Кіріспе

Британдық шарасымен өсірілген австралиялық Толыққанды жарыс аты

Макибе Дива (1999 жылдың 21 наурызында туылған) – чемпион австралиялық Толыққанды жарыс аты, үш рет Мельбурн кубогын жеңген жалғыз жылқы және оны екі ретінен артық жеңген жалғыз бикеш. Ол бұл жетістікке 2003, 2004 және 2005 жылдары қол жеткізді. Сондай-ақ ол 2005 жылы Кокс пластинкасын жеңіп алды.

Өмірбаян

Тони Шантичтің жылқы агенті Джон Фут Тугеланы Desert King-тен жүкті 60,000 гинейге 1998 жылғы желтоқсан айындағы Tattersall's саудасында сатып алды. Сантичтің Ұлыбританияда сатып алған жылқыларымен әдеттегідей, Австралияға жібермес бұрын, оны Сомерсеттегі Дик Фолстонның Britton House Stud-ына орналастырды. Тугела 1999 жылдың 21 наурызында, түнгі сағат 00:05-те тұяқтап, бие туды. Бие 1999 жылғы Tatts Newmarket тұяқ сатылымында сатылымға қойылды, бірақ резервтік бағаға жетпеді. Макиба Дива деп аталған бие 2000 жылдың тамызына дейін Britton House Stud-та қалды, содан кейін Тугеламен бірге Австралияға жіберілді.

2002: Үш жасар маусым

Дэвид Холлмен жаттығудан өткен Макиба Дива 2002 жылдың шілде айының соңында, үш жасында Виктория штатындағы Беналла қаласындағы бақытсыз жарыста дебют жасап, төртінші орынды алды.

2002-2003: Төрт жасар маусым

Екі аптадан кейін келесі стартында – енді төрт жасар болған Макибе Дива Вангараттадағы марафонда жеңіс тізбегін бастады, ол үш айдан кейін Верриби кубогында (2,000 м) және Королева Елизавета кубогында (2,500 м) жеңіспен аяқталды. Соңғы жеңіс маңызды болды, себебі ол келесі жылғы Мельбурн кубогына қатысу құқығын алды және оның жаттықтырушысына салыстырмалы түрде қысқа қашықтықтағы екі старттан тұратын жеңіл күзгі маусымды өткізуге мүмкіндік берді. Макибе Диваның мансабының басы ерекше болды, өйткені ол өзінің жасындағы жылқылармен ірі жарыстарға қатыса алмады, мысалы, VRC Oaks, себебі ол Ұлыбританияда Солтүстік жартышардың тұқымдық күнтізбесі бойынша туған. Бұл, Австралиядағы жарыстар үшін, жылқылардың жасы әр жылдың 1 тамызында еселеніп жаңаруына байланысты, оны Оңтүстік жартышардың көктемінде шамамен алты ай бұрын туған жылқылармен бірге санауға алып келді.

2003-2004: Бес жасар маусым (Мелбурн кубогы 1)

Макибе Дива көктемде жарысқа қайта оралды, бірақ бәсекеге қабілетті болғанымен, ірі жарыстарда жеңіске жетпеді. 3-топтағы «Сток Стейкс» жарысында екінші болып, төртінші орынды алды, нәтижесінде екі ұзындықтан сәл артық айырмамен ұтылды. Содан кейін 5:1 коэффициентімен 2-топтағы «Тернбулл Стейкс» жарысына қатысып, бұл жолы да алаңның соңғы бөлігінде жарысып, төртінші орынға ие болды. «Каулфилд Кубогында» 14:1 коэффициентімен аутсайдер ретінде аяқтағаннан кейін, Сидней жокеюі Глен Босспен серіктестік құрды. 2400 метрлік жарыста соңғылардан шығып, Ли Фридманның шағырғышынан кейін төртінші орынды иеленді. 2003 жылғы қараша айының бірінші сейсенбісі – оның «Мельбурн Кубогындағы» алғашқы жеңісі болды. Күшті жаңбыр астында, бұл жылқы бірнеше ирландиялық «Сент-Легер» жеңімпазы Винни Роу, «Каулфилд Кубогының» жеңімпаздары Муммифи және Эльвстрем, «Годольфин» тұяғынан Мамуол және 2002 жылғы «Мельбурн Кубогының» жеңімпазы Медиа Пазл қатысқан топты жеңді. Ақпан айында жарысқа қайта оралған Макибе Дива «Каулфилдте» өткен «C.F. Орр Стейкс» және «Сент-Джордж Стейкс» жарыстарында Эльвстремнің артында жақын нәтижелер көрсетті. 12 наурызда ол 2000 метрлік қашықтықтағы «Австралия Кубогын» жеңіп алды. Содан кейін Сиднейдегі ең маңызды WFA жарысы – «BMW Стейкс» жарысын соңғыдан біріншіге дейін қарқынды жүріп жеңіп алды. Сәуір және мамыр айларында Жапонияда жарысқа қатысты, бірақ екі рет те сәтті болмады, соңғысы – бірінші топтағы «Тено Шо» (Император Кубогы) жарысы болды. Макибе Дива 2004/05 маусымында «Австралияның Жыл сайыс аттарының» чемпионы атанды. Бұған қоса, ол «Австралияның үздік стайері» және «Австралияның үздік тайыншасы» атағын да иеленді. 2005 жылғы сәуір айында Redoute's Choice тұқымынан туған Макибе Диваның үштен бір бөлігі інісі 2,5 миллион долларға сатылды. Кейіннен «Мускет» деп аталған бұл тайынша 2006 жылғы тамызда «Кентербериде» тұңғыш рет жеңіске жетті, ал 2008 жылы «Розехиллде» Gr.2 «Шеннон Стейкс» жарысын жеңіп алды.

2005/2006: Жеті жасар маусым (Мелбурн кубогы 3)

2005 жылдың тамызында жарысты қайта бастаған Макиб Дива 2-топтағы Мемси Стакс-та бірінші болып жеңіп, Мұни аңғарындағы Дато Тан Чин Нам Стакс-та бір жарым еңкейіспен жеңілді. Екі аптадан кейін, алаңның сыртынан жүгіріп, Макиб Дива Флемингтон қаласында 2000 м-ден астам Турнбулл Стакс жарысында жеңіске жетті. 2005 жылы Кокс Плейтте жеңіске жетіп, 2006 жылы Омахтың Филдс жеңімпазын жеңіп, үй кезегінде сегіз жылқыға ен болса да, оның беделін одан әрі арттырды. Мельбурн кубогы алдында Макиба Диваның жарысқа қатысатыны күмәнді болды, өйткені оның байланыстары трасса "өте қатты" болса, ол жүгірмейтінін айтты. Алайда, VRC жолды суаруды шешкеннен кейін, ол стартқа жіберілді. 2005 жылы 1 қарашада ол үшінші Мельбурн кубогын жеңіп, тарихқа енді. Ол алаңның артына қарай барып, үй бұрылысы бойынша жүгірушілер арасында бірте-бірте жолды жауып, 300 м қалғанда көш бастады және финиште ұзындығы 1 1/4 болатын ыңғайлы арақашықтықты ұстады. Жарыс аяқталғаннан кейін жаттықтырушы Ли Фридман:

Жеңіс әлдеқандай даусыз болған жоқ. Көптеген адамдар, соның ішінде бәсекелес жаттықтырушылар, жолды суару спорттық рухтағы әрекет емес, Макиб Диваға жеңіске жетуге мүмкіндік беру үшін жасалған деп санайды. Алайда, жарыстан кейін трассаның жағдайы жақсы деп бағаланды, ал 3:19.18 минуттық жеңіс уақыты осы бағаға сәйкес келді. Макибе Дива рекордтық үшінші Мельбурн кубогы кезінде 58 кг салмақ көтерді, бұл 3200 метрлік жарыста жылқының жасына қатысты салмақтан 0,5 кг артық. Жасына байланысты салмақтан артық салмақ көтерген соңғы жылқы - 1969 жылы екінші кубокты 60,5 кг салмақпен жеңген кезде 1 кг артық болған Rain Lover болды. 2005 жылы Макибе Дива өзінің 2004 жылы 55,5 кг салмақтағы есегін көтерген рекордын бұзды және 1975 жылы Think Big өзінің екінші Мельбурн кубогын 58,5 кг салмақта жеңгеннен бері Кубоктың ең ауыр жеңімпазы атанды. Мельбурн кубогының тұсаукесері кезінде иесі Тони Шантич Макибе Диваның "бүгінгі күні жарыстан зейнеткерлікке шығатынын" жариялады. Рокстардом қанатын жоғалтып, 2013 жылдың 26 шілдесінде C. Уоллер қорасында бас сүйегінің сынығынан қайтыс болды. Makybe Diva 2007 жылдың көктемінде Encosta De Lago компаниясымен қызмет көрсетуі тиіс еді, бірақ жылқы тұмауының басталуы тұқымдықты карантинге мәжбүр етті. Оның иесі Тони Шантич Диваны американдық чемпион Фусаичи Пегасусқа жіберді. 2008 жылдың 20 тамызында Макибе екінші төлін, жоғарыда аталған Фусайчи Пегасустың төлін дүниеге әкелді. Кейіннен "La Dolce Diva" деп аталатын бұл жылқыны аукционға шығарған кезде Мельбурн қаласының жаттықтырушысы Марк Кавана 1,2 миллион долларға сатып алды. Макибе Диваның 2009 жылы 28 тамызда Энкоста Де Лагода тұқымы болды және 2010 жылғы маусымда More Than Ready-те қамтылған, бірақ ол 2010 жылы тұқымын шығарған жоқ. 2011 жылы 16 тамызда Макибе Дива өзінің төртінші төлін, Лонхроның көк төлін дүниеге әкелді.

Марапаттар

2006 жылы Спорт Австралиясының атақ-даңқ залы (Sport Australia Hall of Fame) 2005 жылғы «Спорт рухы» сыйлығының тұңғыш иегері ретінде Макиба Дива мен оның командасына (Ли Фридман, Тони Шантич және Глен Босс) үш рет қатарынан Мельбурн кубогын жеңгені үшін марапаттады. «Спорт рухы» сыйлығының сайты.

2006 жылдың 4 шілдесінде Макиба Дива Австралияның жарыс спортының атақ-даңқ залына енгізілді. 2006 жылдың 5 тамызында жарияланғандай, Макиба Дива Флемингтон жарыс жолында өмірлік көлемдегі қола мүсінмен құрметтелді, бұл оның тарихи үш Мельбурн кубогы жеңісін тану үшін жасалды. Тони Шантичтің туған қаласы Оңтүстік Австралиядағы Порт-Линкольн қаласының жағажайында да өмірлік көлемдегі қола мүсін орнатылды. Макиба Дива 2005-06 жылғы маусымның ресми қорытындысы бойынша Халықаралық ат спорты федерациясының рейтингісінде көш бастады. Ол 124 ұпаймен «Электрокуссионист», Дэвид-Жүніор және «Жүректің зарлы үні» аттарынан жоғары бағаланды, олар 123 ұпай жинады. 2010 жылдың 5 қыркүйегінде Мельбурн қаласында Австралияның жылқысы сыйлығымен бірге өткен салтанатты шарада Макиба Дива Австралияның жарыс спортының атақ-даңқ залына ресми түрде енгізілді.

Жарыс рекорды

+ 2001/2002: Үш жасар маусым нәтижесі Күні Жарыс Орны Қашықтық Салмағы (кг) Уақыт Жокей Жеңімпаз/2-ші 4-ші 29 шілде 2002 3 жасар Maiden Беналла 1200м 54.5 1:13.15 F. Alesci Blues Explosion 1-ші

+ 2002/2003: Төрт жасар маусым нәтижесі Күні Жарыс Орны Қашықтық Салмағы (кг) Уақыт Жокей Жеңімпаз/2-ші Жеңімпаз 13 тамыз 2002 Maiden Вангаратта 1600м 55 1:41.70 V. Hall Sing Us a Tune 2-ші Жеңімпаз 3/9/2002 1-сынып Сале 1700м 55 1:43.97 V. Hall Zanisa 2-ші Жеңімпаз 17 қыркүйек 2002 3-сынып Балларат 2000м 54.5 2:07.15 V. Hall Our Fireman Sam 2-ші Жеңімпаз 3/10/2002 F & M Handicap Флемингтон 2000м 52 2:02.31 B. Prebble Little Miss Quick 2-ші Жеңімпаз 30 қазан 2002 Werribee Cup Werribee 2000м 51.5 2:03.24 L. Currie Aquiver 2-ші Жеңімпаз 9/11/2002 Queen Elizabeth Stakes Флемингтон 2500м 52 2:35.78 L. Currie Spirit of Westbury 2-ші 8-ші 5/4/2003 Open Handicap Caulfield 1400м 55.5 1:22.52 V. Hall Karamazou 1-ші 6-шы 25 сәуір 2003 Auckland RC Hcp. Флемингтон 1600м 56.5 1:37.10 V. Hall Old Man 1-ші

+ 2003/2004: Бес жасар маусым нәтижесі Күні Жарыс Орны Қашықтық Салмағы (кг) Уақыт Жокей Жеңімпаз/2-ші 4-ші 30 тамыз 2003 Noel Rundle Welter Caulfield 1400м 58.5 1:25.32 L. Currie C'Est Le Reve 1-ші 4-ші 13 қыркүйек 2003 W H Stock Stakes Moonee Valley 1600м 55.5 1:36.81 S. Arnold Sunday Joy 1-ші 4-ші 4/10/2003 Turnbull Stakes Флемингтон 2000м 56.5 2:04.06 L. Currie Studebaker 1-ші 4-ші 18 қазан 2003 Caulfield Cup Caulfield 2400м 51.5 2:25.98 G. Boss Mummify 1-ші Жеңімпаз 4/11/2003 Melbourne Cup Флемингтон 3200м 51 3:19.90 G. Boss She's Archie 2-ші 7-ші 14 ақпан 2004 Chester Manifold Stakes Флемингтон 1400м 59.5 1:21.12 V. Hall Mr Murphy 1-ші 3-ші 28 ақпан 2004 Carlyon Cup Caulfield 1600м 56.5 1:36.24 G. Boss La Sirenuse 1-ші 6-шы 8/3/2004 Australian Cup Флемингтон 2000м 55.5 2:01.67 G. Boss Lonhro 1-ші 3-ші 20 наурыз 2004 Ranvet Stakes Rosehill 2000м 55.5 2:03.22 G. Boss Sound Action 1-ші 3-ші 3/4/2004 The BMW Stakes Rosehill 2400м 55.5 2:25.78 G. Boss Grand Zulu 1-ші Жеңімпаз 17 сәуір 2004 Sydney Cup Randwick 3200м 55.5 3:21.21 G. Boss Manawa King 2-ші

+ 2004/2005: Алты жасар маусым нәтижесі Күні Жарыс Орны Қашықтық Салмағы (кг) Уақыт Жокей Жеңімпаз/2-ші 4-ші 28 тамыз 2004 Memsie Stakes Caulfield 1400м 55.5 1:23.02 L. Currie Regal Roller 1-ші 2-ші 11/09/2004 J F Feehan Stakes Moonee Valley 1600м 55.5 1:42.50 L. Currie Delzao 1-ші 7-ші 2/10/2004 Turnbull Stakes Флемингтон 2000м 56.5 2:00.46 D. Oliver Elvstroem 1-ші 2-ші 16 қазан 2004 Caulfield Cup Caulfield 2400м 55.5 2:31.37 G. Boss Elvstroem 1-ші Жеңімпаз 2/11/2004 Melbourne Cup Флемингтон 3200м 55.5 3:28.55 G. Boss Vinnie Roe 2-ші 7-ші 12/2/2005 C F Orr Stakes Caulfield 1400м 55.5 1:22.85 S. King Elvstroem 1-ші 2-ші 26 ақпан 2005 St George Stakes Caulfield 1800м 56.5 1:49.56 G. Boss Elvstroem 1-ші Жеңімпаз 12/3/2005 Australian Cup Флемингтон 2000м 55.5 1:58.73 G. Boss Winning Belle 2-ші Жеңімпаз 19 наурыз 2005 The BMW Stakes Rosehill 2400м 55.5 2:26.99 G. Boss Grand Armee 2-ші 7-ші 10/4/2005 April Stakes Nakayama 2000м 59 2:00.1 G. Boss Suzuno 1 наурыз 7-ші 1/5/2005 Tenno Sho Kyoto 3200м 56 3:16.5 G. Boss Suzuka Mambo 1-ші

+ 2005/2006: Жеті жасар маусым нәтижесі Күні Жарыс Орны Қашықтық Салмағы (кг) Уақыт Жокей Жеңімпаз/2-ші Жеңімпаз 27 тамыз 2005 Memsie Stakes Caulfield 1400м 55.5 1:26.75 S. King Barely a Moment 2-ші 2-ші 10/09/2005 J F Feehan Stakes Moonee Valley 1600м 55.5 1:37.64 G. Boss Lad of the Manor 1-ші Жеңімпаз 1/10/2005 Turnbull Stakes Флемингтон 2000м 56.5 2:01.57 G. Boss Lad of the Manor 2-ші Жеңімпаз 22 қазан 2005 Cox Plate Moonee Valley 2040м 55.5 2:09.27 G. Boss Lotteria 2-ші Жеңімпаз 1/11/2005 Melbourne Cup Флемингтон 3200м 58 3:19.79 G. Boss On a Jeune 2-ші

Шежіре

Макибе Дива Солтүстік Биші атты тайыншаға 4 × 4 x 4 инбридингпен шабылған, яғни Солтүстік Биші оның тегінің төртінші буынында үш рет кездеседі. Осының салдарынан, оның сегіз емес, алты атасының әкесі бар.