Кіріспе

Роберт Фрэнк Брэдли (Robert Frank Bradley, 3 наурыз 1958 жылы туған) – америкалық футбол жаттықтырушысы, қазіргі уақытта норвегиялық «Стабек» клубының бас жаттықтырушысы. Нью-Джерсиде туған және Принстон университетін бітірген Брэдли америкалық колледж футболында және Басты Лига Футболда (MLS) жаттықтырушылық қызмет атқарды, тоғыз маусым бойы «Чикаго Файр», «Метростарс» және «Чивас ЮСА» командаларын басқарды. 2006 жылы ол АҚШ ерлер құрамасының бапкері болып тағайындалды, 2007 жылы CONCACAF Алтын кубогын жеңіп алды және 2009, 2011 жылдары, сондай-ақ 2009 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогында күміс жүлдегер атанды. Оның командасы 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының 1/16 финалына өтті. Одан кейін ол Мысыр құрамасын жаттықтырды. 2014 жылы Норвегияның «Стабек» клубымен Еуропаның бірінші дивизионында команданы басқарған алғашқы американдық болды. Содан кейін француздың «Ле-Хавр» және Уэльстің «Свонси Сити» клубтарына бас жаттықтырушы болып келді, Премьер-лига клубын басқарған алғашқы американдық атанды, бірақ үш айдан кейін қызметтен босатылды. Ол MLS-ке қайта оралып, «Лос-Анджелес» және «Торонто» клубтарын жаттықтырды.

Ерте өмір және мансап

Брэдли Нью-Джерси штатында туып өсті, Вест-Эссекс орта мектебінде және Принстон университетінде футбол ойнады. Принстон университетін бітіргеннен кейін, Брэдли 1981 жылы Огайо университетінің спорт менеджменті магистратурасына түсуге дейін Procter & Gamble компаниясының басқарушы кадрларды даярлау бағдарламасында қысқа уақыт жұмыс істеді. Огайо университетінде 22 жасында Бобкатс футбол командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалғаннан бастап Брэдлидің жаттықтырушылық мансабы басталды. Огайода екі маусым жұмыс істегеннен кейін, Брэдли екі жыл бойы Вирджиния университетінің бас жаттықтырушысы Брюс Аренаның ассистенті және скауты болды, содан кейін туған жері – Принстон университетінің бас жаттықтырушысы қызметін иеленді. Брэдли 1984 жылдан 1995 жылға дейін Тайгерлер командасын басқарды, екі рет Айви лигасының чемпионы атанды және 1993 жылы NCAA Final Four турниріне қатысты.

Үлкен футбол лигасы

1996 жылы Брэдли Аренаның көмекшісі болып қайтадан жұмысқа қабылданды, бұл жолы жаңадан құрылған АҚШ кәсіби лигасы – Мэйджор Лиг Соккердің DC Юнайтед клубымен. DC Юнайтедпен екі бірдей чемпионат маусымын өткен соң, ол 1998 жылы ойнауға бастаған «Чикаго Файр» командасының бас бапкері болды. Брэдли жаңа құрылған команданы алғашқы маусымда MLS кубогы мен АҚШ Ашық кубогының қос жүлдесіне жеткізді және осы жетістіктері үшін MLS жыл жаттықтырушысы атанды. 2000 жылы ол үшінші кубокты жеңіп алды, «Файр» тағы да Ашық кубокты ұтып алғанда. 2002 жылғы MLS маусымынан кейін Брэдли «Файр» командасының бапкерлігінен кетіп, Нью-Джерсиге «Метростарз» (қазіргі «Нью-Йорк Ред Буллз») клубының бас бапкері болып оралды. Брэдли өзінің қызметін тарихи тұрғыдан жетістіктерге жете алмаған командамен дұрыс бағытта бастады, «Метростарз» 2003 жылы клуб тарихында алғаш рет АҚШ Ашық кубогының финалына өтті, сондай-ақ плей-оффқа жолдама алды. Сол маусымда «Ди-Си Юнайтедке» қарсы матчта Брэдли MLS ережесін пайдаланып, 4-ші ойыншыны алмастыруға мүмкіндік берді, голкиперді алаңдағы ойыншыға ауыстырып, орталық шебуші Эдди Гавеннің (кейін жеңіс голын соққан) голкипер ретінде ойынға кіруіне мүмкіндік жасады, содан кейін он секундтан соң Говардпен орын алмастырды. Брэдли 2005 жылғы тұрақты маусымда үш ойын қалғанда жұмыстан босатылғанға дейін үш жыл «Метростарз» клубында жұмыс істеді. Ол жұмыстан босатылар алдында клуб екі ойынның екеуінде де жеңіліске ұшырап, плей-оффқа өту мүмкіндігі азайды. «Метростарз» клубынан кеткеннен кейін көп ұзамай Брэдли 2006 жылғы маусымда Лос-Анджелес клубы «Чивас ЮСА»-ның бапкері болып тағайындалды. 20 қаңтардағы дебюттік матчында оның командасы Лос-Анджелесте өткен достық кездесуде Данияны 3:1 есебімен жеңді. Мамыр айында төрт ойынның үшеуінде жеңіске жеткеннен кейін ол тұрақты бапкер болып тағайындалды. Оның командасы маусым айында Мексиканы 2:1 есебімен жеңіп, 2007 жылғы CONCACAF Алтын кубогын жеңіп алды. Бірнеше аптадан кейін 2007 жылы Венесуэладағы Америка кубогында команда үш ойынның барлығында жеңіліске ұшырады, бұл оның басшылығымен алғашқы жеңілісі болды. Брэдли АҚШ құрамасын 2009 жылғы Конфедерациялар кубогында екінші орынға жеткізді, оның ішінде Еуропа чемпионы Испанияны 2:0 есебімен жеңіп, испандықтардың 35 ойындық жеңіліссіз және 15 ойындық жеңіс тізбегін үзді. Финалда Брэдлидің АҚШ командасы Бразилияға қарсы 2:0 есебімен басымдық көрсеткенімен, 3:2 есебімен жеңілді. Конфедерациялар кубогынан кейін бірден өткен 2009 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогында Брэдли екінші деңгейдегі құрамды таңдады, ол финалға шықты, бірақ Мексикаға 5:0 есебімен ұтылды. 10 қазанда Гондурасқа қарсы өткен сыртқы матчта 3:2 есебімен жеңіске жетіп, команда 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына жолдама алды. Оңтүстік Африкада өткен Әлем чемпионатына қатысқан АҚШ құрамасы Англиямен 1:1, Словениямен 2:2 тең түсіп, Лэндон Донованның соңғы минуттағы голымен Алжирді 1:0 есебімен жеңіп, C тобының жеңімпазы атанды. Нокаут кезеңінде Брэдли мен АҚШ құрамасы Ганамен кездесті, ол америкалықтарды екінші рет қатарынан Әлем чемпионатына қатысудан шығарды, 1:1 есебімен тең түскеннен кейін қосымша уақытта 2:1 есебімен жеңіске жетті. Әлем чемпионатына қатысқаннан кейін Брэдли 2010 жылдың тамызында 2014 жылғы Әлем чемпионатына дейін АҚШ құрамасын басқару үшін келісімшартты ұзартты, бұл Англия клубы «Астон Вилладан» түскен ұсыныстан кейін жасалды. 2011 жылдың маусымында ол АҚШ құрамасын 2011 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының финалына жеткізді, бірақ финалдағы алғашқы 2:0 есебімен басымдық Мексикамен бұзылды, ол ақырында 4:2 есебімен жеңіске жетті. 2011 жылдың 28 шілдесінде ол АҚШ Футбол федерациясымен келісімшартынан босатылды, оның орнына Германияның бұрынғы ұлттық құрамасының бапкері Юрген Клинсманн тағайындалды.

Мысыр

2011 жылдың 14 қыркүйегінде Брэдли 2011 жылдың 15 қазанынан бастап Мысыр ұлттық құрамасын басқаруға келісім жасады. Ол 14 қарашада Бразилияға қарсы өткен жолдастық ойында тұңғыш рет басшылық етті, бұл ойында 2:0 есебімен жеңіліске ұшырады. 2011 жылғы Египет революциясынан кейінгі жағдайға қарамастан Мысырда тұруын және Порт-Саид стадионындағы төңкерістен кейін Мысыр Премьер-лигасы тоқтатылғанына қарамастан, "перғауындарға" жетекшілік етуді жалғастырғаны үшін Брэдли мақтауға ие болды. Мысыр 2014 жылғы ФИФА Әлем Кубогына іріктеу кезеңінің алғашқы алты матчында сәтті өнер көрсетті, бірақ үшінші раунд плей-офф кезеңінде Ганадан ойсырап жеңілді. Мысыр құрамасы іріктеуден шығарылғаннан кейін Брэдлидің қызметі ұзартылмады. Хоссам Абуль Магдтың Брэдлидің Мысырдағы жұмысы туралы "American Pharaoh" атты деректі фильмі 2014 жылдың 16 маусымында PBS телеарнасында көрсетілді.

Stabæk Fotball (Стабэк футбол)

2014 жылдың 2 қаңтарында Брэдли Норвегияның «Stabæk Fotball» клубын басқаруға келіскені хабарланды, осылайша ол Еуропаның жоғары лигасында клубты басқарған алғашқы американдыққа айналды.

Ле-Хавр АС

2015 жылдың 10 қарашасында Брэдли француз Лига 2-сіндегі «Ле-Хавр» клубының жаңа бас жаттықтырушысы болып ресми түрде тағайындалды, екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Клубтағы алғашқы жеңісін ол 1 желтоқсанда «Эвиан ТГ» командасына қарсы өткізген матчта 3:2 есебімен түзеді. Брэдли команданы лигадағы үшінші орынға, «ФК Метц» командасымен тең ұпайға жеткізді, бұл жоғарылауға мүмкіндік беретін соңғы орын еді, бірақ голдар айырмасы бойынша команда төртінші орынға іріктелді. Брэдлидің бас жаттықтырушы ретіндегі соңғы матчы 2016 жылдың 3 қазанында «Сошо» командасына қарсы өткен үй матчы болды, онда «Ле-Хавр» 2:1 есебімен жеңіске жетті.

Суонси қаласы

2016 жылдың 3 қазанында Брэдли Франческо Гидолиннің жұмыстан босатылуынан кейін «Суонси Сити» клубының жаңа бас бапкері болып тағайындалды. Клубтың 21% үлесіне ие «Суонси» жанкүйерлерінің сенім қоры, Брэдли олармен кеңеспей тағайындалғанын ескере отырып, жаңа тағайындалуға «наразы екендерін» білдірді. Брэдли тағайындалғаннан кейін Премьер-лига клубын басқарған алғашқы американдық болып тарихта қалды. Көптеген жанкүйерлер мен сарапшылар оның тағайындалуын сынады, клубтың жаңа американдық иелері оны американдық болғандықтан жұмысқа алғанын айтты. 2016 жылдың 27 желтоқсанында «Вест Хэм Юнайтедпен» 1:4 есебімен жеңілгеннен кейін Брэдли «Суонсиде» 85 күн және 11 ойын өткізген соң қызметтен босатылды. Бұл Премьер-лига тарихындағы ең қысқа мерзімді басқарудың төртінші жағдайы болды. Ол 29 гол жіберіп алды, бұл сол кезеңде Премьер-лигадағы ең көп гол жіберген клубтің көрсеткіші. «Суонси» 11 ойын ішінде мүмкін болған 33 ұпайдың тек 8-ін (24,2%) ғана жинады, бұл ойынға қатысты орташа көрсеткіш 0,73 ұпайды құрады. «Суонси» клубының төрағасы Хью Дженкинс клубтың мәлімдемесінде: «Біз Бобты осыншалық қысқа мерзімде жоғалтқанымызға өкінеміз. Анық айтқанда, нәрселер жоспарланғандай болған жоқ, сондықтан біз Премьер-лига маусымының жартысына дейін уақыт қалғанда өзгерістер жасауға мәжбүр болдық. Жеке өзімнің Бобқа ешқандай шағымым жоқ. Ол жақсы адам, жұмысына барлық күшін салған жақсы тұлға. Оның еңбек ету деңгейі керемет, оған болашақта сәттілік тілейміз» деді. Брэдли қызметтен босатылғаннан кейін клуб иелері Стив Каплан мен Джейсон Левиен клубтағы «теріс атмосфераға» ықпал еткенін және бұл жоба екенін, олар жоспарға адал болуы керек екенін түсінбегенін айтты. Ол сондай-ақ: «Тіпті ең жақсы бапкерлерге қарасаңыз, Премьер-лига сияқты бәсекелестік лигада кез келген адам 10 немесе 11 ойынды қатарынан өткізе алады, онда сіз күткен нәтижелерді алмайсыз» деді. «Суонсиде» Брэдли американдық футбол терминологиясын қолданғаны үшін сынға ілікті, мысалы, пенальти үшін «PK» және британдықтар «қонақ ойын» деп атайтын нәрсе үшін «жол ойыны» терминдерін қолданды. Ол ойын терминологиясы әр елде әртүрлі екенін айтып, өзін қорғады. Sky Sports бағдарламасы «Soccer AM» оны «Брэд Бобли» кейіпінде пародиалады, ол американдық бапкер, ол американдық сөздерді шамадан тыс қолданады. The Wall Street Journal жүргізген талдау Брэдлидің британдық терминдерді, мысалы, жаттығу, жанкүйерлер және таза қақпаны американдық эквиваленттерінен гөрі жиі қолданғанын көрсетті және британдық сұхбаттардың бірінде де спортты «футбол» деп атамаған.

Лос-Анджелес футбол клубы

2017 жылдың 27 шілдесінде Брэдли «Лос-Анджелес ФК» командасының тұңғыш бас бапкері болып тағайындалды. Бұл команда 2018 маусымында MLS лигасында дебют жасады. 2018 жылдың 4 наурызында «Лос-Анджелес ФК» өз тарихындағы алғашқы ойында «Сиэтл Саундерс» клубын 1:0 есебімен ұтты. Бұл Брэдлидің 2006 жылы «Chivas USA» клубынан АҚШ құрамасына (USMNT) кеткеннен кейінгі алғашқы отандық клубтық жұмысы еді. Лос-Анджелестегі кезеңінде Брэдли «LAFC» клубын лигадағы көшбасшылардың біріне айналдырып, оны құрылғаннан кейінгі алғашқы үш маусымда плей-оффқа шығарды. 2019 жылы «Қара және алтын» командасы MLS тарихындағы сол кездегі ең көп – 72 ұпай жинап, «Құралайшылар қалқанына» ие болды. Алайда, сол жылғы конференция финалында «Сиэтл Саундерс» клубына 2:1 есебімен есе жіберді. 2021 жылдың 18 қарашасында, «LAFC» командасы алғаш рет плей-оффқа ілікпегеннен кейін 11 күн өткен соң, Брэдли мен «Лос-Анджелес ФК» клубтарының жолдары айырылды.

Торонто футбол клубы

2021 жылдың 24 қарашасында Брэдли «Торонто» футбол клубының бас бапкері және спорт директоры болып тағайындалды, бұл оның 2015 жылдан бері клуб капитаны болып табылатын ұлы Майклмен қайта қосылуына әкелді. Келесі жылдың 26 ақпанындағы дебюттік ойынында «ФК Далласпен» 1:1 есебімен тең түсті, ал алғашқы маусымын Шығыс конференциясында соңғы орыннан екінші орында аяқтады. 2022 жылдың шілдесінде команда итальяндық үш халықаралық ойыншы – Доменико Крисито, Лоренцо Инсинье және Федерико Бернардескимен келісімшарт жасасты. Брэдли басқарған «Торонто» футбол клубы 2020 жылғы Канада чемпионатының финалын 2022 жылдың 5 маусымында Онтарио штатының Гамильтон қаласында «Фордж» футбол клубынан пенальти сериясында жеңіп алды. Келесі айда олар дәл осы тәсілмен 2022 жылғы турнирде «Ванкувер Уайткапс» клубына есе жіберді. 2023 жылдың 26 маусымында «Торонто» футбол клубы 3 жеңіс, 10 тең түсу және 4 жеңіліс көрсеткішінен кейін Брэдлимен жолдары айырылғанын хабарлады.

Жеке өмір

Боб Брэдли үш бауырдың ең үлкені. Ортаңғы бауыры Скотт 1980-90 жылдары «Сиэтл Маринерс» және тағы үш Жоғарғы Бейсбол Лигасы командасында ойнады және қазіргі уақытта Принстон университетінің бейсбол жаттықтырушысы. Ең кішісі Джефф – спорт журналисі, ол ESPN және «Нью-Йорк Дейли Ньюс» телеарналарында жұмыс істеген. Брэдли Линдсиге (туған есімі Шихан) үйленген, ол Вирджиния университетінің лакросс ойыншысы болған. Олардың ұлы Майкл 2004 жылы МЛС Супердрафтында «MetroStars» командасына таңдалды және 2014 жылдың қаңтарында «Торонто ФК»-ге ауысудан бұрын «Эредвизи», «Бундеслига», «Премьер-лига» және «Серия А» лигаларында ойнады. Бобтың Раян есімді қызы бар, ол «Ванкувер Уайткапс» футбол клубының бұрынғы кәсіби футболшысы және қазіргі «Сиэтл Саундерс» командасының көмекші жаттықтырушысы Энди Роузға үйленген.

Коучинг статистикасы

+ Команда бойынша жаттықтырушы рекорды және қызмет мерзімі TeamNat. FromToRecord
Chicago Fire30 қазан 19975 қазан 2002
MetroStars22 қазан 20024 қазан 2005
Chivas USA23 қараша 20058 желтоқсан 2006
АҚШ8 желтоқсан 200628 шілде 2011
Египет14 қыркүйек 201120 қараша 2013
Stabæk3 қаңтар 20148 қараша 2015
Le Havre10 қараша 20153 қазан 2016
Swansea City3 қазан 201627 желтоқсан 2016
Los Angeles FC27 шілде 201718 қараша 2021
Toronto FC24 қараша 202126 маусым 2023
Stabæk10 қыркүйек 2023Қазіргі уақытқа дейін
Барлығы