Кіріспе

Ивар Хьялмар Якобсон (1939 жылы туған) – швед компьютер ғалымы және бағдарламалық жасақтама инженері. Ол UML, Objectory, Rational Unified Process (RUP), аспектіге бағытталған бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу және Essence салаларына зор үлес қосып, танымал.

Өмірбаян

Ивар Якобсон 1939 жылы 2 қыркүйекте Швецияның Истад қаласында дүниеге келген. 1962 жылы Гётеборгтегі Чалмерс технология институтында электр инженериясы магистрі дәрежесін алды. Эрикссон компаниясындағы жұмысынан кейін, ол 1985 жылы Стокгольмдегі Корольдік технология институтында «Үлкен нақты уақыт жүйелері үшін тіл конструкциялары» тақырыбындағы PhD диссертациясы бойынша жұмыс істеп жүрген тіл мен әдісін ресмилендірді. Магистр дәрежесін алғаннан кейін Якобсон Эрикссонға қосылып, PLEX-ті қоса алғанда, компьютерлендірілген коммутациялық жүйелер AKE және AXE бойынша ҒЗД-да жұмыс істеді. 1987 жылдың сәуір айында докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін ол Objective Systems компаниясын құрды. 1991 жылы компанияның көп бөлігін Ericsson сатып алды және компания Objectory AB деп қайта аталды. Якобсон 1992 жылы жарияланған Объектіге бағытталған бағдарламалық жасақтаманы жобалау (Object Oriented Software Engineering - OOSE) әдісін жасады, ол Objectory (Object Factory) коммерциялық бағдарламалық жасақтама процесінің жеңілдетілген нұсқасы болды. 1995 жылдың қазан айында Ericsson Objectory компаниясын Rational Software компаниясына сатты және Якобсон Грейди Буч пен Джеймс Румбомен бірге жұмыс істей бастады, олар «Үш дос» деп белгілі болды. 2003 жылы IBM Rational компаниясын сатып алғанда, Якобсон 2004 жылдың мамырына дейін атқарушы техникалық кеңесші ретінде қызмет еткеннен кейін, компаниядан кетуге шешім қабылдады. 2003 жылдың ортасында Якобсон Ivar Jacobson International (IJI) компаниясын құрды, ол үш континентте, Ұлыбритания, АҚШ, Швеция, Швейцария, Қытай және Сингапурда кеңселерімен жұмыс істейді.

Эриксон

1967 жылы Эрикссонда Джейкобсон Эрикссон дамытып жатқан бағдарламалық қамтамасыз етумен басқарылатын телефон коммутаторларының жаңа буынында бағдарламалық компоненттерді пайдалануды ұсынды. Осылайша ол реттілік диаграммаларын ойлап тапты және ынтымақтастық диаграммаларын жасады. Компоненттер арасындағы хабарлама ағынын сипаттау үшін күй өзгерту диаграммаларын да қолданды. Джейкобсон бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу үшін жобалау қажеттігін сезді. Ол Specification and Design Language (SDL) тілін жасаушылардың бірі болды. 1976 жылы SDL телекоммуникация индустриясында стандартқа айналды. Objectory-де ол функционалдық бағдарламалық қамтамасыз ету талаптарын көрсету тәсілі ретінде пайдалану жағдайларын ойлап тапты.

Рационалды бағдарламалық қамтамасыз ету

Рациональда Джейкобсон және оның достары Грейди Буч пен Джеймс Рэмбо UML-ді жасады, ал оның Objectory процесі Филипп Крухтеннің жетекшілігімен Rational Unified Process (Рациональды біріктірілген процесс) болып дамыды. Essence әдістерді бағдарламалық қамтамасыз ету инженериясы мен әзірлеу техникаларын үйлестіретін құралдар ретінде қарастырады. Ол тәжірибелерді әдістерден бөліп, оларды жағдайға ең сәйкес келетін әдістерді құру үшін оңай біріктіруге және қайта пайдалануға мүмкіндік беруді мақсат етеді.