Кіріспе

Канадалық хоккейші және жаттықтырушы Кертис Лестер Патрик (31 желтоқсан 1883 – 1 маусым 1960) – канадалық кәсіби хоккейші және жаттықтырушы. Ол өзінің ағасы Фрэнк Патрик және әкесі Джозеф Патрикпен бірге PCHA-ны құрды және хоккей ойынының бірнеше ережесін дамытуға көмектесті. Патрик ойыншы, жаттықтырушы және менеджер ретінде алты рет Стэнли кубогын жеңіп алды. Квебек штатының Драммондвилл қаласында туған Патрик жас кезінде отбасымен Монреальға көшіп, сол жерде өсті. Ол осы кезде хоккей ойнай бастады, сонымен қатар әкесінің ағаш өңдеу компаниясында жұмыс істеді. Патрик алғаш рет 1904 жылы жоғары деңгейдегі командада ойнады, ол Маннитобадағы Брэндон хоккей клубында бір маусым өткізді, содан кейін Монреалда үш жыл ойнады, 1906 және 1907 жылдары Монреал Уондерерстермен Стэнли кубогын жеңіп алды. 1907 жылы отбасымен Британдық Колумбияға көшіп келген Патрик Британдық Колумбияның Нельсон қаласындағы жергілікті командада ойнады және 1908 жылы Кубок үшін күреске Эдмонтон хоккей клубына шақырылды. Патрик және оның ағасы Фрэнк 1909 жылы үлкен жалақыға үміттене отырып, шығысқа қайтып, Ұлттық хоккей лигасының Ренфрю Кремри Кінгс командасына қосылды, бірақ екеуі де Ренфрюмен бір маусымнан кейін Нельсонға оралды. 1911 жылы ағайындылар PCHA-ны құрды, ал Патрик Виктория командасының иесі, менеджері, жаттықтырушысы және ойыншысы болды. Ол 1914 жылы команданы Кубок үшін күреске шығарды, ал 1917–18 жылдары Сиэтл Метрополитанспен бір маусым ойнағаннан басқа, лига 1926 жылы сатылғанға дейін командада болды. Виктория құрамында ол 1925 жылы тағы да Кубокты жеңіп алды, бұл Ұлттық хоккей лигасынан (NHL) тыс соңғы команда болды. Фрэнкпен бірге Патрик PCHA-ға көптеген жаңалықтарды енгізді, олар бүгінге дейін хоккейде сақталған, соның ішінде көк сызық, айыппұл соққысы және ойынның нәтижесін тіркеу сияқтылары. WHL, PCHA 1924 жылы қайта аталғаннан кейін, 1926 жылы NHL-ге сатылды, содан кейін Патрик Нью-Йорк Рейнджерс командасына жаттықтырушы және менеджер болып жұмысқа қабылданды. Ол команданы 1928 және 1933 жылдары Стэнли кубогын жеңіп алды, сонымен қатар үш рет финалға шықты. 1939 жылы жаттықтырушы лауазымынан кетіп, менеджер ретінде қызметін жалғастырды, 1940 жылы тағы да Кубокты жеңіп алды, ал 1946 жылы осы лауазымынан кетіп қалды. Патриктің ұлдары Линн мен Музз Рейнджерс командасында ойнады, ал немерелері Крейг пен Гленн де NHL-де ойнады. Линн, Музз және Крейг кейін NHL-де бас жаттықтырушылар және бас менеджерлер болып жұмыс істеді, ал тағы бір немересі Дик Вашингтон Капиталс командасының атқарушы директоры және иегерінің бірі. Патриктің хоккейге қосқан үлесі 1947 жылы Хоккей даңқы залына енгізілуімен мойындалды, сонымен қатар ол АҚШ-тағы хоккейге қосқан үлесі үшін берілетін NHL-дің Лестер Патрик кубогымен және 1974 жылдан 1993 жылға дейін NHL-де болған Патрик дивизионының атымен аталады.

Ерте өмір және мансап

Патриктің әкесі Джо ирланд иммигранттарының ұлы болды: Томас Патрик 1848 жылы Ирландияның Тайрон графтығынан Канадаға көшіп келіп, Квебекке қоныстанды. Джо 1857 жылы дүниеге келді және 1883 жылы Грейс Нельсонға үйленді. Олар Квебек штатының Драммондвилл қаласына көшіп барды. Драммондвиллдің басым бөлігі француз тілінде сөйлейтін және католиктер болды, бұл қалада ағылшын тілінде сөйлейтін және методист Патрик отбасын азшылыққа айналдырды. Патрик 1883 жылы 31 желтоқсанда Квебек штатының Драммондвилл қаласында Джо мен Грейс Патриктердің тұңғыш баласы болып дүниеге келді. 1887 жылы отбасы 9 миль (14 км) қашықтықтағы Кармелл Хиллге көшіп барды, онда Джо Уильям Митчеллмен бірге жалпы дүкеннің жартысын сатып алды. Драммондвиллдегідей қалада да негізінен франкофондықтар көп болғандықтан, отбасы француз тілін үйренді. Сол жылы қыста Патрик пен оның інісі Фрэнкке алғашқы конькилер берілді. Монреальде Патрик ағалары алғаш рет хоккей ойнауға танысты. Сонымен қатар, олар осы уақытта Арт Росспен танысты, ол екеуінің де жақын досы болды және хоккейде үлкен мансап жасады. Патрик хоккейдің мықты ойыншысы болды және маңызды ойындарда ойнауға жиі шақырылатын. 1901 жылы Патрик Макгилл университетіне оқуға түседі. Ол студенттік алғашқы семестрінде баскетбол ойнады, кейіннен хоккей командасына қосылды. Сонымен қатар, ол Монреальдің ең үздік аға командасы - Монреаль Шэмрокс командасына сынақтарға шақырылды. Алайда бұл университеттен кетуді білдіретіндіктен, Патрик әкесінің кеңесіне сәйкес ұсыныстан бас тартты. Дегенмен Патрик Макгиллде бір жыл ғана оқып, кейін оқуын тастады. Ол оқудан гөрі спортпен айналысуға көбірек көңіл бөлді, сондықтан Джо Патрикті отбасылық бизнеспен айналысуға мәжбүрлеуді шешті. Бастапқыда кеңседе жұмыс істеген Патрик бір жыл ішінде филиалдың басқарушысы болып тағайындалды. Компанияның көлемі қысқарды, сондықтан 1903 жылы маусымда Патрик Канаданың батысындағы Калгариге көшіп, ірі қара фермаларында жұмыс істеуге шешім қабылдады. Калгариге келгеннен кейін ол өмір салтының өзіне сәйкес келмейтінін анықтады және сол жылдың күзіне дейін жұмыс істеп, Канадтық Тынық мұхит темір жолына зерттеу тобында таякшы және шынжыршы ретінде қосылды. Монреальға қайтып бара жатқанда Патрик Манитоба штатының Брэндон қаласында тоқтады. Ол жерде оның хоккей ойнайтын достары бар еді, және оған командада айына 25 долларға шығындарды жабу ұсынылды. Ол маусым бойы қорғаншы ретінде ойнады. Ойын кезінде ұпайлар мен қоршау ұпайлары шабуылға көп үлес қосады деп күтпегенмен, Патрик шайбаны мұз үстінде алып жүруге тырысты және гол соқты. Клуб оның ниетіне күмән келтірсе де, ол бұл табысты болды деп мәлімдеді, және жанкүйерлер оған ұнады, сондықтан оны жалғастыруға рұқсат етілді. Ол екі қорғаушының бір-біріне қарама-қарсы емес, қатар тұруын ұсынды. Бұл өзгеріс командада қабылданды және көп ұзамай хоккейде кеңінен қолданылды. Брэндон сол маусымда Стэнли кубогы үшін Оттава Сенаторларына қарсы шықты, бірақ екі ойыннан кейін жеңілді. Маусымнан кейін Патрик Монреальға оралды, ол 1904 жылдың наурыз айында келді. Сегіз ойынның ішінде Патрик төрт гол соқты. 1905 жылы мектептен оралған кезде Франк Монреаль Вестмаунт клубына қысқа уақытқа қосылды және екі ойын ойнады; бұл бауырластар алғаш рет бірге ойнады. Әкесінің жұмысына байланысты Патрик команданың жаттығуларын жиі өткізіп, команданың жетістіктерін көрмейтін. CAHL 1905-06 маусымның алдында таратылды және оның орнына жаңа лига, Шығыс Канаданың әуесқойлар хоккей қауымдастығы (ECAHA) құрылды. Патрик жаңа лигаға қабылданған Монреаль Уондерерске қосылды, олар үшін тоғыз ойыннан 17 гол соқты. "Уандерерс" лиганың бірінші орынды Оттавамен тең аяқтады, бұл лига чемпионаты үшін екі ойынға, жалпы голға арналған плей-оффқа әкелді. "Уандерерс" серияны 12 есебімен 10 есебімен жеңіп алды, Патрик екінші ойынның соңғы минуттарында соңғы екі гол соқты, осылайша Стэнли кубогын да жеңіп алды. Келесі маусымда "Уандерерс" қайтадан ECAHA-да бірінші орынды иеленді, бірақ 1907 жылы қаңтарда Манитоба хоккей қауымдастығының чемпиондары Кенора Тистлзге қарсы жекпе-жекте Кубокты жоғалтты. 1907 жылы наурыз айында "Уандерерс" "Кенораны" жеңіп, Кубок жеңімпазы атанды. Патрик тұрақты маусымның 9 ойындарында 11 гол, ал Кубоктың 6 ойындарында 10 гол соқты. Нельсон қаласында Патрик жергілікті хоккей командасында ойнап, 1908-09 маусымда 6 ойында 22 гол соқты. Маусым ішінде Патрик Альбертаның әуесқойлық хоккей қауымдастығының Эдмонтон хоккей клубына осы командаға қарсы бұрынғы командасы "Уандерерске" қарсы Кубок жекпе-жегіне қосылу ұсынысын қабылдады. Команда шығыстан бірнеше танымал ойыншыларды шақырып алды, тек екі ойыншы ғана Эдмонтоннан болды, қалғаны шығыстан келді. Патрик және Томми Филлипс, бұрын "Кенора" үшін ойнаған, тіпті Эдмонтонға жетпеді; олар Кубок жекпе-жегі үшін шығысқа бағытталған жолда Виннипегте командасымен кездесті. Эдмонтон екі ойыннан кейін 14-9 есебімен жеңілді, Патрик бір гол соқты. Басқа ойыншылар серия үшін жүздерше доллар алғанда, Чикаго командасы, кейін "Блэк Хокс" деп аталды, ойыншылар үшін 100 000 доллар төледі, "Портленд Роузбадсты" алды. Бостон Брюинз, иесі Чарльз Адамс және менеджері Арт Росс сатуға көмектескен, сондай-ақ таңдалған ойыншыларды сатып алды, барлығы 17 000 доллар төледі, нәтижесінде WHL иелері 267 000 доллар тапты. 1926 жылдың қазанында Патрикке NHL-дегі жаңа команда, Нью-Йорк Рейнджерспен бапкерлік қызметке ұсыныс жасалды. Ұзақ уақыттан кейін ол команданың бас менеджері болып тағайындалды, Конн Смитты алмастырды. Ол Рейнджерс сапында бір рет тұрақты маусым ойынына қатысты, 1927 жылдың 20 наурызында Нью-Йорк Американсқа қарсы ойында қорғаушы ретінде ауыстырылды. Ол 1928 жылдың 7 сәуірінде Монреаль Марунсқа қарсы 1928 жылғы Стэнли кубогы финалының екінші ойынында болған оқиғасымен танымал. Бастапқы қақпашы Лорн Шабот екінші кезеңнің ортасында шайбадан көзіне жарақат алғаннан кейін Патрик ойынға қақпашы ретінде кірді, ойыншыларға "Балалар, қартты алдамаңдар" деді. 44 жас 99 күндік Патрик Стэнли кубогы финалында ойнаған ең үлкен адам болып қала береді. Ол кезде командалардың қосалқы қақпашысы болмауы қалыпты еді, және қарсы команданың бапкері ауыстыру қақпашысына рұқсат беруі керек еді. Алайда Марунс менеджері-бапкері Эдди Жерар Рейнджерстің Оттава Сенаторларының қақпашысы Алек Коннеллді, трибунада отырған және екінші лига ойыншысы Хью Маккормик қолдануына рұқсат бермеді. Оди Клегхорн, Питтсбург Пайретс бапкері, Патриктің бапкерлігін қалған ойын үшін алмастырды және Марунс ойыншыларын ұзақ, зиянсыз соққыларға шектеді. Патрик 18-19 шайбаны қақпасына өткізіп жіберді, Рейнджерстің қосымша уақытта жеңіске жетуіне көмектесті. Келесі үш ойында лига Рейнджерске Нью-Йорк Американс қақпашысы Джо Миллерді қолдануға рұқсат берді. Рейнджерс Стэнли кубогын жеңіп алды, бұл команда тарихындағы бірінші жеңіс болды. Рейнджерс 1929 жылы және 1932 жылы Стэнли кубогы финалына шықты, бірақ екі жыл да жеңіліске ұшырады. Олар 1933 жылы екінші Стэнли кубогын жеңіп алды, Торонто Мейпл Лифсін жеңді. Патрик команданы 1937 жылы тағы бір рет финалға жеткізді, бірақ жеңіліске ұшырады. Ол 1939 жылы бапкерліктен кетіп, Фрэнк Буше алмастырды, Рейнджерс бас менеджері болып қалды және Бушеге ассистент бапкер болып қызмет етті. Патрик 1940 жылы кубокты соңғы рет жеңіп алды, Рейнджерс Буше бапкерлігімен Торонтоны жеңді. Алайда 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Рейнджерс көптеген ойыншыларын Канада мен АҚШ-тың қарулы күштеріне жіберді. Бұл Пат арасындағы шиеленіске әкелді...

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Патрик өкпе қатерлі ісігіне шалдықты, денсаулығы тез нашарлады. Ол 1960 жылдың 1 маусымында 76 жасында Викторияда жүрек талмасынан қайтыс болды. Дәл төрт аптадан кейін оның 74 жастағы інісі Франк та дүние салды; Франктің өлімі де жүрек талмасынан туды. АҚШ-тағы хоккейге сіңірген еңбегі үшін марапатталатын Лестер Патрик кубогы оның құрметіне аталған. Ол сондай-ақ, НХЛ командаларының бұрынғы дивизиондарының бірі – Патрик дивизионының аты болды. Батыс хоккей лигасының чемпиондық кубогы – Лестер Патрик кубогы 1960 жылы Патрик қайтыс болғаннан кейін оның есімімен аталады. Ол 1947 жылы Хоккей даңқы залына енгізілді. Патрик журналистерге өз философиясын былай түсіндірді: "Алдымен олардың моральдық жағдайын көтеріп, содан кейін сақтау – сенің міндетің. Ал мұның бәрінен бұрын, олар сенің ой-пікіріңе сенуі керек, және сен адамды жақсы білуің керек". Ол ойыншыларға шыдамдылықпен қарағандығы мәлім болды, және ойынды көрсету үшін мұзға шығар болса да, олардың оны өздері игеруіне мүмкіндік берді, себебі кейбіреулеріне оқу үшін уақыт керек екенін білді. Патрик ағайындары хоккейге көптеген жаңа ережелер енгізді, және кем дегенде 22 ереже бүгінгі күнге дейін НХЛ ережелер кітабында сақталып келеді. Олар көк сызықты, алға қарай пас беруді және плей-офф жүйесін енгізді, бұл өзгеріс басқа лигалар мен спорт түрлері тарапынан қабылданып, бүкіл әлемге тарады. Әкелері Джоның ұсынысымен, олар ойыншыларды анықтау үшін ойыншылардың жейделеріне және бағдарламаларға нөмірлер салуды бастады. Жаңа ереже шайбаны торға түсірмеу үшін кез келген жерде тепкілеуге рұқсат берді, сондай-ақ қақпашылардың құтқару үшін мұзға құлауына рұқсат берді. Олар гол соққанда ассисттерді есептеуге жауапты болды және айыппұл соққысын ойлап тапты. "Рейнджерс" командасымен бірге Патрик фермалық командалар жүйесін қолдаушы болды, онда негізгі команда бірнеше кіші және жас командаларды демеу арқылы олардың ойыншыларға құқығын сақтап қалды. Бұл "Рейнджерс" сияқты жергілікті ойыншылары аз командаларға басқа аймақтардан таланттарды тартуға мүмкіндік берді және бәсекелес командалардың барлық ойыншыларды қол қоюына жол бермеді. "Рейнджерс" осылайша кең ауқымды жүйе құрды, оның ішінде жаңа лига – Шығыс әуесқойлар хоккей лигасы құрылды, онда Нью-Йорк аймағында командалар болды. 1933 жылы Патрик Онтарио және Квебек провинцияларынан тыс таланттарды іздеуді кеңейту үшін Виннипегте "Рейнджерс" командасының жаттығу лагерьлерін өткізе бастады, онда НХЛ-дің екі канад командасы ("Торонто Мейпл Лифс" және "Монреаль Канадиенс") орналасқан. Патриктер "Хоккейдің патшалық отбасысы" деп аталды. Патриктің ұлы Линн және немересі Крейг екеуі де Хоккей даңқы залына енгізілді. Тағы бір ұлы Музз – ойыншы, кейін жаттықтырушы және "Рейнджерс" командасының бас менеджері болды. Тағы бір немересі Гленн 1970-ші жылдардың басында НХЛ-де ойнады, ал тағы бір немересі Дик (Музздың ұлы) 1982 жылдан бері "Вашингтон Капиталз" командасының атқарушы директоры және акционері болып табылады. Патрик әйелдер хокеінің дамуына да үлкен үлес қосты. Нельсон қаласында оның әпкелері Миртл, Синда және Дора Нельсон әйелдер хоккей клубымен байланысты болды, ал 1911 жылы Патрик командаға жаттықтырушы болды. 1916 жылдың қаңтар айында Патрик ағайындары ПХА-ны толықтыру және Ванкувер мен Викториядағы ареналарын толтыру үшін әйелдер лигасы құру туралы әңгімеледі. Бұл жобаға Ванкувер, Виктория, Портленд және Сиэтл қалаларынан командалар қатысуы тиіс болды. Лига құрылмады, бірақ 1917 жылдың қаңтар айында Vancouver News Advertiser Сиэтл Метрополитанның әйелдері команда құрастырғанын хабарлады. 1921 жылдың ақпан айында Франк PCHA-мен бірлесіп өткізілетін әйелдер арасындағы халықаралық чемпионат сериясын жариялады. Сол айда Сиэтл, Ванкувер және Виктория командаларымен бірнеше ойын өткізілді, олар PCHA ойындарының үзілісінде ойнады. Сериядан кейін Сиэтл мен Виктория командалары таратылды, ал ұсынылған әйелдер лигасы одан әрі дамытылмады.