Кіріспе
Starstruck – американдық ғылыми фантастикалық комикстер сериясы. Ол Элейн Лидің осы аттас Бродвейден тыс сахналық пьесасы негізінде жасалған, Сьюзан Норфлит Ли және Дейл Плейстің де үлесі бар. Бұған қоса, аудиодрама да шықты.
Starstruck is an American science fiction comic book series. It is based on the off Broadway stage play of the same name written by Elaine Lee, with contributions from Susan Norfleet Lee and Dale Place. An audio drama has also appeared.
Шолу
Starstruck комикс түрінде 1982 жылдан бері жазушы Элейн Ли және суретші Майкл Вм. Калута еңбек етіп келеді; олардың басты серіктестері – колорист Ли Мойер және әріптес Тодд Клейн. Серияның көлемі кең, ол Marvel Comics, Dark Horse Comics және IDW Publishing сияқты бірнеше комикс компанияларында жарық көрді. 2011 жылы «Starstruck Deluxe Edition» атты қайта қаралып, түсі өзгертілген қатты мұқабалы кітап түрінде жинақталды. Құрылғаннан бері Starstruck өзіне адал оқырмандарды жинады және әріптестерінен, мерзімді басылымдардан және жанкүйерлерінен әңгіме айту өнерінің күрделілігі үшін мақтау алды. Ең қызықтысы – Лидің гендерлік стереотиптерді күңкіретуге қабілетті, әйелдер бейнесін әртүрлі және тереңдеп көрсетуі. Комикс және иллюстрация саласындағы тәжірибелі шебер Калутаның суреттерінің шеберлігі мен қиялына толы егжей-тегжейлері жиі аталады. Сонымен қатар, серияның бай және күрделі құрылымы прогрессивті деп есептеледі: Starstruck «Watchmen» комиксінен бұрын сызықты емес повествование, үсті-үстіне келетін диалогтар, көптеген сюжеттік желілер, қосымша мәтін, сенімсіз баяндаушылар, қосымша оқиғалар, жатқызылған тақырыптар, қайталама символдар және дерлік симфониялық байланыс сияқты инновацияларды қолданды.
Негізгі идея
Бұл оқиға адамзаттың бүкіл ғаламға тараған анархиялық болашақта өтеді. Қорқынышты Диктатор құлап, билік вакуумы пайда болып, бақылау үшін күресте ең қызық ойыншылардың шахмат ойыны басталады. Оқиғалардың комедиялық және трагедиялық тұстарында Капитан Галатия 9 және оның серігі Бруцилла Мускул галактикалық талас-тартыстар арасында ең керемет оқиғалар мен түсініксіз жағдайларды бастан кешіреді.
Ойнаңыз
Элейн Лидің өзі қаһармандық басты рөл – "Капитан Галатия 9" ролін ойнады, ал Лидің әпкесі Сьюзан Норфлит Ли оның шалқасынан ұшқышы, Бруцилла Бұлшықеттіні сомдады. Белгілі суретші Майкл Вм. Калута пьесаның визуальдық жағына үлкен үлес қосты, декорациялар, костюмдер және жарнамалық материалдармен айналысты. Оқиға болашақта өрбітеді және бірнеше күшті әйел кейіпкерлерін ұсынады. Қыздар скауттарының, Галактикалық қыздар скауттарының, ерекше және қуанышпен бұзылған болашақ нұсқасы, кульминацияға алып баратын қосалқы сюжетте таныстырылады. "Жұлдызды соққан" пьесасы 1980 жылы сахналанды, ал 1983 жылы тағы бір қойылым өтті. Пьесаның сценарийі 1985 жылы жарияланды және қазірге дейін қолжетімді. 2010 жылы аудиодрама нұсқасы жазылып, CD және жүктеу арқылы шығарылды.
Бастапқы және құрылуы
Элейн Ли – 1970 жылдардың аяғында Нью-Йорк қаласының театр және теледидар саласындағы актриса. Ол NBC телеарнасының ұзақ жылдар бойы көрсетілген "Докторлар" мысық операсындағы жұмысы үшін "Дайт тайм" Эмми сыйлығына үміткер болды. Ол Роберт Альтманның "3 әйел" фильміндегі Сисси Спейсек сомдаған Пинки Роза кейіпкерінен үлгі алған, қиын жағдайдағы Милдред Трумбл рөлін ойнады. Әйел актерлерге ұсынылатын рөлдердің шектеулілігі мен тереңдігін байқап, ол әпкесі Сьюзан Норфлит Ли және актер достарымен бірге Манхэттенде "Wild Hair Productions" деп аталатын театр компаниясын құрды. Лилер компания үшін пьесалар жазды, бастапқысы – "Қысқаша жағдайлар". Екінші пьесасы "Кокомо лаунджінің заластануы" жобасымен айналысып жатқанда, Элейн ғылыми-фантастикалық пьеса туралы ойларды жинақтай бастады. Ли қарындастары Манхэттендегі "Кітапхана" атты кафеде ғылыми-фантастикалық журналдарды қарап, идеялар талқылап отырғанда, суретші Майкл Вм. Калута, ол онда жиі сурет салып отыратын көрші, оларға жақындап: "Сіздер ғылыми фантастика жанкүйерлері ме?" – деп сұрады. Калута олардың екінші пьесасының өткірлігі мен кеңдігіне таң қалды: ол: "Егер олар ғылыми фантастикалық пьеса жасайтын болса, оны өте жақсы жасайды" – деп ойлады. Калута сахна артындағы сұхбатта өзінің рөлінің қалай дамығанын айтты: "Бұл 1930 жылдардағы нағыз киноплакат сияқты болуы керек пе? Содан кейін мен плакаттағы барлық актерлердің мінезін көрсеткім келетінін түсіндім. Бірақ мен олардың қалай көрінетінін білуім керек еді. Сондықтан мен костюмдерді жобалай бастадым. Мен оларды соншалықты күрделі етіп жасадым, оларды өзім тігуге тура келді. Сол кезде үйім киім-кешек дүкеніне айналды". "Starstruck" 1970 жылдардың соңында Нью-Йорк қаласының құлдырау кезеңінде жасалды, сол кезде панк-рок пен фри-джаз музыканттары арзан бағадағы жалдау, бірлескен орындар мен көшеде тасталған заттардың есебінен өркендеген өнер саласын құрды. Калута: "Қала тастаған заттардың бәрінен бүкіл қаланы тұрғызуға болады, олар тек сол жерде жатыр" деді.
Мұра
Жазушы Клайв Баркер: «Мен Starstruck-тің үлкен жанкүйері болдым және боламын, менің ойымша, бұл комикс кітаптарының әңгіме айтудағы ең батыл және сәнді тәжірибелерінің бірі болды». Жазушы Майк Кэри өзінің барлық уақыттағы сүйікті комиксін атауға сұрағанда: «Ли мен Калутаның Starstruck» деп жауап берді. Кейіннен ол әйелі Лин Кэримен бірге «Starstruck Deluxe Edition» басылымына кіріспе жазуды сұрады. Ол «The Darkest Age» сериясының авторы, А.Ж. Лейк есімді қаламгер (жазушы). Олар: «Шын мәнінде, Starstruck жасаған нәрсені істеген басқа кітап болған емес» деді. Олар серияның прогрессивті жаңалықтарын мақтап: «Сонымен, XXI ғасырдың бірінші онжылдығының соңында да, ол әлі де өз заманынан озық болып көрінеді!» деді. Publishers Weekly 2009 жылы «1985 жылы жарық көрген кезде культты классикалық комикс Starstruck өз уақытынан бұрынғы болды» деген пікір білдірді, әсіресе «комикстерде сирек кездесетін күшті әйел кейіпкерлер тобы» екенін атап өтті. 1984 жылғы графикалық роман жарық көргеннен кейін Калута: «Бірнеше хат келді, олардың ішінде: «Уа, бұл шынымен де өте тапқыр» делінген. Жазушы мен суретші мұнда өте тапқыр, әрине, тапқыр, тым күрделі, түсіну қиын» дегендер болды. Epic Comics сериясы сыншылардың мақтауына және культты аудиторияға ие болды, бірақ осыған ұқсас хаттар келіп түсті. Калута бір оқырманнан келген ашулы хатқа ең мақтан тұтты, ол комиксті оқуға 15 минуттан артық уақыт кеткені үшін авторларды кінәлады. Сонымен қатар, жазушы мен суретші олардың ересек нарықта өсіп келе жатқан сегментін қызықтыратын, бірақ негізгі супергерой аудиториясы қабылдамайтын сериясы бар екенін түсінді. Әдемі әзіл ретінде Калута Epic-тен «Starstruck» үшін жарнама жасауды сұрады: «Әлем оқырмандары, бірігіңдер! Сіздерде қолдануға ақыл-ойыңыздан басқа ештеңе жоқ!» деген идеяны ұнатты, бірақ оны жариялаған жоқ. Серияның болашағы туралы алаңдаушылықтарын білдіріп, Ли: «Адамдар бұл кітапты культтық кітап деп атады. Мен одан да көп нәрсе деп үміттенемін. Адамдар оны оқып, «Бұл басқаша. Мен оны сынап көрейін» дейді деп үміттенемін, «Бұл басқаша. Мен оны X-Men комикстерімнен алыс лақтырайын» демейді» деді. 1985 жылы Калута болжаған: «Бірақ олар жылдар өткен соң (Love And Rockets сияқты кітаптарды) алып: «Неге мен бұл нәрселерді сол кезде оқымадым?» дейді. Себебі олар оған дайын емес еді, солай ма? Олар өмірінің сол саласында көңіл көтеруге дайын емес еді». IDW-нің 2009 жылы шығарған Starstruck-тің қайта жаңартылған нұсқасы сыншылардың мақтауына ие болды, бұл оның заманауи комикстер пантеонында уақытсыз және маңызды туынды ретінде беделін арттырды. Поп-мәдениет сыншысы Дэвид Аллан Джонс қайта басылған серия туралы жаңа оқырмандарға оны түсіну үшін аздап күш жұмсау керектігін жазды, бірақ «маған сеніңіз, бұл оған тұрарлық, әсіресе бірегейді сезінуді ұнататын болсаңыз. А+» деді. Comics Comics-тің Джо МакКаллоу: «Шынында, маған осы шеберлікпен қайта қаралып, түзетілген басылымның бәрі ұнайды, Лидің модульдік, уақытты өткізіп жіберуге болатын виньеткаларын кеңейтіп, «негізгі» әңгіме мен Чарльз Весс салған қосымша материалдардың арасына тығылған мәтіндік ерекшеліктермен толықтырады, уақыттың әртүрлі нүктелерінен келген кейіпкерлер арасында диалог құрады, Лидің әртүрлі әйелдік бейнелерін қамтитын болашақтың қауіпті әлемін мұқият көрсетеді. Әлем (адамзат!) құру сияқты көрінеді» деп жазды. Suicide Girls сайтының Алекс Дюбен серияның прогрессивті әңгімесі мен суретінің уақыттан өтетінін айтты: «Енді Starstruck бұл өте сызықтық емес жоба, мен оны жақсы көремін, және мен құрылымы мен сезіміне, күрделілігіне, оның қалай қозғалатынына, ол шынымен де қазіргідей сезінеді деймін». Британдық ғылыми фантастика қауымдастығының журналы Vector Starstruck-ті алты жаңашыл комикстердің қатарына енгізді және оны «Дюнамен тең миф құру» үшін мақтады. Сондай-ақ, Lost және Watchmen сияқты туындыларға берілген мақтаудың көп бөлігі «сызықтық емес графикалық әңгімелеу, әңгімені кеңейту үшін қосымша мәтіндерді қолдану, диалогты жапсыру, сенімді емес әңгімелеу» сияқты Starstruck-тің пионер болған осы әдістерін қолданды. Осындай мақтау 2011 жылы жинақталған IDW қайта жаңартылған нөмірлерін Starstruck Deluxe Edition қатты мұқабалы графикалық романы ретінде шығарумен бірге болды. Комикстерді сынға алған Пол Грейвет жинақты «тамаша, қуатты SF эпосы деп атады және бәрі осы тартымды пакетте жинақталған. Көлікпен жүруге дайын болыңыз!» деді. The Comics Journal журналының Джон Хилгарт оны маңызды классика деп санады, оқырмандарға «осы кітапты алу керек, өйткені оны оқымаған адам Пого оқымаған немесе «Троут Маска Репликасын» тыңдамаған немесе Хаяо Миядзакидің фильмін көрмеген сияқты» деді. Шоуды Елейн Лидің ұлы Бреннан Ли Маллиган жасаған және оның ойын шебері ретінде танымал.