Әлемдегі алғашқы жасанды ядролық реактордың тарихы
Chicago Pile-1
Әлемдегі алғашқы ядролық реактор Чикагода 1942 ж. салынды. Қуаты 200 Вт-қа жетіп, жарық шамды жағды. Қауіпті болғандықтан, тоқтатылып, жаңа реактор құрылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әлемдегі алғашқы адам жасаған ядролық реактор.
World's first human made nuclear reactor
Кейінгі операция
1942 жылдың 12 желтоқсанында CP 1 қуаты 200 Вт-қа дейін арттырылды, шамды қуатпен қамтамасыз етуге жеткілікті. Қандай да бір қорғаныс болмағандықтан, ол айналадағылар үшін радиациялық қауіп тудырды, сондықтан сынақтар 0,5 Вт қуатпен жалғастырылды. Операция 1943 жылдың 28 ақпанында тоқтатылды, ал реакторды бөлшектеп, Аргонн орманындағы А алабына көшірді, қазір ол Қызыл қақпа ормандары деп аталады. Мұнда бастапқы материалдар Чикагоның 2-ші реакторын (CP 2) салу үшін пайдаланылды. Жаңа реактор шар пішіндес емес, текше пішіндес болды, биіктігі шамамен 8 метр, ал негізі 9 метрлік шаршы алаңды құрады. Оның айналасында 5 фут (2 метр) қалыңдығындағы бетон қабырғалар орналасқан, олар радиациядан қорғау үшін қорғасын және ағаштан жасалған қорғанышпен бірге қызмет етті. Көп мөлшерде уран қолданылғандықтан, құрамында уран мен графит болды. Ол тек бірнеше киловатт қуатпен жұмыс істегендіктен, салқындату жүйесі қарастырылмады. CP 2 1943 жылдың наурыз айында іске қосылды, k көрсеткіші 1.055-ке тең болды. Соғыс жылдары Уолтер Зинн CP 2-ні тәулік бойы жұмыс істеуге рұқсат берді, ал оның конструкциясы эксперименттер жүргізуге ыңғайлы болды. CP 2-ге Чикагоның 3-ші реакторы қосылды, ол алғашқы ауыр су реакторы болды және 1944 жылдың 15 мамырында сынақтан өтті. Қызыл қақпа ормандары кейіннен Аргонн Ұлттық зертханасының бастапқы орны болды, ол 1 шілдеде 1946 жылы металлургиялық зертхананы алмастырды, ал Зинн оның бірінші директоры болды. CP 2 және CP 3 он жыл бойы жұмыс істеді, олардың тиімділігі төмендеді, содан кейін Зинн оларды 1954 жылдың 15 мамырында тоқтатуға бұйырды. Онда былай делінген: «1942 жылдың 2 желтоқсанында адам алғаш рет өздігінен тізбекті реакцияны жүзеге асырып, ядролық энергияны басқарылған түрде босатуды бастады». CP 1 орны 1965 жылдың 18 ақпанында Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тағайындалды. 1966 жылы Тарихи орындардың Ұлттық тізілімі құрылғанда, ол дереу оған қосылды. 1971 жылдың 27 қазанында бұл орын Чикаго ескерткіші деп жарияланды. Бүгінде ескі Стагг алаңында университеттың Регенштейн кітапханасы (1970 жылы ашылған) және Джо мен Рика Мансуэто кітапханасы (2011 жылы ашылған) орналасқан. Генри Мурдың «Ядролық энергия» мүсіні Регенштейн кітапханасының сыртындағы кішкентай алаңда, бұрынғы батыс трибунаның ракетка корты орнында тұр. CP 1-ден алынған графит блогын Лос-Аламостағы Брэдбери ғылым мұражайында (Нью-Мексико штаты) көруге болады, ал тағы біреуі Чикагодағы Ғылым және өнеркәсіп мұражайында қойылған. 2017 жылдың 2 желтоқсанында, 75 жылдығына орай, Массачусетс технология институты Chicago Pile 1 дизайнына ұқсас зерттеу графит реакторын қалпына келтіріп, соңғы уран шалаларын салтанатты түрде енгізді.
On 12 December 1942, CP 1's power output was increased to 200 W, enough to power a light bulb. Lacking shielding of any kind, it was a radiation hazard for everyone in the vicinity, and further testing was continued at 0.5 W. Operation was terminated on 28 February 1943, and the pile was dismantled and moved to Site A in the Argonne Forest, now known as Red Gate Woods. There the original materials were used to build Chicago Pile 2 (CP 2). Instead of being spherical, the new reactor was built in a cube like shape, about 25 feet (8 m) tall with a base approximately 30 feet (9 m) square. It was surrounded by concrete walls 5 feet (2 m) thick that acted as a radiation shielding, with overhead protection from of lead and of wood. More uranium was used, so it contained of uranium and of graphite. No cooling system was provided as it only ran at a few kilowatts. CP 2 became operational in March 1943, with a k of 1.055. During the war Walter Zinn allowed CP 2 to be run around the clock, and its design was suitable for conducting experiments. CP 2 was joined by Chicago Pile 3, the first heavy water reactor, which went critical on 15 May 1944. The Red Gate Woods later became the original site of Argonne National Laboratory, which replaced the Metallurgical Laboratory on 1 July 1946, with Zinn as its first director. CP 2 and CP 3 operated for ten years before they outlived their usefulness, and Zinn ordered them shut down on 15 May 1954. It read as follows:blockquote|On December 2, 1942 man achieved here the first self sustaining chain reaction and thereby initiated the controlled release of nuclear energy. The site of CP 1 was designated as a National Historic Landmark on 18 February 1965. When the National Register of Historic Places was created in 1966, it was immediately added to that as well. The site was also named a Chicago Landmark on 27 October 1971. Today the site of the old Stagg Field is occupied by the university's Regenstein Library, which was opened in 1970, and the Joe and Rika Mansueto Library, which was opened in 2011. A Henry Moore sculpture, Nuclear Energy, stands in a small quadrangle outside the Regenstein Library on the former site of the west viewing stands' rackets court. A graphite block from CP 1 can be seen at the Bradbury Science Museum in Los Alamos, New Mexico; another is on display at the Museum of Science and Industry in Chicago. On 2 December 2017, the 75th anniversary, the Massachusetts Institute of Technology in restoring a research graphite pile, similar in design to Chicago Pile 1, ceremonially inserted the final uranium slugs.