Кіріспе
Жартылай кәсіби спорт – спортшылардың толық уақытпен айналыспайтын, бірақ еңбекақы алатын спорты. Жартылай кәсіби спортшылар әуесқойлар емес, себебі олар командаларынан тұрақты төлем алады, бірақ бұл төлем толық кәсіби спортшының табысынан әдетте едәуір төмен болады. Сондықтан, жартылай кәсіби ойыншылар көбінесе басқа жерде толық жұмыс іздейді немесе жұмыс істейді. Жартылай кәсіби ойыншы немесе команда – бұл тек қана қызметкерлеріне ойнауға рұқсат етілген мекеменің құрамындағы спортшылар болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, олар жартылай кәсіби деп есептеледі, өйткені олардың жұмыс берушісі оларға жұмысы үшін ақы төлейді, спорт командасында ойнағаны үшін емес. Жартылай кәсіби мәртебе әлемдік деңгейде біркелкі емес және әр елдің еңбек заңнамасына, сондай-ақ әр спорт ұйымының ережелеріне байланысты.
Semi professional sports are sports in which athletes are not participating on a full time basis, but still receive some payment. Semi professionals are not amateur because they receive regular payment from their team, but generally at a considerably lower rate than a full time professional athlete. As a result, semi professional players frequently have (or seek) full time employment elsewhere. A semi pro player or team could also be one that represents a place of employment that only the employees are allowed to play on. In this case, it is considered semi pro because their employer pays them, but for their regular job, not for playing on the company's team. The semi professional status is not universal throughout the world and depends on each country's labour code and each sports organization's specific regulations.
Шығу тегі
Сан-Франциско Олимпиадалық клубы 1890 жылы американдық футбол командасын құрды. Сол жылы қарсылас клуб Олимпиадалық клубты спортшыларды жұмыс ұсыныстары арқылы өздеріне тартуда айыптады. Аматорлық спорт одағының жүргізген тергеуі Олимпиаданың тәжірибесінің толыққанды кәсібилік емес, оның тек "жартылай" түрі екенін анықтады, соның нәтижесінде "жартылай кәсіби" термині пайда болды. Аматорлық спорт одағы бұл идеяны жақтырмаса да, клубтар спортшылардың аматорлық статусын жоғалтпай немесе олардың қауіпсіздігіне нұқсан келтірмей жұмыс ұсына алатынына келісті.
Солтүстік Америка
Солтүстік Америкада жартылай кәсіби спортшылар мен командалар 20-ғасырдың басында және ортасында қазіргіге қарағанда әлдеқайда көп болды. Фабрикалар мен кеме жасаушы зауыттар сияқты ірі жұмыс берушілер бейсбол және баскетбол командаларын жиі құратын, ал ойыншылар басқа қызметкерлермен салыстырылатын толық уақытты жалақы алатын. Теория бойынша, мұндай ойыншылар жұмыс аптасын спорттық жаттығулар мен компания қызметкерлерінің міндеттеріне бөліп отырды, бірақ жоғары бәсекеге қабілетті командалар көбінесе толық уақыт жаттығатын және зауытта тек номиналды жұмыс істейтін «демеушілік» командаларға айналды. Ұлттық өнеркәсіптік баскетбол лигасы осы компаниялардың баскетбол командаларынан пайда болды. 1940-жылдарға қарай бейсбол жеке әуесқой софтбол командаларына және кеңейтілген кәсіби кіші лигалар жүйесіне бөлінді, олардың төменгі сатыларында көптеген бұрынғы өнеркәсіптік ойыншылар болды. Әуесқой мәртебені сақтаудың колледжге түсу және стипендия алу сияқты көптеген артықшылықтары бар (Аматорлық спорт одағынан айырмашылығы, NCAA 2020 жылға дейін стипендиядан басқа кез келген сыйақыны, тіпті олардың ойынға қатысуымен байланысты жұмыс ұсыныстарын да тыйым салған). Кейбір спорт түрлерінде Олимпиада ойындарына қатысу құқығы таза әуесқой мәртебені сақтауға байланысты (бірақ бұл бұрынғыдан әлдеқайда аз), және мұндай спортшылар мемлекеттік қаржы, бизнес демеушілігі және басқа да жүйелер арқылы қолдау таба алады. Сонымен қатар, кәсіби спорт өте үлкен және табысты бизнеске айналды, тіпті көптеген төменгі деңгейдегі командалар толық кәсіби спортшыларды алуға мүмкіндік алады. Канадада жасөспірімдер хоккейінде жартылай кәсібилік кең таралған, ондағы жоғары деңгейдегі ойыншылардың көпшілігі (әлі мектепте оқитын немесе жақында бітірген жасөспірімдер) жартылай кәсіби деңгейде жалақы алады. Бұл АҚШ-та емес, онда колледж хоккейі осы жас тобында басым; АҚШ-тағы кіші лигалар ойыншылардың колледжде ойнау құқығын сақтау үшін әдетте әуесқой командалар ретінде жұмыс істейді. Төменгі деңгейдегі кіші лигалар мен сирек кездесетін спорт түрлері көбінесе шығындарды азайту үшін жартылай кәсіби деңгейде жұмыс істейді. Толық кәсіби американдық футбол командасын ұстаудың құны жоғары болғандықтан, ересектер деңгейінде жартылай кәсіби футбол кең таралған, ол ашық немесе жабық ареналарда өтеді және NCAA құқығын пайдаланған және әуесқой мәртебесін сақтау қажеті жоқ ойыншыларға мүмкіндік береді. Аптасына бір ойын ойнайтын американдық футбол, жартылай кәсіби ойынға өте қолайлы және көбінесе «жұмысшы» футболы деп аталады, яғни ойыншылар тұрақты жұмыста істейді және демалыс күндері футбол ойнайды. 20-ғасырда «жартылай кәсіби футбол лигасы» термині жоғары деңгейдегі әуесқой лигаларды білдірген, бірақ ойыншыларға жалақы төленбегенімен, лигалар мен ойындар кәсіби деңгейде ұйымдастырылған. Ұлттық лакросс лигасының командалары да әдетте аптасына бір ойын ойнайды және толық кәсіби саналатын жалақы төлейді, бірақ ойыншылар табыстарын толықтыру үшін басқа жұмыс істей алады. Ұйымдастырылған бейсболдың ең төменгі деңгейлері де жартылай кәсіби болып табылады, өйткені қысқа жазғы маусымдар мен төмен жалақылар ойыншыларды маусымнан тыс уақытта жұмыс істеуге мәжбүр етеді.
Ұлыбритания
Лигадан тыс деңгейде бірнеше жүз жартылай кәсіби футбол командалары бар. Ағылшын футбол лигасының төменгі дивизионы (ағылшын футбол лигасы жүйесінің төртінші деңгейі) дәстүрлі түрде ағылшын футболында кәсіби («толық жұмыспен қамтылған») және жартылай кәсіби («жартылай жұмыспен қамтылған») арасындағы шекара болып келді. Алайда, Лигаға қатыспайтын ең жоғары лигадағы Ұлттық лигадағы көптеген командалар Лига мәртебесіне қол жеткізу үшін «толық жұмыспен қамтылған» кәсіби клубтарға айналды. Көптеген бұрынғы Лига клубтары да төменгі лигаларға түскеннен кейін, ойыншыларға жалақы төлеуге қажетті кіріс табу үшін жеткілікті орташа көрермендер санын сақтап тұрғанша, толық кәсіби команда болып қала береді. Англиядағы әйелдер футболы жоғары деңгейде жартылай кәсіби, себебі қаржы ата-аналық ерлер командаларының және әйелдер командаларының өсуіне және төмендеуіне байланысты. Әйелдер үшін толық кәсібилік әлі жоспарлау кезеңінде; ең жақсы әйел футболшылар көбінесе басқа кіріс көздеріне (мысалы, жаттықтыру және дене шынықтыру) сенеді, ал көптегендер ойын ойнағанда университеттерде немесе колледждерде оқиды. Шотландия футболында жартылай кәсіби командалар Шотландия Премьер-лигасынан төменгі барлық деңгейде бәсекелеседі, ал екінші деңгейлі Шотландия Чемпионатынан төменгі командалардың көпшілігі жартылай кәсіби болып табылады. Тарихи тұрғыдан, ағылшын регби лигасы мен регби одағында бір толық жұмыспен қамтылған кәсіби дивизион болды, ал жартылай кәсіби дивизиондар келесі деңгейде орналасты. Одақтың екінші деңгейі, RFU Чемпионаты, 2009–2010 маусымынан бастап толықтай кәсіби дивизионға айналды.