылдары Нью-Йорк қаласы аймағында миссионерлік қызмет атқарды. Өмірінің басында Кэтмалл Дисней фильмдерінен, соның ішінде «Питер Пэн» мен «Пиноккио» фильмінен шабыттанды және аниматор болғысы келді; алайда, орта мектепті бітіргеннен кейін, сол кезде анимация мектептері болмағандықтан, оған қалай қол жеткізу керектігін білмеді. Ол математика мен физиканы да ұнатқандықтан, ғылыми мансапты таңдады. Ол сондай-ақ, «flip book» кітапшаларын пайдаланып анимация жасады. Кэтмалл 1969 жылы Юта университетін физика және компьютерлік ғылымдар мамандығы бойынша бітірді, Джеймс Х. Кларк, Джон Уорнок және Алан Кеймен бірге оқыды. Университетте оқып жүрген кезінде ол екі жаңа маңызды компьютерлік графикалық жаңалық ашты: текстуралық бейнелеу және бикубтық жапсырмалар; сондай-ақ кеңістіктік антиалиазинг және бөліктелген беттерді жетілдіру алгоритмдерін ойлап тапты. Кэтмаллдың айтуынша, бөліктелген беттер туралы идея оның санасындағы математикалық құрылымдардан туындады, ол B-сплиндерді төртбұрышты емес нысандарға қолданғанда пайда болды. Ол Z-буферін де тәуелсіз түрде ашты, оны Вольфганг Штрассер өзінің докторлық диссертациясында сегіз ай бұрын сипаттаған болатын. 1972 жылы Кэтмалл киноиндустриясына алғашқы үлесін қосты: «Компьютерлік анимациялық қол» деген атаумен, сол қолының бір минуттық анимациялық нұсқасын Фред Паркпен бірге Юта университетінде жасады. Бұл қысқа эпизодты Голливуд продюсері 1976 жылы түсірілген «Futureworld» фильміне енгізді, ол 3D компьютерлік графиканы қолданған алғашқы фильм және 1973 жылы түсірілген «Westworld» фильмінің ғылыми-фантастикалық жалғасы болды, ол компьютермен жасалған пикселденген кескінді қолданған алғашқы фильм еді. «Компьютерлік анимациялық қол» 2011 жылдың желтоқсан айында Конгресс кітапханасының Ұлттық кино тізіміне сақтау үшін іріктелді.

Ерте мансап

1974 жылы Кэтмалл компьютерлік ғылымдар бойынша докторлық дәрежесін алып, Applicon компаниясына жұмысқа орналасты. Сол жылдың қараша айында Нью-Йорк технология институтының негізін қалаушы Александр Шур оған хабарласып, институттың жаңа Компьютерлік Графика зертханасының директоры лауазымын ұсынды. Осы лауазымда ол 1977 жылы Tween бағдарламасын жасады, ол екі кадрдың арасындағы қозғалыс кадрларын автоматты түрде жасауға мүмкіндік берді. Дегенмен, Кэтмаллдың командасы фильм арқылы әңгімені тиімді жеткізе алмады, бұл компьютерде фильм түсіруге жасалған тырашаларды қиындатты. Кэтмалл және оның әріптесі Альви Рей Смит осы мәселені шешу үшін студиялармен байланысқа тырысты, бірақ Джордж Лукастың Lucasfilm компаниясы назар аударғанға дейін көп сәттілікке жете алмады.

Lucasfilm киносы

1979 жылы Лукас Кэтмуллға келіп, компьютерлік графиканы, бейнемонтажды және цифрлық дыбысты ойын-сауық саласына енгізу үшін топ басқаруды ұсынды. Лукас бұрыннан Triple I атты компьютерлік компаниямен келісім шарт жасаған еді, және оларға «Жұлдызды соғыстар» фильмінен X-қанатты истребительдің цифрлық моделін жасауды тапсырды, олар дайынлады. 1979 жылы Кэтмалл Lucasfilm компаниясының Industrial Light & Magic компьютерлік графика бөлімінің вице-президенті болды.

Pixar-тың

1986 жылы Стив Джобс Lucasfilm компаниясының цифрлық бөлімін сатып алып, Pixar құрды, онда Кэтмұл жұмыс істейтін болды. Pixar компаниясы 2006 жылы Disney компаниясымен сатып алынды. 2007 жылдың маусым айында Кэтмұл мен ұзақ жылдар бойы Pixar-дың цифрлық аниматоры және режиссері Джон Лассетерге Глендейлдегі жеке ғимаратта орналасқан Disneytoon Studios бөлімшесін басқару құқығы берілді. Олар президент және бас шығармашылық директор ретінде Disney-дің үш жеке студиясын қадағалады, олардың әрқайсысының өз өндіріс тізбегі болды: Pixar, Disney Animation және Disneytoon. Disney Animation және Disneytoon Лос-Анджелес аймағында орналасса, Pixar Сан-Франциско шығанағының солтүстік-батысында, Кэтмұл мен Лассетердің екеуі де тұратын жерде орналасқан. Осыған сәйкес, олар әр студияның күнделікті істерін өз атынан басқару үшін бас менеджер тағайындады, содан кейін әр апта сайын Pixar және Disney Animation студияларына жүріп тұрып, аптасына кемінде екі күн (әдетте сейсенбі және сәрсенбі) Disney Animation студиясында өткізе бастады. Pixar-да жұмыс істеген кезде Кэтмұл Жоғары технологиялық қызметкерлерге қатысты антимонополиялық іске қатысты, онда Сан-Франциско аймағындағы технологиялық компаниялар өзгелерден қызметкерлерді тартып алмауға келіскен деген айып тағылды. Кэтмұл өзінің әрекеттерін қорғай отырып, былай деді: «Мен жалақы төлеуге жауапты болсам да, мен ұзақ мерзімді перспективаға да жауаптымын». Disney және оның еншілес компаниялары, соның ішінде Pixar, нәтижесінде сот шешімі бойынша 100 миллион доллар төледі. 2018 жылдың 23 қазанында Кэтмұл Pixar және Disney Animation студияларынан зейнеткерлікке шығу жоспарларын жариялады, 2019 жылдың шілдесіне дейін кеңесші ретінде қызметін жалғастырады.

Ойын компаниясы

2022 жылдың наурыз айында Thatgamecompany компаниясы Кэтмалдың шығармашылық мәдениет және стратегиялық даму бойынша бас кеңесші ретінде тағайындалғанын хабарлады.

Жеке өмір

2006 жылдан бастап Кэтмулл әйелі Сьюзан Андерсон және үш баласымен Калифорния штатының Марин округінде тұрып жатыр. Кэтмуллдың өзінің ішкі көзінде бейнелер жасау қабілеті жоқ, бұл жағдай афантазия деп аталады.

Марапаттар мен құрметтер

1993 жылы Кэтмулл «Фотореалистік RenderMan бағдарламалық жасақтамасын жасағаны үшін» Кино өнер академиясының алғашқы ғылыми және техникалық сыйлығын алды. Ол бұл сыйлықты Том Портермен бөлісті. 1995 жылы ол Компьютерлік техникалар қауымдастығының мүшесі болып сайланды. 1996 жылы ол «Цифрлық кескіндерді құрастырудағы новаторлық өнертабыстары үшін» Кино өнер академиясының ғылыми және техникалық сыйлығымен марапатталды. 2000 жылы Кэтмулл цифрлық кескіндерді жасаудағы көшбасшылығы үшін Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды, бұл толық синтетикалық визуализация эффектілері мен кинофильмдерді енгізуге әкелді. 2001 жылы ол «Pixar-дың RenderMan бағдарламасында көрсетілгендей, кино түсіру саласындағы маңызды жетістіктері үшін» «Оскар» сыйлығын алды. 2006 жылы ол IEEE Джон фон Нейманның барлық медальдары мен сыйлықтарының ең жоғарысымен марапатталды. 81-ші «Оскар» марапаттау салтанатында (2008 жылғы, 2009 жылғы ақпанда өткізілген) Кэтмулл «киноиндустриясына технологиялық үлес қосып, оның беделін артырған тұлғаны» құрметтейтін Гордон Э. Сойер сыйлығын алды. 2013 жылы Компьютер тарихы мұражайы оны «компьютерлік графика, анимация және кино өнеріндегі новаторлық еңбегі үшін» мұражайдың мүшесі деп жариялады. Оның «Creativity, Inc.» кітабы 2014 жылғы Financial Times және Goldman Sachs Business Book of the Year сыйлығының тізіміне енді және 2015 жылғы наурыз айында Марк Цукербергтің кітап клубының таңдауы болды. Кэтмулл 2019 жылғы Тьюринг сыйлығын Пэт Ханраханмен бірге компьютерлік бейнелеу саласындағы новаторлық еңбектері үшін бөлісті.

Жарияланымдар

Catmull, Ed (2016). "2-бөлім: Байлар § Эд Кэтмалл". 309–313 беттер, Тим Феррисс редакциялаған «Титанның құралдары: Миллиардерлердің, иконалардың және әлемдік деңгейдегі орындаушылардың тактикасы, әдеттері мен дағдылары» кітабында. Хоутон Миффлин Харкорт.