Кіріспе

Американдық кинорежиссер Дэвид Эндрю Лео Финчер (28 тамыз 1962 жылы туған) – американдық кинорежиссер. Оның фильмдері, олардың көпшілігі психологиялық триллерлер, бүкіл әлемде 2,1 миллиард доллардан астам табыс әкелді және көптеген марапаттарға ие болды, соның ішінде үш рет «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Ол сонымен қатар төрт Primetime Emmy Awards, екі Grammy Awards, BAFTA Award және Golden Globe Award сыйлықтарын алды. Финчер 1986 жылы «Propaganda Films» өндіріс компаниясын құрды. Ол компания үшін көптеген музыкалық бейнеклиптерді түсірді, соның ішінде Мадоннаның 1989 жылғы «Express Yourself» және 1990 жылғы «Vogue» бейнеклиптерін, екеуі де оған MTV Video Music Award сыйлығын «Үздік режиссура» номинациясы бойынша жеңіс әкелді. Ол «Rolling Stones» тобының «Love Is Strong» (1994) және Джастин Тимберлейк пен Jay Z-дің «Suit & Tie» (2013) бейнеклиптері үшін ең жақсы музыкалық бейнеклип номинациясында екі Grammy Awards сыйлығын алды. Ол «Alien 3» (1992) фильмімен толық метражды фильмдегі дебютін жасады және «Seven» (1995) фильмімен танылды. Содан бері ол «Ойын» (1997), «Жорғалау клубы» (1999), «Панк бөлмесі» (2002), «Зодиак» (2007), «Аждаһа татуировкасы бар қыз» (2011), «Жоғалған қыз» (2014) және «Қатіл» (2023) фильмдерін түсірді. Ол «Бенджамин Баттонның ерекше жағдайы» (2008), «Әлеуметтік желі» (2010) және «Манк» (2020) драмалары үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік режиссер» номинациясына ұсынылды. Телевизияда Финчер Netflix сериалдары «Карточкалар үйі» (2013–2018) және «Mindhunter» (2017–2019) атқарушы продюсері және режиссері болды, ал бұрынғысының пилоттық эпизоды үшін «Драмалық сериалдағы үздік режиссура» номинациясында Primetime Emmy Awards сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ ол Netflix анимациялық сериалы «Махаббат, өлім және роботтар» (2019–қазіргі уақытқа дейін) атқарушы продюсері және бірлесіп жасаған, ол «Үздік анимациялық қысқа метражды бағдарлама» номинациясында үш Primetime Emmy Awards сыйлығын алды.

Ерте өмір

Дэвид Эндрю Лео Финчер 1962 жылы 28 тамызда Денверде дүниеге келді. Оның анасы Клэр Мэй (қызметтік аты Боэтчер) Оңтүстік Дакотадан шыққан, есірткіге тәуелділікпен күресу бағдарламаларында жұмыс істеген психикалық денсаулық мейірбикесі болды. Оның әкесі Говард Келли "Джек" Финчер (1930–2003) Оклахомадан шыққан жазушы, Life журналының тілшісі және бюро бастығы қызметін атқарды. Финчер екі жасқа толғанда, отбасы Калифорния штатындағы Сан-Ансельмо қаласына көшіп, онда ол көршілерінің қатарында режиссер Джордж Лукастың есімін атады.

1983-1991: Алғашқы еңбектері

Фильм индустриясында өзін бекітіп келе жатқанда, Финчер Джон Корти студиясында өндіріс жетекшісі болып жұмыс істеді. Әрі ақылы жинақтап, ол Джордж Лукаспен бірге «Twice Upon a Time» (1983) анимациялық фильмінде жұмыс істеп, визуалды эффекттер продюсері болды. 1983 жылы «Industrial Light & Magic» (ILM) компаниясына оператордың көмекшісі және маттық фотограф ретінде қабылданды. 1984 жылы ол ILM-ден кетіп, Америкалық Қарқын қоғамы үшін темекі шегетін ұрықты бейнелейтін телеарна жарнамасын түсірді. Режиссерлік мансабын дұрыс бағыттауға ниеттенген Финчер «Propaganda Films» өндіріс компаниясын құрып, жарнамалар мен музыкалық бейнеклиптерді түсіре бастады. Финчер «Levi's», «Converse», «Nike», «Pepsi», «Revlon», «Sony», «Coca-Cola» және «Chanel» сияқты көптеген компаниялар үшін телеарна жарнамаларын түсірді, бірақ оларды жасауға құлшынбады. 1984 жылдан бастап Финчер музыкалық бейнеклиптер саласына қадам басты. Ол Рик Спрингфилд, Дон Хенли, Марта Дэвис, Паула Абдул, «The Outfield» рок-тобы және Джермейн Стюарт R&B әншісі сияқты әртүрлі әртістерге бейнеклиптер түсірді. Ол Майкл Джексонның «Who Is It», «Aerosmith» тобының «Janie's Got A Gun» және Билли Айдолдың «Cradle of Love» бейнеклиптерін режиссерлік етті. Мадонна үшін ол «Express Yourself», «Oh Father», «Bad Girl» және «Vogue» бейнеклиптерін түсірді. 1984 жыл мен 1993 жыл аралығында Финчер 53 музыкалық бейнеклиптің режиссері ретінде танылды. Ол музыкалық бейнеклиптерді өндіруді өзінің «кино мектебі» деп атады, онда ол шағын бюджет пен уақыт шеңберінде тиімді жұмыс істеуді үйренді.

1992-2000: Жетістік

1990 жылы 20th Century Fox Финчерді ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі «Alien 3» (1992) режиссері Винсент Уордты алмастыру үшін жалдады. Бұл Сигурни Уивер жұлдыздығымен «Алиен» франшизасының үшінші бөлімі болды. Фильм 1992 жылдың мамырында шықты, сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланды және бұрынғы фильмдерге қарағанда нашар деп есептелді. Бастапқыда «Alien 3» студияның араласуымен және бірнеше тоқтатылған сценарийлермен қиындыққа тап болды. «Rolling Stone» журналының Питер Траверсі фильмді «тоғыз сценаристтің күресіне» және «студияның араласуына» қарамастан «батыл және әсерлі» деп атады. Фильм «Үздік визуалды эффектілер» номинациясында «Оскар» сыйлығына ие болды. Бірнеше жылдан кейін Финчер фильмге қанағаттанбағанын ашық айтты және кейіннен одан бас тартты. «Director's Cut: 21-шы ғасырдағы Голливудты бейнелеу» кітабында Финчер продюсерлерді өзіне сенімсіздік танытқаны үшін айыптайды. 2009 жылы «The Guardian» газетіне берген сұхбатында ол: «Мен одан артық жек көретін адам жоқ, бүгінге дейін мен одан артық жек көретін адам жоқ» деді. Осы сындық көңілі толмауынан кейін Финчер фильмдердің сценарийлерін оқудан немесе жаңа жобаны режиссерлеуден бас тартты. Ол қысқа мерзімге жарнамалық роликтер мен музыкалық бейнелерді түсірді, соның ішінде 1994 жылы «Love Is Strong» әніне түсірілген бейнеролик, ол «Үздік музыкалық бейне» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Бірақ көп ұзамай Финчер киноға оралуға шешім қабылдады. Ол Эндрю Кевин Уокердің «Seven» (1995) фильмінің түпнұсқа сценарийін оқыды, оны бұрын жобаға қатысқан режиссер Еремия Чечик өңдеген. Финчер өңделген нұсқаны түсіруге қызығушылық танытпады, сондықтан New Line Cinema түпнұсқа аяқталуын сақтауға келісті. Брэд Питт, Морган Фриман, Гвинет Пэлтроу, Р. Ли Эрми және Кевин Спейси ойнаған фильмде екі детектив сериалды кісі өлтірушіні анықтауға тырысады, ол өзінің кісі өлтірулерін христианның жеті өлімдік күнәсіне негіздейді. «Seven» киносын сыншылар жақсы қабылдады және 1995 жылы әлем бойынша 320 миллион доллардан астам табыс тапқан фильмдердің бірі болды. «Sight and Sound» журналына жазған Джон Вратхолл: «Бұл сериал «Manhunter» фильмінен кейін сериалды кісі өлтіру жанрындағы ең күрделі және алаңдатарлық туынды» деді, ал Роджер Эберт «Seven» - «Голливудтың негізгі ағынында жасалған ең қараңғы және аяусыз фильмдердің бірі» деп бағалады. «Seven» фильмінен кейін Финчер The Wallflowers тобының «6th Avenue Heartache» әніне бейнеролик түсірді және үшінші көркем фильмін, Джон Бранкато мен Майкл Феррис екеуі жазған құпия триллер «The Game» (1997) фильмін түсірді. Финчер сондай-ақ сценарийді жазуға көмектесу үшін «Seven» сценаристі Эндрю Кевин Уокерді шақырды. Сан-Францискода түсірілген фильмде Майкл Дуглас ойнаған инвестициялық банкирдің оқиғасы баяндалады. Ол кіші ағасынан (Шон Пенн) ерекше сыйлық алады, оның арқасында ол өмірімен байланысқан «ойынға» тартылады, бұл оның шындықтан айырылуына себеп болады. «The Game» 1997 жылдың қыркүйегінде шықты, фильмге көбінесе жағымды пікірлер берілді, бірақ кассада орташа нәтиже көрсетті. Кейіннен «The Game» Criterion Collection жинағына қосылды. 1997 жылдың тамызында Финчер 1996 жылы Чак Паланиктың осы аттас романы негізінде «Fight Club» фильмін түсіруге келісті. Бұл «Alien 3» фильмінің қиын өндірісінен кейін «20th Century Fox» компаниясымен түсірген екінші фильмі болды. Брэд Питт, Эдвард Нортон және Хелена Бонэм Картер ойнаған фильм ұйқысыздықтан зардап шегетін, сатушымен танысқан және терапияның бір түрі ретінде жер асты жекпе-жек клубын құрған аты-жөні жоқ кеңсе қызметкері туралы. «Fox» фильмді наситтауда қиындықтарға тап болды және оның аудиториясы шектеулі болады деп уайымдады. «Fight Club» 1999 жылдың 15 қазанында АҚШ-та көрсетілді, фильмге қарама-қарсы пікірлер мен орташа табыс болды. Фильм 63 миллион долларлық бюджетке қарсы 100,9 миллион доллар жинады. Бастапқыда көптеген сыншылар фильмді «мазохизм мен агрессияның қатыгез және қауіпті экспресі» деп санады. Алайда, келесі жылдары «Fight Club» культты сүйіктіге айналды және көп қабатты тақырыптары үшін танылды. Фильм академиктер мен киносыншылардың талдауына арналған материал болды. 1999 жылы Финчер «Spider-Man» (2002) фильмінің режиссері болу үшін «Columbia Pictures» компаниясының қарастырып отырған режиссерлерінің тізіміне енді, бұл осы аттас комикс кейіпкерінің тірі әрекеттегі бейімделуі. Финчердің ұсынымында басты кейіпкердің ересек өміріндегі тәжірибелі нұсқасы, фотограф ретіндегі өмірі және қылмысқа қарсы күресудегі екі жақты өмірі, сондай-ақ кейіпкерге бағытталған және драмалық бағытталған тон мен режиссура болды. Финчер кейінірек өзінің ұсынысы туралы: «Мен оларға барып, менің қызығушылығымды тудыратын нәрсені айттым, олар оны жек көріп қалды» деді. Оның орнына режиссер болып Сэм Рейми тағайындалды.

2001-2010 жылдар: жетістіктер жалғасуда

2001 жылы Финчер BMW автомобильдерін насихаттау үшін түсірілген қысқа фильмдер сериясы – «The Hire» атты жобаның бірінші маусымында атқарушы продюсер болып жұмыс істеді. Фильмдер 2001 жылы интернетте жарияланды. 2002 жылы Финчер тағы да бір көркем фильмге – «Үрейлі бөлме» (Panic Room) атты триллерге қайта оралды. Сюжет жеке басты ана мен оның қызының үш адамнан құралған тоғанның үйге шабуыл жасауы кезінде жаңа үйлерінің қауіпсіз бөлмесінде жасырынуын көрсетеді. Басты рөлдерде Жуди Фостер (Николь Кидманның орнына келген), Форест Уитакер, Кристен Стюарт, Дуайт Йоакам және Джаред Лето ойнады. Фильм 2002 жылдың 29 наурызында, бір айға кешіктіріліп, кинотеатрларда көрсетілді, сыншылардың мақтауына және коммерциялық табысқа ие болды. Солтүстік Америкада фильм 96,4 миллион доллар таба алды. Басқа елдерде ол 100 миллион доллар жинады, ал жалпы әлемдік кассасы 196,4 миллион долларды құрады. «San Francisco Chronicle» газетінен Мик ЛаСалл фильм жасаушыларды «88 минуттық қызықты оқиға үшін өте тапқырлықтары» және Фостердің берген сенімді ойыны үшін жоғары бағалады. Финчер «Үрейлі бөлме» фильмінің кең көреушілерге арналғандығын мойындады, фильмді былай деп сипаттады: «Бұл попкорн фильмі болуы керек – онда ешқандай үлкен, маңызды мәселелер жоқ. Бұл тек өмір сүру туралы». «Үрейлі бөлмеден» бес жыл өткен соң, Финчер 2007 жылдың 2 наурызында Роберт Грейсмиттің 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында қоғамды қорқытқан сериялық кісі өлтіруші Зодиакты іздеу туралы кітаптарына негізделген «Зодиак» атты триллерімен оралды. Финчер жоба туралы продюсер Брэд Фишерден естігеннен кейін білді; ол бала кезіндегі жеке тәжірибесіне байланысты оқиғаға қызығушылық танытты. «Жол патрулі біздің мектеп автобустарымыздың артынан жүрді», - деп есіне алды ол. Оның әкесі оған: «Төрт-бес адамды өлтірген сериялық кісі өлтіруші бар, ол автобустан түсіп бара жатқан балаларды атып өлтіремін деп қорқытады» деді. Продюсерлермен бірге осы істі жан-жақты зерттегеннен кейін Финчер Джейк Гилленхол, Марк Руффало, Роберт Дауни-младший, Энтони Эдвардс және Брайан Кокс сияқты басты актерлерді таңдады. Бұл Финчердің фильмдерінің алғашқысы, ол Thomson Viper FilmStream HD камерасымен цифрлық форматта түсірілді. Дегенмен, кейбір қылмыс орындары үшін жоғары жылдамдықты кинокамералар қолданылды. «Зодиак» жақсы қабылданып, екі жүзден астам үздік ондық тізімге енді (тек «No Country for Old Men» және «There Will Be Blood» фильмдері одан да көп рет енді). Алайда, фильм АҚШ кассасында 33 миллион доллар тауып, қиындыққа тап болды, бірақ шетелде 51,7 миллион доллар жинап, жақсы нәтиже көрсетті. Әлемдік деңгейде «Зодиак» орташа табысқа жетті. Paramount Pictures компаниясының күшті жарнамалық кампаниясына қарамастан, фильм «Оскар» немесе «Алтын глобус» номинациясына ие бола алмады. 2008 жылы Финчер Артур Кларктың «Рамамен кездесу» атты ғылыми-фантастикалық романының бейімделуіне қатысты, алайда Финчер сценарийдегі мәселелерге байланысты фильмнің іске аспауы мүмкін екенін айтты. Оның келесі жобасы – Ф. Скотт Фицджеральдтың 1923 жылғы аттас қысқа әңгімесіне негізделген «Бенджамин Баттонның ерекше жағдайы» (2008) фильмі, онда жетпіс жастағы сәби ретінде дүниеге келген және кері бағытта қартайып бара жатқан адам туралы айтылады. Романтикалық драма Финчердің Брэд Питтпен үшінші рет бірлесіп жұмыс істегенін көрсетті, ол Кейт Бланшеттпен бірге ойнады. Фильмнің бюджеті 167 миллион долларға бағаланды, Питттің кейіпкері үшін өте қымбат визуалды эффекттер қолданылды. Фильм түсірілімі 2006 жылдың қараша айында Луизиана штатының фильмдерді дамытуға жәрдемдесетін артықшылықтарын пайдалана отырып, Нью-Орлеан қаласында басталды. Фильм 2008 жылдың 25 желтоқсанында АҚШ-та коммерциялық табысқа және жылы қабылдануға ие болды. «USA Today» газетіне жазған мақаласында Клаудия Пуиг фильмді «әдемі және терең» деп бағалады, бірақ оның «ұзақ созылғандығына» және «эмоционалдық жағынан толыққанды болмауына» назар салды. Фильм он үш «Оскар» номинациясына ие болды, соның ішінде «Үздік фильм», «Финчер үшін үздік режиссер», «Питт үшін үздік актер» және «Тараджи П. Хенсон үшін үздік қосалқы актриса» номинацияларын жеңіп алды, сондай-ақ «Үздік көркемдік режиссерлік», «Үздік макияж» және «Үздік визуалды эффекттер» номинацияларында да жеңіске жетті. Финчер 2010 жылы «Әлеуметтік желі» (The Social Network) фильмін түсірді, бұл Facebook негізін қалаушы Марк Цукерберг және оның заңдық даулары туралы биографиялық драма. Сценарийді Аарон Соркин «Тәуелсіз миллиардерлер» кітабынан бейімдеді. Цукерберг рөлін Джесси Айзенберг ойнады, ал Эндрю Гарфилд, Джастин Тимберлейк, Арми Хаммер және Макс Мингелла қосалқы рөлдерде ойнады. Басты түсірілім 2009 жылдың қазан айында Массачусетс штатының Кембридж қаласында басталды және фильм бір жылдан кейін жарық көрді. «Әлеуметтік желі» де коммерциялық табысқа жетті, әлем бойынша 224,9 миллион доллар таба алды. 83-ші «Оскар» марапаттау салтанатында фильм сегіз номинация алып, үш жүлде жеңіп алды: саундтрек авторлары Трент Резнор мен Аттикус Росс «Үздік түпнұсқа музыка» номинациясында жеңіске жетті, ал қалған екі жүлде «Үздік бейімделген сценарий» және «Үздік монтаж» номинацияларында табылды. Фильм 68-ші «Алтын глобус» марапаттау салтанатында «Драмалық фильм үшін үздік фильм», «Үздік режиссер», «Үздік сценарий» және «Үздік түпнұсқа музыка» жүлделерін жеңіп алды. Роджер Эберт сияқты сыншылар фильмнің жазылуын жоғары бағалап, оны «таң қалдыратын диалогқа» ие деп сипаттады.

2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Кинорежиссер

2011 жылы Финчер «Социалды желінің» сәттілігінен кейін швед жазушысы Стиг Ларссонның романы негізінде түсірілген «Аждаһаның татуы бар қыз» психологиялық триллерімен көзге түсті. Сценарист Стивен Зайлиан романды үш ай бойы талдап, жазбалар жасап, қажетті экран уақытына жету үшін кейбір элементтерді өшірді. Дэниел Крейг журналист Микаэль Бломквист рөлінде, ал Руни Мара Лизбет Саландер рөлінде ойнады. Фильм төрт он жыл бұрын жоғалып кеткен бай отбасының әйеліне не болғанын анықтау үшін Бломквист жүргізген тергеуді баяндайды. Романның оқиға орны сақталғандықтан, түсірілім көбінесе Швецияда өтті. Трент Резнор мен Аттикус Росс жазған саундтректі «Нью-Йорк Таймс» газетінің А.О. Скотты «тынышсыздандыратын және күшті» деп сипаттады. Фильм желтоқсан айында шыққаннан кейін, Metacritic шолу агрегаторының мәліметінше, сын-пикирлер көбінесе жағымды болды. Скотт былай деді: «Мырза Финчер саяси қауіп пен моральдық бейшаралықтың сенімді атмосферасын жасай білді». «The Guardian» газетінің Филип Френч «нақты, ерекше егжей-тегжейлі» және адаптацияның сәттілігін жоғары бағалады. Фильм бес «Оскар» номинациясына ие болды, соның ішінде Мара «Үздік әйел актері» номинациясын алды, ал «Үздік фильм монтажы» сыйлығын жеңіп алды. 2012 жылы Финчер Regency Enterprises компаниясымен келісімшартқа қол қойды. 2013 жылы Финчер Netflix телехикаясы «House of Cards» атқарушы продюсері болды. Бұл конгрессменнің кек алу жолындағы саяси триллер еді, ал алғашқы екі эпизодын өзі режиссерлік етті. Сериал оң пікірлер алды және тоғыз Primetime Emmy номинациясына ие болды, соның ішінде «Үздік драмалық сериал». Финчер алғашқы эпизод үшін «Драмалық сериалдағы үздік режиссура» Primetime Emmy сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ ол 2005 жылдан бергі алғаш рет Джастин Тимберлейк пен Джей З-дің «Suit & Tie» музыкалық видеосын түсірді, ол «Үздік музыкалық видео» үшін Грэмми сыйлығын жеңіп алды. 2014 жылы Дейв Калленнің «Колумбайн» кітабы пьесаға айналдырылғаннан кейін Финчер оны фильмге бейімдеуді қарастырды, бірақ жобаның сезімтал табиғаты салдарынан ол тоқтатылды. Сол жылы Финчер HBO арнасымен үш телесериалға келісімшартқа қол қойды: «Utopia» (Гиллиан Флинн жазған британдық сериалдың адаптациясы), «Shakedown» және «Videosyncrazy». 2015 жылдың тамызында оның мен арна арасындағы бюджет даулары өндірісті тоқтатты. Үш жылдан кейін, 2018 жылы «Utopia» Amazon Studios арнасымен сатып алынды, ал Гиллиан Флинн оның авторы атанды. Финчер Гиллиан Флинннің осы аттас романы негізінде түсірілген «Бейілген қыз» (2014) фильмін режиссерлік етті, онда Бен Аффлек пен Розамунд Пайк ойнады. Ол режиссер таңдалғанға дейін жобаға деген қызығушылығын білдіру үшін Флиннмен кездесті. Миссури штатында оқиғасы өтетін фильм, Ник Данн (Аффлек) әйелі Эмидің (Пайк) күрт жоғалып кетуіне байланысты басты күдікті болып табылатын құпиямен басталады. Фильм сыншылардың мақтауына ие болып, коммерциялық табысқа жетті, $61 миллиондық бюджетке қарсы әлем бойынша $369 миллион табыс тапты, бұл Финчердің ең табысты жұмысы болды. «Салон» журналына жазған Эндрю О’Хейр «керемет актерлік құрамды, олар тамаша үйлесімде» деп мақтап, «Финчердің сурет, дыбыс және өндіріс дизайны бойынша барлық техникалық шеберлігі де осында бар» деді. «Бейілген қыз» түрлі санаттарда марапаттар мен номинацияларға ие болды; Пайк «Үздік әйел актері» номинациясын «Оскар» сыйлығына ие болды, ал Финчер «Үздік режиссер» номинациясын үшінші рет «Алтын глобус» сыйлығына ие болды. 2016 және 2019 жылдар аралығында Финчер тағы бір сериалдың режиссері, продюсері және шоураннері болды – «Mindhunter», Голт Маккаллини мен Джонатан Гроффтың қатысуымен. «ФБР-дің элиталық сериялық қылмыс бөлімі» кітабына негізделген сериал 2017 жылдың 13 қазанында Netflix арнасында дебют жасады. Ол «Mindhunter» сериалының үшінші маусымын жасауға қызығушылық білдірді, ол 2020 жылы белгісіз мерзімге тоқтатылды. 2023 жылы Финчер Netflix «Mindhunter» сериалының үшінші маусымын шығармайтынын растады, «Мен алғашқы екі маусымымен қатты мақтан тұтамын. Бірақ бұл өте қымбат сериал және Netflix көзқарасы бойынша біз [3-ші маусым үшін] мұндай инвестицияны ақтауға жеткілікті аудиторияны тартпадық». 2017 жылдың маусым айында Paramount Pictures компаниясының Джим Джанопулос Финчер мен Брэд Питтпен «World War Z» фильмінің жалғасы «жетілдірілген дамуда» екенін мәлімдеді. Продюсерлер Деде Гарднер мен Джереми Клейнер Финчердің 2019 жылдың маусым айында режиссерлік жұмысты бастайтынын айтты. Алайда, 2019 жылдың ақпан айында Paramount жобаны тоқтатты. 2019 жылдан бері Финчер Netflix арнасының анимациялық ғылыми-фантастикалық веб-сериалы «Love, Death & Robots» атқарушы продюсері болып табылады. 2019 жылдың шілде айында Финчер «Citizen Kane» сценарийшісі Герман Дж. Манкиевич туралы «Mank» фильмін режиссерлік етуге келісті. «Mank» 2020 жылдың 13 қарашасында шектеулі көрсетілімге шықты және 4 желтоқсанда Netflix арнасында қолжетімді болды. Гэри Олдман Манкиевич рөлін сомдады, ал фильм «Үздік операторлық жұмыс» және «Үздік өндіріс дизайны» үшін екі «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, он номинацияға ие болды. Финчер Netflix арнасы үшін «Voir» (2021) атты сериалдың атқарушы продюсері болды. 2022 жылы Финчер анимациядағы дебютін жасады, «Love, Death & Robots» сериалының үшінші маусымы үшін эпизод режиссерлік етті. Эпизодтың атауы «Bad Travelling» деп қойылды және ол «Seven» сценарийшісі Эндрю Кевин Уолкер жазды. 2021 жылдың ақпан айында Финчер Netflix арнасы үшін Эндрю Кевин Уолкер сценарий жазған және Майкл Фассбендердің қатысуымен «The Killer» комиксін бейімдеуді режиссерлік ететіні хабарланды. Ол 80-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Ол 2023 жылдың қазан айында шектеулі көрсетілімге шықты және 10 қарашада Netflix арнасында жарық көрді.

Әсерлер

Финчер кино мектебінде оқымаған. Ол Джордж Рой Хилл, Альфред Хичкок, Стэнли Кубрик, Алан Пакула, Ридли Скотт және Мартин Скорсезе режиссерлерін өзінің басты ықпал етушілері ретінде атады. Оның ең сүйікті фильмдері: «Тыңғы терезе» (1954), «Арабияның Лоренсі» (1962), «Бітіруші» (1967), «Қағаз ай» (1973), «Американдық граффити» (1973), «Жау» (1975), «Президенттің барлық адамы» (1976), «Такси жүргізушісі» (1976), «Үшінші дәрежедегі жақын кездесулер» (1977) және «Зелиг» (1983). Ол өзінің «Қорқыныш бөлмесі» фильмін «Тыңғы терезе» мен «Страу догс» (1971) фильмдерінің үйлесімі деп есептейді. «Жеті» фильмі үшін Финчер мен оператор Дариус Хонджи «Француз байланысы» (1971) және «Клют» (1971) фильмдерінен, сондай-ақ фотограф Роберт Франк еңбектерінен шабыттанды. Ол фильмдерінің титрлерін графикалық дизайнер Саул Бассқа арқалайды; Басс Хичкок пен Кубрик сияқты көрнекті режиссерлер үшін көптеген титрлер жасаған.

Қатысушылары

Карьерасы барысында Финчер актерлік құрам мен түсірілім тобының көптеген мүшелеріне адалдық танытты. Музыкалық бейнефильмдер режиссері ретінде ол Паула Абдулмен бес рет, ал Мадонна мен Рик Спрингфилдпен төрт реттен жұмыс істеді. Ол көркем фильмдерге ауысқаннан кейін Брэд Питті үш фильміне шақырды. Питт туралы ол: «Экранда да, экраннан тыс да Брэд – керемет адам, ол өзімен өте еркін сезінеді» деді. «Жекпе-жек клубы» фильміне «Dust Brothers» музыка жазды, олар бұл кезде фильмдерге музыка жазған емес. Олар Финчермен жұмыс істеу қарым-қатынасын сипаттап, ол «бізге не істеу керектігін айтып, үстімізге отырмады» және оның берген жалғыз нұсқауы – музыканың «The Graduate» (1967) фильміндегідей керемет естілуін қамтамасыз ету екенін айтты. Nine Inch Nails тобының мүшелері Трент Резнор мен Аттикус Росс «The Social Network», «The Girl with the Dragon Tattoo», «Gone Girl», «Mank» және «The Killer» фильмдеріне музыка жазды. Музыканттар өздерінің жұмыс қарым-қатынастарын «бірлескен, құрметті және шабыттандыратын» деп сипаттады, бірақ бұл «оңай болған жоқ» деп әзілдеді. Бұл дуэт Финчермен жұмыс істегенге дейін көп жыл бұрын, ол Nine Inch Nails әні «Closer» ремиксін «Seven» фильмінің титрлерінде ойнату үшін ұйымдастырды. Говард Шор «Seven», «The Game» және «Panic Room» фильмдеріне музыка жазды. Дариус Хонджи мен Джефф Кроненвет Финчердің фильмдерінің операторлары болды. Хонджи: «Финчер көп алғысқа лайық. Мені тәжірибе жасауға және осы деңгейге жетіп, оның ықпалы жетеледі» деді. Ол 1988 жылдан бері монтажшы Ангус Уоллмен жұмыс істеп келеді. Уолл оның жеті фильмінде жұмыс істеді, оның бесеуінде – монтажшы ретінде. Дональд Грэм Бёрт алты фильмнің суретшісі, ал Боб Вагнер алты фильмнің режиссер ассистенті болды. Кастинг режиссері Ларай Мейфилд Финчермен 20 жылдан астам уақыт жұмыс істеді. 2010 жылғы сұхбатында Финчер: «Барлық әріптестеріңізді жақсы көрудің қажеті жоқ, бірақ оларды құрметтеуіңіз керек. Егер сіз олардың сіздің тәжірибеңізге сәйкес келмейтін нәрселерді әкелетінін түсінгенде, оған рұқсат берсеңіз, ол сіздің монтаж бөлмесіне әкелетін мүмкіндіктеріңізді байытады» деді. Олар 1995 жылы ажырасудан бұрын 1994 жылы туған Феликс Имоджен деген қызы болды. Финчер 1996 жылы продюсер Сеан Чаффинге үйленді.

Фильмдер

Жыл Атауы Дистрибьютор
1992Alien 320th Century Fox
1995Se7enNew Line Cinema
1997The GamePolyGram Filmed Entertainment
1999Fight Club20th Century Fox
2002Panic RoomSony Pictures Releasing
2007ZodiacParamount Pictures / Warner Bros. Pictures
2008Бенджамин Баттонның есімсіз тарихы
2010Әлеуметтік желіSony Pictures Releasing
2011Дракон татуировкасы бар қыз
2014Жоғалған бойжеткен
20th Century Fox
2020MankNetflix
2023Қылмыскер