Кіріспе

Американдық судья және саясаткер Уильям Купер (2 желтоқсан 1754 – 22 желтоқсан 1809) – америкалық саудагер, жер алыпсатар және дамытушы, Нью-Йорк штатының Куперстаун қаласын құрған адам. Саясаткер ретінде ол округ судьясы болып тағайындалды, содан кейін АҚШ Конгресінде екі мерзім қызмет етті, Отсего округі мен Нью-Йорктің орталық аймағын өкілдік етті. Ол Нью-Йорк шекарасы туралы тарихи романдармен танымал болған Джеймс Фенимор Купердің әкесі болды.

Өмір

Уильям Купер 1754 жылы Пенсильвания провинциясының Смитфилд (қазіргі Сомертон) қаласындағы ағаш үйde дүниеге келді, Филадельфиядан тыс жерде. Оның ата-анасы – ағылшын квакерлары, Джеймс Купер (1729-1795, Байбери, Филадельфияда туған) және Ханна (Хиббс) Купер. Ол алғаш рет Байбери және оның төңірегінде дөңгелек шебер ретінде жұмыс істеген көрінеді. Оның мектепке барғаны туралы ешқандай жазба жоқ. Кейін ол квакер қаласы – Нью-Джерси штатының Бёрлингтон қаласына қоныстанды.

Неке және отбасы

1774 жылдың 12 желтоқсанында Берлингтонда азаматтық судья оны Ранкокастағы квакер Ричард Фенимордың қызы Элизабет Фениморға үйлендірді. Купердің бес ұлы мен екі қызы болды. Оның үлкен қызы Ханна 1800 жылы аттан құлап көз жұмды. Оның ұлы Джеймс Фенимор Купер белгілі бір жетістікке жеткен жазушы болды. Джеймс пен кіші қызы Энннің басқа барлық балалары отыздан кейін қайтыс болды.

Мансап

1780-ші жылдардың басында Купер Нью-Джерси штатының Делавэр өзені бойында орналасқан Бурлингтон қаласында дүкен иесі болды. Онжылдықтың соңында ол қазіргі Нью-Йорк штатының Отсего округіне жататын, табысты жер алыпсатарушы және бай шекаралық дамытушы болды. Революциялық соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай, ол Нью-Йорк штатының ішінде бірнеше мың акр жерді иеленді, ол Сусквеханна өзенінің бастауында, Отсего көлінің жанында орналасқан еді. 1786 жылы ол көлдің етегінде Отсего ауылын құрды, ауылдың жоспары Бурлингтон қаласының жоспарынан шабыттанды. Ол отбасымен 1790 жылдың 10 қарашасында сол жерге көшіп келді. Сот және басқа инвесторлар 1803 жылы Онтарио көлінің шығыс жағасымен және Сент-Лоуренс өзеніне жақын жерде Де-Кальб қаласын құрды, шамамен 64 000 акр жерді бөліп, учаскелерін сатты. Оның інісі Джеймс мүлікті басқарды, ол судья Купердің 1809 жылы қайтыс болғанға дейін және одан кейін де көп жыл бойы сот процесіне тартылды. 1817 жылы Купер отбасының барлық мүлігі жойылды. 1852 жылы Де-Кальбтың солтүстігінде Куперс-Фолс деп аталған ауыл пайда болды. Джеймс сол аймақта қалды, ал оның ұлы Уильям Де-Кальбта өсіп, ағаш шеберлігімен айналысты. Қазіргі Де-Кальб тарихи қоғамының ғимаратын судьяның шөбересі Уильям салған, ал оның кейбір ұрпақтары әлі де сол аймақта тұруы мүмкін. 1791 жылы Отсего округі Монтгомери округінен бөлінгеннен кейін Купер округ судьясы болып тағайындалды. Кейін ол Конгреске екі мерзімге сайланды, Федералист партиясынан 4-ші (4 наурыз 1795 – 3 наурыз 1797) және 6-шы АҚШ Конгресінде (4 наурыз 1799 – 3 наурыз 1801) өкілдік етті. 1796 жылы Купер өзінің негізін салған қаласында тұрақты мекендеуге бел буды, ол сол кезде өркендеп дамитын елді мекенге айналуға мүмкіндік берді. Ол Жаңа Англиядан келген көптеген жер іздеген көшпенділерді тартты. Ол 1799 жылы құрылысын аяқтаған сарайды салуды бастады, оны Отсего залы деп атады. Көп жылдар бойы ол оның резиденциясы болды; ол Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі ең кең және сәнді жеке үй болды. 1800-ші жылдардың басында Куперстаун қаржылық қиындықтарға тап болды және зорлық-зомбылық қылмыстарының күрт өсуіне куә болды, тіпті 1807 жылы Купердің өзі көшеде таяқпен ұрылды. Купер отбасының дәстүрі бойынша, судья Купер 1809 жылдың 22 желтоқсанында Нью-Йорк штатының Албани қаласындағы қоғамдық жиыннан кейін саяси қарсыласымен дау келісіп, басына алған соққыдан қаза тапты. Бұл туралы ешқандай дәлел жоқ, және оқиға 1897 жылы пайда болған сияқты. Бұл оқиғаны судьяның шөбересі жариялаған, бірақ тарихшылар оны сенімсіз деп санайды. Олар судья Купер табиғи себептерден қайтыс болды деп есептейді. Купер Куперстаундағы Эпископалдық Мәсіх шіркеуінің зиратында жерленді. Оның ұлы Джеймс Фенимор Купер, тарихи романдардың танымал авторы, көп жылдардан кейін сол жерге жерленді. Оның шөбересі Пол Ф. Кларк Небраска штатының өкілі болды. Оның ұлының ұлы, жазушы Пол Фенимор Купер, балаларға арналған «Тал: Оның керемет оқиғалары Нум Зор Нум» (1929, 1957 және 2001 жылдары қайта басылған) шығармасымен танымал.

Мұра мен құрмет

Куперстаун қаласы оның құрметіне аталды, өйткені ол оны негіздеген адам еді.