Кіріспе

NOTOC Кристофер Гейл Лэнгтон (1948/49 жылы туған) – американдық компьютер ғалымы және жасанды өмір саласының негізін қалаушылардың бірі. Ол 1980-жылдардың соңында «Тірі жүйелерді синтездеу және модельдеу жөніндегі семинар» (әлде «Жасанды өмір I» деп те аталады) ұйымдастырғанда бұл терминді қолданды, бұл семинар 1987 жылы Лос-Аламос ұлттық зертханасында өтті. Лос-Аламостағы жұмысынан кейін Лэнгтон Санта-Фе институтына (SFI) қосылып, жасанды өмір саласындағы зерттеулерін жалғастырды. 1990-жылдардың соңында SFI-ден кетіп, жасанды өмірге қатысты жұмыстарын тоқтатты және содан бері ешқандай зерттеу жарияламады. Ол туралы М. Митчелл Уолдроптың «Күрделілік» (1993) кітабының 6 және 8-тарауларында кеңінен айтылған.

Жасанды өмір

Лэнгтон жасанды өмір саласына көптеген үлес қосты, олар берілген проблемалардың симуляциясы және есептеу модельдері, сондай-ақ философиялық мәселелермен байланысты. Ол ақпарат, есептеу және көбейту мәселелерін күрделілік пен оның негізгі заңдарымен тығыз байланысты деп анықтады. Физикадан, әсіресе фазалық өтулерден алған идеяларынан шабыттандырылып, ол жасушалық автоматтар үшін бірнеше маңызды түсініктер мен сандық өлшемдерді жасады және тәртіп пен тәртіпсіздікті бөліп тұратын сындық нүктелер күрделі жүйелерді қалыптастыруда, әсіресе биологияда маңызды рөл атқара алады деп болжады. Бұл идеяларды Джеймс П. Кратчфилд және Пер Бак сияқты басқа ғалымдар да дерлік бір уақытта, бірақ әртүрлі жуықтамалармен зерттеді. Мичиган университетінде аспирантурада оқығанда Лэнгтон Лэнгтон құмыршасы мен Лэнгтон циклін жасады, екеуі де жасанды өмірдің қарапайым симуляциялары. Одан бөлек, ол жасушалық автоматтардағы күрделілік пен есептеу потенциалының өлшемсіз өлшемі болып табылатын лямбда параметрін ұсынды, ол таңдалған күйді барлық мүмкін күйлерге бөлу арқылы есептеледі. 2 күйлі, 1 r көршілес, 1D жасушалық автоматтар үшін бұл мән 0,5-ке жуық. 2 күйлі, Мур көршілестігіндегі, 2D жасушалық автоматтар үшін, мысалы, Конвейдің «Өмір» ойыны үшін бұл мән 0,273-ке тең.

Жеке өмір

Лэнгтон – Джейн Лэнгтонның тұңғыш баласы, «Гомер Келли құпиялары» кітабының авторы. Оның екі ересек ұлы бар: Гейб және Колин. Ол дінге сенбейді.