АҚШ-тағы ең сатылатын кітаптар тізімі: New York Times тізімі, тарихы, даулы жайттары және сатылымды манипуляциялау туралы ақпарат. Кітап сүйер қауымға!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы ең көп сатылған кітаптар тізімі
List of best selling books in the United States
"Нью-Йорк Таймс" бестселлер тізімі Америка Құрама Штаттарындағы ең көп сатылған кітаптардың басты тізімі деп кеңінен танылады. 1931 жылдың 12 қазанынан бері "Нью-Йорк Таймс" кітап шолуы апта сайын осы тізімді жариялап келеді. Бұл тізім әлдеқандай дау-дамайға себеп болған. Егер "Нью-Йорк Таймс" кітаптың күдікті жолмен тізімге енгенін анықтаса – мысалы, көп көлемде сатып алу арқылы – кітап тізімдегі жазбасы қанжар белгісімен (†) белгіленеді.
The New York Times Best Seller list is widely considered the preeminent list of best selling books in the United States. Since October 12, 1931, The New York Times Book Review has published the list weekly. The list has been a source of controversy. When the Times believes a book has reached the list in a suspicious way—such as through bulk purchases—the book's entry on the list is marked with a dagger symbol (†).
Тарих
Америкадағы ең көп сатылатын кітаптар тізімі алғаш рет 1895 жылы «The Bookman» журналында жарияланғанмен, «The New York Times» газетінде осы тізім 36 жыл өткен соң, 1931 жылдың 12 қазанында аса жарнамасыз жарияланды. Онда тек Нью-Йорк қаласы үшін бес көркем және төрт ғылыми-танымдық кітап тізімделген.
Although the first best seller list in America was published in 1895, in The Bookman, a best seller list was not published in The New York Times until October 12, 1931, 36 years later, with little fanfare. It listed five fiction and four nonfiction books for New York City only.
Құрамы
Бұл тізімді "Нью-Йорк Таймс" газетінің кітап шолу бөлімі емес, "Жаңалықтар сауалнамасы" бөлімінің редакторлары дайындады. "Таймс" газеті кітап сатушылар арасында сауалнама жүргізеді, жеке сатып алушылардың таңдауын дұрыс көрсету үшін. Кейбір кітаптар, көтерме саудаға көп тапсырыс түскенін білдіретін қысқаша белгімен (dagger) көрсетіледі. 2013 жылы "The New York Times" газетінде "біз классикалық әдебиеттің сатылымын [көбінесе] қадағаламаймыз" деп хабарланды, сондықтан, мысалы, Дантенің "Тозақ" романының жаңа аудармаларын бестселлер тізімінде табу мүмкін емес. Кітап сатушылардан алынған мәліметтерді жинау әдісі коммерциялық құпия саналады. 1992 жылы сауалнамаға 3000-нан астам кітап дүкені, сондай-ақ "28 000-нан астам сауда нүктесін қамтитын, түрлі-түсті дүкендер мен супермаркеттерді қоса" өкілдік ететін көтерме саудагерлер қатысты. 2004 жылы бұл көрсеткіш 4000 кітап дүкеніне және атаусыз көтерме саудагерлер санына жетті. Тізімдегі бірінші бестселлер болған Виктория Принциптің "Дене принципі" кітабы, алдыңғы екі аптада көркем емес әдебиет тізімінде 10-шы және 12-ші орындарда болған еді. 2000 жылдың шілдесінде "Балаларға арналған ең жақсы сатушылар" тізімі құрылды, себебі Гарри Поттер сериясы көркем әдебиет тізімінде ұзақ уақыт бойы көшбас болды. Балалар тізімі 2011 жылдың 13 ақпанына дейін ай сайын, ал кейін апта сайын жарияланды. 2007 жылдың қыркүйегінде қағаздағы көркем әдебиет тізімі "саудалық" және "жаппай таралған" бөлімдерге бөлінді, газеттің өзі жиі шолу жасайтын саудалық қағаз кітаптарға көбірек назар аудару үшін. 2010 жылдың қарашасында "The New York Times" 2011 жылдың басында көркем және көркем емес әдебиеттердегі электрондық кітаптардың бестселлер тізімін қадағалайтынын мәлімдеді. "RoyaltyShare" – Сан-Диегода орналасқан, баспагерлер үшін мәліметтерді қадағалап, сату туралы ақпаратты жинақтайтын компания, [электрондық кітаптар] туралы мәліметтерді ұсынады. Зерттелген кезеңде (2008 жылдың 6 тамызынан 2016 жылдың 10 наурызына дейін) Дэн Браунның "Жоғалған символ" кітабы бір жылда 3 миллион дана сатылып рекордты көрсетті. Одан кейін Стиг Ларссонның "Қыздардың арасындағы қыз" және Харпер Лидің "Құқықшыны күзетуші" кітаптары 1,6 миллион данадан сатылды. Көркем емес кітаптар тізіміндегі қалың мұқабалы кітаптардың жартысынан астамы өмірбаян жанрына жатады. Джордж Буштың "Шешім нүктелері" автобиографиясы бір жылда ең көп сатылды, одан кейін Уолтер Айзексонның "Стив Джобс" кітабы.
The list is compiled by the editors of the "News Surveys" department, not by The New York Times Book Review department, where it is published. as the Times surveys booksellers in an attempt to better reflect what is purchased by individual buyers. Some books are flagged with a dagger indicating that a significant number of bulk orders had been received by retail bookstores. The New York Times reported in 2013 that "we [generally do not] track the sales of classic literature," and thus, for example, new translations of Dante's Inferno would not be found on the bestseller list. The exact method for compiling the data obtained from the booksellers is classified as a trade secret. In 1992, the survey encompassed over 3,000 bookstores as well as "representative wholesalers with more than 28,000 other retail outlets, including variety stores and supermarkets." By 2004, the number was 4,000 bookstores as well as an unstated number of wholesalers. Its inaugural number one bestseller, The Body Principal by Victoria Principal, had been number 10 and number 12 on the nonfiction lists for the two preceding weeks. In July 2000, the "Children's Best Sellers" was created after the Harry Potter series had stayed in the top spots on the fiction list for an extended period of time. The children's list was printed monthly until February 13, 2011, when it was changed to once an issue (weekly). In September 2007, the paperback fiction list was divided into "trade" and "mass market" sections, in order to give more visibility to the trade paperbacks that were more often reviewed by the newspaper itself. In November 2010, The New York Times announced it would be tracking e book best seller lists in fiction and nonfiction starting in early 2011. "RoyaltyShare, a San Diego based company that tracks data and aggregates sales information for publishers, will provide [e book] data". During the period studied (August 6, 2008, to March 10, 2016), Dan Brown's book The Lost Symbol held the record with 3 million copies sold in one year followed by The Girl Who Kicked the Hornets' Nest by Stieg Larsson and Go Set a Watchman by Harper Lee which sold 1.6 million copies each. In nonfiction, more than half of the hardcover books that make the list are in the biography category. The autobiography of George W. Bush, Decision Points, sold the most copies in one year followed by the biography Steve Jobs by Walter Isaacson.
Сындар
Бұл тізімді авторлар, баспагерлер, кітап индустриясының басшылары және басқалар нағыз бестселлер мәртебесін дұрыс көрсетпегені үшін сынады. Бұл сын тізім пайда болғаннан бері жалғасып келеді. 1940 жылдардағы кітап индустриясының есебінде бестселлерлер тізімі сатудың нашар индикаторы екені анықталды, себебі олар қате деректерге негізделген және жылдам сатуды ғана өлшеген. 2004 жылғы бір есепте кітап сату саласындағы жетекші қызметкердің «Бұл рейтингтер – көрінеу ғана» деген сөзі келтірілген. Тізімге енбеген кітаптар бестселлерлер тізіміндегі кітаптардан көп сатылуы мүмкін. Себебі бестселлерлер тізімі жалпы сатылған көлемді емес, белгілі бір аптадағы сатуды көрсетеді. Осылайша, бір кітап белгілі бір аптада көп сатылып, тізімге ілесе алады, ал екіншісі баяу сатылып, тізімге кірмейді, бірақ уақыт өте келе көбірек сатылады. Екі рет санау. Бөлшек сауда және көтерме саудагерлерді сауалнамаға қосу арқылы кітаптар екі рет есептелуі мүмкін. Автор Жаклин Сюзанн («Куыршақтар алқабы») Times газетінің кітап сатушыларын «жұмсартуға» тырысып, жеке өзі өзінің кітабынан көп мөлшерде сатып алды. «Бестселлер кампаниялары» арқылы бестселлерлер тізімін манипуляциялау үшін авторлармен келісімшарт жасасқан компаниялардың бірі – ResultSource. Бөлшек және көтерме саудагерлердің манипуляциясы. 1999 жылы Amazon.com компаниясы бәсекелесі Barnes & Noble-ді жеңу үшін ең көп сатылатын кітаптар тізіміне кіретін кітаптардың бағасын 50%-ға төмендеткенін жариялады. 2010 жылға қарай жағдай өзгерді; Amazon енді ең көп сатылатын кітаптарды сату көлемі бойынша тізімдейді. 2013 жылы Forbes «Нью-Йорк Таймс бестселлерлер тізіміне қалай жол аша аласыз» деген мақала жариялады. Мақалада Сан-Диегода орналасқан ResultSource маркетингтік консалтингтік компаниясы кітаптардың бестселлерлер тізіміне енуіне, тіпті жеткілікті ақша төлейтіндерге бірінші орынға ие болуына кепілдік беретіні айтылған. «Нью-Йорк Таймс» газетіне бұл туралы хабарланғаннан кейін, газет былай деп жауап берді: «Нью-Йорк Таймс» кітап сатушылар жалпы қызығушылықты ең жақсы сатушылар ретінде мәлімдеген барлық атаулардың апталық бірлік сатылуын жан-жақты қадағалайды және тізімдейді. Біз әдістемемізден басқа сұрақтарға жауап бермейміз». «Нью-Йорк Таймс» газеті оқырмандарына бұл туралы ескерткен жоқ, ал «Уолл-стрит джорнал» газеті «ResultSource» компаниясының науқанының арқасында кітаптар бестселлерлер тізіміне енгенін мойындады. «Уолл-стрит джорнал» бестселлер тізіміне кіру үшін ResultSource-қа ақша төлегенін мойындаған Сорен Каплан өзінің блогында әдістемені жариялады: «Егер мен Leapfrogging шығарылғанға дейін көп мөлшерде тапсырыс алсам, ResultSource менің атымнан кітаптарды сынақтан өткен және шынайы формуласын қолдана отырып сатып алатын еді. Үш мың кітап сатылса, мен «Уолл-стрит джорнал» бестселлер тізіміне ілесер едім. Он бір мың кітап сатылса, «Нью-Йорк Таймс» тізіміндегі ең үлкен сыйлыққа ие болатын едім». 2014 жылы Los Angeles Times газетінде «Бестселлерлер тізімдерін сатып алуға бола ма?» деген тақырыпта мақала жарық көрді. Онда автор және пастор Марк Дрисколлдың «Нағыз неке» (2012) кітабын Нью-Йорк Таймс бестселлер тізіміне 200 000 доллар төлеу арқылы орналастыру үшін ResultSource компаниясымен келісімшарт жасағаны сипатталған. Келісімшарт бойынша ResultSource компаниясы «Сіздің «Нағыз неке» кітабыңыз үшін 2012 жылдың 2 қаңтарында бестселлер кампаниясын жүргізуге міндетті. Бестселлер кампаниясы «Нағыз неке» кітабын «Нью-Йорк Таймс» газетінің бестселлер тізіміне енгізуді мақсат етеді». Осы мақсатқа жету үшін келісімшартта «RSI бір апта ішінде кем дегенде 11 000 тапсырысты сатып алады» делінген. Бұл орын алды, және кітап 2014 жылдың 22 қаңтарында қатты мұқабалы кеңес беруші бестселлер тізімінде бірінші орынға ие болды. «Таймс» газеті өз мәлімдемесінде және манипуляция дәлелінде тұрғанын айтты. 2017 жылдың тамызында бұрын жарияланбаған автор Лань Саремнің «Көңіл кітап» кітабы тізімнен алынып тасталды, тізімде бірінші орында болғаннан кейін. «Таймс» газетінің мәлімдемесінде: «Соңғы есеп беру циклының сәйкессіздіктерін тексергеннен кейін, біз «Көңіл кітап» сатылғандығы біздің критерийлерімізге сәйкес келмейді деп шештік. Біз 2017 жылдың 3 қыркүйегінде «Жас ересектер үшін» жаңартылған тізімді шығардық, онда бұл атау жоқ». Кітапты Лос-Анджелестегі GeekNation ойын-сауық веб-сайты басып шығарды. Кітап бастапқыда сценарий ретінде жазылған, кейін фильм франшизасын іске қосу мақсатымен романға өңделген. 2017 жылдың тамызында консервативті баспагер Regnery Publishing компаниясы «Нью-Йорк Таймс» газетінің бестселлер тізімінде «Нью-Йорк Таймс бестселлер авторы» екенін жариялаудан бас тартатынын мәлімдеді, себебі газет тізімде либералды кітаптарға көбірек көңіл бөледі деп сенді. «Таймс» газеті авторлардың саяси көзқарастары тізімге әсер етпейді және консервативті авторлар тізімде жиі жоғары орындарда екенін атап өтті. Associated Press газеті «Таймс» консерваторлар мен республикашылдардың жиі нысаны екенін мәлімдеді. The Washington Post Regnery-нің тыйымын «сатуды арттыруға бағытталған әрекет» деп атады, «Консервативті аудиторияға кітапты сатудың қандай жақсы жолы бар, егер «Нью-Йорк Таймс» оны ұнатпайды деген ойды таныстырудан басқа?» The Post тізімді Publishers Weekly газетінің бестселлер тізімдерімен салыстырып, жағдайды зерделеді, бірақ нақты айғақ таба алмады. 2018 жылдың ақпанында Toronto Star газеті кітап редакторы Дебора Дандастың жазған мақаласында Publishers Weekly тізімінде көшбасшы болған Жордан Петерсонның «Өмірге 12 ереже» кітабы «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізіміне енбегені айтылды, ал «Нью-Йорк Таймс» газетінен сенімді жауап алынбады. «Таймс» газеті кітаптың Канадалық компаниямен жарияланғандықтан тізімге алынбағанын мәлімдеді. Random House Canada компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, кітап АҚШ нарығы үшін дұрыс өңделген. Американдық консервативті комментатор Деннис Прагер National Review газеті үшін «Таймс бестселлер тізімі: Американдықтардың медиаға сенбеуінің тағы бір себебі» деген мақала жазды, онда Петерсонның кітабы және оның «Рационалды кітап: Егзілу» кітабы консервативті мазмұнына байланысты тізімге енбегенін және бұл американдық басты ақпарат құралдарының манипуляциясы екенін айтты. «Таймс» газеті кез келген жағдайды жоққа шығарды. 2019 жылы Дональд Трамп-младшийдің «Triggered» кітабының бестселлер тізіміне енуі үшін шамамен 100 000 долларлық көлемдегі жасырын көптеп сатып алулар жасалғаны анықталды, бұл сату санын заңсыз түрде көтеруге бағытталған. Vanity Fair газеті 2020 жылдың қазанында мұндай жүйелік ойындар американдық консервативті саяси тұлғалар арасында кең таралғанын, соның ішінде тізімдегі рейтингін арттыру үшін саяси науқан қаражатын кітаптарды көптеп сатып алуға жұмсау да бар екенін хабарлады.
The list has been criticized by authors, publishers, book industry executives, and others for not providing an accurate accounting of true best seller status. These criticisms have been ongoing ever since the list originated. A book industry report in the 1940s found that best seller lists were a poor indicator of sales, since they were based on misleading data and were only measuring fast sales. A 2004 report quoted a senior book marketing executive who said the rankings were "smoke and mirrors"; while a report in Book History found that many professionals in the book industry "scoffed at the notion that the lists are accurate". A book that never makes the list can actually outsell books on the best seller list. This is because the best seller list reflects sales in a given week, not total sales. Thus, one book may sell heavily in a given week, making the list, while another may sell at a slower pace, never making the list, but selling more copies over time. Double counting. By including wholesalers in the polls along with retail bookstores, books may be double counted. Author Jacqueline Susann (Valley of the Dolls) attempted to "butter up" Times reporting booksellers and personally bought large quantities of her own book. Companies that contract with authors to manipulate the bestseller list through "bestseller campaigns" include ResultSource. Manipulation by retailers and wholesalers. In 1999, Amazon. com announced a 50% decrease in price for books on the Best Seller List to beat its competition, Barnes & Noble. After a legal dispute between Amazon and The New York Times, Amazon was permitted to keep using the list on condition that it displayed it in alphabetical rather than numerical order. By 2010, this was no longer the case; Amazon now displays the best seller list in order of best selling titles first. In 2013, Forbes published a story titled "Here's How You Buy Your Way Onto The New York Times Bestsellers List." The article discusses how ResultSource, a San Diego based marketing consultancy, specializes in ensuring books make a bestseller list, even guaranteeing a No. 1 spot for those willing to pay enough. The New York Times was informed of this practice and responded: "The New York Times comprehensively tracks and tabulates the weekly unit sales of all titles reported by book retailers as their general interest bestsellers. We will not comment beyond our methodology on the other questions." The New York Times did not alert its readers to this, unlike The Wall Street Journal, which admitted that books had landed on its bestseller list due to ResultSource's campaign. Soren Kaplan, the source who admitted he had paid ResultSource to land his book, Leapfrogging, on The Wall Street Journals bestseller list, revealed the methodology on his blog; he posted: "If I could obtain bulk orders before Leapfrogging was released, ResultSource would purchase the books on my behalf using their tried and true formula. Three thousand books sold would get me on The Wall Street Journal bestseller list. Eleven thousand would secure a spot on the biggest prize of them all, The New York Times list." In 2014, the Los Angeles Times published a story titled "Can bestseller lists be bought?" It describes how author and pastor Mark Driscoll contracted the company ResultSource to place his book Real Marriage (2012) on The New York Times Best Seller list for a $200,000 fee. The contract was for ResultSource "to conduct a bestseller campaign for your book, Real Marriage on the week of January 2, 2012. The bestseller campaign is intended to place Real Marriage on The New York Times bestseller list for the Advice How to list." To achieve this, the contract stated that "RSI will be purchasing at least 11,000 total orders in one week." This took place, and the book successfully reached No.1 on the hardcover advice bestseller list on January 22, 2014. The Times said it stood by its statement and evidence of manipulation. In August 2017, a young adult fiction book, Handbook for Mortals by previously unpublished author Lani Sarem was removed from the list, where it was in initially in the No. 1 spot. According to a statement issued by the Times, "after investigating the inconsistencies in the most recent reporting cycle, we decided that the sales for Handbook for Mortals did not meet our criteria for inclusion. We've issued an updated 'Young Adult Hardcover' list for September 3, 2017 which does not include that title." The book is published by GeekNation, an entertainment website based in Los Angeles. The book was originally written as a script, and was rewritten as a novel in an attempt to launch a film franchise. In August 2017, conservative publisher Regnery Publishing said it would no longer allow its writers to claim to be "New York Times best selling authors" due to its belief that the Times favors liberal books on the list. The Times responded that the political views of authors have no bearing on the list and noted conservative authors routinely rank highly on the list. The Associated Press noted the Times is a frequent target of conservatives and Republicans. The Washington Post called Regenery's ban a "stunt" designed to increase sales, "What better way to sell a book to a conservative audience than to promote the idea that the New York Times doesn't like it?" The Post compared the list to best seller lists from Publishers Weekly looking for bias but could not find anything convincing. In February 2018, the Toronto Star published a story by books editor Deborah Dundas who found that the best selling book 12 Rules for Life by Jordan Peterson, who topped Publishers Weekly chart list, did not even chart on The New York Times bestsellers list, without reliable answers from the New York Times. The Times stated it was not counted because it was published by a Canadian company. According to Random House Canada, the book was handled properly for the U. S. market. American conservative commentator Dennis Prager wrote an article for National Review titled "The Times Best Seller List: Another Reason Americans Don't Trust the Media" in which he contends that the issue with Peterson's book, as well his The Rational Bible: Exodus, is their conservative context and the lack of inclusion is the American mainstream media's manipulation. The Times denied any bias. In 2019, the release of Donald Trump Jr.'s book Triggered was shown to have only reached the best seller list through approximately $100,000 in behind the scenes bulk purchases meant to pump up its sales numbers illegitimately. Vanity Fair reported in October 2020 that this sort of gaming of the system has been a common practice among American conservative political figures, and has also included the use of political campaign funds to purchase the books in bulk in order to boost their rank on the list.
Зерттеулер
Стенфорд бизнес мектебінің талдауы көрсетіп тұрғандай, "көптеген кітап сатып алушылар Times тізімін оқуға тұрарлық нәрсенің белгісі ретінде пайдаланады". Зерттеу соңында, көбінесе танылмаған жазушылар тізімге ілігуден ең көп пайда көреді, ал Джон Гришем немесе Даниэль Стил сияқты бұрыннан танымал авторлардың қосымша сатудан түсетін пайдасы жоқ екені анықталды.
A Stanford Business School analysis suggests that the "majority of book buyers seem to use the Times list as a signal of what's worth reading". The study concluded that lesser known writers get the biggest benefit from being on the list, while perennial best selling authors, such as John Grisham or Danielle Steel, see no benefit of additional sales.