Кіріспе

Америка құрылтайшысы және саясаткер (1735–1807)

Эдвард Телфейр (1735 - 17 қыркүйек, 1807) – Шотландияда туған Америка құрылтайшысы, саясаткер және құл саудагері. 1786 жылдан 1787 жылға дейін және 1790 жылдан 1793 жылға дейін Джорджия штатының губернаторы қызметін атқарды. Континенттік конгресс мүшесі және Конфедерацияның ережелеріне қол қойғандардың бірі болды.

Ерте өмір

Тельфейр 1735 жылы Шотландияның Галлоуэй аймағындағы Кирккдубрайт маңындағы отбасылық шаруа қожалығында дүниеге келді. Ол коммерциялық білім алудан бұрын Кирккдубрайт гимназиясын бітірді. 1758 жылы Америкаға комиссиялық үйдің агенті ретінде көшіп келіп, Вирджинияда қоныстанды. Кейін Тельфейр Солтүстік Каролина штатының Галифакс қаласына, содан соң Джорджия штатының Саванна қаласына көшіп, өзінің комиссиялық үйін құрды. Ол 1766 жылы Грузияға көшіп келген ағасы Уильямға қосылды. Базил Каупермен бірге Тельфейр комиссиялық үйді салдырды, ол бірден табысқа ие болды. Тельфейр 1774 жылы Саваннаның батысындағы анасының Шарон плантациясында 16 жасар Сара Гиббонсқа үйленді. Тельфейр құл егесі болды және құлдырауға қатысты мәселелер бойынша кеңесшілік жасады. Оның сауда фирмасы құлдармен, басқа да тауарлармен айналысты, ал оның замандас корреспонденциясында құлдарды басқару, құлдарды сатып алу және сату, қашып кеткен құлдар, плантацияларда туған құлдардың өлім-жүртім көрсеткіштері, жақын туысқан құлдарды сатудың қиындығы және ақ адамдар мен босатылған құлдар арасындағы қарым-қатынас сияқты тақырыптар талқыланды.

Революциялық кезең

Тельфейр Қауіпсіздік комитетінің (1775–1776) мүшесі болды және 1776 жылы Саваннада өткен Грузия провинциялық конгресінің делегаты болды. Ол сондай-ақ 1776 жылы Джорджияның барлау комитетінің мүшесі болды. Тельфейр 1778, 1780, 1781 және 1782 жылдары Континенттік конгресске сайланды. Ол Конфедерация мақалаларына қол қойды. 1783 жылы чероки-американ соғыстары кезінде Тельфейр Чикамауга чероки тайпасымен келіссөз жүргізуге жіберілді. Тельфейр 1783 жылдың ақпан айында Солтүстік Каролинамен шекара дауын реттеу мақсатындағы келіссөздерде (Грузия атынан) өкіл ретіз тағайындалды. Бұл жер көбінесе криктердің жері деп есептелгендіктен, черокилер келісімге оңай қол қойды. Криктер бас тартты. Франклин округының тұрғындары одан қарсы шаралар қабылдауды өтінгенмен, соғыс министрі Генри Нокс губернатор Тельфейрге крик тайпасына қарсы әрекет етпеуді бұйырды. Ол үш мәрте Грузияның губернаторы болды. Губернатор ретіндегі екінші мерзімінде ол Язуо жеріне байланысты жеңілтектерге мыңдаған акр жерді заңсыз берді. Тельфейр АҚШ Президенті мен Вице-президентінің алғашқы сайлауында сайлаушылардың дауысын алған 12 адамның бірі болды, оның өз штаты Грузиядан бір сайлаушының дауысы тіркелмеді.

Өлім және мұра

Тельфейр 1807 жылы Саваннада қайтыс болды және бастапқыда Шарон плантациясының отбасылық мазарында жерленді. Кейін, 19-ғасырда оның денесі Саваннадағы Бонавенчур зиратына көшірілді. Тельфейр қайтыс болғаннан үш ай өткен соң, Джорджия штаты бұрынғы губернатордың құрметіне Тельфейр округі деп аталды. Кейінірек, 19-ғасырда Саваннадағы Сент-Джеймс алаңы отбасының есімімен Тельфейр алаңы деп өзгертілді. Тельфейрдың ұлдарының бірі, Томас Тельфейр, АҚШ Конгресінде Джорджия штатын өкілдік етті. Тельфейрдың үлкен қызы Мэри Тельфейр бауырларынан ұзақ өмір сүрді және Америка Оңтүстігіндегі алғашқы қоғамдық өнер мұражайының меценаты болды, ол қазір үш ғимараттан тұратын Тельфейр мұражайлары деп аталады. Ол 1875 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның өсиетімен әйелдерге арналған Тельфейр ауруханасы құрылды. Бүгінде ол Мэри Тельфейр әйелдер ауруханасы деп белгілі.