Кіріспе
Барлық тараптардың жағдайы нашарлаған жағдай. Жеңімпаз болмайтын немесе ешкім жеңіске жетпейтін жағдай – бұл келіссөздер, қақтығыстар немесе қиын жағдайлардың нәтижесінде барлық тараптардың жағдайы нашарлауы. Бұл бір тараптың жеңіске жеткен жағдайына қарама-қарсы жағдай. Төрелік және делдаластыру мұндай жағдайлардан аулақ болуға және қанағаттанарлық нәтижелерді табуға көмектеседі.
A no win situation or lose–lose situation is an outcome of a negotiation, conflict or challenging circumstance in which all parties are worse off. It is an alternative to a win win or outcome in which one party wins. Arbitration or mediation may be used to avoid no win outcomes and find more satisfactory results.
Ойын теориясында
Ойын теориясында "жеңіссіз" жағдай – ешбір ойыншының ешқандай нәтижеден пайда көре алмайтын, нәтижесінде бәрі де жекпе-жектің жеңілісімен аяқталатын жағдай. Бұл мыналардың кез келгеніне немесе барлығына байланысты болуы мүмкін:
Шешімдер қабылданғаннан кейін жағдайды өзгертетін, болдырмауға немесе болжауға болмайтын жағдайлар. Мұндай жағдай мәтіндік ойындарда жиі кездеседі. Шахматтағы Zugzwang сияқты, ойыншының кез келген қимылы оның жағдайын нашарлатады, мысалы, бір фигураны жоғалту немесе шахматқа түсу. Ойыншының бір-біріне тәуелді екі міндетті орындауы қажет болатын жағдай, мұнда әр міндетті екіншісі орындалғаннан кейін ғана орындауға болады немесе олар бір-біріне қайшы келеді (Catch 22). Басқа ойыншылардың әрекеттерін білмеу, яғни барлық ойыншылар үшін ең жақсы шешім жеке ойыншы үшінгі шешімнен өзгеше болады (мысалы, тұтқынның дилеммасында).
Unavoidable or unforeseeable circumstances causing the situation to change after decisions have been made. This is common in text adventures. Zugzwang, as in chess, when any move a player chooses makes them worse off than before such as losing a piece or being checkmated. A situation in which the player has to accomplish two mutually dependent tasks each of which must be completed before the other or that are mutually exclusive (a Catch 22). Ignorance of other players' actions, meaning the best decision for all differs from that for any one player (as in the prisoner's dilemma).
Тарихқа
Карл фон Клаузевицтің бұрыннан жеңіске жетпеген соғысты бастамауға кеңес беруі соғысты жеңіссіз жағдай ретінде сипаттайды. Осыған ұқсас мысал – Пирр жеңісі, ондағы әскери жеңістің құны соншалықты жоғары болғандықтан, жеңген тарап соғыс басталғанға дейін болған жағдайдан да нашар қалпына келеді. Жеңісті үлкен жағдайдың бір бөлігі ретінде қарастырғанда, жағдай жеңіссіз болуы мүмкін, немесе «жеңіс» алған тарапқа қарағанда қарсы тарап үшін жеңіске айналуы мүмкін, немесе жеңіс соншалықты қымбатқа түсуі мүмкін, оның нәтижесінде пайдасы шығындардан асып түспейді және қуаныш сыйламайды. Мысалы, «жеңімпаз» тарап мақсатына жеткен болуы мүмкін, бірақ ол мақсаттың мәні болмауы да мүмкін; сондай-ақ, ол адам күші немесе орналасудағы стратегиялық артықшылығынан айырылуы мүмкін. Мысалы, Ұлыбритания империясы Екінші дүниежүзілік соғыста жеңіске жеткен елдердің бірі болды, бірақ ол соншалықты әлсірегендіктен, енді АҚШ пен КСРО үстемдік еткен әлемде үлкен держава мәртебесін сақтай алмады. Бұл тұрғыдағы ұғым кейде «шайқасты жеңіп, соғысты жоғалту» деп сипатталады, ондағы маңызды мақсат жеңіледі, бірақ одан да үлкен мақсат дұрыс жолмен ілгерілетілмейді және жоғалады. Ежелгі Еуропада колдовство жасады деп айыпталған әйелдерді кейде байлап, одан кейін суға тастап немесе батырып, олардың кінәсіз екенін тексерген. Колдовшы судың үстінде қалады (шайтаннан батып кетпеу үшін көмек сұрап), содан кейін жазаланады, ал кінәсіз әйел суға батып кетеді (өзінің кінәсіздігін дәлелдеп, бірақ өліміне себеп болады).
Көркем шығармаларда
WarGames фильмінде WOPR суперкомпьютері ядролық соғыстың барлық мүмкін сценарийлерінің метафорасы ретінде барлық мүмкін крестики-нолики ойындарын симуляциялайды, олардың әрқайсысы ядролық апатқа (өзара кепілді жойылуға) әкеледі. Содан кейін компьютер: "Қызық ойын; жеңіске жетудің жалғыз жолы – ойнамау", – дейді. "Жұлдызды жол" канонында Кобаяши Мару симуляциясы – Жұлдызды флот академиясының командалық бағыттағы курсанттарының мінез-құлқын сынау үшін жасалған жеңіссіз сценарий. Ол алғаш рет "Жұлдызды жол II: Ханның қаһары" фильмінде көрінеді. Фильмде адмирал Джеймс Т. Кирк жеңіссіз сценарийге сенбеймін демекші.