Лионель Конахер: Канадский спортшы және саясаткер

Кіріспе

Канадалық спортшы және саясаткер (1900–1954)

Лионель Претория Конахер, МП (24 мамыр 1900 – 26 мамыр 1954), «Үлкен пойыз» деген лақап атымен танымал, канадалық спортшы және саясаткер болған. Ол 20 ғасырдың бірінші жартысындағы елдің үздік спортшысы деп танылды және көптеген спорт түрлерінде чемпиондыққа ие болды. Оның ең басты құмарлығы – канадалық футбол; ол 1921 жылы Грей кубогының жеңімпазы «Торонто Аргонавтс» командасының құрамында болды. 1926 жылы Халықаралық лига чемпионы атанған «Торонто Мейпл Лифс» бейсбол командасының да мүшесі болды. Хоккейде ол 1920 жылы Мемориал кубогын жеңіп алды, ал Стэнли кубогын екі рет ұтты: 1934 жылы «Чикаго Блэк Хокс» және 1935 жылы «Монреаль Марунс» командаларымен бірге. Одан бөлек, ол күрес, бокс және лакросс бойынша да чемпионаттарда жеңіске жеткен. Грей кубогы мен Стэнли кубогына есімдері жазылған үш ойыншының бірі – ол Джо Миллер және Карл Восспен бірге. Конахер 1937 жылы спорттан зейнетке шығып, саясатқа қадам басты. 1937 жылы Онтарио заң шығару жиналысына сайланды, ал 1949 жылы Канада Парламентіне өкіл болып сайланды. Оның көптеген саяси ұстанымдары спортқа байланысты болды. Онтарио провинциялық парламентінің (МПП) мүшесі ретінде бокс саласындағы жемқорлықпен күресу үшін жұмыс істеді, сондай-ақ Онтарио спорт комиссиясының төрағасы болды. Бұған қоса, ол Корольдік Канада әуе күштерінің демалыс және ойын-сауық директоры лауазымында қызмет етті. Конахердің өмірі спорт алаңында аяқталды: ол Парламент төбесіндегі көгалда өткізілген софтбол ойынында үш рет соққы бергеннен кейін жиырма минуттан соң жүрек талмасынан қайтыс болды. Көптеген ұйымдар Конахердің мансабын құрметпен еске алады. Ол жарты ғасырдың үздік спортшысы атанды және сол кезеңде елдің үздік футболшысы деп танылды. 1955 жылы Канаданың спорттық даңқ залына, 1964 жылы Канаданың футбол даңқ залына, 1965 жылы Канаданың лакросс даңқ залына, 1994 жылы Хоккей даңқ залына және 1996 жылы Онтарио спорт даңқ залына енгізілді. Сонымен қатар, Канада баспасөзі жылдың үздік ер спортшысына Лионель Конахер сыйлығын табыс етеді.

Lionel Pretoria Conacher, MP ('/k//ɒ//n//ə//k//ər/; May 24, 1900 – May 26, 1954), nicknamed "The Big Train", was a Canadian athlete and politician. Voted the country's top athlete of the first half of the 20th century, he won championships in numerous sports. His first passion was Canadian football; he was a member of the 1921 Grey Cup champion Toronto Argonauts. He was a member of the Toronto Maple Leafs baseball team that won the International League championship in 1926. In hockey, he won a Memorial Cup in 1920, and the Stanley Cup twice: with the Chicago Black Hawks in 1934 and the Montreal Maroons in 1935. Additionally, he won wrestling, boxing and lacrosse championships during his playing career. He is one of three players, including Joe Miller and Carl Voss, to have their names engraved on both the Grey Cup and Stanley Cup. Conacher retired as an athlete in 1937 to enter politics. He won election to the Legislative Assembly of Ontario in 1937, and in 1949 won a seat in the House of Commons. Many of his political positions revolved around sports. He worked to eliminate corruption in boxing while serving as a member of provincial parliament (MPP) in Ontario, also serving as the chairman of the Ontario Athletic Commission. Additionally, he served a term as director of recreation and entertainment for the Royal Canadian Air Force. It was also on the sports field that Conacher died: He suffered a heart attack twenty minutes after hitting a triple in a softball game played on the lawn of Parliament Hill. Numerous organizations have honoured Conacher's career. In addition to being named Canada's athlete of the half century, he was named the country's top football player over the same period. He was inducted into Canada's Sports Hall of Fame in 1955, the Canadian Football Hall of Fame in 1964, the Canadian Lacrosse Hall of Fame in 1965, the Hockey Hall of Fame in 1994, and the Ontario Sports Hall of Fame in 1996. Additionally, the Canadian Press gives the Lionel Conacher Award to its male athlete of the year.

Ерте өмір

Конахер 1900 жылдың 24 мамырында Онтарио провинциясының Торонто қаласында дүниеге келген. Оның екінші есімі сол кезде оның туған кезінде британдық әскерлер, оның ішінде канадалықтардың да қатысқан Бур соғысы болып жатқан Оңтүстік Африканың Претория қаласының құрметіне берілген. Ол Бенджамин мен Элизабет Конахердің үлкен ұлы және он баланың үшіншісі болды. Оның төрт інісі мен бес қарындасы болған. Отбасы Дэвенпорт ауданында өскен, оны оның ағасы Чарли «Торонтоның жоғары сапалы кедей аудандарының бірі» деп сипаттаған. Қыс мезгілінде ол ашық мұз айдынындағы қарды тазалап, қосымша ақша тапқан. Конахер сегізінші сыныпты бітіргеннен кейін мектепті тастап, жұмысқа орналасып, бауырларын асырауға көмектескен. Ол күніне он сағат бойы шөп шапқан, осылай отбасына аптасына бір доллар қосымша табыс әкелген. Джесси Кетчем мектебінің директоры он баланың барлығын спортпен айналысуға ынталандырған, себебі ол мұндай шаралар оқушыларын түрлі қиындықтардан сақтайды деп ойлаған. Конахер өзінің қатысқан кез келген спорт түрінде жақсы ойыншы екенін байқады және тез арада канадалық футбол, шайбалы хоккей және лакросс бойынша жұлдызға айналды. Ол 16 жасында Онтарио штатындағы жеңіл салмақтағы күрес чемпионатында жеңіске жетті, ал 20 жасында Канаданың аматорлық жеңіл ауыр салмақтағы бокс чемпионатында жеңімпаз атанды. 1921 жылы ол ауыр салмақтағы чемпион Джек Демпсимен көрсету матчында жұдырыққа түсті. Бір жылы ол Торонто қаласының бейсбол чемпионатында үш рет соққы беріп жеңіске жетті, содан кейін қаланың екінші жағына асығып, лакросс командасы Онтарио провинциялық финалында 3:0 есебімен қалып қойғанын көрді. Ол төрт гол соғып, бір нәтижелі пас беріп, командасын жеңіске жеткізді.

Футбол

Регби футбол Конахердің алғашқы және сүйікті спорты болды. Ол 12 жасында Торонто регби футбол лигасының «Капиталз» командасында орталық қанатқа реттелген алғашқы ұйымдастырылған футболын ойнады. 1912 және 1915 жылдар аралығында ол командамен төрт маусым ойнады, осы жылдары «Капиталз» жыл сайын қалалық чемпионатты жеңіп алды. 1918 жылы ол Торонто орталық YMCA командасымен жастар арасындағы Онтарио чемпионатында жеңіске жетті, ал 1919 жылы үлкендер деңгейіне көтерілді. Үлкендер «Капиталз» құрамында ол жартылай қорғаушы ретінде шабуылдық рөлге ие болды. Ол бұл рөлде өте табысты болды және оның командасы Онтарио регби футбол одағының (ORFU) финалына өтті. Финалда Сарниядан келген қарсыластары Конахерді тоқтатуды басты міндет етіп қойды, бұл стратегия Сарнияның чемпионатты жеңіп алуына себеп болды. 1920 жылы Конахер «Торонто регби клубы» командасымен үлкендер деңгейіне көшті, онда оның командасы тағы да ORFU чемпионатын жеңіп алды, бірақ провинцияаралық регби футбол одағының (IRFU) «Торонто Аргонавтс» командасына шығыс жартылай финалында есе жіберді. Оның ойыны «Аргонавтс» командасын әсерлі қалдырды, олар оны 1921 жылғы маусымға шарт жасасты. 1922 жылы капитан болып тағайындалған Конахер «Аргонавтс» командасын IRFU ойынында тағы бір жеңіліссіз маусымға бастап, бес жеңіс және бір тең нәтижеге қол жеткізді, ол шамамен 950 ярдқа жүгірді. «Аргонавтс» шығыс финалына өтті, бірақ Куинс университетіне 12:11 есебімен ұтылып қалды. Бұл ойында Конахер «Аргонавтс» командасының барлық шабуылдық күшін біріктірді, 35 рет 227 ярдқа жүгірді, бірақ ойын соңында Пеп Лидлидің 21 ярдтық соққысы Куинс университетіне жеңіс сыйлады. 1919-1920 жылдары ол «Торонто каноэ клубы» командасына қосылды, бұл команда барлық жұлдыз ойыншыларынан құралған. Олармен бірге Канаданың ұлттық жастар чемпионаты – Мемориал кубогын жеңіп алды. Содан кейін Конахер «Аура Лигс» командасына екі жылға ойнауға оралды. Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) командалары Конахердің қабілетін байқады. «Торонто Сент-Патс» оған 1920-21 жылдары маусымдық 3000 доллар – орташа жалақыдан үш есе көп – ұсынды, ал 1921 жылы «Монреаль Канадианс» 5000 доллар және бизнес ашуға көмек ұсынды. Ол екеуінен де бас тартты, өйткені ол әлі де әуесқой спортшы статусынан бас тартуға дайын болмады.

Rugby football was the first sport Conacher played, and it was his favourite. He first played organized football at the age of 12 as a middle wing with the Capitals in the Toronto Rugby Football League. He played four seasons with the team between 1912 and 1915, during which the Capitals won the city championship each year. He won the Ontario championship as a junior with the Toronto Central YMCA in 1918, and in 1919 moved up to the intermediate level. With the intermediate Capitals, he was moved into an offensive role as a halfback. He excelled in the role, and his team reached Ontario Rugby Football Union (ORFU) final. In that final, the Capitals' opponents from Sarnia made stopping Conacher their priority, a strategy that proved the difference as Sarnia won the championship. Conacher moved to the senior level in 1920 with the Toronto Rugby Club where his team again won the ORFU championship, but lost the eastern semifinal to the Toronto Argonauts of the Interprovincial Rugby Football Union (IRFU). His play impressed the Argonauts, who signed him for the 1921 season. Named captain in 1922, Conacher led the Argonauts to another undefeated season in IRFU play, finishing with five wins and one tie, as he rushed for about 950 yards. The Argonauts reached the Eastern final, but lost to Queen's University, 12–11. In that game, Conacher was the entire Argonaut offence, rushing 35 times for 227 yards but Pep Leadley's 21 yard field goal towards the end of the game gave Queens' its victory. He joined the Toronto Canoe Club Paddlers, a team of all star calibre players in 1919–20, and with them won the Memorial Cup, Canada's national junior championship. Conacher then returned to the Aura Lees to play for their senior team for two years. National Hockey League (NHL) teams took notice of Conacher's ability. The Toronto St. Pats offered him $3,000 a season – three times the average salary – to play for them in 1920–21, while in 1921, the Montreal Canadiens offered $5,000 and support setting up a business. He turned both down as he was not yet willing to surrender his status as an amateur athlete.

Питтсбургке көшу

Конахер үлкен хоккейде қалды және 1923 жылы «Солтүстік Торонто» командасы үшін ойнап жүргенде, радиода алғаш рет тікелей хабарланған хоккей ойынының қатысушысы болды. Ол көптеген командаластарын Питтсбургке (Пенсильвания штаты) алып келді, олардың барлығы қалада жұмыс тауып, ал ол өзі Дукейн университетіне түсуден бұрын бір жыл бойы «Беллефонт» академиясында оқыды. Күзде ол екі мектепте де футбол ойнады. 1925 жылы «Сары жилеттер» кәсіби клубқа айналып, «Питтсбург Пайрэтс» деп аталып, Ұлттық хоккей лигасына (НХЛ) қосылды. Команданың шабуылшысы Конахер мен «Мейпл Лифс» Халықаралық лига чемпионатында жеңіске жетіп, кейін «Луисвилл Колонелс» клубын жеңіп, «Кішкентай әлем сериясын» ұтып алды. Ол НХЛ маусымында Питтсбургке оралды, бірақ маусым басында Чарли Ланглоис пен 2000 долларға алмастырылып, «Нью-Йорк Американс» клубына сатылды. Бұл ауысу Конахер үшін қатерлі болуға жақын еді. Ол 8 гол соқты, ал келесі маусымда 11 гол соқты. Конахер «Монреаль» клубымен үнемі күресіп, бір кезде оның шартын қабылдауға дайын команда табылмай, тізімнен шығарылды. Дегенмен, оның жалпы ойыны мен жинаған ұпайлары үш маусым бойы «Марунс» клубында өсті, ең жоғары көрсеткіші 28 ұпайды құрады. Бұл ауысу НХЛ тарихындағы ең ірі келісімдердің бірі болған төрт команданы қамтитын ауыстырулардың бір бөлігі ғана болды. Чикагоға сатылғаннан кейін Конахер бірден «Марунс» клубына Херб Кейнмен бірге қайтарылды, ал олар Нельсон Кратчфилдке құқықтарды алды. Конахер өзінің соңғы үш НХЛ маусымын «Марунс» клубында өткізіп, 1935 жылы екінші Стэнли кубогын жеңіп алды. Ол өзінің хоккей мансабын 1937 жылдың 23 сәуірінде «Нью-Йорк Рейнджерс» клубы плей-оффтан шығарғаннан кейін аяқтады. Сол жылы ол 1937 жылғы Харт трофейіне дауыс беруде Бэйб Зибертке екінші орын алды және НХЛ екінші жылдық «All-Star» командасына енді. Алайда, ол ойыннан ұзақ айырылмады, өйткені Конахер 1933 жылы футболға оралды. Ол Канада және АҚШ командалары қатысатын жаңа кәсіби лиганы құруға қатысты. Лига жоспарланғандай іске аспады, бірақ Конахер Канададағы алғашқы кәсіби футбол командасын ұйымдастырды. Алғашқы ойын 1933 жылғы Алғыс айту күнінде «Рочестер Арпеакос» клубына қарсы өтті. Он жылдан кейін Канадада алғаш рет футбол ойнаған Конахерді көру үшін 10 000 адам жиналды. Ол екі гол соғып, үшінші голға нәтижелі пас берді, ойынның жұлдызы атанды, бірақ команда 18:15 есебімен жеңілді. Торонто Рочестерде өткен қайта матчта жеңілді, бірақ маусымның үшінші және соңғы ойынында «Шефс» Торонтода «Буффало» командасын 18:0 есебімен жеңді. Конахер тағы да көзге түсті, екі гол соғып, командасының 13 ұпайын жинады. Ол 1934 жылы команданы екінші жылға ұйымдастырды, жаңа демеушілікке байланысты «Wrigley Aromints» деп атады және команда кез келген лигаға қатыспағандықтан, тағы да көрсету матчтарын өткізді. Команда тағы да үш ойын өткізіп, барлығында жеңіске жетті. Алайда, 34 жасында Конахер ойынның денесіне тым ауыр екенін сезінді, сондықтан ол да, оның командасы да үшінші маусымға қайта оралмады.

Conacher remained in senior hockey and while playing for the North Toronto Seniors in 1923, was a part of the first hockey game ever broadcast on radio. He brought many of his teammates with him to Pittsburgh, Pennsylvania, all of whom received jobs in the community, and he attended school at Bellefonte Academy for a year before enrolling at Duquesne University. He played football for both schools in the fall, The Yellow Jackets turned professional in 1925 when they were renamed the Pittsburgh Pirates and joined the National Hockey League (NHL). An outfielder on the team, Conacher and the Maple Leafs won the International League championship then defeated the Louisville Colonels to win the Little World Series. He returned to Pittsburgh for the NHL season, but was dealt early in the year to the New York Americans in exchange for Charlie Langlois and $2,000. The trade nearly proved disastrous for Conacher. He scored 8 goals in and improved to 11 in ,

Conacher periodically struggled with Montreal, and at one point was placed on waivers with no other team willing to take over his contract. Nonetheless, his overall play and point totals increased for three consecutive seasons with the Maroons, peaking at 28 points in The deal was only part of a series of trades involving four teams that represented one of the biggest deals in NHL history. Immediately following the Chicago trade, Conacher was sent back to the Maroons, along with Herb Cain, in exchange for the rights to Nelson Crutchfield. Conacher spent his last three NHL seasons with the Maroons and won his second Stanley Cup in 1935. He ended his hockey career after the team was eliminated from the playoffs by the New York Rangers on April 23, 1937. That final year he was runner up to Babe Siebert in the 1937 Hart Trophy voting and was placed on the NHL second All Star team. He was not absent the game long, however, as Conacher returned to football in 1933. He was part of an effort to launch a new professional league that would feature both Canadian and American teams. The league never came to fruition, but Conacher organized what became the first professional football team in Canada. The first game was held Thanksgiving Day in 1933, an exhibition contest against the Rochester Arpeakos. A crowd of 10,000 attended the game to watch Conacher play his first competitive football game in Canada in ten years. He did not disappoint, scoring two touchdowns and setting up a third for the Chefs, and was hailed as the game's star despite an 18–15 loss. Toronto lost a return match in Rochester, but in the third and final game of their season, the Chefs defeated a team from Buffalo at Toronto by a score of 18–0. Conacher was again the star, rushing for two touchdowns and scoring 13 of his team's points. He organized the team for a second year in 1934, known as the Wrigley Aromints due to new sponsorship, and again played an exhibition schedule as the team remained unaffiliated with any league. The team again played three games, winning all three. However, at the age of 34 years, Conacher found that the game was too hard on his body physically, and neither he nor his team returned for a third season.

Лакросс

Монреаль Канадиендерінің иелері бастаған Канаданың НХЛ командаларының арена операторлары 1931 жылы жазғы кезеңде ареналарды толтыру мақсатымен бокс лакроссының жаңа түрін ойлап тапты. Бейсбол мен футболдың Канадада танымалдылығы артып, лакросс спортының далалық түрінің қарқыны төмендеген кезде, хоккей алаңының шеңберінде ойналатын лакросс ойнау арқылы жылдам әрі қызықты ойын туады деп үміттенді. Монреаль Марунз, Монреаль Канадиендері, Торонто Мейпл Лифс және Онтарионың Корнуолл қаласынан келген командаларды біріктірген Халықаралық кәсіби лакросс лигасы құрылды. Хоккейге кәсіби спортшы ретінде ауысу алдында далалық лакросспен айналысқан бірнеше НХЛ ойыншылары осы командалармен келісімшартқа отырды, олардың ішінде Марунз командасына қосылған Конахер де болды. Марунз Торонтоға барғанда, Мейпл Лифс қаланың туған ұлы Лионель Конахерді құрметтеу үшін "Лионель Конахер түнін" ұйымдастырды. Бір ойында, Торонтоға қарсы өткен матчта, ол 17:12 есебімен жеңіске жетіп, он гол соқты. Ол 1932 жылғы маусымда лакроссқа оралмауға шешім қабылдады, оның орнына хоккейден тыс маусымда кәсіби күреспен айналысу үшін келісімшартқа қол қойды.

Бракондейл

Коннахер кәсіби хоккейден зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 1937 жылғы Онтарио жалпы сайлауында Либералдық партиядан үміткер болды. Ол Онтарио заң шығарушы ассамблеясында Торонто Бракондейл сайлау округін өкілдік етіп, аймақтың бұрынғы консерваторы Артур Рассел Несбитті жеңіп, провинциялық парламент мүшесі болып сайланды. Бракондейлдің сайлау тарихы қызықты болған, ал бұл сайлау түні де олардан ерекшеленбеді. 6 қазандағы сайлауда Несбит пен Конахердің арасында өте шарапатты бәсеке болды. Конахер 1937 жылдың 6 қазанынан бастап 1943 жылдың 30 маусымына дейін Бракондейлді өкілдік етті, онда 1943 жылғы Онтарио жалпы сайлауы үшін заң шығарушы орган таратылды. Ол Бракондейлдегі либералдық үміткерлікке Торонто қалалық кеңесінің мүшесі Е.С. Богартпен бақ сынасты. Богарт жеңіске жетіп, бірнеше аптадан кейін Кооперативтік Ұлттық Одақтың (Co-operative Commonwealth) Рай Лаккокқа жеңіліске ұшырады. Конахер сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада Корольдік Әуе Күштерінің (RCAF) спорт директоры қызметін атқарды. Ол және Канадалық Әуесқой Хоккей Ассоциациясының бұрынғы президенті Джордж Дадли, Канададағы барлық RCAF бас қолбасшылықтарында құрылған әскери командалардың жоғары хоккей лигаларында ойнау жоспарларын жариялады.

Үштік

1945 жылғы Канаданың жалпы сайлауында Конахер Канаданың Либерал партиясынан Канада Парламентінің Палатасына үміткер болды, онда Торонтоның Тринити сайлау округінде екінші орынды алып, ағымдағы прогрессивті консерватор үміткерге жеңілді. Ол 1949 жылғы Канаданың жалпы сайлауында Либерал партиясынан Тринити округіне қайта үміткерлік етті және бұл жолы сайланды. 1953 жылғы сайлауда ол соңғы рет қайта сайланды.

Марапаттар

Ол 1950 жылы Канаданың жарты ғасырдың ең ұлы ер адам-спортшысы деп танылды. 1981 жылы Профутбол зерттеушілер қауымдастығы Конахерді "Канаданың Джим Торпқа берген жауабы" деп атады.

Мұз үстіндегі хоккей

Регламенттік маусым Плей-офф маусым Команда Лига GP G A Pts PIM GP G A Pts PIM1916–17Toronto Century RoversMinor ON——————————1917–18Toronto Aura LeeOHA Jr.——————————1918–19Parkdale Canoe ClubOHA Jr.——————————1919–20Toronto Canoe ClubOHA Jr.—————1221930—1920–21Toronto Aura LeeOHA Sr.10325——————1921–22Toronto Aura LeeOHA Sr.20729—220201922–23North Toronto A. A. OHA Int.——————————1923–24Pittsburgh Yellow JacketsUSAHA2012416—13639—1924–25Pittsburgh Yellow JacketsUSAHA4014014—8505—Pittsburgh PiratesNHL33941364—————Pittsburgh PiratesNHL1000012—————1926–27New York AmericansNHL30891781—————New York AmericansNHL301161782—————New York AmericansNHL44527132200010New York AmericansNHL39461073—————Montreal MaroonsNHL354375720002Montreal MaroonsNHL4679166040002Montreal MaroonsNHL47721286120110Chicago Black HawksNHL481013238782024Montreal MaroonsNHL4026844700014Montreal MaroonsNHL4777146530000Montreal MaroonsNHL45619256450112 NHL барлығы494801051858823322434