Кіріспе

Малайзияда теледидар хабар тарату 1963 жылдың 28 желтоқсанында басталды. Түсті теледидар 1978 жылдың 28 желтоқсанында енгізілді. Түсті хабар тарату толық көлемде 1982 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде іске қосылды. Қазіргі таңда Малайзияда 16 ұлттық, тегін эфирлік жер үсті телеарнасы және 3 ұлттық ақылы телеарна операторы бар.

Хабар тарату

Малайзияда 1978 жылдың 28 желтоқсанына дейін телехабарлар қара-ақ түсті болды, ал одан кейін түсті телехабар тарату енгізілді. Алғашқы стерео дыбыс хабар таратуды 1985 жылы TV3 жүзеге асырды. Сегіз арнаның бесеуі тәулік бойы хабар таратпайды. 1989 жылдың 13-16 мамыр аралығында Малайзияда TV1 арнасында 24 сағаттық теледидар хабар тарату басталды. 1997 жылы TV3 арнасы Малайзияда алғашқы тәулік бойы хабар таратуды енгізді, бірақ энергияны үнемдеу жоспарына байланысты ол кейіннен тоқтатылды (төменде қараңыз). 2006 жылдың сәуірінен бастап TV2 тәулік бойы хабар тарата бастады, ал TV1 2012 жылдың тамызынан бастап, бұрын қысқа мерзімге тәулік бойы хабар таратуды жүзеге асырғаннан кейін, 24 сағаттық хабар таратуды қайта бастарды.

Теледидар жеткізушілер

Жазылым қызметтерін ұсынатын провайдерлер бар, олар арналар саны, бағдарламалық нұсқаулық (EPG), талап бойынша бейне (VOD), жоғары сападағы (HD) көрсету, қызыл түйме арқылы интерактивті теледидар және Малайзия бойынша таралу сияқты мүмкіндіктер бойынша ерекшеленеді. Бұл қызметтерді алу үшін көбінесе приставкалар (set top boxes) қолданылады. Малайзия үкіметі интернеттен теледидар тамашалайтын үйлерді де қадағалайды. Провайдер: Тегін немесе ақылы Таратылатын арналар VOD HD Қызыл түйме Тарату/Ағылыстыратын қосымшалар Иесі MYTV Ашық эфирлік 27 (Телевизия және радио) Цифрлық жер беттік теледидар және Цифрлық спутник MYTV ManaManaMYTV хабар тарату Sdn Bhd Astro Тегін және ақылы теледидар (Есеп-шот) 175 (Телевизия және радио) ✔ ✔ Цифрлық спутник және IPTV (Мультикаст және Юникаст) Astro GOMeasat Broadcast Network Systems Sdn Bhd (Astro) NJOI Тегін және ақылы теледидар (Алдын ала төлем) 164 (Телевизия және радио) ✔ Цифрлық спутник NJOI Now (Тоқтатылды) Unifi TV Тегін және ақылы теледидар 74 (Телевизия және радио) IPTV Unifi TV (қосымша) Telekom Malaysia Berhad (TM) Sirius TV Ақылы теледидар 13 (Телевизия) Smart Digital International Sdn Bhd

Аналогты жер бетіндегі теледидар

Бұл Малайзияда теледидарды қабылдаудың дәстүрлі тәсілі болды, бірақ оны цифрлық провайдерлер ығыстырып жатыр. Барлығы сегіз арна, олардың үшеуі мемлекеттік және Radio Televisyen Malaysia (RTM) компаниясына тиесілі. Үш телеарнаның эфирдегі тегін көрсетілімі: TV1, TV2 және Okey (бұрынғы TVi). TV Alhijrah Alhijrah Media Corporation компаниясына, ал TV3, NTV7, 8TV және TV9 жеке және коммерциялық түрде Media Prima компаниясына тиесілі. Worldview Broadcasting Channel коммерциялық түрде Worldview Broadcasting Channel (M) Sdn Bhd компаниясына тиесілі болды. Олар қаржылық қиындықтарға байланысты арнаны іске қоса алмағандықтан, 2012 жылдың қазан айында жабылды. Аналогтық эфирлік хабар тарату цифрлық жүйеге көшу аясында кезең-кезеңмен тоқтатылу жоспарланған, Оңтүстік-Шығыс Азияның ұсынысы бойынша 2020 жылы аяқталуы күтілді. 2018 жылдың 31 желтоқсанында MYTV Broadcasting цифрлық теледидар консорциумы 2019 жылдың үшінші тоқсанында аз қамтылған көрермендерге цифрлық декодерлерді таратуды жоспарлады. Таиландтағы теледидармен сигналдың араласуын болдырмау және Сингапурлықтардың авторлық құқықпен қорғалған шетелдік бағдарламаларды, әсіресе қытай диалектілерін (негізінен кантон және хоккиен тілдерінде) көруіне жол бермеу үшін жиілік өзгертілді, себебі Сингапурда қатаң цензура бар. 2019 жылдың 31 қазанында аналогтық хабар тарату бүкіл ел бойынша мерзімізсіз тоқтатылды.

Жердегі цифрлық теледидар

2005 жылы Ақпарат министрлігі Малайзия радио-телевизиясы (RTM) бастаған бүкіл ел бойынша тегін эфирлік телехабарларды цифрландыру жоспарын жариялады. 2006 жылдың қыркүйегінен 2007 жылдың ақпанына дейін Кланг аңғарындағы мың үй шаруашылығына қатысты сынақ хабар тарату жүргізілді. Ол кездегі Ақпарат министрінің орынбасары Чья Кван Чье айтқанынша, сынақтар "өте жағымды" пікір алды, яғни "60 пайыздан астамы сигнал сапасының жақсы немесе өте жақсы екенін айтты. 88 пайыздан астамы сурет сапасы жақсарғанын, ал 70 пайызы дыбыс сапасы жақсарғанын мәлімдеді". 2008 жылғы 1 қаңтарда TV3 компаниясы мүлдем басқа жүйе – T DMB-ны пайдаланып өз сынақтарын жүргізіп жатқанын хабарлады. Бірақ олардың сынақ хабары тек Шри Пентас, Бандар Утама, Петалинг Джаядағы бас кеңсесінің маңындағы аймақтарда ғана қолжетімді болды. Сынақ сигналдары бір DAB ағынынан, Fly FM радиосынан және екі T DMB ағынынан – TV3 пен Hot Visual-дан тұрады. Hot Visual радиостанциясы Hot FM-нен таратылатын дыбыс сигналымен слайд-шоуды ұсынады. RTM-ның пилоттық сынақтарының сәттілігіне қарамастан, цифрлық жер үсті теледидар жүйесіне көшу көптеген мәселелерге тап болды. Бұл мәселелер контент провайдерлерінің цифрландыруға деген ынтасының төмендеуінен, Les Copaque компаниясынан басқа, және елдің кеңжолақты интернет инфрақұрылымын жақсарту қажеттілігінен туындады. Сол кездегі премьер-министр Абдулла Бадави отставкаға кетіп, Нажиб Тун Разак билікке келген соң RTM жобасы мерзімсіз кешірілді.

Спутниктік теледидар

Малайзияның жалғыз спутниктік теледидар операторы MEASAT Broadcast Network Systems (Астро Малайзия Холдингсінің еншілес компаниясы) Малайзияның ғарыш кеңістігін коммерцияландыру бағытында MEASAT 1 спутнигін іске қосумен бірге Astro қызметін бастады. Astro 1996 жылғы 1 маусымда 3 радиостанция және 22 телеарнадан бастап хабар таратуды қолға алды. Бүгінде Astro-да 160-тан астам телеарна мен радиостанция, сондай-ақ 25 HD арнасы бар. 2013 жылы олар IPTV қызметін де іске қосты.

Кабельді теледидар

Mega TV 1995 жылы TV3 компаниясы тарапынан жалғыз кабельдік теледидар қызметі ретінде іске қосылды. Алайда, ол Astro спутниктік теледидар желісінен күшті бәсекеге тап болды және мазмұнын кеңейте алмады. Осы себепті ол 2001 жылы жабылып, одан кейін оның орнына бәсекелесі келді. 2013 жылы ABN Networks ABNXcess деген атпен талшықты-оптикалық интернетпен бірге кабельдік теледидар қызметін іске қосты, бірақ бұл желі де Astro-мен бәсекелесе алмады.

Интернет-протоколдық теледидар (IPTV)

Интернет-теледидардан өзгеше, Интернет-протоколдық теледидар (IPTV) – бір компания басқаратын және иеленетін қызметтерді білдіреді, сондай-ақ бұл компания тұтынушыларға дейінгі «Соңғы шақырымды» бақылауға құқылы. REDtone компаниясына тиесілі жаңа ақылы теледидар провайдері – DETV, Малайзиядағы қытай тілінде сөйлейтін көрермендерге арналған IPTV платформасында теледидар және сұраныс бойынша бейне қызметтерін ұсынады. Дегенмен, Astro – Maxis Communications және TIME dotCom компанияларымен бірлесіп Astro IPTV деп аталатын IPTV қызметін алғаш енгізген Малайзиядағы бірінші телерадиокомпания. Содан кейін Telekom Malaysia (TM) компаниясы 2009 жылдың екінші тоқсанында HyppTV брендімен IPTV қызметін іске қосты және қазір Кланг аймағындағы, Пенанг және Кедах штатындағы Кулим қалаларындағы 1000 таңдалған үй шаруашылығында сынақ жүргізуде. TM кейіннен HSBB Unifi қызметіне негізделген IPTV-ді бүкіл ел бойынша тек Unifi абоненттеріне қолжетімді етуге сәтті қол жеткізді. Astro компаниясымен ынтымақтастық 2016 жылдың 1 тамызында Astro Supersports HD және Astro Supersports 2 HD арналары тоқтатылуымен аяқталды. HyppTV 2018 жылдың 12 қаңтарынан бастап Unifi TV деп қайта аталды.

Ұялы теледидар

Maxis, DiGi және U Mobile үшінші буын ұялы телефондарда қабылдау үшін мобильді теледидар қызметтерін ұсынады. Олар әдеттегі арналар мен циклдік контенті бар, ұялы телефондар үшін арнайы жасалған арналардың қосындысынан тұрады. Maxis TV қазір Maxis 3G абоненттеріне, үйлесімді ұялы телефондары барларға 20-дан астам арна ұсынады. Алайда, Maxis жақын арада DVB-H негізінде мобильді теледидар қызметтерін іске қосуы күтілуде. U Mobile де таңдалған 3G телефондардың пайдаланушыларына DVB-H негізінде теледидар арқылы мобильді теледидар ұсынады.

2008 жылдың қазан айында Astro Astro Mobile TV-ді іске қосты, ол қазіргі уақытта 18 арнаны ұсынады, олардың барлығы оның қолданыстағы арналарының мобильді нұсқалары, олардың жетісі – өзінің брендімен. Бұл қызмет тек 2.5G немесе 3G үйлесімді телефондары бар Maxis абоненттеріне ғана қолжетімді және Maxis TV-дегідей қызмет емес.

Тікелей трансляция

Интернет арқылы алынған теледидар тегін, жазылымдық немесе қаралым үшін төлемді, көптүрлі тарату, жеке тарату немесе өзара желілік, ағынмен берілу немесе жүктеліп алу арқылы, сондай-ақ түрлі тарату технологияларын қолдануы мүмкін. Ойнату көбінесе компьютер және кеңжолақты интернет қосылысы арқылы жасалады, алайда цифрлық медиа қабылдағыштары немесе медиа орталықтары теледидарларда ойнату үшін пайдаланылуы мүмкін, мысалы, Windows Media Center орнатылған компьютер сияқты.

Көршілес елдердің арналары

Телеарна Иесі Тіл Тарату Форматы Ел Қабылдаушы мемлекеттер Suria Mediacorp Малай Digital HDTV Сингапур Джохор Channel 5 Ағылшын CNA Channel U Мандарин Channel 8 Ағылшын Vasantham Тамил SCTV Surya Citra Media Индонезия Индонезия Джохор Малакка Негери Сембилан Селангор Куала-Лумпур Путраджая Перак Саравак Сабах Indosiar Mentari TV Moji Elang Mahkota Teknologi RCTI Media Nusantara Citra MNCTV GTV iNews Trans TV Trans Media Trans7 CNN Indonesia CNBC Indonesia ANTV Visi Media Asia tvOne VTV Metro TV Media Group Magna Channel BN Channel Kompas TV KG Media NET. Net Visi Media RTV Rajawali Corpora BTV B Universe Nusantara TV NT Corp TVRI Nasional LPP Televisi Republik Indonesia TVRI Sport TVRI World Ағылшын RTB Perdana RTB Малай Бруней Саравак Сабах Лабуан RTB Aneka RTB Sukmaindera TV5 Royal Thai Army Тай Тайланд Теренггану Келантан Перак Кедах Перлис NBT Тайланд Үкіметтік қатынастар департаменті Тайланд PBS Тай қоғамдық телерадио хабарларын тарату қызметі Тайланд Парламенті Теледидары Өкілдер палатасының хатшылығы SDTV NBT Оңтүстік Үкіметтік қатынастар департаменті HDTV TNN16 TrueVisions SDTV JKN18 JKN Global Group Nation TV Nation Group Workpoint TV Workpoint True4U TrueVisions GMM 25 GMM Grammy Channel 8 RS Group MONO29 MONO Next Channel 9 MCOT HD MCOT HDTV One 31 GMM Grammy Thairath TV Thairath Group Channel 3 HD BEC Multimedia Amarin TV Amarin Group Channel 7 Bangkok Broadcasting & Television PPTV Bangkok Media & Broadcasting