Кіріспе

Американдық дәрігер және қоғамдық денсаулық сақтау әкімшісі Дэвид Сэтчер, (2 наурыз 1941 жылы туған) – американдық дәрігер және қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы басшы. Ол АҚШ-тың Денсаулық сақтау қызметінің комиссияланған корпусында төрт жұлдызды адмирал болды және Денсаулық сақтау жөніндегі 10-шы көмекші хатшы, сондай-ақ АҚШ-тың 16-шы бас хирургы қызметін атқарды.

Алғашқы жылдар

Сэтчер Алабама штатының Анистон қаласында дүниеге келді. Екі жасында ол құқысушаға шалдықты. Қара нәсілді дәрігер, доктор Джексон, оның ата-анасының шаруашылығына келіп, Дэвидтің аман қалуы күмәнді екенін айтты, бірақ оған күні бойы көңіл бөлді және ата-анасына оған ең жақсы көмекті қалай көрсету керектігін түсіндірді. Сэтчер осы оқиғаны естіп өскенін және осының нәтижесінде дәрігер болуға шақырылғанын айтты. Колледж кезінде Сэтчер Азаматтық құқықтар қозғалысына белсенді қатысып, бірнеше рет тұтқындалды. 1963 жылы Сэтчер Атлантадағы Морхаус колледжін бітіріп, Phi Beta Kappa-ға сайланды. 1970 жылы Case Western Reserve университетінен медицина ғылымдарының докторы (MD) және жасушалық биология бойынша философия докторы (PhD) дәрежелерін алып, Alpha Omega Alpha құрметті қоғамына қабылданды. Ол Стронг Мемориалдық ауруханасында, Рочестер университетінде, UCLA Медицина мектебінде және Мартин Лютер Кинг-младший атындағы Харбор ауруханасында интернатура мен феллоулық тағылымдамасын аяқтады. Ол Америкалық отбасылық дәрігерлер академиясының, Америкалық алдын алу медицинасы колледжінің және Америкалық дәрігерлер колледжінің мүшесі, сонымен қатар алдын алу медицинасы бойынша сертификаты бар. Сэтчер Omega Psi Phi бауырластығына мүше болып кірді және Морхаус колледжінің Пси бөлімінде қабылданды.

Мансап

Сатчер 1979 жылдан 1982 жылға дейін Морхаус медицина мектебінде Қоғамдық медицина және отбасылық медицина кафедрасының профессоры және төрағасы болды. Ол UCLA Медициналық мектебінің, UCLA Халық денсаулығы мектебінің және Лос-Анджелестегі King Drew Медициналық орталығының бұрынғы оқытушысы, онда ол King Drew Отбасылық медицина бөлімін құрып, оған төрағалық етті. 1975 жылдан 1979 жылға дейін ол Чарльз Р. Дрю аспирантуралық медициналық мектебінің міндетін атқарушы деканы болды, осы кезеңде ол UCLA Медициналық мектебімен және Регенттер кеңесімен келісімге келді, нәтижесінде King Drew-де медициналық білім беру бағдарламасы ашылды. Ол сондай-ақ алты жыл бойы King Drew елік жасушалық анемияны зерттеу орталығына жетекшілік етті. Сэтчер 1982 жылдан 1993 жылға дейін Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Мехарри медициналық колледжінің президенті болды. 1993 жылдан 1998 жылға дейін ол Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының директоры және Уытты заттар мен аурулар жөніндегі агенттіктің басшысы лауазымдарын атқарды.

Созылмалы шаршау синдромы туралы даулы мәселе

Сатчердің басшылығымен, CDC Конгресс хроникалық шаршау синдромын (ХСС) зерттеуге бөлген миллиондаған долларды алып, басқа салаларға жасырын түрде жұмсады. Қаржыны заңсыз пайдалану үш жыл бойы (1995-1998 жылдар) жалғасты және CDC өз әрекеттерін жасыруға тырысты. Бұл мәселе тек CDC қызметкері құпияны ашып, шағым түсіргеннен кейін және мәселені тексеру үшін арнайы бас инспектор тағайындалғаннан кейін ғана белгілі болды. CDC-тің саясат және заңнама жөніндегі директорының орынбасары Марта Кацтың сөздерімен: "ХСС-ке бөлінген қаражат іс жүзінде қызылша, полиомиелит және басқа да ауруларға жұмсалды. Бұл CDC-нің қадірлі сенімін бұзу және оның басты құндылықтарына тікелей қайшы келеді".

Бас дәрігер

Сэтчер 1998 жылдың ақпанынан 2001 жылдың қаңтарына дейін АҚШ Денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету департаментінде бас хирург және денсаулық сақтау жөніндегі көмекші хатшы лауазымдарын бірдей атқарды. Осы ретте, ол PHSCC-де төрт жұлдызды адмирал дәрежесіне тағайындалған тұңғыш бас хирург болды, бұл оның екі лауазымды бірдей атқаруын көрсетеді. Бас хирург ретіндегі алғашқы жылында Сэтчер 1998 жылғы бас хирургтің «АҚШ-тың нәсілдік/этникалық азшылық топтары арасындағы темекі қолдану» атты баяндамасын жариялады. Онда ол елдің ірі нәсілдік және этникалық топтарының әрқайсысында темекі қолданудың өсіп келе жатқанын, бұл олардың болашақ денсаулығына қауіп төндіріп отырғанын мәлімдеді. Сэтчерді Билл Клинтон тағайындады және ол 2002 жылға дейін бас хирург қызметін атқарды, бұл президент Джордж Буш әкімшілігінің алғашқы мерзімінің бірінші жартысымен бірге жүрді. 2001 жылы Ев Слейтер оның орнына денсаулық сақтау жөніндегі көмекші хатшы болып тағайындалды. Екі лауазымды бірдей атқаруын тоқтатқандықтан, Сэтчер бас хирург ретіндегі қызметінің қалған бөлігінде вице-адмирал дәрежесіне төмендетілді. 2001 жылы оның кеңсесі «Сексуалдық денсаулықты нығайту және жауапты жыныстық мінез-құлықты дамытуға шақыру» атты баяндамасын жариялады. Америкалық отбасылық дәрігерлер академиясының төрағасы бұл баяндаманы ұзақ күткен парадигмалық өзгеріс деп бағалады: «Жыныстық мінез-құлық пен жыныстық белсенділікке деген көзқарасты өзгертудің жалғыз жолы – мектеп арқылы. Мектепте, дәрігердің кабинетінде ғана емес». Алайда консервативті саяси топтар бұл баяндаманы гомосексуализмге және мектептерде кондом таратуға тым еркіндік беретін деп сынады. Сэтчер қызметтен кеткен кезде вице-адмирал дәрежесінде зейнеткерлікке шықты.

Бас дәрігер лауазымы

Постынан кеткеннен кейін Сатчер Кайзер отбасылық қорының мүшесі атанды. 2002 жылдың күзінде ол Морхаус медицина мектебінің Ұлттық алғашқы медициналық көмек орталығының директоры лауазымына тағайындалды. 2004 жылдың 20 желтоқсанында Сатчер Морхаус медицина мектебінің уақытша президенті болып тағайындалды, ал 2006 жылдың 26 ақпанында Мехарри медициналық колледжінің бұрынғы президенті Джон Э. Моппин кіші бұл лауазымға келді. 2006 жылдың маусым айында Сатчер Морхаус медицина мектебінде Сэтчер денсаулық сақтау көшбасшылық институтын (SHLI) құрды, бұл институт барлық американдықтар үшін қоғамдық денсаулық саясатын жақсартудағы тәжірибесінің және азшылықтар, кедейлер және басқа да әлсіз топтар арасындағы денсаулық сақтаудағы теңсіздікті жоюға берілгендігінің табиғи жалғасы болды. 2013 жылы ол Альцгеймерге қарсы африкалық американдықтар желісі атты әлеуметтік қозғалыстың құрылуына бастама берді. 2002 жылдан бері ол Johnson & Johnson, ал 2007 жылдан бері MetLife компанияларының директорлар кеңесіне кіреді.

Денсаулық теңсіздігін сынға алу

Алға жылжуды мойындаса да, Сачер денсаулық сақтаудағы теңсіздіктерді сынға алды. Ол: «Егер өткен ғасырда денсаулық сақтаудағы теңсіздіктерді жойғанда қандай болар еді?» – деген сұрақ қойды және 2000 жылы қара нәсілді адамдардың 83 500-ге азайғанын есептеп шығарды. Бұл қара нәсілді адамдардың жүрек-қан тамырлары ауруынан 24 000-қа азайған өліміне себеп болар еді. Егер 2000 жылы нәсілдік және этникалық топтар арасында сәбилер өлімі деңгейі бірдей болғанда, өмірінің бірінші жылында 4 700 қара нәсілді сәби азырақ қайтыс болар еді. Теңсіздік болмағанда, 22 000-ға жуық қара нәсілді адам диабеттен, ал 2 000-ға жуық қара нәсілді әйел сүт безінен туындаған ісіктен қайтыс болмас еді; 250 000-ға жуық қара нәсілді адамға ВИЧ/ЖҚС жұқпай, 7 000 қара нәсілді адам ЖҚС-тан туындаған асқынулардан қайтыс болмас еді. Сол жылы 2,5 миллионға жуық қосымша қара нәсілді адамдар, оның ішінде 650 000 бала медициналық сақтандыруға қол жеткізер еді. Ол адамдарды жеке, қоғамдық және саяси деңгейде шешімдерді іздеу үшін жұмыс істеуге шақырды. Сэтчер барлық адамды қамтуға бағытталған, Medicare үлгісіндегі бір төлеушілі денсаулық сақтау жоспарын қолдайды, онда сақтандыру компаниялары жойылып, үкімет салық жүйесі арқылы дәрігерлерге, ауруханаларға және басқа да қызметкерлерге денсаулық сақтау шығындарын тікелей төлейді. 1990 жылы Мехэри медициналық колледжінің президенті болып қызмет еткен кезде Сэтчер «Жарлы және аз қамтылғандарға арналған денсаулық сақтау журналы» атты тоқсандық академиялық журналға негіз салды. Кейзер отбасылық қоры мен Медициналық кітапханалар қауымдастығы бұл журналды елдегі маңызды қоғамдық денсаулық журналдарының бірі деп бағалайды.

Марапаттар мен құрметтер

Ол көптеген құрметті дәрежелер мен көптеген ерекше наградаларға ие, соның ішінде Қоғамдық денсаулық сақтау қызметінің Еңбекке арналған медалі, 2013 жылғы UC Беркли қоғамдық денсаулық мектебінің «Қоғамдық денсаулық сақтау батырлары» сыйлығы, Гарвард университетінің құрметті ғылым докторы (2011), Дикинсон колледжінің құрметті қоғамдық денсаулық докторы (2016) және Американдық медициналық қауымдастықтың, Американдық дәрігерлер колледжінің, Американдық отбасылық дәрігерлер академиясының және Ebony журналының ең жоғары наградалары. 1995 жылы ол қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы Бреслоу сыйлығын, ал 1997 жылы Нью-Йорк Медицина академиясының өмірлік жетістіктері үшін сыйлығын алды. 2004 жылы ол Бенджамин Э. Мейс «Жаңа жол ашушы» сыйлығын және Жұқпалы аурулар жөніндегі Ұлттық қордан Адамзат денсаулығына гуманитарлық үлес қосқаны үшін Джимми және Розалин Картер сыйлығын алды. Кейс-Вестерн медицина мектебінің академиялық қоғамы доктор Сэтчердің құрметіне аталды және 2009 жылы ол университеттің бітіру салтанатында сөз сөйледі.