Кіріспе

Неміс физигі (1923–1996)

Рудольф Шультен (16 тамыз 1923 – 27 сәуір 1996) – RWTH Aachen университетінің профессоры – бастапқыда Фаррингтон Дэниелс ойлап тапқан қиыршық тас төсек реакторының негізгі әзірлеушісі болды. Шультеннің концепциясы кремний карбидімен қапталған уран гранулаларын бильярд доптары сияқты қатты графит шарларына ығыстырады, оларды жаңа, жоғары температуралы, гелиймен салқындатылатын ядролық реактор үшін отын ретінде пайдалануға болады.

AVR реакторы

Бұл идея тамыр жайып, біраз уақыттан соң Батыс Германияның Юлих қаласындағы Юлих ғылыми-зерттеу орталығында 46 МВтж (мегаватт жылу) қуаттылығындағы эксперименттік тас төсек реакторы (Arbeitsgemeinschaft Versuchsreaktor, немесе AVR реакторы) салынды. Ол 21 жыл бойы жұмыс істеді, бірақ Чернобыль апатынан кейін және бірнеше қауіпсіздік мәселелеріне байланысты тоқтатылды.

HTR-MODUL жобасы

АВР-да сынақтан өткен соңғы тас отынның бір бөлігі Interatom/SIEMENS компаниясының HTR MODUL жобасы үшін көзделіп отырған, төмен байытылған уран (LEU) отын циклына арналған еді.

Оңтүстік Африканың модульді реакторы

AVR негізінде Оңтүстік Африка және халықаралық әріптестер PBMR деп аталатын жаңартылған нұсқасын жасады. TRISO отын элементтері отын ретінде торийді немесе U 235-ті LEU түрінде пайдалана алатын болды. Жоба 2010 жылы инвестиция жетіспеуі салдарынан тоқтатылды, технологияның өзі толыққанды дамытылған болатын.

HTR-10 Қытай, HTR-PM

Қазіргі уақытта технология негізінен Қытайда дамытылуда, олар осы типтегі 10 МВт сынақ реакторын (HTR 10) пайдалануда. Қытай 2015 жылдан бері 100 МВт электр қуаты бар екі реактордан тұратын коммерциялық кесек төсекті реактор (HTR PM) салып жатыр. Олардың бірі 2021 жылдың қыркүйегінде тізбекті реакцияны (критиктік жағдайға) тұрақты түрде қол жеткізді.