Ауғанстанда қаза тапқан норвеж дәрігері Эгиль Тиннес
Egil Tynæs
Эгиль Кристиан Тиннес – норвежский врач, гуманитарный работник Médecins Sans Frontières, погибший в Афганистане. Подробности жизни и трагической гибели врача.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эгиль Кристиан Тинес (12 тамыз 1941 - 2 маусым 2004) – норвегиялық антропософиялық дәрігер, Берген қалалық клиникасының аға дәрігері және гуманитарлық көмек жұмыскері. 2004 жылғы 2 маусымда Ауғанстанның Бадгис аймағында, «Шекарасыз дәрігерлер» ұйымы үшін жұмыс істеген кезде Эгиль Тинес және тағы төрт адам (ауғандықтар Фасил Ахмад және Бесмилла, бельгиялық Хелен де Бейр және голландиялық Виллем Квинт) шабуылда қаза тапты. Тинес күнделікті жұмысында Норвегияның Берген қалалық поликлиникасында аға дәрігер болып жұмыс істеді. Ол «Шекарасыз дәрігерлер» ұйымымен екі рет жұмыс істеді. 2002 жылы Ауғанстанның Бахарак қаласында MSF Швейцария филиалында, ал 2004 жылы Бадгисте MSF Нидерланды филиалында қызмет етті. Ол туберкулезге қарсы жобада жұмыс істеді және жергілікті медициналық персоналды оқытты. Ол міндеттемесінің соңғы күні қаза тапты.
Egil Kristian Tynæs (August 12, 1941 – June 2, 2004) was a Norwegian anthroposophical doctor, senior physician at the Municipal Clinic in Bergen and a humanitarian aid worker. On June 2, 2004, in Badghis, Afghanistan Tynæs and four others (Afghans Fasil Ahmad and Besmillah, Belgian Helene de Beir, and Dutchman Willem Kwint) were killed in an ambush whilst working for the humanitarian organization Médecins Sans Frontières. Tynæs worked in his everyday life as a senior doctor at the Municipal Polyclinic in Bergen, Norway. He undertook two assignments for Médecins Sans Frontières. He worked for MSF Switzerland in 2002 in Baharak, Afghanistan and in 2004 for MSF Netherlands in Badghis. There, he worked on a tuberculosis project and trained local medical staff. He was killed on the final date of his assignment.
Алғашқы жылдары және оқу
Эгиль 1941 жылы Лиллехаммерде дүниеге келді. Оның ата-анасы Германиядан қашып кеткен, себебі антропософиялық қызмет пен оның медициналық біліміне қатысты жағдай нашарлап, ақырында толығымен тыйым салынды. Әкесі Германиядан болғандықтан, ол Шығыс майданында әскери қызметке алынып, 1943 жылы Украинада қаза тапты. Германиядағы қалған отбасына кез келген жазалаудан сескенгендіктен, ол Швецияға қашудан бас тартты. Соғыстан кейін Эгиль мен оның анасы Сисси Тайнес Лиллехаммерден Бергенге көшіп, ол қаладағы Рудольф Штайнер жұмысының тірегі мен бастамашыларының біріне айналды. Йорген Смит – Эгильдің Бергендегі Рудольф Штайнер мектебіндегі құдасы және сынып жетекшісі болды. Эгиль Бергендегі жоғары мектепте оқыды. Ол өмірінің басында дәрігер болуды шешті және 1970 жылы дәрігер дипломын алған Мюнстерде (Германия) оқыды. Оқу кезінде ол биодинамикалық шаруашылықта және Уэльстегі Кампхилл қауымдастығында тәжірибе жинады. Содан кейін ол Данияның Орхус университеті ауруханасының анестезиология бөлімінде және Скандерборг қаласындағы Амтсигехуста стажировкасын өтеді. Данияда ол әйелі Кирстенмен танысып, оның үлкен қыздарына әке болып, үш балалы отбасын құрды. Алайда, антропософиялық медицинаға деген қызығушылығы оны Гердекедегі Gemeinnützige Gemeinschaftskrankenhaus хирургиялық бөліміне жеткізді – бұл аурухана рухани ғылымның емдеу өнеріне үлесін біріктіріп, дамытуға бағытталған академиялық университет ортасын құру үшін негізделген және дамытылған. Бұл жұмыстың негізгі күші МД доктор Герхард Кинле болды. Осы жерде Эгиль туберкулезге шалдығып, екі жылдық жұмыстан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды.
Egil was born in Lillehammer in 1941. His parents had fled Germany when the conditions for anthroposophical activity and its medical education became worse and worse and eventually ended by being forbidden altogether. As his father came from Germany, he was forced into military service on the Eastern Front where he met his death in the Ukraine in 1943. He abstained from fleeing to Sweden for of fear of reprisals against his remaining family in Germany. After the war Egil and his mother, Sissi Tynæs, moved from Lillehammer to Bergen, where she became one of the pillars and pioneers of Rudolf Steiner work in the town. Jörgen Smit was both Egil's godfather and class teacher at the Rudolf Steiner School in Bergen. Egil went to high school in Bergen. He had decided early in life to become a physician and studied, in Münster, Germany, where he qualified as a doctor in 1970. During the time of his studies he also gained experience working on a biodynamic farm and a Camphill community in Wales. Thereafter he did his housemanship in the anaesthesiology department at Aarhus University Hospital and at Amtssygehus in Skanderborg, Denmark. It was in Denmark that he met his wife Kirsten and started a family of three children together with her in addition to becoming stepfather to her two oldest daughters. His interest in anthroposophical medicine, however, led him to the surgical department of the Gemeinnützige Gemeinschaftskrankenhaus, Herdecke, a hospital that had been founded and developed to create an academic university environment where the contributions of spiritual science to the art of healing should be integrated and developed. The central force in this work was MD. Dr Gerhard Kienle. Here Egil fell ill with tuberculosis which forced him to resign after two years of work.
Норвегиядағы қызметі
Отбасы Бергенге көшіп келді, онда Эгиль 1978 жылы жалпы тәжірибелік дәрігер ретінде практика ашты, антропософиялық медицинамен шұғылданды. 1980-жылдардың басында бұл антропософиялық терапевтердің жұмыс істеген терапиялық орталықты қамту үшін кеңейтілді. Сонымен қатар, ол Бергендегі Вальдорф мектебінің мектеп дәрігері болды және сондай-ақ ерекше қажеттіліктері бар білім беру мекемесі – Ростадхейменмен де байланыста болды. 1990-жылдардың басында ол Кирстенмен бірге Грузияға бір жылға барып, грузин әріптестеріне терапиялық орталықты дамытуға көмектесті. Сол жерде ол туберкулезбен ауырып қалды, бұл оны Бергендегі жалпы тәжірибесін жабуға, ішкі медицина бойынша мамандық алуға және Берген қалалық амбулаториясында аға дәрігер болып жұмыс істеуге мәжбүр етті, онда ол шұғыл жәрдем бөлімін басқарды. Эгиль мен Кирстен антропософиялық медицина бойынша оқу топтарын ұйымдастыратын ашық үй ұстады. Ол антропософиялық медицинаны түсінуде жас дәрігерлерді қолдап, Норвегияның антропософиялық медицина қауымдастығын (NLFAM) құрудың бастамашыларының бірі болды. Алайда, MSF доктор Тайнестің ең көп қажеттілігінің туберкулезді емдеуде Ауғанстан екенін анықтады. Ол бұл дұрыс деп санап, былай деп жазды: «Әлемнің бай бөлігінде өмір сүретін біздің кедей және әлсіз халдегі адамдарға жауапкершілігіміз бар». 2002 жылы Ауғанстандағы Бахаракта MSF-тің швейцариялық бөлімшесімен бес ай жұмыс істегеннен кейін ол жағдайды жақсы түсінді. Эгиль мәдени және тілдік айырмашылықтарға қарамастан, науқастармен және жергілікті халықпен сенімді қарым-қатынас орната алды. Ол командадағы кез келген басқа мүшеден екі есе үлкен болды, оның сұр шашы мен сақалы ауылдық ақсақалдармен кездесулерде таныс және сенімді болды. MSF Швейцариясының Бахарактағы миссиясында қызметтенгеннен кейін, 2003 жылы ол Ауғанстанның солтүстігіндегі Бахаракқа оралып, келесі тағайындалуын күтіп жүргенде Норвегияда MSF құруға көмектесті. Ол шамамен бір жылдан кейін келді. Бұл тағы да Ауғанстан болды, бұл жолы солтүстік-батыстағы Бадгис аймағы. MSF-тің голланд бөлімшесіне жергілікті туберкулезге қарсы бағдарламаны басқаруға, жалпы медициналық міндеттерді орындауға және негізгі медициналық клиникаларда жергілікті медициналық қызметкерлерді оқытуға оның көмегі қажет болды. 2004 жылдың маусым айына дейін Бадгистегі MSF тобы поликлиниканы айына 1000-нан астам консультацияны қабылдауға дамытты. Туберкулезге қарсы бағдарлама 45 науқасты емдеді және кеңейіп, ана мен бала клиникасы ашылды. Миссия аяқталғаннан кейін доктор Тайнес және оның командасы өз мақсаттарына жеткендеріне қуанды. Келесі күні Хайрхана поликлиникасының жанындағы жолда олар жүрген көлікке оқ жаудырып, граната тастап, доктор Тайнес және тағы төрт MSF қызметкері қаза тапты.
The family moved to Bergen, where Egil set up a practice as a GP in 1978, practicing anthroposophic medicine. At the beginning of the 1980s, this was extended to include a therapeuticum in which anthroposophical therapists were active. In addition, he was the school physician at the Waldorf School in Bergen and was connected also to Rostadheimen, an educational institution for Special Needs. In the early 90s he and Kirsten traveled for a year to Georgia to assist Georgian colleagues in the development of a therapeutic centre. Here again he fell ill with tuberculosis, which caused him to close his general practice in Bergen, qualify as a specialist in internal medicine and take up a post as senior doctor at Bergen's municipal outdoor clinic, where he ran its emergency department. Egil and Kirsten kept an open house where they also organized study groups in anthroposophic medicine. He was one of the initiators of the foundation of the Norwegian Association for anthroposophic medicine (NLFAM), supporting the younger generation of doctors in understanding anthroposophic medicine. However, MSF identified Afghanistan as the place with the greatest need for Dr Tynæs's skills, especially in treating tuberculosis. He felt it was the right thing to do and wrote: “those of us who live in the wealthy part of the world have a certain responsibility to people who live in poverty and are disadvantaged." He understood the situation having spent five months in Baharak in Afghanistan in 2002 with the Swiss branch of MSF. There was a sense of trust that Egil was able to build with patients and the local population in spite of the cultural and linguistic differences. He was double the age of any other member of the team, his grey hair and beard familiar and reassuring in meetings with village elders. After serving with MSF Switzerland's mission in Baharak, a town in northern Afghanistan, he returned in 2003 and helped build MSF in Norway while awaiting his next assignment. It came nearly a year later. It was Afghanistan again, this time the Badghis region in the North west. The Dutch branch of MSF needed him to lead a local tuberculosis programme, carry out general medical duties and to train local medical staff in basic primary health clinics. By June 2004 the MSF team in Badghis had built up the polyclinic to deal with more than 1000 consultations a month. The TB programme was treating 45 patients and expanding and a mother and baby clinic had opened. The mission having come to an end, Dr Tynæs and his team appeared happy at having achieved their goal. The next day, on a road near the polyclinic in Khairkhana, the land cruiser in which they were travelling was ambushed with gunfire and grenades killing Dr Tynæs and four other MSF staff.