Кіріспе

Ресейдің құрлық әскерлері, сондай-ақ Ресей армиясы деп те аталады, Ресей Қарулы Күштерінің құрлық әскерлері болып табылады. Ресей құрлық әскерлерінің басты міндеттері – мемлекеттік шекараны қорғау, құрлықтағы әскери қимылдар жүргізу және жау әскерлерін талқандау. Ресей Федерациясының Президенті – Ресей Федерациясының Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы. Ресей құрлық әскерлерінің Бас қолбасшысы – Ресей құрлық әскерлерінің жоғарғы бағынушы тұлғасы. Ол Ресей Президенті тағайындайды. Құрлық әскерлерінің Бас штабы Мәскеу қаласында орналасқан.

Тарих

Кеңес Одағы тараған кезде, жаңа Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы үшін Кеңес Қарулы Күштерін бірыңғай әскери құрылым ретінде сақтап қалуға күш салынды. Кеңес Одағының соңғы қорғаныс министрі, маршал Евгений Шапошников, 1991 жылдың желтоқсанында ТМД Қарулы Күштерінің жоғары бас қолбасшысы болып тағайындалды. Ауыспалы кезеңді басқару мақсатында бұрынғы республикалар қол қойған көптеген шарттардың ішінде, 1992 жылдың 14 ақпанында Минскіде жасалған жалпы мақсаттағы күштер туралы уақытша келісім де болды. Бірақ Украинаның (және мүмкін басқа республикалардың да) бірлескен жалпы мақсаттағы күштер тұжырымдамасын күшін жойып, өздерінің қарулы күштерін құруға бекінгендері анықталған соң, жаңа Ресей үкіметі өз қарулы күштерін құруға кірісті. Ресей президенті Борис Ельцин 1992 жылдың 7 мамырында Ресей Қорғаныс министрлігін құру туралы жарлыққа қол қойды, сонымен қатар Ресей Құрлық әскерлерін және Ресей Қарулы Күштерінің басқа да түрлерін құрды. Осы уақытта Бас штаб Германиядағы Кеңес әскерлері тобынан, Польшадағы Солтүстік әскерлер тобынан, Чехословакиядағы Орталық әскерлер тобынан, Венгриядағы Оңтүстік әскерлер тобынан және Моңғолиядан ондаған мың саяхатшыларды шығарып алу процесінде болды. Кеңес Құрлық әскерлерінің 37 дивизиясын төрт топтан және Балтық елдерінен шығарып, төрт әскери округке – барлығы 57 дивизияны – Беларусь пен Украинаға тапсырды. Көшірудің масштабын дивизиялар тізімінен көруге болады. Ескі Варшава шартының елдерінен және Балтық елдерінен шығу Кеңес Құрлық әскерлері үшін өте қиын, қымбатқа түсетін және әлсірететін процесс болды. Одақ тарағаннан кейін Ресейде қалған әскери округтер көбінесе мобильді құрамдық бөлімдерден тұрғандықтан, Құрлық әскерлері Шығыс Еуропадан ресурстары жеткіліксіз аудандарға бұрынғы толық құрамды бөлімдерді көшіру арқылы құрылды. Бірақ сол аудандардағы нысандар шетелден келген қызметкерлер мен жабдықтарды орналастыруға жеткіліксіз болды, сондықтан көптеген бөлімдер "теміржол вагондарынан бос далаларға түсірілді". Еуропадағы қалыпты қарулы күштер туралы шарт бойынша көп мөлшердегі қару-жарақтарды жою және ауыстыру да үлкен өзгерістерді қажет етті.

Кеңес Одағынан кейінгі реформалар жоспары

Қорғаныс министрлігінің "Красная звезда" газеті 1992 жылдың 21 шілдесінде реформа жоспарын жариялады. Кейін бір сарапшы оны "Бас штабтың" "көпшілік талабына сай радикалды өзгерістерге" "асығыс дайындалғанын" айтты. Осы сәттен бастап Бас штаб консерватизмнің бекінісіне айналды, бұл кейіннен өте қиын жағдайға әкелді. Реформа жоспары армия дивизиясы-полк құрылымынан корпус-бригада құрылымына өтуді ұсынды. Жаңа құрылымдар майдансыз жағдайда және барлық деңгейде тәуелсіз әрекет етуге қабілетті болуы керек еді. Командалық деңгейді қысқарту, театр штабы мен жауынгерлік батальондар арасындағы үш жоғары эшелонның екеуін жою экономияға мүмкіндік береді, икемділікті арттырады және басқару жүйесін жеңілдетеді. 1995 жылы АҚШ Сыртқы әскери зерттеулер бюросының зерттеуі Қарулы күштердің "барлық деңгейде әскери қылмыстың және сыбайлас жемқорлықтың жоғары деңгейімен сипатталатын институтқа айналғанын" көрсетті. ФМСО қылмыс деңгейінің әлеуметтік дүрбелеңмен бірге өсетінін, Ресей басынан өткен жарақат сияқты, атап өтті. Автор күштердегі кең таралған қылмыстың төрт негізгі түрін анықтады: қару-жарақ саудасы және қару сату; бизнес және коммерциялық кәсіпорындар; Ресейден тыс жерлердегі әскери қылмыстар; және шартты кісі өлтіру. Қарудың жоғалуы Одақтың таралу кезінде басталды және жалғасуда. Бөлімшелерде "әскерилер аштықтан зардап шегіп тұрғанда, рацион сатылады, ал отын, қосалқы бөлшектер мен жабдықтар сатып алынады". Ал военкоматтар қызметтен қашуға немесе жайлырақ орналасуға мүмкіндік беру үшін пара алады. Ресей шекарасынан тыс жерлерде, тажик шекарасы арқылы есірткі, Ресейлік күзетшілердің бақылауындағы әскери ұшақтармен контрабандалық жолмен тасымалданды, ал Ресейдің жоғары офицері, генерал-майор Александр Перелякин, Босния және Герцеговинадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік сақтау күштерінен (UNPROFOR) үздіксіз контрабанда, пайдакөру және сыбайлас жемқорлық туралы шағымдардан кейін босатылды. Шартты кісі өлтірулерге қатысты, Холодов ісінен басқа, ГРУ арнайы жасақтарының мафиялық кісі өлтірушілер ретінде жұмыс істейтіні туралы кең таралған қауесеттер бар. Осындай хабарламалар жалғасуда. Кейбір айқын мысалдардың ішінде, тұрақты дайындық күйдегі мотоатқыштар полкінің танктерінің отын қорының жергілікті бизнеске бағытталғаннан кейін оқ ату полигондарында таусылып қалуы бар. 2002 жылдың сәуірінде 20-шы армияны аралап көрген Сергей Иванов ұрлықтың көлемі "қабылдауға келмейтін" деді. Ивановтың сөзіне қарағанда, 2002 жылы бүкіл қарулы күштердегі жазатайым оқиғалар немесе қылмыстық әрекеттер салдарынан 20 000 әскери қызметші жараланды немесе зардап шекті, сондықтан құрлықтағы күштердегі көрсеткіш одан аз болар еді. Жеке құрамды зәулім пайдалану, әскери қызметшілерді бөлімшеден тыс жұмыс істеуге жіберу – ұзақ жылдар бойы сақталған дәстүр, оның нәтижесінде мерзімі өткен әскерилер коммерциялық кәсіпорындар үшін ірі жұмыс күшін жеткізуден бастап офицерлердің отбасыларына қызмет етуге дейін түрлі жұмыстарды атқаруы мүмкін – Сергей Ивановтың 2005 жылғы қазан айындағы 428-ші бұйрығымен қазір тыйым салынды. Бұйрық орындалуда, бірнеше қылмыстық іс қозғалып жатыр. Бас прокурордың айтуынша, бұл мәселені "әртүрлі этникалық топтар мен аймақтардан келген әскерилер өз бөлімшелерінде өз ережелерін және тәртібін енгізуге тырысып", жер асты күштеріндегі "экстремистік" қылмыстардың көбеюі одан әрі ушықтырды. Фридинский сондай-ақ әскери тергеу бөлімінің тергеу мәселелерінде тиімділіксіздігіне сын танысты, алты қылмыстық істің тек біреуі ғана ашылды. Әскери басшылар әскери қызметкерлерге қарсы жасалған қылмыстарды әскери шенеуніктерден жасыруда деп айыпталды. Липецк пилоттық оқу орталығында да ірі сыбайлас жемқорлық оқиғасы болды, онда командирдің орынбасары, штаб бастығы және басқа офицерлер 2010 жылдың басынан бері басқа офицерлерден 3 миллион рубльден астам сыйақыны зорлықпен алды деп күдіктелді. Тамбов әскери гарнизонының прокуроры қатысы барларға айып тағылғанын растады. Бұл оқиғаға себеп, кіші офицердің жеке блогында зорлық туралы жазғаннан кейін назар аударылды. Бас әскери прокурор Сергей Фридинский әскери бөлімдерде қосымша жалақыны бөлу кезінде қорқытутың кең таралғанын мойындады және "барлық аудандар мен флоттарда қорқыту фактілері бойынша қылмыстық істер тергеліп жатыр" деді. 2012 жылдың тамызында Бас прокурор Фридинский қылмыстың өсуі туралы хабарлады, оның ішінде адам өлтірулер 50%-дан астамға өсті, пара алу деректері екі есеге көбейді, ал алғашқы алты айда 2012 жылы есірткі саудасы өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 25%-ға өсті. Осы статистика жарияланғаннан кейін, Ресейдегі әскери аналар комитеттері одағы Қарулы күштердегі жағдайды "адамзатқа қарсы қылмыс" деп айыптады. 2013 жылдың шілдесінде Ресей Бас прокурорының кеңсесі сол жылы сыбайлас жемқорлықтың өткен жылмен салыстырғанда 5,5 есеге өскенін, бұл Ресей үкіметіне 4,4 миллиард рубль (130 миллион АҚШ доллары) шығын келтіргенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Ресей қарулы күштерінде тіркелген қылмыстардың жалпы саны осы кезеңде азайғаны, бірақ тіркелген қылмыстардың бесіден бірі сыбайлас жемқорлыққа қатысты екені анықталды. "2019 жылы Бас әскери прокурор Валерий Петров әскери ведомстволардағы сыбайлас жемқорлық салдарынан 110 миллион доллар жоғалғанын, және көрсеткіштер өсіп бара жатқанын хабарлады."

1993 жылғы Ресей конституциялық дағдарысына қатысу

Ресейдің құрлық әскерлері 1993 жылғы Ресей конституциялық дағдарысына Ельциннің билікті консолидациялауына және неолибералдық реформаларына қарсылық көрсеткеннен кейін, Президент Ельциннің Ресей Парламентін тарату туралы конституциялық емес жарлық шығарғаннан кейін тартылды. Вице-президент Александр Руцкой бастаған депутаттар тобы парламент ғимаратында бекініп, тосқауыл қойды. Қарулы Күштер, генерал Грачевтің басшылығымен, Президентке қолдау білдіргенмен, офицерлер корпусының тілегіне сәйкес бейтарапты сақтауға тырысты. Әскери басшылық Ельциннің әрекеттерінің дұрыстығына және әскерлерінің сенімділігіне күмәнданып, Ельциннің парламентке шабуыл жасауын ұзаққа соққан көндіруіне мұқтаж болды. Шабуыл басталғанда, Мәскеу маңындағы бес дивизияның күштері жұмылдырылды, олардың басым бөлігі офицерлер мен аға сержанттардан тұрды. Чеченстанның тәуелсіздігін сақтауы Мәскеудің беделін төмендетті деп есептелді, Чеченстан қылмыскерлерге пана болды және Кремльдегі радикалды топтар соғыс жариялауды қолдады. 1994 жылдың 29 қарашасында өткен Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында Ельцин чечендерге қаруларын тастауды бұйырды, әйтпесе Мәскеу тәртіпті қалпына келтіретінін мәлімдеді. Қорғаныс министрі Павел Грачев Ельцинге "бір әуе десант полкімен екі сағаттың ішінде Грозныйды басып алатынын" уәделеді. Операция 1994 жылдың 11 желтоқсанында басталды, ал 31 желтоқсанға қарай Ресей әскерлері Чеченстан астанасы Грозныйға енді. 131-ші мотоатқыштар бригадасына қала орталығына жылдам шабуыл жасау тапсырылды, бірақ чечендердің жасаған шабуылдарынан жойылды. Қатаң қарсылыққа қарамастан Грозныйды басып алғаннан кейін, орыс әскерлері басқа чечен бекіністеріне бет бұрды. 1995 жылдың маусымында Ставрополь өлкесіндегі Будённовск ауруханасындағы кешірімшілік оқиғасы бейбітшілікке үміт берді, бірақ шайқастар жалғасты. Осыдан кейін сепаратистер Ресейде көтерілісшілер немесе террористер деп аталды. 1996 жылдың 21 сәуірінде Жохар Дудаев Ресейдің әуе шабуылынан қаза тапты, ал сол жазда чечендер Грозныйды қайта басып алды. 1996 жылдың тамызында Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Александр Лебед чечен көтерілісшілерінің басшысы Аслан Масхадовпен келіссөздер жүргізіп, 22/23 тамызда келісімге келді, сол айдың соңында шайқастар тоқтады. 1996 жылдың 31 тамызында Дагестанның Хасавюрт қаласында ресми атыс тоқтату туралы келісімге қол қойылды, онда Чечен Республикасы Ичкерия мен Ресей федералды үкіметі арасындағы қарым-қатынас туралы ресми келісім 2001 жылдың соңына дейін қол қойылмайтыны айтылды. Бірнеше жыл өткен соң Дмитрий Тренин мен Алексей Малашенко Ресей әскерінің Чечнядағы өнімділігін "бас қолбасшыдан бастап, мерзімдік қызметке шақырылған қарапайым сарбаздарға дейін барлық деңгейде өте нашар" деп сипаттады. Британдық ғалым Бірінші Чечен соғысындағы Құрлық әскерлерінің өнімділігін "өте жаман" деп бағалады. Алты жыл өткен соң Майкл Орр "Ресейдің 1994-1996 жылдардағы сәтсіздігінің түпкі себептерінің бірі - дұрыс даярланған әскери күшті жинап, орналастыра алмауы" деді. 1994 жылы АҚШ армиясының подполковнигі Марк Гертлинг Құрлық әскерлеріне баруға мүмкіндік алды: Ресей казармалары спартандық еді, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының үлкен бөлмелеріне ұқсас, бір бөлмеде жиырма төсек орналасқан. Олардың асханаларындағы тамақ қорқынышты еді. Біз көрген ресейлік "жаттығулар мен оқулар" қабілеттерді жақсартуға мүмкіндік бермей, керісінше, маневр мен қиялға мүмкіндіксіз, үйреншікті демонстрациялар болды. Әскери колледждің сынып бөлмесінде орта және жоғары шенді офицерлер тобы полк картасын жаттықтырып жатқанда, жас сарбаздар радиотелефон арқылы қиялданған жердегі қиялданған бөлімшелерге бұйрықтарды жеткізіп жатты. Автопаркке барғанда мен T-80 танкының ішіне кіре алдым - ол тар, лас және нашар күйде болды - тіпті өте қарапайым симуляторда бірнеше оқ атқым келді.

Екінші чечен соғысы

Екінші шешен соғысы 1999 жылдың тамызында шешен жасақтары көршілес Дағыстанға басып кіргеннен кейін басталды, ал қыркүйек айының басында Ресейде төрт террористик шабуылдар сериясы одан әрі оқиғаны ширықтырды. Бұл Ресей әскерін күдікті шешендерге қарсы әрекет етуге итермеледі. Бірінші шешен соғысында ресейлік әскерлер жер күштерін алға жылжыту алдында артиллерия мен әуе шабуылымен аумақты кеңінен қиратты. 1996 мен 1999 жылдар арасында жер күштері жақсартылды; Екінші шешен соғысы басталғанда, жақсы дайындықтан өтпеген, бірін білмейтін "қосымша полктер" жіберілмей, бөлімдер жаңадан келгендермен толықтырылды, дайындықтан өтті, содан кейін жіберілді. Осыған байланысты жауынгерлік қабілеті жақсарды және ірі қарсылық күші басылды. Көптеген көрнекті шешен сепаратистік көшбасшылары, соның ішінде бұрынғы президент Аслан Масхадов және ірі әскери қолбасшы және террористик шабуылдың ұйымдастырушысы Шамил Басаев қаза тапты немесе өлтірілді. Дегенмен, ұсақ ауқымдағы қақтығыстар жалғасты; 2007 жылдың қараша айына қарай ол Ресей Кавказының басқа аймақтарына тарады. Бұл келіспеушілікке толы күрес болды, кем дегенде бір жоғары әскери шенеунік үкіметтік бұйрықтарды орындамағаны үшін қызметтен босатылды: генерал-полковник Геннадий Трошев 2002 жылы Солтүстік Кавказ әскери округінің басшылығынан Сібір әскери округінің басшылығына ауысудан бас тартқаны үшін қызметтен босатылды. Екінші шешен соғысы 2009 жылдың 16 сәуірінде ресми түрде аяқталды деп жарияланды.

Сергеев тұсындағы реформалар

1997 жылы қорғаныс министрі болып тағайындалған Игорь Сергеев өте қиын жағдайда нақты реформаларды бастады. 1991 жылдан бері өзгеріссіз сақталып келген әскери білім беру мекемелерінің саны қысқартылды, сондай-ақ Сібір және Байкал арғы әскери округтерінің біріктірілуіне бұйрық берілді. Көптеген армия дивизияларына "тұрақты дайындық" статусы берілді, бұл оларды 80 проценттік құраммен және 100 проценттік жабдықпен қамтамасыз етуді көздеді. Сергеев 1998 жылдың тамызында сол жылдың соңына дейін алты дивизия мен төрт бригада тәулік бойы дайындыққа келтірілетінін хабарлады. Үш деңгейлі күштер жарияланды: тұрақты дайындық, төмен деңгей және стратегиялық резервтер. Дегенмен, тіпті осы басымды бөлімшелерде де кадр сапасы мәселе болып қала берді. Оқу-жаттығулар үшін отын жетіспеушілігі және тәжірибелі кіші офицерлердің тапшылығы жауынгерлік қабілеттің төмендеуіне әкеп соқты. Бірақ, өзінің бұрынғы қызметі – Стратегиялық ракеталық күштердің мүддесін қорғай отырып, Сергеев 1997 жылдың желтоқсанында Құрлық әскерлерінің бас штабын таратуға бағыт берді. Оррдың сөзінше, тарату – "әскери орынсыздық" болды, және "оны тек Қорғаныс министрлігі ішіндегі саяси ойын-қимылдармен түсіндіруге болады". Соның салдарынан Құрлық әскерлерінің беделі төмендеді, себебі штабтың таратылуы, кемінде теориялық тұрғыдан алғанда, Құрлық әскерлерінің Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерімен тең дәрежеде емес екенін көрсететіндей болды.

Путиннің реформалары

Президент Владимир Путиннің тұсында қосымша қаражат бөлінді, Құрлық әскерлерінің штабы қайта құрылды және кәсібилендіруде белгілі бір прогресс болды. 2007 жылы міндетті әскери қызмет мерзімі 18 айға, ал 2008 жылы бір жылға дейін қысқартылу жоспарланған, бірақ келісімшарт негізінде қызмет ететін әскерилер мен мерзімді қызметшілерден құралған аралас Құрлық әскері сақталады. (2009 жылы мерзімді қызметшілердің қызмет мерзімі 12 айды құрады.) Қаржыландыруды арттыру 1999 жылы басталды. Экономиканың қалпына келуі және кірістердің, әсіресе мұнайдан түскен табыстың өсуіне байланысты, "ресми түрде жарияланған қорғаныс шығындары кем дегенде номиналдық көрсеткіштер бойынша, Ресей Федерациясы құрылғаннан бері алғаш рет өсті". Бюджет 2000 жылы 141 миллиард рубльден 2001 жылы 219 миллиард рубльге дейін өсті. Бұл қаржының көп бөлігі жеке құрамға жұмсалды – 2001 жылы 20 пайыздық жалақыны көтеруге рұқсат берілді. Ағымдағы кәсібилендіру бағдарламасы, оның ішінде 26 000 қосымша сержантты қамту, кем дегенде 31 миллиард рубльге (1,1 миллиард АҚШ доллары) бағаланды. Қаржының ұлғаюы бюджеттің барлық баптарына бөлінді, жеке құрамға жұмсалатын шығындар қару-жарақ сатып алу және ғылыми-зерттеу жұмыстарын дамытуға жұмсалатын қаржымен теңестірілді. Дегенмен, 2004 жылы Александр Гольц, әскери басшылықтың келісімшарт әскерилерін ескі үлгідегі мерзімді қызметке мәжбүрлеуге тырысып жатқанын ескере отырып, Құрлық әскерлерін түбегейлі күшейтуге үміт аз екенін айтты. Ол сондай-ақ, олар белгілі бір дәрежеде әскери жауапкершілік болып қала беретінін және "Ресейдегі ең шұғыл әлеуметтік проблема" болып табылатынын мәлімдеді. Гольц қорытындылай келе: "Бұлдың барлығы Ресей қарулы күштері елді қорғауға дайын емес екенін, сонымен қатар Ресей үшін де қауіпті екенін білдіреді. Жоғарғы әскери шенділер түбегейлі өзгерістер жасауға ниетте де, мүмкіндікте де емес" деді. Жеке құрам мен жабдықтарға көбірек қаржы қарастырылуда; Ресей Премьер-Министрі Владимир Путин 2008 жылдың маусым айында тұрақты дайындық күйіндегі әскерилерге ақшалай төлемдер айтарлықтай арттырылатынын мәлімдеді. 2007 жылдың мамыр айында мерзімді қызметшілердің айлық жалақысы 65 000 рубльге (2 750 АҚШ долларына), ал жедел жауап беру бөлімдеріндегі офицерлердің жалақысы айына 100 000–150 000 рубльге (4 230–6 355 АҚШ долларына) дейін көтерілетіні хабарланды. Алайда, бір жылдық мерзімді қызметке көшу дедовщинаны азайтуға мүмкіндік берсе де, қоғамдағы маңызды өзгерістер болмаса, зорлық-зомбылықтың толығымен жойылуы күмәнді. Осы дереккөзден алынған басқа да бағалаулар Ресей Қарулы Күштерінің 2008 жылы үлкен қиындықтарға тап болғанын көрсетеді, себебі демографиялық өзгерістер әскери міндеттілік мерзімін екі жылдан бір жылға дейін қысқарту жоспарларын қиындатты.

Сердюков реформалары

Қорғаныс министрі Анатолий Сердюков 2007 жылы барлық дивизияларды бригадаларға айналдыру және артық офицерлер мен мекемелерді қысқарту мақсатында күшті қайта ұйымдастыруды бастады. Қайта ұйымдастыру барысында осы уақытқа дейін қолданылған 4 буынды командалық құрылым (әскери округ – дала әскері – дивизия – полк) 3 буынды құрылыммен ауыстырылды: стратегиялық басқару – операциялық басқару – бригада. Бригадалар тұрақты дайындықтағы мобильді бөлімшелер ретінде, жоғары мобильді міндеттік топтардың қолдауымен немесе басқа бригадалармен бірлесіп, бірлескен басқаруда күресуге қабілетті. 2009 жылдың 4 қыркүйегінде РФ Бас қолбасшысы Владимир Болдырев Ресей құрлық әскерлерінің жартысы 1 маусымға дейін қайта құрылғандығын және тұрақты жауынгерлік дайындықта 85 бригада құрылғандығын айтты. Олардың арасында біріккен қару-жарақ бригадасы, зымыран бригадасы, шабуыл бригадасы және электрондық соғыс бригадасы бар. Генерал Марк Гертлинг 2011–2012 жылдары Еуропадағы АҚШ армиясының қолбасшысы болған кезінде, Құрлық әскерлерінің қолбасшысы, генерал-полковник (америкалық генерал-лейтенантқа сәйкес) Александр Стрейцовтың шақыруымен Ресейге барды. [А] АҚШ-тың Мәскеудегі Елшілігімен алдын ала өткен кездесулерде АҚШ қорғаныс атташесі Гертлингке Құрлық әскерлерінің саны әлі де көп болғанымен, қабілеті мен сапасы төмендеуін жалғастыратынын айтты. [Генерал-полковник] Стрейцов таңдаған мектептер мен бөлімшелерге жасаған менің келесі сапарым осы қорытындыны нығайтты. Сабақтардағы талқылаулар жоғары деңгейде болған жоқ, ал оқу орталықтарындағы бөлімшелер жаттығу сценарийлерін ғана орындады, оның нәтижесінде ешқандай оқу құндылығы немесе біріктірілген қару түрлерінің өзара әрекеттесуі болған жоқ – жаяу әскер, бронетехника, артиллерия, әуе күштері және жабдықтау барлығы жеке-жеке оқытылды.

Сергей Шойгудың реформалары

Сергей Шойгу Қорғаныс министрлігінің басшылығына келгеннен кейін Сердюков жасаған реформалар кері қайтарылды. Ол сондай-ақ Сердюковтың реформаларынан туған күшті наразылықтан кейін жоғары офицерлермен және Қорғаныс министрлігімен сенімді қалпына келтіруді көздеді. Ол мұны түрлі жолдармен істеді, соның бірі – әскери форма киіп, қатардағы әскерилермен бірігу болды. Шойгу «Шығыс-2018» сияқты 750-ге жуық әскери оқу-жаттығуларға тапсырыс берді. Бұл жаттығулар реформаның бағытын нақтылауға да көмектесті. Осы дайындықтың нәтижесі 2014 жылы Ресейдің Қырымды аннексиялау кезінде көрінді. Анатолий Сердюков бұған дейін халыққа ұнамайтын реформаларды (әскери құрамды қысқарту және қайта ұйымдастыру) аяқтағандықтан, Шойгу офицерлер корпусымен және Қорғаныс министрлігімен келісімге келуі оңай болды. 2020 жылға қарай 70 пайыздық деңгейде жаңғыртуды көздеген қайта қарулану реформаның маңызды мақсаты болды. 1998 жылдан 2001 жылға дейін Құрлық әскерлері жаңа техниканы іс жүзінде алмады. Сергей Шойгу қорғаныс өнеркәсібімен келісімдік іздеуге бейімделді. Шарттар мен бағалар бойынша икемділік таныту арқасында келесі кезеңге жаңа келісімшарттар жасау тиімдірек болды. Шойгу болашақтағы келісімшарттардың басым бөлігі отандық компанияларға берілетінін уәделеді. Бұл жеңілдіктер шиеленісті азайтуға көмектессе де, компаниялардың өнімділігін арттыруға деген ынтасын әлсіретті. Шойгу ресей армиясының тұрақты дайындық күші ретінде батальондық тактикалық топтарды (БТГ) құруға баса назар аударды, бригадалық құрылымдар емес. Ресейдің «Интерфакс» агенттігінде келтірілген мәліметтерге сәйкес, бұл тұрақты дайындыққа қажетті адам күшінің жетіспеуіне байланысты болды. Донбас соғысында Ресей тарапынан жөнелтілген бөлімдердің көп бөлігі БТГ-дан құралды. 2021 жылдың тамызына қарай Шойгу Ресей армиясында 170-ке жуық БТГ бар екенін мәлімдеді.

Ресей-Украина соғысы

Ресей 2021 жылдың соңында Украина шекарасына әскери күштерін жинады. 2022 жылдың ақпан айының ортасына дейін Белоруссияға 29-шы, 35-ші және 36-шы біріктірілген қарулы әскерлердің элементтері орналастырылды, оларға қосымша S-400 жүйелері, Su-25 эскадрильясы және Su-35 эскадрильясы қолдау көрсетті; Белоруссиямен бірлескен пайдалану үшін қосымша S-400 жүйелері мен төрт Su-30 истребителі елге орналастырылды. Ресейдің 20-шы және 8-ші біріктірілген қарулы әскерлері (БҚА) және 22-ші әуе шабуылы корпусы (ӘШК) Украина шекарасына жақын тұрақты түрде орналастырылды, ал 41-ші БҚА элементтері Ельняға, 1-ші танк армиясы (ТА) және 6-шы БҚА элементтері Воронежге, ал 49-шы және 58-ші БҚА элементтері Қырымға орналастырылды. Осы уақыт аралығында Ресей Украинаның айналасына 150 мыңдай сарбазды орналастырды. 11 ақпанда АҚШ пен батыс елдері Путиннің Украинаға шабуыл жасауға шешім қабылдағанын мәлімдеді, ал 12 ақпанда Киевтегі АҚШ пен Ресей елшіліктері қызметкерлерді эвакуациялай бастады. 24 ақпанда Ресей әскерлері Украинаға шабуыл жасай бастады. 2022 жылғы Ресейдің Украинаны басып алуы кезінде ресейлік танктардың жоғалуы Украинаның танкіге қарсы қаруды қолдануы және әуе көмегінің жоқтығы салдарынан болды. Ресей әскерін Сент-Эндрюс университетінің стратегиялық зерттеулер профессоры Филипс О'Брайен "оң жақ қайырығы мен шыны жақ сүйегі бар боксшы" деп сипаттаған. Наполеонның сөздерін келтіре отырып: "Соғыста адамгершілік күштілік физикалық күштің төрттен үш бөлігіне тең". АҚШ-тың зейнеткерліктегі төрт жұлдызды генералы Кертис Скапаротти ресейлік сарбаздардың бұрмаланған және моральдық жағынан нашар күйде болуына, олардың тапсырманы орындамауына себепші болды. Украинадағы ұрыстарға байланысты 2022 жылғы Мәскеу Жеңіс күні парадты шамамен 35%-ға қысқарту керек еді, тек жердегі ұрыс көліктері немесе жүйелері көрсетілді. 2022 жылғы 9 мамырдағы парадта ресми нұсқаулыққа сәйкес, 2021 жылы 198 көлік пен 35 жауынгерлік жүйе болғанмен салыстырғанда, тек 25 жауынгерлік жүйе мен 131 жердегі жауынгерлік көлік болады. Т-80 танкілері жеткіліксіз болды, Ресей санының өсуіне байланысты ескі техниканы қолданды. Мысал ретінде нақты танк орнына танк тасымалдаушыларды қолдануды қарастырамыз. 2023 жылы бұл үрдіс тездеді; парадта тек бір ғана Екінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі танк болды. 6 мамырдағы жағдай бойынша Украина Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, Украинада кем дегенде 12 генерал қаза тапты. Бұл "генералдар өздерінің әскерлері шайқас жоспарын өздері қалағандай жүргізетінін қамтамасыз ету үшін майдан шебінде болу керектігін білдіреді. Бірақ бұл сондай-ақ олардың әскерлеріне сенімсіздік танытуды білдіреді, егер олар көптеген қарт адамдармен осыншама алға шығуы керек болса." Украинаның айтуынша, қаза тапқандардың ішінде 317 офицер бар, оның үштен бірі - жоғары лауазымды офицерлер. Ұлыбританияның қорғаныс министрлігі твиттер арқылы Ресей офицерлері "ауыр шығындарға" ұшырағанын, әсіресе кіші және орта офицерлер қатарында, деп жазды. АҚШ-тың ресми өкілдері Ресей әскерлері 2022 жылдың 24 ақпанынан 2023 жылдың 21 қаңтарына дейін 150 000-нан астам адамнан қаза тауып, жараланған деп есептеді. Осыған қарама-қайшы, Ресей қорғаныс министрі бүкіл Ресей қарулы күштерінің тек 5937 адамы 2022 жылдың 24 ақпаны мен 21 қыркүйегінен бастап, соғыстың алғашқы жеті айында қаза тапқандығын айтты. Донецк пен Луганск қалаларындағы хабарлаулар бойынша, бұл санға 22000-ға жуық адам қосылады. 14 айлық ұрыс-керістен кейін Ресей әскерлері 2000 танкіден асып кетті деп есептейді, Еуропа мен АҚШ-тың санкцияларынан болған танкілер шығынын өтеуге тырысады. Бұл Ресейге импорттық тауарларды пайдаланудың орнына, тиімділігі төмен деп саналатын жергілікті жабдықтарды пайдалану және 1950 және 1960 жылдардағы танктерді қайта іске қосу арқылы өтеуге әкелді. 2023 жылдың 14 ақпанында британдық қорғаныс министрі Бен Уоллес BBC-ге Ресейдің 97 пайыз жер асты күштері Украинадағы соғысқа қатысып отырғанын айтты. Үш айдан кейін Ресей 2023 жылы Мәскеуде өтетін Жеңіс күніне арналған парадта бірде-бір заманауи танкті көрсетпеді. 2023 жылдың ақпан айында 2023 жылғы әскери теңгерімді іске қосқанда, IISS-тің бағалауы бойынша, құрлықтағы күштердің саны шамамен 550 000-ға дейін көтерілді, оның ішінде шамамен 100 000 шақырылушы және 300 000-ға дейін жұмылдырылған персонал. Бұл сан Орталық барлау агенттігінің 2022 жылдың ақпан айына дейін 300 000 белсенді қызметте болатын деген бағасына сәйкес болуы керек. 2023 жылдың қазанында Авдиевка маңындағы шабуылдарда үлкен шығындар болғандықтан, ресейлік әскерлер арасында бүліктердің өсуі байқалды, сонымен қатар артиллерия, тамақ, су жетіспеушілігі және нашар басқару туралы хабарлар тарады.

Құрылымы

Ресей Федерациясының Президенті – Ресей Федерациясының Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы. Мәскеуде орналасқан Құрлық әскерлерінің бас қолбасшылығы (Главкомат) іс-қимылдарды басқарады. Бұл орган 1997 жылы таратылды, бірақ 2001 жылы Президент Путин оны қайта құрды. Ол генерал-полковник Николай Кормилцевті Ресей Құрлық әскерлерінің Бас қолбасшысы және қорғаныс министрінің орынбасары етіп тағайындады. Кормилцев 2004 жылы генерал-полковник (кейін армия генералы) Алексей Масловқа қолбасшылықты тапсырды, ал жауапкершіліктерді қайта бөлу кезінде Бас қолбасшы қорғаныс министрінің орынбасары лауазымын жоғалтты. Кормилцев сияқты, Бас қолбасшы болып қызмет еткен Маслов та армия генералы болып тағайындалды. 2014 жылдың қаңтар айында Ресей Құрлық әскерлерінің міндетін атқарушы қолбасшысы генерал-лейтенант Сергей Истраков болды, ол Ресей Президенті Владимир Путиннің 2013 жылдың желтоқсанында жемқорлық айыптары бойынша бұрынғы қолбасшы генерал-полковник Владимир Чиркинді қызметтен босатуынан кейін тағайындалды. Истраков 2014 жылдың 2 мамырында өзінің лауазымын жаңа қолбасшыға, генерал-полковник Олег Салюковқа тапсырды. Құрлық әскерлерінің бас қолбасшылығы Құрлық әскерлерінің Бас штабынан, сондай-ақ Бейбітшілік сақтау күштері, Құрлық әскерлерінің қару-жарағы, Құрлық әскерлерінің тыл қызметтері, Құрлық әскерлерінің кадрлары (жеке құрам), саяси-тәрбие жұмысы және әскери білім беру бөлімдерінен тұрады. Бұрын қорғаныс министрінің орынбасары ретінде Құрлық әскерлерінің Бас қолбасшысы басқарған бірнеше басқармалар да болды. Оларға Қарулы Күштердің Ядролық, химиялық және биологиялық қорғаныс әскерлері, Қарулы Күштердің инженерлік әскерлері, Әскерлердің әуе қорғанысы және тағы бірнеше басқармалар кірді. Олардың қазіргі басқару статусы белгісіз.

Қызмет салалары

Қызмет салаларына мотоатқыштар, танктер, артиллерия және ракеталық күштер, әскерлердің әуе қорғанысы, арнайы корпустар (талдау, сигналдар, радиоэлектрондық соғыс, инженерлік, ядролық, биологиялық және химиялық қорғау, логистикалық қолдау, автомобиль және тыл қорғанысы), арнайы күштер, әскери бөлімдер және логистикалық мекемелер кіреді. Мотоатқыштар әскерлері – ең көп санды қызмет саласы, олар Құрлық әскерлерінің ұрыс құралымдарының өзегін құрайды. Оларда жер бетіндегі және әуедегі нысаналарды, зымыран кешендерін, танкілерді, артиллерия мен минометтарды, танкіге қарсы бағытталатын зымырандарды, әуе кемелеріне қарсы зымыран жүйелері мен қондырғыларын жоюға арналған қуатты қару-жарақ, барлау және бақылау құралдары бар. «Жаңа көрініс» реформаларына дейін 16 мотоатқыштар дивизиясы мен 12 мотоатқыштар бригадасы болған деп есептеледі. Реформамен бірге бұл мотоатқыштар бөлімшелері 35 мотоатқыштар бригадасына айналдырылды. Анатолий Сердюковты Сергей Шойгу қорғаныс министрі етіп алмастырғаннан кейін, таратылған дивизиялардың кейбіреулері бұрыннан бар бригадалардан реформаланды, ал басқалары, мысалы, 144-ші гвардиялық мотоатқыштар дивизиясы нөлден реформаланды. Кейбір бөлімшелер, мысалы 80-ші Арктикалық мотоатқыштар бригадасы, арнайы ортада жаттығады. 2022 жылы Калининград облысындағы 9 мотоатқыштар дивизиясы, 22 мотоатқыштар бригадасы және бір мотоатқыштар полкі, 7-ші тәуелсіз гвардиялық «Пролетарлық Мәскеу Минск» мотоатқыштар полкі болды. Әскери-теңіз флотының бірнеше мотоатқыштар құрамалары бар, олар Балтық флотының құрлық және жағалау қорғаныс күштері, Камчатка түбегіндегі әскерлер мен күштердің солтүстік-шығыс тобы және солтүстік-шығыстың басқа аймақтарындағы, дәстүрлі теңіз жаяу әскерлері бірліктерінен басқа, қолдауында болады. Бұл құрылымдардың ең танымал - 126-шы жағалау қорғанысы бригадасы. Сонымен қатар, «Қорал мен жабдықты сақтау базалары» деп аталатын көптеген мобилизациялық дивизиялар мен бригадалар бар, олар бейбіт уақытта тек сайтты күзетуге және қару-жарақтарды сақтауға тағайындалған жеткілікті персоналға ие. Танк әскерлері – Құрлық әскерлерінің негізгі соққы күші және ең маңызды жауынгерлік міндеттерді орындауға арналған қарулы күрестің қуатты құралы. 2007 жылы күште үш танк дивизиясы болды: 4-ші гвардиялық «Кантемировская» және 10-шы гвардиялық «Уралское Львовское» Мәскеу әскери округінің құрамында және 5-ші гвардиялық «Дон» Сібір әскери округінде. 2-ші гвардиялық «Татсинкая» танк дивизиясы Сібір әскери округінде және 21-ші танк дивизиясы Қиыр Шығыс әскери округінде 2000-шы жылдардың басында таратылды, бірақ біріншісі әлі күнге дейін 5-ші жеке гвардиялық «Татсинкая» танк бригадасы арқылы Құрлық әскерлерінде өкілдік етеді. Мотоатқыштар дивизиялары сияқты, барлық танк дивизиялары 2008 жылғы реформалардан кейін бригадаларға айналдырылды, бірақ 4-ші гвардиялық танк дивизиясы 2013 жылы реформаланды, екі жаңа танк дивизиясы, 90-шы гвардиялық және 47-ші гвардиялық, 2016 және 2022 жылдары сәйкесінше бұрынғы бригадалардан құрылды. 10-шы гвардиялық танк дивизиясы әлі күнге дейін 1-ші жеке «Уралское Львовское» танк бригадасы арқылы Құрлық әскерлерінде өкілдік етеді. 2022 жылы 3 танк дивизиясы мен 2 танк бригадасы болды. Артиллерия және ракеталық күштер Құрлық әскерлерінің негізгі өрттік күшін қамтамасыз етеді. Құрлық әскерлері бұрын алты стационарлық қорғаныс пулемет/артиллерия және далалық артиллерия дивизиясын қамтыған. Қазіргі кездегі жалғыз бөлім – 18-ші пулемет-артиллерия дивизиясы. Бұрынғы 34-ші гвардиялық Мәскеу әскери округінде, 12-ші Сібір әскери округінде және 15-ші Қиыр Шығыс әскери округінде таратылған сияқты. 127-ші пулемет-артиллерия дивизиясы Сердюков реформасынан кейін мотоатқыштар бөлімшесіне айналдырылды. 2022 жылы 1 пулемет-артиллерия дивизиясы және 17 артиллерия бригадасы болды. Әуе қорғанысы әскерлері (ӘҚК) – жаудың әуе күштерін жоюдың негізгі құралы. Олар жер-әуе ракеталарынан, әуеге қарсы артиллериядан және радиотехникалық бөлімшелер мен подразделениелерден тұрады. Әскери авиация, Құрлық әскерлерін тікелей қолдауға бағытталған болса да, 2003 жылдан бері Әуе күштерінің (VVS) бақылауында. Алайда, 2015 жылға қарай армия авиациясы қайтадан Құрлық әскерлеріне ауыстырылып, 18 жаңа авиациялық бригада қосылады деп жоспарланған. Мемлекеттік қару-жарақ бағдарламасы бойынша тапсырыс берілген 1000-ға жуық жаңа тікұшақтың 900-і армия авиациясына арналған. Бұл ауысу жүзеге аспады. Spetsnaz GRU бейбіт уақытта Құрлық әскерлерінің құрамында қызмет етеді және сонымен бірге тікелей Бас барлау басқармасына (GRU) бағынады және соғыс операциялары кезінде немесе ерекше жағдайларда GRU-дың жедел басқаруына өтеді. Құрлық әскерлері қазіргі кезде әртүрлі мөлшердегі 7 spetsnaz бригадасы мен бір spetsnaz полкіне ие.

Қызметкерлер

2006 жылы Құрлық әскерлерінің құрамында шамамен 360 000 адам болды, оның ішінде шамамен 190 000 мерзімді қызметші. IISS Құрлық әскерлерін және Ресейдің Әуеде десантталатын күштерін бірге есептегенде, саны 395 000-ға жуық болды. Бұл көрсеткішті 1995–96 жылдары 210 000 мерзімді қызметшімен 670 000-ға теңеуге болады. Алайда, Ресейден тыс сарапшылар үшін нақты бағалау жасау қиын болғандықтан және тіпті Бас штабтың өзінде мерзімді қызметшілердің саны туралы түсініспеушіліктер болғандықтан, бұл сандарға сақ болу керек. Кеңес Одағы құлағаннан бері әскери қызметке шақырудан жалтарту көбейді, шенеуніктер шақырылғандардың он процентке жуығы ғана пайда болатынына жиі ренжіседі. Жаңа мерзімді қызметшілерді болашақ бөлімдерінен офицерлер алып, көбінесе пойызбен елдік аймақтарға жіберетін. Олар келгеннен кейін «Жас сарбаз» курсына түсіп, «дедовщина» деп аталатын үлкендердің билігі жүйесінің бір бөлігіне айналады. Кәсіби офицерлердің саны өте аз болды, себебі көптеген сержанттар бөлім командирлері мен взвод сержанттары лауазымдарына дайындалу үшін қысқа мерзімді курстарға жіберілген мерзімді қызметшілер еді. Бұл мерзімді қызметші сержанттарға 1960 жылдары заманауи қару-жарақтарға қажетті біліктіліктерді қолдау үшін құрылған прапорщиктер қосылды. Кеңес Армиясындағы офицерлер мен сарбаздар арақатынасы өте жоғары болды, бұл әскери қызметшілердің білім деңгейінің төмендігін және кәсіби сержанттардың жоқтығын өтеу мақсатында жасалды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және офицерлік білімнің кеңейтілуінен кейін офицерлер төрт-бес жылдық жоғары әскери колледждердің түлектері болды. Көптеген армиялардағыдай, жаңадан тағайындалған офицерлер әдетте взвод командирлері болып тағайындалады, олар солдаттардың әл-ауқаты мен оқуы үшін жауапкершілікті қабылдауға міндетті (жоғарыда аталған ерекшеліктерді ескере отырып). Совет Армиясының жас офицерлері тәулік бойы жұмыс істеді, әдетте айына үш күн ғана демалыс алатын. Егер бөлімде кемшіліктер пайда болса, жылдық демалысқа шығу мүмкіндігі төмендеді, бұл үлкен стресске әкелді. Кеңес Одағының соңына қарай бұл жас офицерлердің моральдық жағдайының төмендеуіне себеп болды. 2000 жылдардың басында көптеген жас офицерлер қызмет етуге ынтақтамады – 2002 жылы әскери қызметтен кеткен офицерлердің жартысынан астамы мерзімінен бұрын кетті. Олардың моральдық жағдайы төмен болды, себебі олардың орналасуы толықтай тікелей басшылары мен кадрлар бөліміне байланысты болды. Ресей Құрлық әскерлерінде әскери қызметке шақырылмаған әйелдердің қазіргі жағдайы туралы ақпарат аз. BBC мәліметінше, 2002 жылы Ресей армиясында 90 000 әйел болған, бірақ 2000 жылы бүкіл Ресей Қарулы Күштеріндегі әйелдердің саны 115 000-нан 160 000-ға дейін болды. Әйелдер көбінесе медбикелік, байланыс және инженерлік салаларда көмекші рөлдерде қызмет етеді. Кейбір офицерлердің әйелдері келісімшарт бойынша қызмет етеді. 2013 жылы Қарулы Күштерде 29 000 әйел қызмет етті, олардың ешқайсысы полковник шенінен жоғары емес. 3,5% басшылық лауазымдарда қызмет етеді. 2016 жылғы ТАСС мақаласында «2000 жылдардың соңында Ресей Қарулы Күштерінде 90 000-нан астам әйел қызмет етті», – делінген, бірақ бұл сан 2011 жылы «шамамен 45 000-ға дейін» төмендеді. ТАСС бұл төмендеуді былай түсіндірді: «Әскери билік әйел үміткерлерге қойылатын талаптарды күшейткеннен кейін және РФ Қарулы Күштеріндегі әскери қызметшілердің жалпы санын азайтумен байланысты бұл сан едәуір төмендеді». Қорғаныс министрі Шойгу 2023 жылдың наурызында Ресейдің Украинаға басып кіруіне 1100 әйелдің қатысқанын мәлімдеді. 1990 жылдардың басында басталған келісімшартты сарбаздардың (контрактниктер) саны, көбісі сапасыз болса да (мысалы, басқа жұмыс іздемейтін офицерлердің әйелдері), Құрлық әскерлерінде едәуір өсті. 2005 жылдың желтоқсанында сол кездегі Қорғаныс министрі Сергей Иванов «көптеген келісімшартты сарбаздардан басқа» барлық сержанттардың кәсіби болуын ұсынды, бұл 2008 жылы Қарулы Күштердегі кәсіби сарбаздар мен сержанттардың санын шамамен 140 000-ға дейін арттырады. Қазіргі бағдарлама толық кәсіби сержанттар үшін қосымша 26 000 лауазымды қарастырады. ЦРУ әлемдік фактілер жинағында 2005 жылдың соңында Ресей армиясының 30 пайызы келісімшартты әскери қызметшілерден тұратынын және 2006 жылдың мамыр айына қарай 178 000 келісімшартты әскери қызметші Құрлық әскерлері мен Теңіз күштерінде қызмет ететінін хабарлады. Жоспар бойынша 2010 жылға қарай қарулы күштердің 70 пайызы еріктілерден тұруы керек, ал қалғандары мерзімді қызметшілерден құралады. 2005 жылдың соңында Құрлық әскерлерінде 40 ерікті тұрақты дайындық бөлімдері болды, ал 2006 жылы тағы 20 тұрақты дайындық бөлімі құрылатын болды. Келісімшартты сарбаздардың санына қарамастан, Александр Гольц сияқты сарапшылар көптеген жауынгерлік дайындық бөлімдерінің пайда болатынына пессимистік көзқарас білдіреді, себебі жоғары шенді офицерлер «кәсіби сержанттар мен жаттығу мектептерінде алты айдан кем оқыған мерзімді қызметшілердің арасында ешқандай айырмашылықты көре алмайды. Мұндай сержанттардың казармада беделді болуына көмектесетін білімі мен тәжірибесі болмайды». Қорғаныс министрі Сергей Иванов 2002 жылғы жарақат алу көрсеткіштерін жариялағанда, кәсібилендіруге ұзақ жылдар бойы тырысқаннан кейін де казармадағы тәртіп жағдайына назар салды. 531 адам апаттар мен қылмыстар салдарынан қызмет барысында қаза тапты, 20 000 адам жараланды (бұл көрсеткішке суицидтер кірмейді). Ивановтың сөзіне қарағанда, «апаттардың саны азаймайды». 2005 жылғы мәліметтерге сәйкес, әр жеті мерзімді қызметшінің екеуі қызмет ету мерзімі ішінде есірткі мен алкогольге тәуелді болады, ал әр жиырмадан біреуі гомосексуалдық зорлыққа ұшырайды. Бұл себебі келісімшартты әскери қызметшілер, мерзімді қызметшілер және офицерлер арасындағы қарым-қатынас. Ресей армиясы 2023 жылдың 1 сәуірінен бастап 400 000 келісімшартты әскери қызметшілермен толықтырылады.

Жабдық

Ресейдің құрлықтық әскерлері өте көп көлік құралдары мен жабдықтарды сақтап қалды. Мемлекеттік әскери сақтау орындарында ескі техниканың көп болуы да мүмкін, бұл Кеңес Одағынан бері жалғасып келе жатқан тәжірибе. Алайда, КСРО ыдырағаннан кейін, жаңадан тәуелсіз болған республикалар қазіргі заманғы жабдықтармен жабдықталған әскерлердің көп бөлігін қабылдады, ал Ресейде көбінесе ескі жабдықтармен жабдықталған, төмен деңгейдегі бөлімшелер қалды. Қаржылық қиындықтар күшейген сайын, жаңа жабдықтардың саны да азайды, 1998 жылға қарай жылына тек он танк және шамамен 30 БМП жаяу әскердің жауынгерлік машинасы сатып алынды. 2015 жылдан бастап "Armata Universal Combat Platform", "Bumerang" және "Kurganets 25" сияқты жаңа жабдықтар енгізілді және ескі танктер мен бронетехниканы, мысалы, T-72, T-90, BMP-1/2/3 және BTR-80 сияқты машиналарын алмастыру басталды. Соңғы жылдары жаңа жабдықтарға қаржыландыру көлемі едәуір артты. 2016 жылы екі "Искандер-М" зымырандық жүйелер бригадасы, 60-тан астам "Торнадо-Г" РСЗО және 20-дан астам "Мста-СМ" өздігінен жүретін гаубицалар жеткізілді. Ресейдің құрлықтық әскерлері 2016 жылы "Бук-М3" және "Бук-М2" әуе қорғанысы зымыран кешендерінің екі бригадалық жиынтығын алды. Әскерлер сондай-ақ екі дивизиялық жиынтық "Тор-М2" және екі "Тор-М2У" әуе қорғанысы зымыран кешендерін алды. Бұдан басқа, әскерге "Verba" MANPADS, 130-дан астам BMP-3 және BTR-82A бронетранспортерлері, сондай-ақ "Arbalet DM" жауынгерлік модулімен жабдықталған 20-дан астам "Tigr M" бронемашиналары берілді. Ресей әскерлеріне 2930 жаңа немесе жаңартылған жүйелер берілді, бұл екі зымыран бригадасын, екі зениттік-ракеталық бригадасын және екі зениттік-ракеталық полкін, бір арнайы мақсаттағы бригадасын, 12 мотоатқыштар және танк батальонын, үш артиллерия дивизиясын қайта жарақтандыруға мүмкіндік берді. Сегіз жыл ішінде 2500-ден астам бронетехникалық қару-жарақ танк құралымдарына және құрлық әскерлерінің әскери бөлімшелеріне, оның ішінде 1000-нан астам жаңартылған T-72B3, T-72B3M, T-80BVM және T-90M танктері жеткізілді. Мотоатқыштар әскерлеріне 1500-ден астам BMP-3 жауынгерлік машинасы, жаңартылған BMP-2 және BTR-82A (AM) бронетранспортерлері берілді. 2012 жылдан 2020 жылға дейін құрлық әскерлерінің зымырандық және артиллериялық күштері 1500-ден астам әскери техниканы, "Искандер-М" операциялық-тактикалық зымыран жүйелерін, "Торнадо" отбасының көп ретти зымырандық жүйелерін, "Мста-СМ" өздігінен жүретін гаубицаларды алды. 2022 жылы оқ-дәрі жетіспеушілігі болды. The New York Times газеті 2023 жылғы 13 қыркүйектегі мақаласында АҚШ және Еуропалық шенеуніктерге сілтеме жасап, Ресейдің халықаралық санкцияларды жеңіп, зымыран өндірісі соғысқа дейінгі деңгейден асып кеткенін хабарлады. Сондай-ақ, Ресей қазір АҚШ пен Еуропадан да көп оқ-дәрі өндіреді және жылына 200 танк пен екі миллион оқ-дәрі шығара алады деп хабарланды. CNN сонымен қатар 2023 жылдың қыркүйегінде Эстония Қорғаныс министрлігі Ресейдің қару-жарақты Еуропаға қарағанда жеті есе арзан және сегіз есе жылдам өндіретінін мәлімдеді. Ресей Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, 2023 жылы Ресейдің құрлықтық әскерлері бірнеше жүз мыңға жуық шағын қаруды, жаңа және жөнделген қару жүйелерін, әскери көліктер мен жабдықтарды, артиллерия жүйелерін, әуе қорғанысы жүйелерін, сондай-ақ бір миллионнан астам жеке бронеқорғау және жабдық құралдарын алды. CNN 2024 жылғы 11 наурызда Ресейдің ай сайын шамамен 250 000 немесе жылына шамамен 3 миллион артиллериялық снаряд өндіретінін хабарлады, бұл АҚШ пен Еуропаның Украина үшін өндіретін мөлшерінен үш есеге жуық. НАТО өкілі Ресейдің Иран мен Солтүстік Кореядан оқ-дәрі импорттайтынын айтты.

Ренттер мен белгілер

Жаңадан қайта құрылған Ресей Кеңес Армиясының көптеген шендерін сақтап қалды, тек шамалы өзгерістер енгізілді. Батыс үлгісінен басты айырмашылық – генералдар шендерінің атауларындағы кейбір ерекшеліктер, соның ішінде, кем дегенде бір жағдайда, неміс тілінен алынған генерал-полковник шені. Қазіргі Ресей армиясында қолданылатын көптеген шендердің атаулары 17 ғасырдың соңында қазіргі Ресей армиясы құрылған кезде неміс/пруссиялық, француз, ағылшын, голланд және поляк шендерінен алынған, және совет кезеңі бойында атауларында аз өзгерістермен сақталған.

Қызметкерлер

Комиссия алған офицерлердің шендік белгілері.

Басқа да шендер

Сержанттар мен қатардағы әскери қызметшілердің таңбасы.

Құрлық әскерлері күні

2006 жылғы 31 мамырда президент Владимир Путин № 549 «Ресей Федерациясының Қарулы Күштерінде кәсіби мерекелер мен есте қаларлық күндерді белгілеу туралы» жарлыққа қол қойды, оған сәйкес Құрлық әскерлері күнін (День Сухопутных войск) тойлауға бұйрық берілді. Мерекеге таңдалған күн 1550 жылғы 1 қазанда патша Иван Грозныйдың Мәскеуде және оның төңірегіндегі аудандарда мың әскери қызметшіден жергілікті Стрельцы бригадасын құру туралы жарлығын еске түсіреді, бұл Ресей Императорлық армиясының одан әрі қалыптасуы мен дамуындағы маңызды құжат болды. Құрлық әскерлері күні алғаш рет Мәскеудегі Преображенская алаңындағы Тәухид шіркеуінде тойланды, онда діни қызмет өтті. Қызмет басталмас бұрын Қорғаныс министрі Сергей Шойгудың бұйрығы және Мәскеу және барлық Русь патриархы Кириллдің жарлығы оқылды, оған сәйкес Тәухид соборы ресми түрде РФ Құрлық әскерлерінің басты ғибадатханасы атанды. Бір жыл өткен соң мереке Құрлық әскерлерінің әнұранының қабылдануымен атап өтілді. Құрлық әскерлері сондай-ақ келесі мерекелерді де тойлайды: Танкшілер күні, Ракеталық әскерлер мен артиллерия күні, Әуе қорғанысы күні.