Дерекқорлар теориясы: сауал тілдері, күрделілік, модельдеу, қауіпсіздік, уақыт және кеңістік дерекқорларын зерттеу. Реляциялық модель негізіндегі зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Деректер қоры мен деректерді басқару жүйелерінің теориялық саласы
Theoretical realm of databases and database management systems
Деректер қорының теориясы деректер қорының теориялық саласы мен деректерді басқару жүйелерін зерттеуге қатысты тақырыптардың кең ауқымын қамтиды. Деректерді басқарудың теориялық аспектілеріне, басқа салалармен қатар, сұраныс тілдерінің негіздері, есептеу күрделілігі және сұраныстардың экспрессивті күші, шекті модельдер теориясы, деректер қорын жобалау теориясы, тәуелділік теориясы, қатарластыруды басқару және деректер қорын қалпына келтіру негіздері, дедуктивті деректер қоры, уақыттық және кеңістіктік деректер қоры, нақты уақыт деректер қоры, белгісіз деректер мен ықтималдық деректер қорын басқару және веб-деректер кіреді. Көптеген зерттеу жұмыстары дәстүрлі түрде реляциялық модельге негізделген, себебі бұл модель әдетте ең қарапайым және маңызды модель ретінде қарастырылады. Объектіге бағытталған немесе жартылай құрылымдалған модельдер сияқты басқа дерек модельдері үшін алынған нәтижелер, сондай-ақ жақында графикалық дерек модельдері мен XML үшін де реляциялық модельге сәйкес келеді. Деректер қорының теориясы сұраныс тілдерінің күрделілігі мен қуатын, сондай-ақ олардың логикамен байланысын түсінуге көмектеседі. Реляциялық алгебрадан және бірінші реттік логикадан (Кодд теоремасы бойынша эквивалентті) бастап, графқа қол жетімділік сияқты маңызды сұраныстар осы тілде бейнелене алмайтыны анықталды, содан кейін логикалық бағдарламалау және фикспойнт логикасы негізіндегі, мысалы Datalog сияқты қуаттырақ тілдер зерттелді. Теория сонымен қатар сұранысты оптимизациялау және деректерді интеграциялау негіздерін зерттейді. Бұл бағытта көбінесе конъюнктивті сұраныстар зерттелді, олар шектеулер аясында іздеу алгоритмін қолдана отырып, сұранысты оптимизациялауға мүмкіндік береді. Бұл саладағы маңызды ғылыми конференциялар – ACM деректер қоры жүйелерінің принциптері бойынша симпозиум (PODS) және Халықаралық деректер қоры теориясы конференциясы (ICDT).
Database theory encapsulates a broad range of topics related to the study and research of the theoretical realm of databases and database management systems. Theoretical aspects of data management include, among other areas, the foundations of query languages, computational complexity and expressive power of queries, finite model theory, database design theory, dependency theory, foundations of concurrency control and database recovery, deductive databases, temporal and spatial databases, real time databases, managing uncertain data and probabilistic databases, and Web data. Most research work has traditionally been based on the relational model, since this model is usually considered the simplest and most foundational model of interest. Corresponding results for other data models, such as object oriented or semi structured models, or, more recently, graph data models and XML, are often derivable from those for the relational model. Database theory helps one to understand the complexity and power of query languages and their connection to logic. Starting from relational algebra and first order logic (which are equivalent by Codd's theorem) and the insight that important queries such as graph reachability are not expressible in this language, more powerful language based on logic programming and fixpoint logic such as Datalog were studied. The theory also explores foundations of query optimization and data integration. Here most work studied conjunctive queries, which admit query optimization even under constraints using the chase algorithm. The main research conferences in the area are the ACM Symposium on Principles of Database Systems (PODS) and the International Conference on Database Theory (ICDT).
Жалпы сілтемелер
Дэвид Майер, Реляциялық деректер базасының теориясы. Авторлық құқығы 1983 Дэвид Майерге тиесілі. Қолжетімді: http://web. cecs. pdx. edu/~maier/TheoryBook/TRD. html
David Maier, The Theory of Relational Databases. Copyright 1983 David Maier. Available at http://web. cecs. pdx. edu/~maier/TheoryBook/TRD. html