Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мэн шығанағы, АҚШ
Мозамбиктегі шығанақ
Bay off of Maine, US
the bay in Mozambique
Сако шығанағы (/ˈsɑːkoʊ/ SAHkoh) – АҚШ-тың Мэн штатындағы Атлант мұхитының жағалауында орналасқан Мэн шығанағының кіші, иінді шығанағы. Сако шығанағының ені шамамен 16 км (10 миль) және Флетчер Нек (Бидфорд Пулл түбегі) мен Йорк округіндегі Сако өзенінің сағасынан басталып, Скарборо өзені мен Камберленд округінің Скарборо ауданындағы Проутс Некке дейін созылады, Портлендтен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 19 км (13 миль) қашықтықта жатыр. Бұл шығанақтың жағалауы Мэн штатындағы ең ірі құмды жағажай және тұзды батпақ жүйесін құрайды, сонымен қатар штаттағы ең ұзын үздірілмеген жағажай учаскесін қамтиды.
Saco Bay ('/s//ɑː//k//oʊ/ SAHkoh) is a small curved embayment of the Gulf of Maine on the Atlantic coast of Maine in the United States. Saco Bay is approximately 10 mi (16 km) wide, running from the Fletcher Neck (the Biddeford Pool peninsula) and the mouth of the Saco River in York County north to the Scarborough River and Prouts Neck in Scarborough, Cumberland County, Maine, approximately 13 mi (19 km) southwest of Portland. The shoreline of the bay makes the largest sand beach and salt marsh system in Maine and contains the longest unbroken stretch of beach in the state.
Экожүйе
19 ғасырда темір жолдың салынуы Кіші өзеннің сағасын жабуға әкелді. Бұл толқынмен еніп кіретін жер Йорк және Камберленд округтерінің арасындағы шекараны, сондай-ақ Скарборо және Олд Орчард Бич қалаларының арасындағы шекараны құрады. Жабылуға дейін Скарбороның Пайн Пойнт аймағы Мэн штатындағы жалғыз тосқауыл арал болды. Пайн Пойнттың артында Скарборо батпағының мемлекеттік басқарудағы жануарлар дүниесін қорғау аймағы орналасқан. Бұл батпақ штаттағы барлық сазды жерлердің 15% құрайды және Мэндегі ең үлкен біртұтас батпақ. Штат қорықтың иесі және басқарушысы, оның ішінде тұзды батпақ, шамамен жоғарғы жатқан жерлер және қалған бөлігі ылғалды жерлер. Бұл батпақ құстарды бақылау үшін тамаша орын, өйткені Мэн штатында кездесетін суға тәуелді құстардың 72% осы батпақта кездеседі. Батпақ екі ұлттық маңызы бар теңіз құстарының ұялайтын аралдарынан 2 километр (1.5 шақырым) қашықтықта орналасқан. Батпақ сирек кездесетін құсқұйрық пен кіші құсқұйрық үшін маңызды тіршілік ортасы ретінде белгіленген. Мэн Одубон қоғамы батпақта орталықты ұстайды, онда келушілер жаяу серуендеуге немесе каноэ жалдап батпақ арқылы жүзе алады. АҚШ Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі Сако шығанағын кемінде он бес түрлі балық үшін "маңызды балық мекені" деп белгіледі, оның ішінде Атлантикалық лосось, минтай, палтус, сельдь және исіркек. Шығанақтағы Страттон аралы – Ұлттық Одубон қоғамына тиесілі және басқарылатын жабайы табиғат қорығы, онда түрлі терналар ұялайды. Арктикалық, қарапайым және қызғылт терналар тұрақты түрде кездеседі, ал 2005 жылы оларға бірінші рет кіші терналар қосылды.
Construction of a railroad causeway in the 19th century led to the closure of the Little River Inlet. This tidal re entrant had formed the county line between York and Cumberland counties and the town line between Scarborough and Old Orchard Beach. Prior to its closure, the Pine Point region of Scarborough was a barrier island, the only one in Maine. Behind Pine Point is the state run wildlife management area for Scarborough Marsh. The marsh is 15% of the state's total tidal marsh area and the largest contiguous marsh in Maine. The state owns and manages a reserve, of which is salt marsh, about is upland habitats, with the remainder being other types of wetlands. The marsh is an excellent site for birding as 72% of the water dependent birds that can be found in Maine can be found at the marsh. The marsh is located within 1.5 mile (2 km) of two nationally significant seabird nesting islands. The marsh has been designated essential habitat for endangered piping plovers and least terns. The Maine Audubon Society maintains a center at the marsh from which visitors can do hikes or rent a canoe and paddle through the marsh. The U. S. National Marine Fisheries Service has designated Saco Bay as "essential fish habitat" for at least fifteen types of fish, including Atlantic salmon, hake, halibut, herring, and scallops. Stratton Island in the bay is a wildlife sanctuary owned and run by the National Audubon Society where multiple species of terns nest. Arctic, common, and roseate terns have been regulars, and in 2005 they were joined for the first time by nesting least terns.
Құмның қозғалысы мен эрозиясы
Құрама Штаттар армиясының инженерлік корпусы (USACOE) бастапқыда жағажайдағы құмның су асты мұздық қорлардан келгенін ойлаған. Сондықтан, 1866 жылы олар Сако өзенінің кеме жүзе алатын арнасын қорғау үшін шақырылғанда, өзен аузының екі жағына құмнан қорғауға арналған тас бөгеттер салды. Солтүстік бөгет 1897, 1930 және 1938 жылдары кеңейтіліп, 1969 жылға дейін әртүрлі уақыттарда биікке көтерілді. Жағажайлар үшін шөгінділердің негізгі көзі – Сако өзені. Жағалау бойындағы ағын басым түрде солтүстікке қарай бағытталған. Шамамен 1960 жылы Скарборо өзенінің аузының оңтүстік жағында (Пайн Пойнт) құмнан қорғау үшін тағы бір бөгет салынды. Тек 1992 жылы USACOE аймақта құммен толықтырудың көзі жоқ екенін мойындады. Осылайша, эрозия ең нашар Саксодағы Кэмп-Эллисте, жүйенің оңтүстік шетінде байқалады, мұнда Сако бөгеті құмның табиғи түрде жағаға келгенін тоқтатады, ал Пайн Пойнт Сако өзенінен шығатын құмнан да, Кэмп-Эллис және шығанақтың басқа бөліктерінен эрозияланған құмнан да өсіп жатыр. Шығанақтың ішкі жағалауының көп бөлігі Мэн штатының ең ірі курорттық жағажай қаласы Олд Орчард Бич қаласының құрамына кіреді. Мэн шығанағының геологиялық ерекшеліктері Атлант мұхитының жағалауынан келетін жылы сулардың жағадан алыс сақталуын қамтамасыз етеді, ал жағалау сулары солтүстіктен оңтүстікке қарай ағып, Гренландия мұздықтарынан бастау алатын Лабрадор ағынымен толықтырылады, бұл Мэн жағалауындағы сулардың көп бөлігін, әсіресе шығыс жағында өте суық етеді. Сако шығанағының батыс орналасуы, Сако өзенінің ішкі сулары және шығанақтың оңтүстіктен солтүстікке қарайғы ағысы оны Мэндегі жүзуге ең жылы сулы жерге айналдырады, бірақ жазғы су температурасы әдетте 50 градусқа (Фаренгейт бойынша) дейін төмендейді.
The United States Army Corps of Engineers (USACOE) initially thought that the beach sand was coming from an underwater glacial deposit. Thus when in 1866 they were called in to protect the navigable channel of the Saco river, they built rock jetties on both sides of the mouth of the Saco river to protect the channel from sand. The north jetty was extended in 1897, 1930 and 1938, and raised at various dates through 1969. The primary source of sediment for the beaches is the Saco river. Longshore drift is dominantly to the north along the shore. About 1960 another jetty was built on the south (Pine Point) side of the mouth of the Scarborough River to protect it from sand. It was not until 1992 that the USACOE acknowledged that there is no source of sand nourishment in the area. Thus, erosion is worst at Camp Ellis in Saco at the south end of the system where the Saco jetty prevents sand from coming ashore naturally while Pine Point is growing both from the sand coming out of the Saco river and from sand eroding from Camp Ellis and other parts of the bay to its south. Much of the inner shore of the bay is within the town of Old Orchard Beach, Maine's largest resort beach community. The geology of the larger Gulf of Maine means that warm waters coming up the Atlantic Coast are kept far offshore, while the inshore waters are flowing from the north to the south, fed by the Labrador Current that originates from the glaciers of Greenland, making most Maine coastal waters very cold, especially to the east. The combination of Saco Bay's western location, the inland waters of the Saco river, and the bay's local flow from the south to the north make it the warmest water for swimming in Maine, although summer water temperatures regularly dip into the 50s (Fahrenheit).
Тарих
Бұл шығанақты 1605 жылы француз саяхатшысы Самуэль де Шамплен картаға түсіріп, оған Baie de Chouacouët деп атады, сондай-ақ Chouacoit немесе Chouacoet деп те жазылды (The Jesuit Relations-та жазылғандай), де Шампленнің сөзіне қарағанда, бұл атауды осы аймақтағы жергілікті Абенаки тайпасы қолданған. Оның шығанақ және өзен сағасының картасы оның ең жақсы карталарының бірі деп есептеледі. 1616 жылы сэр Фердинандо Горджес Ричард Вайнсты Жаңа Англияға қоныстандыру үшін жіберді. Вайнс 1616–1617 жылдары қысты Сако шығанағында өткізді. Осы кезде үндістер арасында жұқпалы ауру тарағандықтан, Вайнс дәрігер болғандықтан, ауруға шалдыққан жергілікті тұрғындарға көмек көрсетті. 1630 жылы Плимут компаниясы Ричард Вайнс пен Джон Олдхэмқа Сако өзені бойындағы, теңізге қарай 6 шақырымға созылған және құрлыққа қарай 13 шақырымға дейін жететін жер участаларын берді.
The bay was mapped in 1605 by the French explorer Samuel de Champlain, who named it the Baie de Chouacouët, also spelled Chouacoit or Chouacoet (as recorded in The Jesuit Relations), which de Champlain said was the name used by the indigenous Abenaki people of the area. His chart of the bay and the mouth of the river has been described as one of his best charts. In 1616, Sir Ferdinando Gorges sent Richard Vines to settle in New England. He spent the winter of 1616–1617 on Saco Bay. A pestilence was raging among the Indians, and as Vines was a physician he attended to sick Indians in the area. In 1630 the Plymouth Company gave Richard Vines and John Oldham each a tract of land on the Saco River, four miles (6 km) wide on the sea and extending eight miles (13 km) inland.
Уинслоу Гомердің суреті
Сако шығанағы немесе Күн бату, Сако шығанағы – Винслоу Гомердің салған суреті. Суретте Проутс Нектің оңтүстік-батыс жағындағы Чекли Пойнттен ашылатын шығанақтың көрінісі бейнеленген. Винслоудың сөзіне қарағанда, ол осы сурет үстінде шамамен 10 жыл жұмыс істеді және оны көрмеге жіберуге үш күн ғана қалғанда аяқтады. Алғаш рет 1897 жылы Нью-Йорктегі Америка суретшілерінің қоғамында көрсетілді. Қазіргі таңда сурет Стерлинг және Франсин Кларк өнер институында сақталуда.
Saco Bay or Sunset, Saco Bay is a painting by Winslow Homer, showing a view of the bay from Checkley Point on the southwestern side of Prouts Neck. According to Winslow he worked on it for about 10 years, finishing only 3 days before shipping it for exhibition. It was first exhibited in 1897 at the Society of American Artists in New York City. The painting is now at the Sterling and Francine Clark Art Institute.