Кіріспе

Ұлттық ескерткіш және ЮНЕСКО биосфералық қорығы, АҚШ, Аризона штатындағы ұлттық саябақ.

Орган құбырлары кактустарының ұлттық ескерткіші – АҚШ-тың ұлттық ескерткіші және ЮНЕСКО биосфералық қорығы, Мексиканың Сонора штатымен шекаралас, Аризона штатының оңтүстігінде орналасқан. Бұл саябақ – Америка Құрама Штаттарында сенита және орган құбырлары кактустарының табиғи түрде өсетін жалғыз жері. Бұл түрлермен қатар, Сонора шөлінің Юма бөлігіне тән көптеген басқа кактустар мен шөл флорасы да саябақта өседі. Орган құбырлары кактустарының ұлттық ескерткішінің ауданы шамамен [аудан мөлшері]. 1976 жылы ЮНЕСКО бұл ескерткішті биосфералық қорық деп жариялады, ал 1977 жылы Орган құбырлары кактусының 95 пайызы жабайы табиғат аймағы деп белгіленді. Бұл ескерткіш үшін жерді Аризона штатының заң шығарушы органы федералды үкіметке алкохольге тыйым салынған кезде, солтүстік-оңтүстік жолы жақсарылатынын және Мексикадан контрабандалық алкогольді әкелу оңайлатылатынын білген соң сыйға берді. 1937 жылы бұл жер ресми түрде ұлттық ескерткіш ретінде ашылды. Саябақтың солтүстік кіреберісінде Why, Arizona қалашығы орналасқан; ал саябақтың оңтүстік шекарасындағы Lukeville, Arizona қаласы Мексиканың Соноита қаласына шекарадан өту пункті болып табылады. Орган құбырлары кактустарының ұлттық ескерткіші солтүстік-батысында Кабеза-Приета ұлттық жабайы табиғат қорығымен, ал шығысында Тохоно О'Одхам үнді резерватымен шектеседі.

Мексика-АҚШ шекарасы

Келушілер орталығы Рейнджер Крис Эгглдің құрметіне аталды. 2002 жылдың 9 тамызында АҚШ шекара қызметінің операциясы кезінде оны есірткі контрабандисі атып өлтірді. Мексикадан иммигранттар мен есірткі тасымалдаушылардың үздіксіз ағынына байланысты, 2003 жылы парктің көп бөлігі жабылды. Ең қауіпті ұлттық саябақ деп танылғаннан кейін, шекара бойына бақылау мұнаралары, көлік тоқтату кедергілері және жаяу өткелдерге арналған қоршаулар орнатылғаннан кейін парк қайта ашылды. Жаңа Аризона, АҚШ-Мексика шекара қабырғасының алғашқы бөліктері 2019 жылдың тамызында Орган құбырлары кактусының ұлттық ескерткішінің бір бөлігіне орнатылды. Бұл Оңтүстік Аризонаның жабайы табиғат қорықтары бойындағы бұлақтармен қоршалған қабырғаларды салу жоспарының үш жобасының біріншісі. Ұлттық саябақтар қызметі 2019 жылдың 18 қыркүйегінде жариялаған есебінде, бөгет қабырғасы 16 000 жылдық адам тарихына жататын археологиялық жәдігерлерге қауіп төндіретінін мәлімдеді. АҚШ кеден және шекараны қорғау агенттігі бес археологиялық орын құрылыс жүргізілгісі келетін аумаққа кіретінін хабарлады. 2020 жылдың ақпан айында Рузвельт резерватында бақылаулы жарылыс және басқа да құрылыс жұмыстары жүргізілді. Бұл шекара бойындағы жер федералдық басқаруда. Дегенмен, осы аймақтағы көптеген орындарды Тохоно О’одхам тайпасы қасиетті санайды. Маңызды орындарға салтанатты және тарихи шайқас орны, сондай-ақ жерлеу орны болып табылатын Монумент төбесі; және жергілікті су көзі және жылдық тұз іздеу орны болып табылатын Китобаквито бұлақтары кіреді. Осы себепті, құрылысқа көптеген жергілікті тұрғындар, соның ішінде өкіл Рауль Грижальва және Тохоно О’одхам тайпасының төрағасы Нед Норрис, бұл мәселе бойынша Конгресс алдында куәлік берді. Кеден және шекараны қорғау қызметкерлері жарылғыш заттар қолданылған аумақтарда адам сүйектері мен артефакттар табылмайын деді, ал Монумент төбесі 2010 жылы қолданыстағы шекаралық қоршау орнатылған кезде бұрыннан зардап шеккенін мәлімдеді.

Климат

Орган құбырлы кактустың ұлттық ескерткішінде өте ыстық жаздары және жұмсақ қыстары бар ыстық шөлді климат (Köppen: BWh) басылады.