Луиджи Рива (1944-2024) – Италияның көрнекті футболшысы, 1968 Еуропа чемпионы, әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 35 голмен Италияның үздік мергені. ⚽🏆🇮🇹
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық футболшы (1944–2024)
Italian footballer (1944–2024)
Халықаралық жарыстарда Рива 1968 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында жеңіс одсын тілді, ал 1970 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Италия ұлттық құрамасымен күміс жүлдегер атанды; сондай-ақ ол 1974 жылғы ФИФА әлем чемпионатында да өнер көрсетті. 1965 жылдан 1974 жылға дейін барлық ресми жарыстарда 42 ойында 35 гол соққан Рива Италияның барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы болып табылады.
At international level, Riva won the 1968 UEFA European Championship and was runner up at the 1970 FIFA World Cup with the Italy national team; he also took part at the 1974 FIFA World Cup. With 35 goals in 42 appearances (in all official competitions) between 1965 and 1974, he is Italy's all time leading goalscorer.
Ерте өмір
Рива 1944 жылғы 7 қарашада Швейцария шекарасына жақын, Ломбардиядағы Италияның солтүстігіндегі Варезе провинциясының шағын қаласы Леггиунода кедей отбасында дүниеге келді. Оның анасы Эдис үй шаруасымен айналысты, ал әкесі Уго бірнеше мамандық бойынша жұмыс істеді: алдымен шаштараз, содан кейін тігінші, одан соң фабрикада. 1953 жылғы 10 ақпанда, Луиджи тоғыз жасқа толғанда, ол жұмыс орындасында болған апаттан қаза тапты. Эдис қызметші болып жұмыс істеуге кірісті, ал Луиджи үш жылға қатаң діни интернатқа жіберілді. Содан кейін ол лифт фабрикасында жұмысқа орналасып, футбол ойнай бастады; оның анасы көп ұзамай қайтыс болды.
Riva was born into a poor family in Leggiuno, a small town in the northern Italian province of Varese, Lombardy, near the Swiss border, on 7 November 1944. His mother, Edis, was a housewife, while his father, Ugo, worked several jobs, firstly as a hairdresser, then as a tailor, and subsequently in a factory, where he died in a work related accident on 10 February 1953, when Luigi was nine. Edis began working as a maid, while Luigi was sent to a strict religious boarding school, where he remained for three years, before finding a job in a lift factory and beginning to play football; his mother died soon afterwards.
1962-1964: алғашқы жылдары, Легнаномен дебют, Кальяримен жоғарылау
Рива Ломбардиядағы «Лавено Момбелло» жастар командасында әуесқой футбол ойнай бастады, 1961 жылы 30, ал келесі маусымда 33 гол соқты. Ол 1962 жылы, 18 жасында кәсіби карьерасын бастады, «Серия C» командасы «Легнано Ивреа» құрамына қосылып, дебюттік маусымда 22 ойында 6 гол енгізді. Жас ойыншының жарқын өнері «Кальяри» президенті Энрико Рокканың назарын аударды, ол келесі жылы оны «Серия B» клубына 37 миллион лираға сатып алды. Рива мансабының соңына дейін Сардиния командасында ойнады. Клубтағы алғашқы маусымында ол 26 ойында 8 гол соқты және «Кальяри» командасының лигада «Варезе» командасынан кейін екінші орынға шығуына көмектесті, бұл командаға 40 жылдық тарихында алғаш рет элиталық дивизионға жолдама алды.
Riva started playing amateur football for the Laveno Mombello youth side in Lombardy, scoring 30 goals in 1961 and 33 the following season. He began his professional career in 1962, at the age of 18, when he joined Serie C side Legnano Ivrea, scoring 6 goals in 22 appearances in his debut season. The youngster's promising performances attracted the attention of Cagliari president Enrico Rocca, and he was acquired by the Serie B side the following year for a notable sum of 37 million Lire, at the age of 19; Riva remained with the Sardinian team for the rest of his career. In his first season with the club, he scored 8 goals in 26 appearances and helped Cagliari to a second place finish in the league behind Varese, which enabled the team to achieve promotion to the top flight for the first time in their 40 year history.
1964-1970: Серия А-ның алғашқы матчы Кальяримен және Серия А титулына жол
Келесі маусымда Рива 1964 жылдың 13 қыркүйегінде Кальяри сапында Серия А-да дебютін жасады, Ромаға қарсы өткен матчта 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады. Сондай-ақ, ол клубтың құлдыраудан сақталуына көмектесті, команданы турнир кестесінде лайықты алтыншы орынға жеткізіп, 20 жасында 32 ойында 9 гол соқты. 1965-1968 жылдар аралығында лигадағы кезекті нәтижелері – 11-ші, 6-шы және 9-шы орындарды иеленді. 1966-1967 маусымында Рива 18 гол соғып, лиганың үздік мергені атағын тұңғыш рет жеңіп алды. Осы кезде клуб өздерінің жұлдызды шабуылшысының айналасында чемпиондыққа таласуға қабілетті команда құруға кірісті. Рива Кальяриге бірнеше танымал футболшыларды шақырды, олардың ішінде Энрико Альбертоси, Роберто Бонинсегна, Риччиотти Гретти, Коммунардо Никколай, Марио Мартирадонна, Марио Бругнера, Пьерлуиджи Сера және Нене болды. Рива мансабында клуб және ұлттық құрама сапында 439 матчта 248 гол соқты. Оның халықаралық карьерасы қиындықтармен басталды. Италия құрамасы сапындағы екінші ойынында, 1966 жылдың 19 наурызында Парижде Франциямен өткен 0:0 есебімен аяқталған жолдастық кездесуде, Риваның ойыны белгілі журналист Джанни Брера тарапынан сынға ұшырады, ол Риваны «бір аяқты» және «толық емес ойыншы» деп сипаттады. 1967 жылдың 27 наурызында Португалияға қарсы өткен жолдастық матчта сол тізе сүйегі мен тобық сүйегін сындырғаннан кейін, Рива жеті айдан соң ұлттық құрамаға оралды. Ал төртінші халықаралық матчында Италия құрамасы сапында алғашқы голын соқты. Рива матчтағы өнері үшін турнирдің үздік құрамына енді. Топтық кезеңдегі көңіл көншітпейтін ойындары мен БАҚ-тың қысымынан кейін, Рива әлем чемпионатының екінші кезеңінде гол соқты. 14 маусымда Италия Мексиканы 4:1 есебімен жеңіп, ширек финалға өтті, Рива екі гол соқты, екеуі де Джанни Ривераның нәтижелі пас нәтижесінде туды, бұл Миландық ойыншымен нокаут кезеңіндегі ең табысты серіктестіктердің бірі болды. Содан кейін Рива Италияның 4:3 есебімен жеңіске жеткен жартылай финалдағы Батыс Германияға қарсы өткен матчта шешуші қосымша уақыт голын соқты – оның 21 халықаралық матчтағы 22-ші голы, бұл матч «Ғасыр ойыны» деп аталады. Италия құрамасы финалда Бразилияға 4:1 есебімен жеңіліп, турнирде екінші орынды иеленді. Рива үш гол соғып, Италия құрамасының үздік мергені атанды.
The following season, Riva made his Serie A debut for Cagliari on 13 September 1964, in a 2–1 loss against Roma, and also helped the club avoid relegation, leading the team to a comfortable sixth place finish in the table, scoring an encouraging 9 goals in 32 appearances at the age of 20. This was followed by eleventh, sixth, and ninth place finishes in the league between 1965 and 1968, while Riva also finished as the league's top scorer for the first time during the 1966–67 season with 18 goals, as the club began to build a potential title winning side around their star striker: Riva attracted several notable footballers to Cagliari, and the team during this period featured players such as Enrico Albertosi, Roberto Boninsegna, Ricciotti Greatti, Comunardo Niccolai, Mario Martiradonna, Mario Brugnera, Pierluigi Cera, and Nené. Riva scored 248 goals for club and country throughout his career in 439 appearances, His international career was off to a difficult start, with his performance in his second appearance for Italy, a 0–0 friendly draw against France in Paris on 19 March 1966, criticised by noted journalist Gianni Brera, who initially described Riva as a "one footed" and "incomplete player". After breaking both his left tibia and fibula in his third international appearance, a 1–1 friendly home draw against Portugal on 27 March 1967, Riva returned to the national team as a starter seven months later, and finally scored his first goal for Italy in his fourth international appearance, a 5–0 home win over Cyprus on 1 November 1967, in a UEFA Euro 1968 qualifying match, later completing a hat trick in the same game. Riva was named to the Team of the Tournament for his performance during the match. Following his disappointing and goalless performances in the group stage, and much media criticism and scrutiny, Riva finally opened his account in the World Cup in the second round. On 14 June, he helped Italy defeat the hosts Mexico 4–1 in the quarter finals, scoring two goals, both from Gianni Rivera assists, forming a notable offensive partnership with the Milan playmaker in the knock out rounds of the competition. Riva subsequently netted a crucial extra time goal – his 22nd in 21 international appearances – against West Germany in Italy's 4–3 semi final victory on 17 June, which is colloquially known as the "Game of the Century". The Italian team finished runners up in the tournament after losing 4–1 to Brazil in the final. Riva finished the competition as Italy's top scorer, with three goals.
Кейінгі жылдары Италияның барлық уақыттағы гол қақпашысы және 1974 жылғы әлем чемпионаты
1973 жылғы 31 наурызда Рива Люксембургқа қарсы өткен Әлем чемпионатына іріктеу ойынында 5:0 есебімен жеңіске жетіп, төрт гол соқты, Италия құрамасы сапынан осындай жетістікке қол жеткізген алты ойыншының бірі болды. 9 маусымда ол Италияның барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы атанды, бұл көрсеткіш бойынша 33 голмен Джузеппе Меаццамен теңесті, Римде Бразилияға қарсы өткен 2:0 жолдастық матчта гол соқты; Меацца матчтан кейін: "Рива жақсы ойыншы, ол Кипр мен Түркияға қарсы көп гол соқты. Бірақ менің голдарыма қарағанда, оның голдары әлдеқайда маңызды еді" деген пікірін білдірді. Рива кейіннен 1973 жылғы 29 қыркүйекте Швецияға қарсы өткен жолдастық матчта 2:0 есебімен жеңіске жетіп, 34-ші халықаралық голын соғып, Меаццаның рекордын жаңартты. Ол Италия құрамасы сапындағы соңғы және 35-ші голын сол жылы 20 қазанда Швейцарияға қарсы өткен Әлем чемпионатына іріктеу ойынында 2:0 есебімен жеңіске жетіп соқты. Рива қазіргі таңда Италияның барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы болып табылады, ол 42 матчта 35 гол соқты, орташа есеппен ойын басына 0,83 голдан кепті. Италияның барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы болудан басқа, Рива ФИФА Әлем чемпионаты мен ФИФА Әлем чемпионатына іріктеу матчтарындағы барлық голдардың жалпы саны бойынша (17 гол) көшбасшы, сондай-ақ ФИФА Әлем чемпионатына іріктеу матчтарында Италияның ең көп гол соққан ойыншысы (14 гол). Бұған қоса, Сильвио Пиоламен бірге ол қарсыластардың алаңында соққан голдар бойынша (13 гол) ұлттық құраманың рекордын бөліседі.
On 31 March 1973, Riva scored four goals in a 5–0 home win over Luxembourg, in a World Cup qualifying match, becoming one of only six players to accomplish this feat with the Italy national side. On 9 June, he became Italy's all time leading goalscorer, equalling the record of 33 goals held by Giuseppe Meazza, scoring in a 2–0 friendly against Brazil in Rome; Meazza reportedly stated after the match "That Riva is good, he scored a lot of goals against Cyprus and Turkey. Surely my goals were much more important." Riva later surpassed Meazza's record with his 34th international goal in a 2–0 home win in a friendly against Sweden on 29 September 1973, and scored his final and 35th goal for Italy later that year, on 20 October, in a 2–0 home win over Switzerland in a World Cup qualifying match. Riva is currently still Italy's top goalscorer of all time, with 35 goals in just 42 matches, with an average of 0.83 goals per game. In addition to being Italy's all time leading goalscorer, Riva is also the highest goalscorer in combined goals scored at the FIFA World Cup and FIFA World Cup qualifier matches with 17 goals, and Italy's highest goalscorer in FIFA World Cup qualifiers, with 14 goals. Furthermore, alongside Silvio Piola, he co holds the national team's record for most goals on opposition soil with 13.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін және қайтыс болғаннан кейін
"Рива Сардиния үшін мәңгілік, ол мифтік, тіпті діни тұлға." — Вито Биолчини. Кейіннен ол 1988 жылдан 2013 жылға дейін Италия ұлттық футбол құрамасының директоры, сосын команданы басқарушы қызметкері болды. Сондай-ақ, ол 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатында жеңіске жеткен Италия ұлттық құрамасының техникалық штабының мүшесі болды және оның қатысуымен Италия төртінші рет әлем чемпионы атанды, бұл үшін капитан Фабио Каннаваро оны мақтап, ризашылық білдірді. Бірақ, келесі күні кешке Риваның денсаулығы күрт нашарлап, 79 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.
Quote box|width=33%|align=right|quote="Riva is eternal for Sardinia, he is a mythical almost a religious figure." |source =— Vito Biolchini. He later served as a director and subsequently as a team managing staff member for the Italy national football team from 1988 until 2013, and was also a member of the technical staff for the Italy national team that won the 2006 FIFA World Cup under his supervision; he drew praise from captain Fabio Cannavaro for his role in Italy's fourth World Cup title victory. In the evening of the following day, however, Riva's health condition suddenly deteriorated, and he eventually died of a heart attack, at the age of 79.
Ойын стилі
Италияның ең ұлы ойыншыларының бірі саналатын, және өз буынының ең үздік шабуылшыларының қатарындағы Рива, таңғажайып гол соғу шеберлігіне ие, жан-жақты дамыған, батыл, өнімді және мүмкіндікті пайдалана білетін шабуылшы болды. Оның үстемдігі мен шеберлігі үшін, спорттағы кейбір мамандар оны Италияның ең ұлы ойыншысы деп есептейді. Карьерасының басында ол сол қанатта ойнады, бірақ гол соғу үшін жиі алаң ортасына жылжыды; осының нәтижесінде, ол кейіннен шабуылдаушы және орталық рөлде, негізгі шабуылшы ретінде ойнады, онда гол сезімі арқасында өте табысты болды. Табиғатынан сол аяқты ойыншы, ол алаңның ішінде де, сыртында да өте күшті және дәл соққыға ие болды, бұл Джанни Брераны оны "Ромбо ди Туоно" (Найзағайдың күркірі) деп атауға итерді; ол негізінен сол аяқты болғанымен, кейде оң аяғымен де гол соға білді. Биіктігі, күшті дене бітімі, секіру қабілеті және бағытты дәлдігінің арқасында Рива әуеде ерекше көзге түсті, сондай-ақ, акробатикалық голдарды, әсіресе велосипед тепкісімен соғуға бейімділігін көрсетті, бұл оның атлетикалық және волейболдық қабілеттерінің нәтижесі болды. Оның бойының ұзындығына және күшті физикалық қасиеттеріне қарамастан, ол тамаша техникалық дағдыларға, шығармашылыққа және жақсы дриблингке, сондай-ақ өте нәзік алғашқы қабылдауға және допты ұстау кезіндегі әдемілікке ие болды. Гол соғу қабілеті мен техникасынан басқа, ол өте жақсы физикалық формадағы, еңбекқор және жылдам ойыншы болды, айтарлықтай төзімділігімен көзге түсті, спринттерде және шабуылдауға қатысуда өте табысты болды. Ол сондай-ақ, бос және пенальти соққыларын орындауда да дәлдік танытты. Оның қабілетіне қарамастан, оның карьерасы жиі жарақаттармен толық болды, бұл кейін оның қозғалыс еркіне, тұрақтылығына және физикалық жағдайына әсер етті, соңында оны мерзімінен бұрын зейнетке шығуға мәжбүр етті. Ол өзін католик дінінің жақтасы санайды.
Regarded as one of Italy's greatest players, and as one of the best strikers of his generation, Riva was a well rounded, brave, prolific, and opportunistic forward, with an astonishing finishing skill; due to his dominance and skill, he is considered by some in the sport to be Italy's greatest player ever. He was initially deployed as a winger on the left flank early in his career, although he would often cut into the centre of the pitch in order to strike on goal; as a result, he was later played in a more offensive and central role, as a main striker, where he excelled, due to his eye for goal. A naturally left footed player, he had a very powerful and accurate shot from both inside and outside the area, which led Gianni Brera to nickname him "Rombo di Tuono" (Roar of Thunder); although he was predominantly left footed, he was also capable of scoring with his right foot on occasion. Due to his height, powerful physique, elevation, and his heading accuracy, Riva excelled in the air, and he also had a penchant for scoring spectacular, acrobatic goals from bicycle kicks, courtesy of his athleticism and volleying ability. Despite his tall build and strong physical attributes, he also possessed excellent technical ability, creativity, and good dribbling skills, as well as a very delicate first touch and notable elegance on the ball. In addition to his goalscoring prowess and technique, he was also an extremely fit, hard working, and fast player, with notable stamina, who excelled during sprints and at making attacking runs. He was also an accurate free kick and penalty kick taker. Despite his ability, his career was often marked by injuries, which later affected his mobility, continuity, and fitness, and eventually forced him to retire prematurely. He considered himself Roman Catholic.