Кіріспе

Телеарна. Гонконгтағы телестанция Television Broadcasts Limited (TVB) – Гонконгта орналасқан теледидар тарату компаниясы. Компания Гонконгта бес тегін эфирлік телеарнаны басқарады, олардың ішінде TVB Jade – негізгі кантон тіліндегі арнасы, ал TVB Pearl – негізгі ағылшын тіліндегі арнасы. TVB штаб-пәтері Tseung Kwan O өндірістік аймағындағы TVB City-де орналасқан. TVB 1967 жылдың 19 қарашасында хабар таратуды бастады. Компания 1965 жылдың 26 шілдесінде құрылған, оның негізін 1980 жылдан 2012 жылға дейін төраға болған сэр Рун Рун Шоу, сэр Дуглас Клэг және Ли Хайсан отбасының Харольд Ли Сяо Во бірлесіп қалады. TVB хабар таратуды бастаған кезде, ол сол уақыттағы кабельді теледидар таратушысы Rediffusion Television (麗的呼聲) теледидарынан ерекшелену үшін қытай тілінде "Сымсыз теледидар" (無綫電視) деп белгілі және таныстырылды, кейіннен ол ATV (亞洲電視) болып өзгерді. Қазірге дейін көбінесе осы атпен аталады, бірақ кейіннен ATV де эфирлік (тегін) хабар таратуға көшті. TVB көбінесе драмалық сериалдарымен танымал, сондай-ақ "Гонконг сұлулығы" және "Қытай халықаралық сұлулығы" байқауларын ұйымдастырады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ол Гонконгтағы жетекші теледидар таратушысы болды.

Шығу тегі

Үкімет 1960-шы жылдардың басында Гонконгта екінші телеарна құру идеясын зерттеу үшін жұмыс тобы құрды, сол кездегі жалғыз теледидар – сымды, абоненттік төлеммен қамтамасыз етілетін Rediffusion телеарнасы еді. Екінші станцияны BBC сияқты мемлекеттік корпорация ретінде, таза коммерциялық кәсіпорын ретінде, немесе екеуінің араласып құрылуы мүмкін бе деген пікірталас болды. Тағы бір мәселе – жаңа станцияға жеткілікті контент табу еді. 1962 жылы Ақпараттық қызметтер директоры Дж. Л. Мюррей ағылшын тіліндегі бағдарламаларды басқа елдерден сатып алуға болатынын, бірақ "ешбір ел қытай тілінде жеткілікті дайын материал шығара алмайтынын" мәлімдеді. Гонконг кино өндірісінің орталығы болып саналғанымен, тағы бір телеарна үшін қытай тіліндегі жеткілікті контент табу қиындық тудырды, себебі оның көп бөлігі Гонконгта өндірілуі керек еді. Бұл тұрғысынан коммерциялық қызығушылық болды. Жаңа сымсыз (ақысыз эфирлік) телеарнаға мемлекеттік франшиза 6 ақпанда тендерге ашылды және 6 тамызда жабылды. 1966 жылғы 25 қаңтарда Television Broadcasts Limited компаниясы франшизаны жеңіп алғаны жарияланды.

Ашылу

Коулунның Коулун-Тонг қаласындағы 77 Broadcast Drive мекенжайындағы жаңа Television Broadcasts Limited станциясы 1967 жылғы 19 қарашада губернатор Дэвид Тренч тарапынан ресми түрде ашылды. Губернатор теледидардың қоғамды жақсарту әлеуеті туралы айтты, жаңа станцияның "халыққа көмектесуге және оларды сағаттандыруға" маңызды рөл атқаратынын, теледидарды "ақпарат таратудың ең тиімді құралының бірі" деп атады. Станцияда көрсетілген алғашқы бейнелер сол күні сағат 9:00-де тікелей эфирде көрсетілген Макао Гран-приі болды, бірақ эфир жаңа станцияның ашылуына арналған видеороликтермен үзіліп қалды. Содан кейін алғашқы түсті хабар таратылды, ол "Лондон Гонконгқа шақыру" деп аталды және бұрынғы губернаторлар Александр Грантем мен Роберт Блэктің құттықтауларын қамтыды. Одан кейін Хонконг қалалық залының ашылуында да өнер көрсеткен Чиу Йи ханың фортепиано концерті ойнатылды. Бастапқы бағдарламалар тізіміне қытай тіліндегі "Enjoy Yourself Tonight" ойын-сауық шоуы және ағылшын тіліндегі "Meet The Press" ағымдағы оқиғалар бағдарламасы кірді. 1968 жылғы 15 мамырда екі хабар тарату релелік станциясы іске қосылды: Ламма аралындағы біреуі Пок Фу Лам, Абердин, Репульс шығанағы және Стэнлидің бір бөлігіне, ал Касл Пиктегі екіншісі Тюэн Мун, Юэн Лонг және Пинг Шанды қамтыды. 1968 жылғы маусымда Cloudy Hill орналасқан үшінші күшейткіш станциясы іске қосылып, Фанлинг, Тайпо және Шенг Шуи қалаларында TVB сигналдарын қабылдау мүмкіндігін қамтамасыз етті.

Даму

TVB өзінің бағдарламалары үшін кең ауқымды демографиялық топтардан, оның ішінде орта таптан мақтау алады, мысалы, 2004 жылғы тарихи драмалық сериал «Соғыс және сұлулық» сияқты. Оның бағдарламалар тізіміне үнемі жаңа сапуна опералары, ойын-сауық шоулары және халыққа кең таралған басқа да бағдарламалар кіреді. TVB көптеген жергілікті атақты тұлғалармен эксклюзивті шарты жасасқандығы үшін сыналды, бұл оларды басқа жергілікті телеарналарда пайда болуынан шектейді. Гонконг кабельдік теледидары бұл бәсекелестіктің әділ еместігін мәлімдейді (бірақ Гонконгтағы тағы бір ірі телеарна Азия теледидары онымен келіспейді). Шындығында, көптеген артистер TVB-мен эксклюзивті шарты жоқ және басқа жергілікті телеарналар немесе аутсорсингтік өндіріс орталықтары шығарған бағдарламаларда еркін қатыса алады. Жыл сайынғы TVB Music Awards марапаттау рәсімі Cantopop өкілдері үшін ең маңызды оқиғалардың бірі болып табылады. Көптеген адамдар бұл жүлделер компания талаптарына бағынғандарға беріледі деп кеңінен айтады, ал Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тәуелсіз комиссия жүлделерді беру тәртібін тергеді. Комиссия тергеуге алынған үш TVB қызметкерінің кінәлі емес екенін анықтады. Содан кейін TVB өзінің музыкалық бағдарламаларын жаңартты және беделін қайта орнатуға тырысты. Екінші жағынан, 2001 жылы TVB Ұлттық телерадиохабар таратушылар қауымдастығының (NAB) Халықаралық хабар таратудағы үздік жетістіктері үшін сыйлығын алды. Бұл сыйлық компанияның түрлі қайырымдалық бағдарламалар мен іс-шаралар арқылы қоғамға қосқан үлкен үлесін мойындады. Осылайша Гонконг осы салада осы беделді сыйлықты алған Азиядағы алғашқы қала атанды. 2005 жылы TVB Гонконг жокей клубымен бірлесіп, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы құрылыс салдарынан болған апатты цунамиге жауап ретінде компания тарихындағы ең ірі қайырымдылық науқанын ұйымдастырды. Олар зардап шеккендерге көмектесу үшін жүз миллионнан астам Гонконг долларын жинады. 2000 жылы TVB Australia 17 арналы (14 қытай және 3 вьетнам арнасы) спутниктік қызметімен Австралия нарығына енді. Онда 25 мыңнан астам үй шаруашылығы және 1500-ден астам сауда орындары бар, күніне 130 мыңнан астам көрермені қамтиды. 2008 жылдың 31 наурызынан бастап TVBS Europe Еуропада «Көп арналы» пакетін іске қосты. Ол 5 түрлі арнадан тұрады, оларға қазіргі TVBS Europe Channel және TVBN, TVB Entertainment News, TVB Classic және TVB Lifestyle кіреді.

Орналасқан жері

TVB бастапқыда Коулун Тонгтың Broadcast Drive-да орналасқан және RTHK және ATV-мен көрші болған. 1980 жылдардың аяғында компания Broadcast Drive-дағы ғимараттан өсіп, 1988 жылдың қарашасында 220 Clear Water Bay Road мекенжайында T.V. City деп аталатын жаңа студия кешенін салды. Бірінші TVB City шындығында 1958 жылдан бері Шоу ағайындары пайдаланған ескі Шоу киноқаласы кешені болды. Бұрынғы Broadcast Drive кеңсесі кейіннен пәтерлерге айналдырылды. Алғашқы TVB City қазір Celestial Pictures компаниясы қолданады. Болашақ даму мен кеңейтуді қамтамасыз ету үшін 1998 жылы TVB Цеунг Кван О өндірістік аймағында жаңа нысан салуды жоспарлай бастады. Жаңа 2,2 миллиард гонконг доллары тұратын TVB City 2003 жылдың қазанында толыққанды жұмыс істеуге кірісті. Жаңа кеңселер сол кездегі Гонконг өнеркәсіптік мүлік корпорациясы жалға алған ең үлкен жер учаскесінде салынған, сондай-ақ бұл аймақтағы алғашқы қызмет көрсету компаниясы. Оның құрылыс алаңы 110 000 шаршы метрден асады, бұл Clear Water Bay-дегі бұрынғы нысандарға қарағанда 30% көп. TVB City-дегі 1-студиясы 630 көрерменге арналған және Азиядағы коммерциялық телеарналар арасындағы ең ірі теледидар студиясы болып табылады.

Жаңалықтар операциясы

TVB бірнеше жаңалық бағдарламаларын, мысалы, 6:30-дағы (Jade) және 7:30-дағы (Pearl) жаңалықтарын хабарлайды. Ол сонымен қатар TVB Network Vision арқылы өзінің жаңалықтар арналарын, TVBN және TVBN2-ні де іске қосып, жұмыс істетеді.

Сыбайлас жемқорлық туралы тергеу

2010 жылдың 11 наурызында бас менеджер Стивен Чан Чи Ван және тағы төрт адам Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тәуелсіз комиссия (ICAC) тарапынан жемқорлыққа қатысты қылмыстық іс бойынша ұсталды. TVB компаниясы өз қызметкерлерінің үшеуінің іс-әрекетке қатысқандығын растады және олардың қызметтері мен жұмысы жағдайдың одан әрі дамуына дейін тоқтатылды. Стивен Чан Чи Ван 2010 жылдың қыркүйегінде жемқорлықпен айыпталды, бірақ TVB бұл жағдайға қатысты ешқандай түсініктеме бермеді. 2011 жылдың қыркүйек айында Стивен Чан және оның ілесушілері сотта ақталды.

Пікірталас пен сын

2000 жылғы 4 маусымдағы митингтен бері TVB Қытайға көңіл қоятыны үшін күшейе түскен сынға ұшырауда. HKGolden және LIHKG желілік қолданушылары оны Қытайдың мемлекеттік бақылаудағы CCTV телеарнасына сілтеме жасай отырып, "CCTVB" деп атады. 2014 және 2019–20 жылдарғы Гонконгтағы наразылықтар кезінде TVB бағдарламалары, әсіресе жаңалықтары наразылықтарды бір жақты жариялауда, Қытайға жақын тұрғысынан көрсетуде айыпталды. Халықтың бойкоты нәтижесінде Pocari Sweat және Pizza Hut сияқты көптеген брендтер TVB-мен жарнамалық келісімшарттарын ресми түрде тоқтатты. TVB акционерлерінің бір тобы 2023 жылы TVB директорлар кеңесіне ашық хат жолдады, онда TVB атқарушы билікті жүзеге асыратын компанияның ресми атауы туралы акционерлерді жаңылыстырды, SMI және Мемлекеттік резервтік энергетикалық облигацияларына жасаған инвестициялары сәтсіз аяқталып, компанияға 1 млрд. гонконг долларынан астам шығын келтірді деп айыптады. Сондай-ақ компанияның "Ztore" электрондық коммерция платформасына жасаған инвестицияларына қатысты күмән білдірді, себебі бұл онлайн платформаға логистика және қойма жағынан жақсартулар мен қосымша инвестициялар қажет. "Ztore" сату көлемі TVB-де көптеген жарнамалар орналастырғандықтан артты, бірақ бұл TVB үшін үлкен шығынға әкелуі мүмкін.

Құлдырау

2018 жылдың 29 маусымында «South China Morning Post» басылымы TVBI және «Broadcast Operation Department» екі күн қатарынан 100 адамды жұмыстан босатты деген ішкі ақпаратты жариялады. Шілде айына қарай спорт бөлімінде 30 адам қысқартылып, барлығы 5 адам қалды. «Sports World» шоуының соңғы эпизоды 2018 жылдың 7 шілдесінде эфирге шықты. myTV SUPER спорт арнасы 15 тамызда жабылады. Шілде айында «Гонконг анимациялық ақпарат желісі» Facebook парақшасында 70 адамнан тұратын дубляж тобы 4 адамға дейін қысқартылды және кең ауқымды жұмыстан босатулар күтілуде деп хабарланды. Желі қолданушылары наразылық білдірді. TVB бас директоры Шин Кён Чон келісімшартты жаңартпағанын және жұмыстан босату туралы ақпаратты жоққа шығарды. Тамыз айына қарай TVB таратудың аралық нәтижелері бойынша TVB Weekly журналының баспа нұсқасы тоқтатылып, онлайн форматқа көшті. TVB8 және TVB Galaxy веб-сайттары 2018 жылдың қыркүйегінде жұмысын тоқтатты. MyTV Super телеарнасының TVB спорт арнасы және тікелей жаңалықтар станциясы TVB Travel Channel арнасымен бірге эфирден тоқтатылды. TVB 800 адамды жұмыстан босатады деген хабар тарады. Сол жылдың 5 қазанында TVB Weekly, Өндіріс координациялық бөлімі, Көркемдік бөлімі және драма емес өндірістерден шамамен 150 қызметкерді қысқарту туралы хабарланды, бұл күші сол күнінен бастап қолданысқа енді. «Pleasure & Leisure» бағдарламасының кем дегенде бір продюсері мен екі режисері жұмыстан босатылды. 2019 жылдың желтоқсанында үкіметке жақын Sing Tao Daily газеті TVB-нің қазіргі төрағасы Чарльз Чан акцияларын сатуды және TV Broadcasting Co., Ltd.-ден кету үшін төрағалықтан кетуді жоспарлап отырғанын хабарлады. 16 желтоқсанда бас атқарушы Марк Ли компанияның қалған қызметкерлерінің шамамен 10% құрайтын 350 қызметкерді қысқарту туралы ішкі хабарлама шығарды. Осыдан кейін 20 желтоқсанда 50-ден астам кадрлар жұмыстан босатылды, олардың көпшілігі ойын-сауық және ақпараттық-мәдени, білім беру бөлімдерінен еді. 2020 жылдың 20 қаңтарында Чарльз Чан TVB басқармасының төрағасы және атқарушы емес директор лауазымынан ресми түрде кетті және барлық теледидар тарату үлестерін сатуға келісті. 2023 жылы Коммуникациялар басқармасы жүргізген сауалнама көрсеткендей, кейбір көрермендер TVB-нің реалити-шоулары заманауи трендтерге сай келіп, мазмұны қызықты деп санайды, ал кейбіреулері драмалар мен ойын-сауық бағдарламаларының мазмұны қайталанатын, шығармашылықтан мүлдем құр болған және көрермендерге тартымсыз екенін айтты. Сонымен қатар, кейбіреулер Ұлы Шығанақ аймағына (GBA) арналған бағдарламалардың тым көп екенін және олардың көңілсіз екенін атап өтті. «Scoop» және «Come Home Love: Lo And Behold» сияқты бағдарламаларда өнімдерді тым көп орналастыру көрермендерді қынжырды. «Big Big Shop» бағдарламасының тікелей жарнамасы да шамадан тыс деп есептелді. Сондай-ақ, TVB саяси көзқарастарды білдіретін бағдарламаларды жиі көрсететіні, TVB-нің мүддесі бар компаниялардың өнімдерін жарнамалайтыны және телеарнасын маркетингтік мақсаттар үшін пайдаланатыны туралы пікірлер айтылды. TVB News Channel телеарнасын жабу туралы ұсыныс та болды.