Кіріспе
Америкалық футбол жаттықтырушысы
Брюс қаласындағы арена, Австралия астанасы
the arena in Bruce, Australian Capital Territory
Брюс Арена (21 қыркүйек 1951 жылы туған) – америкалық футбол жаттықтырушысы, соңғы рет «Жаңа Англия Революциясы» клубының бас жаттықтырушысы және спорттық директоры қызметін атқарған. Ол Ұлттық футбол даңқы залының және NJCAA лакросс даңқы залының мүшесі. Аренаның ұзақ және көрнекті жаттықтырушылық мансабы бар, ол Солтүстік Америка футбол тарихындағы ең табысты жаттықтырушылардың бірі саналады, ол бес Колледж кубогы мен бес МЛС кубогының жеңімпазы атанды. Ол 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында, 2002 жылғы және 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарында АҚШ ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болды, сондай-ақ «Нью-Йорк Ред Буллз», «Д.С. Юнайтед», «Лос-Анджелес Гэлакси» және «Жаңа Англия Революциясы» клубтарының бас жаттықтырушысы болды. Ол Вирджиния Кавалерлер футбол командасын бірнеше колледж чемпионаттарына жетеледі. Арена – АҚШ футбол құрамасының ең ұзақ қызмет еткен және ең көп жеңіске жеткен бас жаттықтырушысы, сонымен қатар команданы екі Әлем чемпионатына шығарған жалғыз жаттықтырушы. Жатықтырушылық мансабын бастамас бұрын Арена Корнелл университетінің қақпашысы болды және АҚШ ерлер ұлттық футбол құрамасы сапында бір рет ойнады.
Орта мектеп және колледж
Арена Бруклинде, Нью-Йоркте итальян иммигранттары Винсент пен Аделина Аренаның (Аликуди, Сицилиядан) отбасында дүниеге келді. Ол Лонг-Айленд қаласындағы Франклин-скверде өсті, онда ол Кэри орта мектебіне қатысты. Оның әкесі қасапшы, ал анасы мектеп автобусының жүргізушісі болған. Брюс Арена бала кезінде Аделинаның сүт безінің қатерлі ісігі анықталды және оған мастэктомия жасауға тура келді. Нассауда ол бас жаттықтырушы Билл Стивенсон мен болашақ «Нью-Йорк Космос» қақпашысы Шеп Мессингтің қақпашылар жаттықтырушысы болып ойнады. Нассаудағы екі жылдық оқуын аяқтағаннан кейін Арена Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Корнелл университетіне ауысты, онда ол 1972 жылы лакрос бойынша «Құрметті марапат» алды және 1973 жылы лакрос бойынша екінші командаға ілікті. Ол бастапқыда футбол ойнауға ниеттенбеген, бірақ мектептің бірінші және екінші қақпашыларының жарақаттары ерлер футбол командасының жаттықтырушысы Дэн Вудты Аренаны қақпашы ретінде командаға шақыруға мәжбүр етті. Арена «Корнелл Биг Ред» футбол командасын 1972 жылғы NCAA футбол чемпионатының жартылай финалына жеткізді және турнирдің ең құнды қорғаныс ойыншысы атағын жеңіп алды.
Кәсіби
Арена Корнелл университетін бітіргеннен кейін, «Нью-Йорк Космос» оны Солтүстік Америка футбол лигасының студенттік драфтының бесінші турында таңдады. «Космос» оны маусым басталар алдында босатты. Содан кейін Арена 1975 жылы командамен бір маусым өткізген «Монреаль Квебекуа» үшін кәсіби лакросс ойнауға келісім жасады. 1975 жылғы маусым соңында Ұлттық лакросс лигасы таратылып, Арена жұмыссыз қалды. Осы уақытта, Аренаны Корнелл футбол командасына шақырған Дэн Вуд, Америка футбол лигасының «Такома Тайдс» командасының жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Вуд Аренамен байланысып, оны 1976 жылы Тынық мұхитының солтүстік-батысына көшіп, өзіне ойнау үшін көндірді. Арена бас қақпашы Джамил Каналдан кейінгі екінші қақпашы болғанымен, Такомаға көшу Аренаны жаттықтырумен таныстырды, бұл маңызды жағдай болды. Сол жылы «Тайдс» командасында ойнаумен қатар, Арена Пьюгет-Саунд университетінің ерлер футбол командасын жаттықтырды, онда ол 5-7 есебін көрсетті.
Халықаралық
1973 жылы Израильмен 2:0 есебімен ұтылған матчта Боб Ригбидің орнына екінші таймда алаңға түсіп, ұлттық құрама сапындағы жалғыз ойынын өткізді. Ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы Гордон Брэдли Аренаны бұрын Гаитиге қарсы өткен ойынға шақырған еді, бірақ Арена жергілікті мектепте сабақ бергендіктен жұмысынан демалыс ала алмады. АҚШ футбол құрамасында бір рет ойнағаннан өзге, Арена 1974 жылы әлем чемпионатын жеңіп алған және 1978 жылы күміс жүлдегер атанған лакросс құрамасының құрамында да өнер көрсетті.
Колледж
1977 жылы Арена Корнелл университетіне оралып, футболдан сабақ берді және лакросс командасының көмекші жаттықтырушысы болды. Сол кезде Вирджиния университеті (UVA) 1978 жылғы маусымнан бастап екі жаттықтырушы орнына жарнама берді – бас футбол жаттықтырушысы және лакросс командасының көмекші жаттықтырушысы. Арена осы мүмкіндікті пайдаланып, UVA лакросс және футбол командаларын жеті жыл бойы жаттықтырды, ал 1985 жылы университеттегі футбол жаттықтырушысы болды. Арена Вирджиния бағдарламасын он сегіз жыл басқарды, осы кезеңде бес ұлттық чемпионат жеңіп алды (оның ішінде 1991-1994 жылдары қатарынан 4 рет) және 295–58–32 есебін көрсетті, ал NCAA-дағы мансаптық көрсеткіші 300–65–32 болды. Бұған қоса, ол Вирджинияда көптеген ойыншыларды жаттықтырып, дамытты, олар кейіннен АҚШ ұлттық құрамасында маңызды рөл атқарды, соның ішінде Клаудио Рейна, Джефф Агоос, Бен Олсен, Джон Харкес және Тони Меола. Жаттықтырушылық қызметінен бөлек, Арена ACC футбол жаттықтырушыларының төрағасы болып қызмет етті, сондай-ақ 1989 жылдан 1995 жылға дейін NCAA I дивизионының футбол комитетінде екі үш жылдық мерзімге сайланды.
DC United (Дисси-Си-Юнайтед)
1996 жылғы 3 қаңтарда Арена УВА-дан кете жəне «D. C. United» командасының бас жаттықтырушысы болды. 1996 жылғы маусым команда мен лиганың алғашқы маусымы болғандықтан, Арена басқа 9 MLS клубтарының менеджерлері сияқты команданы бастапқыдан құруға тиіс болды. Оның жағдайын одан әрі қиындатқан нәрсе – ол 1996 жылғы Атлантада өткен жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ жасындағы 23 құрама командасын жаттықтыруға келісім берді, бірақ команда көңіл көншітпейтін 1–1–1 нәтиже көрсетті. Олимпиаданың бұрынғысымен қатар, Арена өз командасын құрастырып, «Юнайтедті» Фоксборо стадионында өткен алғашқы MLS кубогында күтпеген жеңіске жеткізді. MLS титулынан өзге, Арена «Юнайтедті» 1996 жылғы АҚШ Ашық кубогының чемпионы етіп те көрсетті. 1997 жылы Арена мен «Юнайтед» табысқа жетті. Үлкен үміт артылған команда RFK стадионында екінші MLS кубогын жеңіп, Батыс конференциясының күтпеген чемпионы «Колорадо Рапидс» командасын 2–1 есебімен ұтты. Аренаның жетістіктері оны 1997 жылғы MLS жыл жаттықтырушысы деп таңдауға себеп болды. Осы жылы Арена «Юнайтедті» КОНКАКАФ Чемпиондар кубогының жартылай финалына жеткізді. 1998 жылы Арена «Юнайтедті» үшінші рет MLS кубогына алып келді, бірақ оның командасы оның шәкірті Боб Брэдли бастаған «Чикаго Файр» командасына есе жіберді. Дегенмен, Арена өзінің тізіміне тағы бір MLS чемпионатын қоса алмаса да, «Юнайтедті» 1998 жылғы 16 тамызда «Толука» командасын 1–0 есебімен жеңіп, КОНКАКАФ Чемпиондар кубогының чемпионы етіп шығарды. Одан кейін ол бразилиялық «Васко да Гама» клубынан жеңіліп, Америкааралық кубокты жеңіп алды. Арена сондай-ақ 1997 және 1998 жылдары MLS All Star командасының бас жаттықтырушысы болды.
Ұлттық құрама
Арена 1998 жылдың қазан айында АҚШ құрамасының бас бапкері Стив Сэмпсонның орнына АҚШ ұлттық құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Оның алғашқы ойыны 1998 жылдың 6 қарашасында Калифорния штатының Сан-Хосе қаласында Австралияға қарсы жолдастық кездесуде өтті. Ол команданы халықаралық аренада табысты командаға айналдырды және АҚШ тарихындағы ең сәтті бапкер атанды: ең көп халықаралық жеңіс; ең ұзақ үйде қақпаның бұзылмауы; 1930 жылдан бері әлем чемпионаттарындағы ең жақсы көрсеткіш, 2002 жылғы әлем чемпионатында ширек финалға дейін жетіп, Германияға қарсы жеңіліске ұшырады; және барлық уақыттағы ең жақсы халықаралық ФИФА рейтингі (4-орын, 2006 жылдың сәуір айы). Арена 2002 және 2005 жылдары екі рет Алтын кубок жеңімпазы атанды, ал 2003 жылы үшінші орынды иеленді. 2002 жылғы әлем чемпионаты Аренаның АҚШ бапкері ретіндегі мансабының шыңы болды. Турнирге аутсайдерлер ретінде келген команда, ашық ойында Португалияның беделді құрамасын 3–2 есебімен жеңіп, әлемді таң қалдырды. Арена оның ойыншыларына халықаралық құрамаға қарсы агрессивті ойын көрсетуге сенімділік бергені үшін мақтауға ие болды. Топтық кезеңнің соңғы матчында Польшаға қарсы жеңіліске қарамастан, Оңтүстік Кореямен тең ойнап, екінші кезеңге өтуге жеткілікті болды. Арена мен АҚШ 16-шы раундта ескі қарсыласы Мексикамен кездесті, және Арена тактикасын өзгертіп, 2–0 есебімен жеңіске жетіп, ширек финалға жолдама алды. АҚШ әдеттегі 4–4–2 схемасынан 3–5–2 схемасына көшті, және бұл тез нәтиже берді, өйткені Арена құрамына шақырған Джош Вольф, бірінші жартының басында Брайан Макбрайдқа жеңіс голын соқты. Арена Германияға қарсы ширек финалда команданы 4–4–2 схемасына қайтарды, және команда ойынның көп бөлігінде басымдық танытты. Алайда, олар Майкл Баллактың соққысынан кейін 1–0 есебімен жеңілді, сондай-ақ Германияның қақпасынан ішінде қолмен ойнағаны үшін пенальти берілмеді. АҚШ құрамасы 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатында үміттерді ақтамады, Е тобында соңғы орынды иеленді және Чехия мен Ганадан жеңілді. АҚШ үш ойында тек екі гол соқты, италиялық Кристиан Заккардоның өз қақпасына голы және Ганаға қарсы Клинт Демпсидің голы. Кейбірлер, соның ішінде команданың бұрынғы ойыншысы және ESPN сарапшысы Эрик Вайналда, Аренаның дұрыс емес бапкерлік шешімдеріне кінә тақты, соның ішінде Клинт Демпсиді ойнатпауы және Чехияға қарсы ДаМаркус Бизлиді сол қанатқа емес, оң қанатқа қоюы, сондай-ақ Ганаға қарсы жеңіске жетуі керек болған матчта 4–5–1 қорғаныс схемасын қолдануы. Тағы бір күмәнді шешім Клаудио Рейнаның бірінші голдан кейін жарақат алып, Аренаның оның орнына қорғаныс жартылай қорғаушысы Бен Олсенді қоюы болды. Ұлттық құраманың бас бапкері болған кезінде АҚШ ФИФА рейтингінде он тоғызыншы орыннан төртінші орынға көтерілді, тіпті АҚШ ойыншыларының өзі таң қалды. Аренаның 1998 жылдан 2006 жылға дейінгі 75 жеңісі АҚШ тарихындағы ең көп жеңіс көрсеткіші. Дегенмен, америкалықтардың Германиядағы әлем чемпионатының бірінші кезеңінен шыққаннан кейін үш апта өткен соң, АҚШ Футбол федерациясы Аренаның келісім-шарты 2006 жылдың соңында аяқталып, жаңартылмағанын мәлімдеді. АҚШ Футбол федерациясының президенті Сунил Гулати Аренаның жұмыстан босатылуын түсіндіріп, АҚШ "жаңа көзқарас" іздеп отырғанын айтты. Аренаның орнына оның жақын досы және Вирджиния мен D. C. United командаларындағы бұрынғы көмекшісі Боб Брэдли тағайындалды. Ұлттық құраманы баптайтын кезінде Арена 81 жеңіске жетті, бұл команда тарихындағы кез келген бапкердің ең жоғары көрсеткіші. Ол 2005 жылдан бері плей-оффқа қатыса алмаған команданы қабылдады және 2008 жылғы маусымды 8–13–9 есебімен аяқтады, лигада соңғыдан екінші орынды иеленді және лигадағы ең көп гол – 62 гол өткізді. Маусымнан кейін Арена қорғанысты қайта құрды, Омар Гонсалес пен А.Дж. ДелаГарзаны қабылдады, олар қорғаныс шебінде маңызды ойыншыларға айналды, сондай-ақ қақпашы ретінде Донован Рикетсті шақырды. 2009 жылы команда 36 гол соққанмен, тек 31 гол ғана өткізді. Бұл 12–6–12 есебіне және лигада екінші орынға жол ашты. "Галакси" плей-оффқа өтті және Арена "Жыл бапкері" сыйлығына ие болды. 2011 жылғы жоғары лигасында Брюс Галаксисі үшін өте жақсы өтті. Оның клубы екінші рет тізбекте "Құралайшылар қалқанын" жеңіп алды, лига тарихында 60 ұпайға жеткен үшінші команда болды және 2011 жылғы MLS кубогын Хьюстон Динамосына 1–0 есебімен жеңіп алды. Лос-Анджелес сондай-ақ КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне де өтті. Алайда, "Галакси" АҚШ ашық кубогының ширек финал кезеңінде турнирден шығарылды. Клуб 2011 жылы "Home Depot Center" стадионындағы барлық ресми матчтарында жеңіліссіз өтті. 2012 жылы "Галакси" чемпионатты тағы да жеңіп алды, бұл жолы да Хьюстонға қарсы, жыл басындағы баяу қарқынға қарамастан. Ол 2014 жылы "New England Revolution" клубына қарсы "Галакси" үшін үшінші чемпионатты жеңіп алды.
Ұлттық құрамаға қайта оралу
2016 жылдың 22 қарашасында Арена АҚШ құрамасының жаттықтырушысы болып тағайындалды. Ол 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеудің алтылық кезеңінің алғашқы екі матчындағы екі сәтсіз жеңілістен кейін Юрген Клинсманның орнына келді. 2017 жылдың 25 наурызында Арена АҚШ құрамасын Гондурасқа қарсы 6:0 есебімен жеңіске жеткізді, содан кейін Панамамен 1:1 есебімен тең түсті. 9 маусымда Арена құраманы Тринидад пен Тобагоға қарсы іріктеу матчында маңызды 2:0 есебімен жеңіске шақырды, ал одан кейін Мексиканың "Эстадио Ацтека" стадионында WCQ-дағы үшінші тең нәтижесі тіркелді. Бұл команда тарихындағы үздік көрсеткіш болды. Әлем чемпионатына іріктеуде үзіліс кезінде Аренаның командасы финалда Ямайканы 2:1 есебімен жеңіп, 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогын жеңіп алды. Аренаның командасы әлем чемпионатына іріктеуге қайта оралды және 1 қыркүйекте Коста-Рикаға 2:0 есебімен ұтылды. АҚШ құрамасы 6 қазанда Панаманы 4:0 есебімен жеңіп, бірінші кезеңнің соңында үшінші орынға қайта оралды. 10 қазанда, іріктеудің соңғы күні, АҚШ құрамасына Ресейдегі 2018 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатысу үшін Тринидад пен Тобагомен тең түсу жеткілікті болды. АҚШ командасының жеңіске үміті зор болды, себебі Тринидад пен Тобаго бес ойынды қатарынан ұтыпты, бірақ команда Омар Гонсалес пен Элвин Джонстың голдарынан кейін 0:2 есебімен артта қалды. Кристиан Пулисич бір гол қайтарды, бірақ АҚШ енді гол соға алмады және Тринидад пен Тобагоға 1:2 есебімен ұтылды. Бұл жеңіліс, сондай-ақ Панама мен Гондурас өз қарсыластарын жеңгеніне байланысты, АҚШ КОНКАКАФ аймағының соңғы іріктеу кезеңінде бесінші орынға түсіп, 1986 жылдан бері алғаш рет ФИФА әлем чемпионатына қатыса алмады. Команданың іріктеуден өтпегеніне үш күн өткен соң, Арена ерлер құрамасының бас жаттықтырушысы лауазымынан кетті. Ол: "Біздің кінәлі ешқандай сылтамымыз жоқ, бүгін біз сәтсіздікке ұшырадық. Біз осы алаңнан кем дегенде бір ұпаймен кетуге тиіс едік", - деді.
Жаңа Англия революциясы
Ұлттық командадан кеткеннен кейін Арена бірнеше жаттықтырушы және басқарушы лауазымдарға үміткер ретінде қарастырылды, соның ішінде «Колумбус Крю» және Шотландия ұлттық құрамасына. 2019 жылдың 14 мамырында ол Брэд Фриделдің орнына «Нью-Инглэнд Революшн» клубының бас бапкері және спорттық директоры болып тағайындалды. Оның басқаруымен өткен алғашқы ойын 2 маусымда бұрынғы командасы «Лос-Анджелес Гэлакси» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіс әкелді. Бұл жеңіс «Нью-Инглэнд» үшін 11 ойындық жеңіліссіз серияны бастап, оларды 2014 жылдан бері алғаш рет MLS кубогы плей-оффына шығарды. «Революшн» 2019 жылғы MLS кубогы плей-оффының бірінші турында «Атланта Юнайтед» клубынан 0:1 есебімен жеңілді. Аренаның «Революшн» клубы 2020 жылғы MLS кубогы плей-оффында Шығыс конференциясының финалына өтті, бірақ «Колумбус Крю» клубына 1:0 есебімен есе жіберді. 2021 жылғы маусымда Арена «Революшн» клубын лигадағы ең жақсы нәтиже көрсеткен команда ретінде алғашқы «Құтқарушылар қалқанына» жеткізді. Сондай-ақ, сол маусымда команда тұрақты маусымда 73 ұпай жинап, рекордтық көрсеткішті орнатып, ең көп ұпай жинаған команда атанды. 2023 жылдың 1 тамызында Арена «сезімсіз және тиісті емес пікірлер» айыптауларына байланысты «Революшн» клубының басқаруынан шеттетілді. 2023 жылдың 9 қыркүйегінде Арена «Революшн» клубының бас бапкері және спорттық директоры лауазымынан қанағаттамасын білдірді.
Жеке өмір
Арена әйелі Филиспен Лос-Анджелес аймағында LA Galaxy бас бапкері лауазымына тағайындалғаннан бері тұрып жатыр, осыған дейін жаттықтырушылық карьерасының көп бөлігінде Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласында тұрған. Оның Майкл деген ағасы және Кенни Арена деген ұлы бар, ол АҚШ жастар құрамасында және Жоғарғы лигада ойнаған, кейін жаттықтырушы болды. Ол Кенни Аренаның балалары арқылы әжесі/атасы болып табылады.