Кіріспе
Alice The Personal Jukebox (PJB 100 немесе Music Compressor деп те аталады) – тұңғыш тұтынушыға арналған, қатты дискіге негізделген цифрлық аудио ойнатқыш. 1999 жылы ұсынылған, ол Apple iPod, SanDisk Sansa және басқа да осы сияқты ойнатқыштардан бұрын пайда болды. Оның әзірлеме жұмысы 1998 жылдың мамыр айынан бастап Compaq Research (SRC және PAAD топтары) тарапынан жүргізілді. Compaq бұл ойнатқышты өзі шығармады, бірақ Оңтүстік Кореяның HanGo Electronics Co., Ltd. компаниясына дизайнды лицензиялады. Compaq Research осы құрылғы үшін бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу жиынтығын жариялады, ол пайдаланушыларға әртүрлі операциялық жүйелерге арналған құралдарды, драйверлерді және қосымшаларды жасауға мүмкіндік берді.
The Personal Jukebox (also known as PJB 100 or Music Compressor) was the first consumer hard drive based digital audio player. Introduced in 1999, it preceded the Apple iPod, SanDisk Sansa, and other similar players. It was designed and developed by Compaq Research (SRC and PAAD groups) starting in May 1998. Compaq did not release the player themselves, but licensed the design to HanGo Electronics Co., Ltd. of South Korea. Compaq Research published a software development kit for the unit, which enabled users to develop tools, drivers and applications for different operating systems.
Даму
PJB жеке аудио құрылғысының прототипі DEC Systems Research Center және Palo Alto Advanced Development group (PAAD) тобымен жасалды. Жоба 1998 жылдың мамыр айында, Digital Equipment Corporation компаниясының Compaq компаниясымен бірігуі аяқталуға бір ай қалғанда басталды, ал соңғы өнім 1999 жылдың қараша айында нарыққа ұсынылды. PJB – нарықта қолжетімді болған алғашқы қатты дискілі MP3 ойнатқышы. "PJB 100" атауындағы "100" саны алғашқы Personal Jukebox құрылғысындағы бастапқы 4,86 ГБ қатты дискінің сыйымдылығына сәйкес таңдалды. Бұл дискіге 128 кбит/с жылдамдығымен кодталған 100 танымал (45 минуттық) музыкалық CD-дискісін сақтауға болады деп күтілді. Атау үлкен қатты дискілері бар келесі модельдерге де сақталды, тіпті олар көбірек альбомдарды сақтай алғанымен де. PJB 100 – MP3 Newswire компаниясынан "Milestone" (Белгілі бір кезеңге жеткен) өнім деген атау алған алғашқы портативті MP3 ойнатқышы болды. Олар 2000 жылғы қаңтардағы PJB 100 шолуында оны "өте маңызды жаңарулары бар және өнеркәсібінің болашақ бағытына әсер ететін кез келген өнім" деп анықтады.
Лицензиялау, маркетинг және тарату
Ойыншыны өзіндік өндіріс орнына, Compaq HanGo компаниясына оның дизайнына лицензия берді, ол оны "Personal Jukebox PJB 100" деп атады. Compaq-тың HanGo-ға берген лицензиясы әлемдік эксклюзивті болды – HanGo лицензиясының күші сақталып тұрған кезде, технологияны Compaq-тан ешкім лицензиялай алмады. 2001 жылы HanGo Sugar Grove, IL қаласындағы Hy Tek Manufacturing компаниясымен тарату туралы келісім жасады. HanGo, Hy Tek арқылы сатылатын құрылғыларды "Компрессор" деп қайта атады. HanGo PJB 100-ді жаппай өндіріске енгізіп, 1999 жылдың қараша айында Лас-Вегастағы COMDEX көрмесінде көпшілікке таныстырды. Алғашқы құрылғылар MP3.com өткізген арнайы аукционда сатылды, ұсыныстар 1000 АҚШ долларынан асты. Кейбір жеңімпаздар 1999 жылдың соңына дейін өз ойыншыларын алды. Аукционда сатылған алғашқы құрылғылар Compaq инженерлері қолмен жасаған, олардың сериялық нөмірлері бір таңбадан тұратын.
Цифрлық сигнал процессоры (DSP)
PJB-ның негізгі бөлігі – оның цифрлық сигнал процессоры. Ол қатты дискіні, батырмаларды, LCD экранын, USB интерфейсін басқарады және ойнату үшін MP3 декодтауын жүзеге асырады. PJB 33 МГц жиілікте жұмыс істейтін 24 биттік Motorola 56309 DSP-ны пайдаланады. MP3 кодегі (жинастырылған DSP коды түрінде шамамен 2 МБ) Thomson және Fraunhofer IIS компанияларынан лицензия бойынша алынған.
Жады
PJB-де 12 МБ DRAM және 1 МБ флэш жады бар. DRAM ойнату кезінде қатты дискіден деректерді буферлеу үшін қолданылады (колдануға арналған биттік жылдамдыққа байланысты 8 мен 12 минут аралығындағы музыка). Буфер дискінің үзіліс-үзіліспен жұмыс істеуіне мүмкіндік береді, соның арқасында батареяның заряды сақталады. Қатты диск тоқтатылғанда батареяның заряды сақталады; сонымен қатар, рампаға орналасқан оқу бастары дискінің бетінен шегініп, зақымдану мүмкіндігін азайтуға көмектеседі. Флэш жадта микрокод және жүктеуші орналасқан.
Байланыс интерфейсі
Деректерді беру үшін PJB USB 1.1 B типті ұңғысымен жабдықталған. Ішінде Philips PDIUSBD12 USB перифериялық басқарушысы орналасқан, оның орташа өнімділігі шамамен 400 кБ/с құрайды. Алғашқы прототиптер деректерді беру үшін USB орнына Ethernet қолданған. USB өндірістік үлгілерде қолданылды, себебі 1998 жылы ол стандартты үй компьютерлерінде Ethernet-тен көбірек таралған.
Көрсетілім
PJB-нің ЖК-сы 128×64 пиксел (2:1 қатынасы) ажыратымдылығына және 3 дюйм (76,2 мм) диаметрге ие. PJB-нің кейінгі нұсқаларында артқы жарықтандырылған дисплей де болды (артқы жарық құрылғы қосылғанда немесе түйме басылғанда қосылады және бірнеше секундтан кейін автоматты түрде өшеді). PJB ішінде Latin 1 (ISO 8859 1) жиынтығы қолданылады, бірақ шағын өзгерістер бар. Compaq әзірлеушілерінің бірі: «160-тан 255-ке дейінгі диапазонның кейбір символдары жоқ (өйткені мен оларды жасау кезінде жалықтым :)» деді. 9 пикселдік қаріп биіктігінде жақсы көріну үшін үлкен әріптердегі белгілер акцентсіз көрсетіледі. Экрандағы символдар үшін 0-ден 31-ге дейінгі диапазонды глифтер қолданылады.
Қатты дискі
Флеш-плеерлер 32 МБ-тан ең көп дегенде 128 МБ-қа дейін сақтай алса, алғашқы PJB 4,86 ГБ музыка сақтай алды. PJB 100 үлкен дисктер пайда болған сайын жаңартылып отырылды, бірақ қолданушылар өздері қатты дискіні ауыстыра да алатын болды (бірақ осылай істеген жағдайда кепілдік күшін жоятын еді).
Батарея және электрмен жабдықтау
PJB құрғақ батареялармен емес, HanGo литий-иондық батареясымен жұмыс істейді, бұл сол кездегі көптеген басқа құрылғылардан ерекшеленеді. HanGo, PJB-де пайдалануға арналған, қуаты жоғары 1600 мА батареяны сатты. PJB 5В қуат көзімен жабдықталған, ол батареяны зарядтайды және құрылғыда батарея болмаса да ойнату мүмкіндігін береді. Батареяны зарядтауды басқару тізбегі қуат көзінде емес, PJB-нің өзінде орналасқан, сондықтан қуат көзін ауыстыру үшін тек дұрыс кернеу және жеткілікті ток сыйымдылығы ғана қажет.
Файл жүйесі және мазмұны (TOC)
PJB дискісі FAT немесе FAT32 форматында емес, кейінірек шыққан көптеген плеерлердегідей, сондықтан оны операциялық жүйеде қосымша диск ретінде тануға болады. Оның орнына, ерекше файлдық жүйе қолданылады. Бұл жүйе диск ретінде тану мүмкіндігінен айырылса да, MP3 файлдарының құрылымына оңтайландырылған (кластердің көлемі 128 кБ, бұл 128 кбит жылдамдықпен кодталған MP3 музыкасының шамамен 8 секундіне тең). Сондықтан, дискіні дефрагментациялау сияқты операциялардың қажеті болмайды. Файл жүйесі тректерді әртүрлі дискілерге/жинақтарға байланыстыруға мүмкіндік береді. Осылайша, әр трек дискіде бір рет сақталады, ал оның қайталануы (мысалы, плейлисттерде немесе семплерлерде) – бастапқы файлға сілтемелер болып табылады. Бұл дискідегі орынды үнемдеуге және дискіге көбірек тректерді сыйдыруға көмектеседі. Барлық осы ақпарат TOC (мазмұн тізімі) -нде сақталады. TOC адам оқи алатын мәтін форматында сақталады және оны жүктеуге, мәтін редакторында өңдеуге және PJB-ге қайта жүктеуге болады. Құрылғыда TOC-тің көшірмесі де сақталады, сондықтан бастапқы TOC-дегі қателер мен зақымданулар көбінесе түзетіледі.
Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу жиынтығы
Compaq Research компаниясының алғашқы әзірлеушілері бұл құрылғы үшін SDK (Software Development Kit) жиынтығын жасап, 2000 жылы оны Open Source GPL лицензиясымен ашық код ретінде жариялады.
Жүргізушілер
PJB заманауи операциялық жүйелерде USB жад құрылғысы ретінде автоматты түрде қосылмайды. Операциялық жүйенің қосылған PJB-ні тануы үшін арнайы драйверлер қажет. Microsoft Windows және Mac OS жүйелеріне арналған драйверлер қосылған, ал Linux жүйесіне арналған драйверлер ашық кодты қауымдастық тарапынан жасалған.
Jukebox менеджері (Windows, Mac OS)
PJB-ге қоса берілген басқару құралы – Jukebox Manager (Windows-тың соңғы нұсқасы v1.5.6). Ол жинақтарды, дискілерді және тректерді жасау/жою/басқару мүмкіндігін береді (жүктеу кезінде пайдаланушы ID3 тегінің қай деңгейді көрсететінін таңдай алады). Сондай-ақ, ол CD-лерді тікелей PJB-ге кодтай алады және дұрыс диск/трек туралы ақпаратты CDDB-ден сұрап алады. Соңында, ол микрокодты жаңарта алады. Windows тіркеліміндегі кейбір мәндерді өзгерту арқылы жасырылған мәзір пайда болады, оны қателерді жою және кейбір жағдайларда зақымдалған TOC-ті қалпына келтіру үшін қолдануға болады. Jukebox Manager микрокодтың кейбір жаңа мүмкіндіктерін пайдаланбайды, мысалы, тректерді компьютерге қайта жүктеу және жаппай жүктеу, синхрондау немесе M3U плейлистерінен плейлисттер жасау сияқты кеңейтілген мүмкіндіктерді ұсынбайды.