Кіріспе

Глендалоу (/ɡ//l//ɛ//n//d//ə/'/l//ɒ//x/; ) – Ирландияның Виклоу округінде орналасқан мұздық аңғары, 6 ғасырда Әулие Кевин негізін салған ерте ортағасырлық монастырлық кешенімен әйгілі. 1825 жылдан 1957 жылға дейін Глендалоу аңғарының жоғарғы бөлігінде галена қорғасын кеніші болған. Глендалоу сонымен қатар пикниктерге, әр түрлі деңгейдегі жақсы күтілген жолдармен серуендеуге және тау шаруасына арналған демалыс орны болып табылады.

Тарих

Кевин, Ленстердегі билік құрған әулеттердің бірінің ұрпағы, бала кезінде үш қасиетті адамның – Эоган, Лохан және Эаннаның қамқорлығында білім алды. Осы кезде ол Глендалоуға барды. Кейіннен ол шағын монахтар тобымен бірге «екі өзеннің қосылған жерінде» монастырь құру үшін қайта оралды. Кевиннің жазбаларында Глендалоудағы «жауынгерлер» туралы айтылады; қазіргі ғалымдар бұл оның өзін-өзі тексеру процесі мен жеке тәлкекке ұшырауымен байланысты деп санайды. Оның қасиетті адам ретіндегі даңқы кеңінен таралып, көптеген ізбасарларын өзіне тартты. Ол шамамен 618 жылы, дәстүр бойынша 3 маусымда қайтыс болды. Келесі алты ғасыр бойы Глендалоу гүлденді, ал ирландиялық жылнамаларда абаттардың өлімі және елді мекенге жасалған шабуылдар туралы жазбалар кездеседі. 1042 жыл шамасында Глендалоудан алынған емен ағашы Викингтердің екінші ең ұзын кемесін (шамамен 30 метр) салуға пайдаланылды. Осы кеменің заманауи көшірмесі 2004 жылы жасалып, қазір Данияның Роскильде қаласында орналасқан. 1111 жылы Рат Брисаил Синодында Глендалоу Солтүстік Ленстердің екі діни округінің бірі ретінде тағайындалды. «Глендалоу кітабы» 1131 жыл шамасында осы жерде жазылған. 1128 жылы туған Сент-Лоуренс О’Тул Глендалоудың абысы болды және қасиеттілігі мен меймандостығымен әйгілі болды. 1162 жылы Дублин архиепискобы болып тағайындалғаннан кейін де ол кейде Глендалоуға, Сент-Кевинс-Бедтің усақ-түйексіздігіне оралып тұрды. Ол 1180 жылы Нормандиядағы Эуда қайтыс болды. Авраам Ортелиус оны «Гландалаг» деп атады. Глендалоудың 18-ші және 19-шы ғасырлардағы сипаттамаларында 3 маусымдағы Сент-Кевин мерекесінде өткен «бақытсыз жиын» туралы айтылады.

Кіреберіс

Глендалоу монастырь қаласына кіретін қақпа – Ирландияда қазіргі таңда бірегей болып табылатын ең маңызды ескерткіштердің бірі. Ол бастапқыда екі қабатты, екі әдемі граниттік аркасы бар ғимарат болған. Екі жағындағы қабырғалардың іргесі ағаштан жасалған шатырды ұстаған болуы мүмкін. Қақпаның ішкі жағында, батыс қабырғасында, айқыш белгісі салынған тас орналасқан. Бұл – паналау аймағының шекарасын білдірген. Монастырь қаласындағы жолдың төсемесінің бір бөлігі сақталған, бірақ қоршау қабырғасынан өте аз нәрсе қалды. Глендалоудағы ең ірі және әсерлі ғимарат – собор, ол бірнеше құрылыс кезеңінен өтті. Ең ертегісі – қазіргі негізгі зал және оның іргесі. Батысқа қарап тұрған шаршы есікке дейінгі биіктікте көрінетін үлкен мика шифері бұрынғы кіші ғимараттан қайта пайдаланылған. Қақпа және сакристия 12 ғасырдың соңы мен 13 ғасырдың басына жатады. Шатыр аркасы мен шығыс терезесі әдемі түрде безендірілген, бірақ көптеген тастар жоғалып кеткен. Негізгі залдағы солтүстік есік те осы кезеңде салынған. Қақпаның оңтүстік терезесінің астында қабырғадағы шкаф және киелі ыдыстарды жууға арналған бассейн орналасқан. Собордан оңтүстікке қарай бірнеше метрде жергілікті граниттен жасалған, тесігі жоқ ертедегі айқыш, көбінесе Әулие Кевиннің айқышы деп аталады. 2023 жылдың тамызында Елік тасы тонауға ұшырап, қайтымсыз зақым келтірді.

Риферт шіркеуі

Ағаштардың арасында орналасқан бұл шіркеудің негізгі және ғибадатхана бөліктері шамамен 1100 жылға дейін салынған. Айналасындағы қабырғалардың көп бөлігі заманауи. Атауы патшалардың жерленген орны болған Риг-Фертадан шыққан. Қарапайым стильде салынған шіркеудің кіреберіс есігі граниттен жасалған, еңкейген тіректері және жалпақ жолбары бар, сондай-ақ граниттен жасалған ғибадатхана аркасы бар. Әр қабырғаның үстіндегі ілгекті тіректер шатыр үшін арналған ағаш бөренелерін ұстаған. Шіркеудің шығысында екі ерекше крест бар, біреуі күрделі өрнекпен тоқылған. Поуланс өзенінің арғы бетінде, Рифертке жақын жерде тағы бір кішкентай шіркеудің қираған қалдықтары сақталған. 1859 жылы Глендасан мен Глендалоу кен орындары Камадерри тауы арқылы «адит» деп аталатын, қазір көбінесе су басқан туннельдермен байланыстырылды. Бұл туннельдер кен тамырларын кептіруге және кенді Глендалоуға тасымалдауды жеңілдетуге көмектесті, онда оны өңдеу оңайырақ болды. Кеншілер ауылында әлі де тот басқан кен ұнтақтағыштардың қалдықтарын көруге болады, бірақ трамвай және көлбеу рельстер жүйесі жойылған. Глендалоуды Камадерри таулары, Турлу дөңесіндегі гидроэлектр станциясы және аңғардың басына биіктеп тұрған Конавалланың үлкен массиві, сондай-ақ Лугадф және Муллакор шыңдары қоршап тұр.

Өсімдіктер

Глендалоу жартылай табиғи емен орманымен қоршалған. Бұл орманда бұрын ағаш, көмір және қабық алу үшін ағаштарды жүйелі түрде түбінен кесіп (қырқу арқылы) өсірген. Көктемде емен орманының төңірегі көк қоңыраулар, орман қызылжапырағы және орман анемондарымен жамылады. Басқа да көп кездесетін өсімдіктер – орман шөбі, құрақ, полиподий папоротнигі және мохтың түрлі түрі. Астыңғы қабатын көбінесе жалған қалампыр, леспе және тау шарықты құрайды.

Жабайы табиғат

Глендалоу - Ирландияның жақында көбейе бастаған түрлерін, мысалы, қара қаз және үлкен жоңқа, сондай-ақ ең сирек кездесетін түрлерін, мысалы, қызылқұйрық және ормандағы сарықырмыжыны табуға тамаша орын. Бұдан басқа, сұңқар, ақ тамақ диппер, жалпы құмырсқақ, еуразиялық сұрқыл және жалпы бүркіт те көруге болады.

Жаяу жүру жолдары

Глендалоудың айналасында Виклоу таулары ұлттық паркі күтіп ұстайтын, әр түрлі қиындық деңгейіне ие тоғыз белгіленген жол бар (сонымен қатар барлық жолдардың картасын ұсынады). Ақ жолдың толық айналымы жолдармен (тас/құм жолдар немесе тіреу тақталарынан жасалған жолдар) салынғандықтан, оны жүгіру аяқ киімдерімен аяқтауға болады, альпинизм аяқ киімі қажет емес; жоғарғы көлдің тұрақ орнынан басталып, сонда аяқталатын Ақ жолдың 9 шақырымдық айналымын шамамен 2-3 сағатта аяқтауға болады. 30 шақырымдық ортағасырлық қажылық жолы – Сент Кевин жолы Голливудтан басталып, Глендалоуда аяқталады.